BẢO TOÀN SINH MỆNH

—★—

Tác giả: Lý Bội Phủ

Quét mã QR code để truy cập nhanh nhóm trên Facebook.

Facebook: ebookdep

Mục lục

- CHƯƠNG MỘT

- CHƯƠNG HAI

- CHƯƠNG BA

- CHƯƠNG BỐN

- CHƯƠNG NĂM

- CHƯƠNG SÁU

- CHƯƠNG BẢY

- CHƯƠNG TÁM

- CHƯƠNG CHÍN

- CHƯƠNG MƯỜI

- CHƯƠNG MƯỜI MỘT

- CHƯƠNG MƯỜI HAI

Người lữ khách cần phải gõ vào mỗi cánh cửa của cuộc đời này mới có thể gõ được vào cánh cửa căn nhà của chính mình; Con người cần phải phiêu bạt khắp muôn nơi bên ngoài kia, cuối cùng, mới có thể đến được chỗ thẳm sâu nhất bên trong tâm hồn…

- RABINDRANATH TAGORE -

CHƯƠNG MỘT

Tôi là một hạt giống.

Tôi tự quăng mình vào thành phố.

Cũng cần nói thêm, tôi là một hạt giống chín chắn, già dặn. Sự chín chắn và già dặn của tôi đã được hình thành từ trước năm mười hai tuổi. Tôi còn phải nói để ông biết rằng, tôi là một người rất có điều kiện. Tôi có rất nhiều người thầy, mỗi một ngọn cỏ tại quê hương đều là thầy của tôi… Rất sớm, kể từ mười hai tuổi trở về trước, tôi đã đọc đến độ thuộc làu ba nghìn khuôn mặt, đã nhét vào miệng không biết bao nhiêu loài thực vật sinh ra trên những cánh đồng quê tôi, đã từng trải qua không biết bao lần được sống và suýt chết. Từ đó về sau, mỗi một ngày sống trên đời này đối với tôi đều là một quá trình. Mà đã là quá trình thì không thể vượt qua, phải chấp nhận tuần tự thôi.

Tôi đang vác trên cơ thể mình năm nghìn bảy trăm chín mươi tám mẫu đất (không kể đất thổ cư), gần sáu nghìn con mắt (có thể có năm ba con mắt bị mù hoặc gần như mù nhưng tất cả đang trao tráo nhìn tôi), lại còn gần ba nghìn cái miệng không bao giờ biết khép lại (lắm khi có thể dựng người đã chết sống dậy, hoặc biến kẻ đang sống thành người chết), mà chỉ nước bọt thôi đã có thể làm người ta chết đuối.

Tôi tự giới thiệu mình khá kỹ như vậy cũng chẳng qua là để ông hiểu rằng trên thế gian này, đã là người thì không ai giống ai, mỗi người đều có hoàn cảnh riêng của mình. Thời niên thiếu, hay nói cách khác là hoàn cảnh sống có thể ảnh hưởng đến suốt cả cuộc đời. Chẳng hạn, trong ý thức tiềm ẩn của tôi, tiếng reo của chuông điện thoại và tiếng chó sủa là hoàn toàn giống nhau về độ lảnh lót. Nhưng chẳng qua, đến lúc này thì chúng không còn giống nhau nữa. Chó cũng đã lên thành phố rồi.

Trong mười năm đầu tiên kể từ ngày bước chân đến thành phố, ông có cần hỏi tôi sợ nhất cái gì không? Tôi nói để ông biết nhé, cái làm tôi sợ nhất đó là tiếng reo của chuông điện thoại. Mỗi lần chuông điện thoại kêu đều làm cho tim tôi giật thột và da thịt tôi rúm ró!

Có lúc, tôi lại nghĩ mình là một cái nêm.

Là một cái nêm bằng gỗ cây liễu bị cưỡng ép đi vào thành phố.

Tuy toàn thân tôi nảy mầm, nhưng tôi hoàn toàn không biết là mình có thể đâm được rễ xuống bùn đất để lớn lên và trở thành một cái cây hay không. Bởi vì, các bậc gia trưởng ở quê hương vẫn đang chờ đợi bóng mát do tôi vun trồng nên.

Ba mươi năm trước, đúng vào lúc tôi vác hành lý rời tàu để đặt chân lên đất thành phố thì hoàng hôn cũng vừa buông xuống. Trước mắt tôi toàn là đèn điện. Đèn điện như hoa cúc đang nở rộ, từng cái, từng chùm, có điều không có cái bóng đèn nào trong số đó là của tôi cả. Nhưng lòng tôi vẫn tràn đầy một cảm giác ấm áp, bởi vì rằng tôi là một kẻ có “đơn vị” rồi. Lúc ấy, tôi đi xuôi theo đường Bách Du tiến thẳng về phía trước, từng chiếc từng chiếc xe buýt đi ngang qua người tôi, tiếng chuông xe đạp reo lên từng hồi, người đi kẻ lại chẳng khác sóng triều cuộn dâng và tôi biết, tất cả bọn họ đều có hướng đi đã được định sẵn, là đang trở về nhà. Tôi cũng là người có phương hướng, “đơn vị” chính là phương hướng của tôi. Tôi không có gì phải vội vàng, tôi chẳng thèm lên xe. Vấn đề không phải là tiền (lúc ấy đi xe buýt chỉ mất năm xu cho một trạm, ba trạm chỉ một hào), tôi chỉ muốn dùng đôi chân của mình để thăm dò một chút về cái thành phố mà rất có thể tôi sẽ phải gắn chặt cuộc đời với nó.

Tôi vừa đi vừa hỏi đường mất một tiếng bốn mươi sáu phút. Và khi tôi mò ra được “đơn vị”, trong một thoáng bỗng nhiên tôi mất “phương hướng”. Trước cổng học viện, người đàn ông ở phòng bảo vệ nói với tôi: “Hết giờ làm việc rồi, ngày mai cậu đến.” Tôi trình bày, tôi đến đây để trình diện, để nhận công việc. Lão nhấn giọng: “Tôi biết cậu đến để trình diện, để nhận nhiệm vụ, nhưng người ở Phòng Nhân sự đều đã về hết rồi. Ngày mai cậu đến, tám giờ ngày mai…” Tôi đứng chôn chân tại chỗ, do dự rất lâu, không biết là mình nên đi về đâu?

Đầu óc tôi có chút mông muội, đôi chân cứ xuôi theo những con đường, vô mục đích, vừa đi vừa nghĩ là mình nên đi đâu bây giờ? Thậm chí tôi cũng không hề có một cảm giác đói bụng nào cả. Trong đầu tôi chỉ quẩn quanh một ý nghĩ: Hay là quay lại ga tàu để qua đỡ đêm nay? Cho dù lúc ấy trong túi tôi có một trăm sáu mươi đồng sáu hào (số tiền này tôi tiết kiệm được trong thời gian học nghiên cứu sinh), nhưng có điều tôi không hề nghĩ đến việc mình có thể ở khách sạn, căn bản là vì tôi chưa bao giờ có suy nghĩ là mình sẽ ở khách sạn. Lại nữa, thời ấy chưa thực hiện chế độ làm thẻ chứng minh thân phận, mà muốn vào khách sạn thì phải cần chứng minh thân phận. Trước khi báo danh, tôi không có cách nào để chứng minh thân phận của mình. Điều đó có nghĩa là, tôi trong hiện tại là một kẻ chưa có thân phận gì cả. Tôi không có chỗ để đến!

Cứ thế mà bước, mà đi, đột nhiên trong đầu tôi lóe lên một suy nghĩ: Du Thái! Tôi bám riết lấy cái suy nghĩ ấy, không để cho nó rời khỏi đầu óc mình và từ trong đầu óc tôi, hai tiếng này hình như đang reo lên từng hồi: Du Thái! Du Thái! Du Thái!

Du Thái là tên gọi thuở nhỏ của một người sinh ra từ thôn Vô Lương, con trai của nhà Ngô Căn, tên thật là Ngô Hữu Tài. Hữu Tài đã có ba năm làm lính công binh trong một đơn vị quân đội, sau khi phục viên được chuyển ngành về làm công nhân trong một công ty xây dựng ở thị trấn Dĩnh Bình. Vẫn còn nhớ, trong một ngày hè nào đó tôi đã có dịp gặp Hữu Tài khi anh ta về thăm quê. Hữu Tài mặc chiếc áo sơ mi ngắn tay hiệu “Đích Xác Lương”, trên tay đeo đồng hồ, nói với giọng vô cùng ngạo nghễ: “Đơn vị của tôi đã chuyển về thành phố, xây nhà cao tầng cho thành phố, ngay tại đường… tại đường… Cứ lên thành phố đi! Các cậu cứ đi đi, lúc ấy cứ tìm đến tôi!” Tôi thừa biết, lúc ấy anh ta chỉ thuận mồm mà nói thôi, vì anh ta biết người trong thôn làm gì có cơ hội để lên thành phố nên mới nói cho khoái khẩu. Nhưng có điều, đúng là tôi đã đến.

Đường trong thành phố có ngang có dọc phân biệt rõ ràng. Tôi bắt đầu từ đường dọc số 1 đi một thôi đến đường dọc số 10, sau đó bắt đầu từ đường ngang số 9 đi một mạch tới đường ngang số 1, đi qua đường Hòa Bình, đường Văn Hóa, đường Quảng Hà, đường Nông Nghiệp rồi đại lộ Kinh Quảng… Đêm dần dần về khuya, tuyết bay đầy trời. Nhờ ánh đèn đêm mà hoa tuyết trông có phần hao hao một tấm rèm che bầu trời màu phấn trắng ngà ngà, ẩm ướt và lay động. Tôi đi trong miên man suy nghĩ, nhưng thoảng đâu đó có một mùi hương bạc hà vương vấn bên mũi tôi. Thì ra, trong ánh đèn có sự sắc nhọn của kim châm nhưng cũng có mùi hương bạc hà, từng luồng, từng đợt. Cho dù gót chân tôi có lê trên bất kỳ đường phố nào thì mùi bạc hà cũng từ ánh đèn tỏa xuống. Đôi chân tôi đã rất nặng, càng lúc càng cảm thấy nặng thêm. Mỗi lần đến một ngã tư, tôi dừng lại giây lát để nhìn bảng tên đường và sau đó thì tưởng tượng cái mặt và cái mồm của Du Thái… Du Thái! Rốt cuộc thì anh đang ở tại đường phố nào?

Cái mồm của Du Thái cứ ẩn ẩn hiện hiện trong đầu óc tôi không biết bao nhiêu lần. Tôi nhìn thấy rõ ràng Du Thái đang huơ tay lên cao, chiếc đồng hồ đeo ở cổ tay sáng loang loáng, miệng anh ta nói: “Là đồng hồ hiệu Thượng Hải Toàn Cương Phòng Chấn.” Lúc ấy, chiếc đồng hồ chính là món thời trang thượng hạng của anh chàng công nhân xây dựng, cũng là sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn: Đèn điện và chó cắn, vải bố màu xanh và “Đích Xác Lương”. Du Thái đang mặc “Đích Xác Lương”, đeo đồng hồ “Thượng Hải Toàn Cương Phòng Chấn”, đang hướng về phía tôi và vẫy tay… Quá mệt mỏi, có mấy lần tôi đứng tựa vào cột điện, áp sát lưng vào cái khối bê tông lạnh như băng ấy, cẩn thận đánh giá về cái thành phố này. Liệu nó có thuộc về tôi không?

Trong một thoáng bất chợt, tôi cho rằng mình đã nhớ lại, hình như là đường Tung Sơn. Ngay lập tức tôi hỏi thăm đường đến Tung Sơn. Đi đến đường Tung Sơn, tôi lại nhớ ra là hình như anh ta có nói đến đường Hoành Sơn, nhưng sau đó lại nhớ đến đường Hương Sơn, rồi lại Hoàng Sơn… Rồi hẻm Du Thụ, hẻm Xuân Thụ, hẻm Cổ Lâu, hẻm Thanh Hư… Ánh đèn trong những căn nhà, những tầng lầu hai bên đường dần dần tắt, chỉ còn lại những bóng đèn đường. Nhưng tôi vẫn cứ đi, đi như một chiếc máy đã được cài số tự động, mặc dù có một tiếng nói thôi thúc trong lòng: Quay về ga tàu thôi! Quay về ga tàu ngồi một đêm thôi mà! Nhưng tôi vẫn cứ không cam tâm làm theo tiếng gọi trong lòng mình. Tại sao tôi lại ngốc nghếch đến thế nhỉ?

Tôi đang đi trên những con đường trong thành phố, đang hít thở không khí lạnh căm căm nhưng luôn có cảm giác mình đang lê bước chân trên một hoang mạc, nỗi thê lương và hoang vắng choán lấy tâm hồn tôi. Đường phố không quen biết, mặt người cũng lạ lẫm, tôi đang tìm một chút hơi ấm. Anh chàng có tên thuở nhỏ là Du Thái kia, anh đang ở nơi nào?

Sau này tôi đã từng tự dằn vặt mình: Tại sao mày lại làm như vậy? Gần như mày đã lê lết qua một đêm, đi hết gần một nửa thành phố, cố chấp với chính mình để đi tìm tung tích của một người có tên là Du Thái. Sao mày lại ngu xuẩn đến như vậy, tại sao không tìm đến một ngôi nhà trọ để qua đêm? Mày còn có thể gọi điện thoại để tìm một vài đứa bạn thời đại học ngày xưa, nhưng ngay cả cái ý định gọi điện thoại cũng chẳng hề xuất hiện trong đầu óc mày, dường như mày chẳng hề có cái gọi là “ý thức về điện thoại” nữa. Nhưng sau đó nữa thì tôi đã hiểu: Đó không phải là tôi đang tự đi mà chính là hoàn cảnh của tôi, quê hương của tôi đang đẩy tôi đi, tôi không thể không đi. Không phải là tôi đang đi tìm người mà chính là tôi đang tìm một nơi chở che, giúp đỡ.

Cũng có thể thời gian trôi qua rất lâu tôi mới nhận ra một cách rõ ràng là, muốn có một cuộc sống thuận lợi ở thành phố, tất yếu anh phải có đầy đủ ba yếu tố: thân phận, đơn vị và quan hệ. Thiếu một trong ba là không thể sống! Nếu anh không có “thân phận”, không có “đơn vị”, cũng không có nốt “quan hệ”, thế thì không chóng thì chầy, anh sẽ trở thành kẻ phiêu bạt mà thôi. Thành phố là một mê hồn trận, nguy hiểm có thể đến bất cứ lúc nào.

Tôi vẫn biết, trên đài trên báo, mọi người đều phản đối cái gọi là “quan hệ”, nhưng nào phải mọi người không biết rằng, “quan hệ” chính là mảnh đất màu mỡ mà người ta dựa vào đó để sinh tồn và nói chung, đã là con người thì không thể quay mặt với “quan hệ”. Đặc biệt trong lĩnh vực thế giới tinh thần, con người dựa vào “quan hệ” để mà sống. Chẳng phải Các Mác đã từng nói “Con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” đó sao? Do vậy, tất cả những người phản đối đều là nhắm vào người khác để phản đối mà không hề phản đối chính mình. Không có ai phản đối chính mình cả!

So đi tính lại, tôi vẫn là người còn có chút vận may, đến sáng sớm ngày hôm sau, chính xác là hai giờ hai bảy phút, cuối cùng tôi cũng đã tìm gặp được “quan hệ”. Tôi tìm thấy Du Thái ngay tại một công trường xây dựng. À, tên anh ta là Hữu Tài, không phải Du Thái. Để giữ thể diện cho anh ta, tôi không thể gọi bằng cái tên từ thuở bé. Người bảo vệ công trường nói với tôi: “Có, có người này ở đây.”

Công nhân xây dựng Ngô Hữu Tài ngủ ngay trên tầng bảy của một ngôi nhà đang xây dở, tường chưa kịp tô trét, cũng chưa kịp lắp cửa sổ, cửa ra vào. Anh ta nhảy từ trên giường xuống và đứng sững trước đầu giường, trên người chỉ có độc chiếc quần đùi, đôi mắt trợn tròn to bằng dái trâu, miệng mở hết cỡ trông chẳng khác nào cái thúng… Cho dù nói thế nào đi chăng nữa anh ta cũng không thể tưởng tượng được rằng, đúng vào thời điểm này lại có người đến tìm mình.

Du Thái đang chết lặng!

Ngô Hữu Tài vòng tay ôm chặt lấy hai vai, rét run đến nỗi chỉ phát ra được âm thanh lắp bắp:

- Tiêu (Tiêu là tên thuở bé của tôi), đúng là Tiêu phải không?... Cậu… cậu… cậu sao… sao lại đến đây?

- Đúng là ông bảo vệ không nhầm chút nào, nói anh đang ở trên tầng bảy – Tôi nói.

- Là lão Chu à? Là sư phụ Chu, người đồng hương, cùng huyện – Vừa nói, Du Thái vừa mặc quần áo, nhìn chiếc đồng hồ vẫn còn đeo ở cổ tay – Hai giờ rưỡi rồi, cậu chui dưới đất lên hay sao mà giờ này mới mò đến? Chưa à? À… gì chưa? – Vừa nói, anh ta – hình như là vô thức – đưa mắt nhìn lên bức tường nham nhở, xù xì, trên đó có đóng một chiếc đinh và đầu đinh có treo lòng thòng một chiếc túi xách, tôi nghĩ bên trong chiếc túi là cái bát ăn cơm vì có một đôi đũa nhô lên cao.

- Tôi đã… gì rồi, đã ăn từ khi chập tối – Tôi nói – Đúng là tìm anh không dễ tí nào, mệt muốn đứt hơi. Không phải là anh đã nói có lên thành phố thì đến tìm anh sao?

Nghe tôi nói tôi đã ăn cơm, sự lúng túng của Du Thái hình như đã được chó tha chạy đâu mất.

- Đúng rồi! Đúng rồi! Sao cậu lại không đến sớm hơn nhỉ?

- Tôi đến để trình diện, để nhận việc, nhưng lại đến muộn…

Du Thái đưa mắt nhìn tôi giây lát, rồi bảo:

- Thôi, ngủ đã. Gần ba giờ rồi, tranh thủ ngủ đi – Vừa nói, Du Thái vừa chỉ một chiếc giường đối diện – Chỗ đó, cậu ngủ chỗ đó! Thằng chó chết ấy xin nghỉ phép về nhà rồi.

Lúc ấy tôi mới cảm thấy thư thái, toàn thân như vừa trút bỏ được một cái giá gỗ đeo bám trên người suốt gần một đêm qua. Tôi leo lên chiếc giường của “thằng chó chết”, nằm xuống. Cái vạt giường thực ra là ghép từ hai tấm gỗ mỏng nhưng được phủ một tấm đệm hình như độn bằng các loại lá ngũ cốc, chiếc chăn hình như cũng vừa được giặt, khá dày, rất ấm. Quá tốt. Tôi đã mệt lắm rồi, tôi muốn được ngủ, hai mí mắt như có keo dán khít lại với nhau rồi. Nhưng tôi cần phải nói, nhất định phải nói, vì đó là một sự trả giá.

Cả hai chúng tôi nằm trên giường, dường như cố tình mà cũng là vô tình nói dăm ba câu tiếng địa phương về quê hương. Để cố gắng tiếp nhận những lời nói của anh ta, tôi cưỡng chế hai mí mắt đang dính lại của mình, cố gắng giữ một chút tỉnh táo cuối cùng. Những lời nói của Du Thái như những sợi chỉ rối rắm, đứt đoạn, quanh đi quẩn lại dường như chẳng có đầu có đuôi gì cả. Tiếng nói tự đáy lòng tôi vang lên: Du Thái, tha cho tôi, cho tôi ngủ tí nào. Nhưng anh ta vẫn cứ rì rầm bên tai tôi:

- Tốt nghiệp rồi à?

- Tốt nghiệp rồi.

- Tốt nghiệp nghiên cứu sinh chứ?

- À, đúng rồi.

- Được điều động lên tỉnh à?

- Ừ.

- Từ nay về sau, cậu là cán bộ nhà nước rồi đấy.

- …Ừ…

- Tốt quá. Thầy giáo dạy đại học?

- … Ừ.

Đột nhiên Du Thái ngồi nhổm dậy, tấm chăn vẫn khoác trên người, hai chân ngồi xếp bằng tròn.

- Tiêu à, suýt chút nữa thì tôi đã vào không quân rồi đấy, là phi công, là lái máy bay…

- Thật thế sao?

- Tôi nói dối cậu làm gì. Tiêu à, tôi bị ghẻ. Nếu tôi không bị ghẻ, nếu trước kia mẹ tôi chú tâm chữa trị bệnh ghẻ cho tôi, tôi đã trở thành phi công…

- Đúng thế, anh đã có thể vi vu trên trời.

- Ban đầu, thím Hai của tôi đã làm mai mối cho tôi, nhưng đứa con gái nhà họ Đỗ chẳng xem tôi ra gì cả… Cho đến bây giờ, cô ả chẳng qua cũng chẳng ra sao. Tiêu, lão Thái chó chết ấy vẫn còn đang làm bí thư chi bộ chứ? Đứa con gái thứ ba hình như không phải là con của lão, đẹp đến nao lòng, da trắng như men sứ…

Tôi chỉ còn đủ sức ậm ừ trong cổ họng, cả tâm hồn tôi, cơ thể tôi đều đã ngủ… Giường sao mà ấm áp, sao mà dễ chịu thế này!

Sáng sớm hôm sau, Du Thái mời tôi một bữa điểm tâm thật thịnh soạn: Đậu tương, bánh nướng, bánh quẩy, canh rau, lại còn có thêm dưa muối. Sau đó, tôi chính thức đến học viện để trình diện… Sau khi trình diện, tôi được phân cho một chiếc giường.

Một căn phòng nhỏ có ba người ở, trong đó có chiếc giường của tôi.

Mỗi thành phố đều có đặc điểm riêng của nó.

Vậy, tôi ngửi thấy mùi vị gì tại cái thành phố này? Trong gió, trong không khí phải chăng còn có một ít cát?

Nhất định là có cát. Đây là một thành phố cạnh sông Hoàng Hà. Mà đã nói đến lịch sử của Hoàng Hà thì ở trong ấy đã hàm chứa mùi vị của cát.

Tôi đã từng nghiên cứu một cách nghiêm túc về thành phố trên bình nguyên này. Tuy giao thông của thành phố này rất phát triển, nhưng nó lại thuộc về khu vực nội địa của vùng Trung Nguyên nên nhịp điệu cuộc sống ở đây so với một loạt các thành phố khác có vẻ chậm hơn, chính xác là chậm mất nửa nhịp. Nhịp điệu cuộc sống chậm nửa nhịp, người vãng lai ngày càng đông, mối quan hệ giữa người với người tự nhiên trở nên phức tạp hơn một tí. Ở đây, các mối quan hệ của con người là do từng “đơn vị” tổ chức mà thành. Vào ban ngày, “đơn vị” là linh hồn, con người sống trong từng đơn vị ấy; đến đêm, ánh đèn lại chính là linh hồn. Ánh đèn tụ hội nhân khí, cho con người phương hướng. Nếu không có đèn, thành phố chết ngay lập tức. Tôi thật có phúc, thật may mắn, tôi là người có đơn vị.

Thời gian đầu đến thành phố, tôi đã từng hỏi rất nhiều người: Trên mặt tôi có khắc chữ gì không?

Đồng nghiệp của tôi đều cười rồi nói: Không có, không có. Nhưng tại sao ngay cả người bán thức ăn sáng cũng dùng ánh mắt để đánh giá tôi rồi hỏi: Mới đến à? Tại sao tôi phải là kẻ mới đến? Tại sao tôi không thể là người của thành phố? Tôi là giảng viên trong một học viện cơ mà! Tôi đã nhập được hộ khẩu, mọi quan hệ đều đang chuyển biến rất tốt, đã có đơn vị… Sao lại vẫn cứ như thế?

Khi mới đến, tôi có khoảng thời gian thực tập là một năm, là trợ giảng trong khoa. Thái độ của tôi rất tốt: Là người đầu tiên đến cơ quan, đun nước, quét phòng, lau bàn; hết giờ làm việc là người về sau cùng. Gặp ai tôi cũng gật đầu chào, cung cung kính kính nở nụ cười trước các bậc lão thành… Đang đi trên đường trong học viện, một vị giáo sư già đột nhiên quay đầu lại nói với tôi: “Hạt đậu nhỏ? Cái tủ giấy nhà tôi… Ôi dào! Mới đến à?” Tôi rất buồn chán. Tại sao tôi lại biến thành “hạt đậu nhỏ” được nhỉ? Tại sao tôi cứ phải là kẻ mới đến? Da tôi quá đen ư? Quay trở về phòng, lấy kính ra soi mặt mình. Tôi có giống với kẻ mới đến không? Tôi “mới” ở chỗ nào?

Cũng cần phải thừa nhận, tôi là một con chó sói. Trong con người tôi có “tính sói”. Tôi là một con sói đang đội lốt cừu. Tôi quăng thân vào thành phố, nhưng ở trong lòng thành phố tôi vẫn cẩn thận từng ly từng tí để thể hiện cái tư cách và thái độ của một chú cừu. Tôi biết, làm người có học vấn đều là những “con nhím xù lông”, cần có cảm giác về khoảng cách. Không được phép tiếp cận quá mức, không được phép trơ mặt cười khi đối diện với người khác mà chỉ cần gần như gật đầu mà cũng như không gật đầu giống như gặp người đã từng quen biết, sự thân thiết cũng đừng biểu lộ thái quá để khỏi khiến người ta phải nghi ngờ.

Sự mẫn cảm của tôi là do trời sinh, là do sữa của hàng trăm nhà đã cho tôi uống và những thứ ngũ cốc tạp nham ở chốn thôn dã mà tôi đã ăn. Để đến được với thành phố này, tôi đã không ngừng tu dưỡng bản thân. Tôi phát hiện rằng, tôi đi bộ nhanh hơn so với những người bình thường, lúc nào cũng tỏ ra gấp gáp, có lẽ đó cũng là một biểu hiện chưa được thành thục của cái gọi là “mới”. Tôi cần phải chậm lại một tí, phải biểu hiện cho được cái tư thế, cốt cách ổn định, tinh thần nhàn nhã. Nhưng có điều không được quá chậm, quá chậm sẽ dẫn đến trễ nải, cánh cổng chắn ngang cửa lớn sẽ chặn anh lại và hỏi: “Anh tìm ai?” Dưới nách của tôi vẫn phải thường xuyên kẹp hai cuốn sách, hai mắt nhìn thẳng về phía trước, nhìn mà cũng gần như không nhìn, thế mới đúng. Mỗi đêm, một mình tôi lặng lẽ đi lại trong sân vườn học viện, tôi rất muốn tìm ra một vấn đề gì đó…

Trước khi chính thức là một “con sói” đội lốt cừu, tôi vẫn cần phải thích nghi với cái “vỏ bọc”. Thời kỳ ấy, “vỏ bọc” là một từ mới, chưa có nhiều người dùng. Trong thực tiễn cuộc sống, tôi là người đầu tiên phát hiện ra từ này. Do vậy, sau khi nhận lương, tôi lại tự mua thêm cho mình mấy bộ quần áo. Mấy bộ quần áo này được mua ở mấy cửa hàng bán lẻ gần ga đường sắt, tất cả đều là hàng nhái những thương hiệu danh tiếng nhưng tôi không có khả năng để nhận biết được. Cứ như thế, khi đi đứng trong học viện hay ngoài đường phố, tôi đã thấy tự tin rất nhiều, không có ai hỏi tôi là “mới đến” nữa. Tuy vậy, trong thành phố này, tôi vẫn chỉ có một chiếc giường.

Tôi bắt đầu đọc ngấu nghiến, tất cả thời gian rỗi rãi đều được tôi tiêu xài trong thư viện. Những năm thập niên tám mươi của thế kỷ trước là thời đại của học hành, tất cả những cuốn sách mới cho dù là sách nội địa hay ngoại văn đều được tôi tìm đọc; từ lịch sử đến văn học, từ triết học đến tâm lý học; kể cả truyện ký về các danh nhân trên thế giới từ Hegel đến Shakespeare, từ Hitler cho đến Nixon… Đụng gì đọc nấy, vừa đọc vừa ghi chép… Đây chính là vũ khí của tôi. Tôi biết, trong trường đại học, một kẻ thiếu hiểu biết thì rất khó lòng dung nhập và tồn tại. Tôi còn biết, để đối phó với người thành phố, đầu lưỡi tất yếu phải chực sẵn nhiều từ mới.

Phía sau học viện có một ngôi nhà cao tầng hình chữ “công”* có tên gọi là Triêu Dương. Ngôi nhà chữ “công” này hướng Bắc Nam nên ánh nắng lúc nào cũng chan hòa. Mái được lợp bằng ngói cổ hình ống, tường được sơn màu hồng, hành lang phía trước có rất nhiều cột hình tròn theo kiểu kiến trúc phối hợp Đông Tây. Những lối đi trong ngôi nhà đều được lát gỗ màu nâu sậm. Trong cái vẻ giản dị, chân chất toát lên sự sang trọng và trang nghiêm. Phía trước tòa nhà còn có một khoảnh vườn hoa bố trí theo hình kỷ hà bao gồm những hình đơn giản, vuông, tam giác và tròn, có một hàng cây đinh hương và những loại dây leo màu đỏ bám dày trên những bức tường thấp. Đây chính là nơi ở của các giáo sư và những người có tài năng đặc biệt, mỗi căn hộ có một phòng khách và ba phòng ngủ. Thi thoảng có những cô bảo mẫu nho nhỏ diện đôi giày nhựa màu hồng, vung vẩy cái làn đựng thực phẩm trên tay, đi đi lại lại trên hành lang của ngôi nhà… Đó chính là mục tiêu phấn đấu của tôi.

Cuối cùng thì cơ hội của tôi cũng đến. Một vị phó giáo sư sát giờ lên lớp đột nhiên lăn đùng ra ốm, tôi trở thành kẻ “bổ sung đầy tiềm năng” lâm thời có trách nhiệm “cấp cứu”, được chủ nhiệm khoa cấp tốc tìm đến yêu cầu lên lớp thay cho ông ấy. Tôi hỏi mình cần phải giảng những vấn đề gì, chủ nhiệm khoa nói bài giảng của giáo sư Chu đã được đặt trên bàn ở phòng giáo viên, cậu cứ đọc thật chuẩn là được. Lão Ngụy – chủ nhiệm khoa còn tỏ ra rất thông hiểu mọi chuyện, bảo tôi rằng: “Xét về học bạ, lớp này rất kém, cậu cần nhẹ nhàng một chút…” Do vậy mà tôi được “nhảy cóc” lên bục giảng.

Nhưng nói một cách thực lòng, tôi không hề “nhảy cóc”, tôi đã chuẩn bị cho chuyện này từ lâu rồi.

Không thể tưởng tượng được rằng, lần đầu tiên được đứng trên bục giảng của tôi lại là tại giảng đường dốc lớn nhất của học viện, môn học lại là chính khóa. Tôi mang theo cuốn sổ ghi chép của mình tiến vào giảng đường, trong đó đã có khoảng ba đến bốn trăm sinh viên đang ngồi sẵn. Ban đầu, nhìn thấy trước mắt mình có ngần ấy người, lòng tôi hơi hoảng, nhưng rồi tôi chợt nhớ đến một câu nói – câu nói mà tôi đã từng nghe từ Bí thư chi bộ Thái Quốc Dần: “Tiêu, có một ngày nào đó mày đứng trên khán đài thì bên dưới khán đài, tất cả đều là củ cải, tất cả đều là củ cải xuất phát từ đất…” Tôi đã thông suốt rồi. Tôi là người đang làm công việc dạy dỗ cho những củ cải xuất phát từ đất!

Trước khi lên giảng đường, tôi đã rón rén mở giáo án của Phó giáo sư Chu đọc qua một lượt. Lão Chu đã năm mươi chín tuổi, bài giảng của ông ta chủ yếu nói về những gì đã diễn ra trước Cách mạng Văn hóa, mà tôi cần phải nói về những gì sau Cách mạng Văn hóa. Tôi phải khẳng khái ngẩng cao đầu để dạy cho sinh viên một bài học mới!

Đứng trên bục giảng của giảng đường dốc, sau khoảng vài ba phút trầm ngâm, tôi viết lên bảng ba chữ theo kiểu đại tự: Ngô Chí Bằng. Đây là tên của tôi và tôi biết tất cả sinh viên đang ngồi trong giảng đường đều không hề nghe qua cái tên này. Tôi nghĩ, bắt đầu từ lúc này trở về sau, bọn chúng đều phải biết, phải nhớ đại danh này. Tôi bắt đầu nói:

- Các bạn sinh viên, năm một nghìn tám trăm bốn mươi tám, khi viết “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” tại nước Bỉ, Karl Marx và Engels đã từng viết gì, các bạn có biết không? … Thời kỳ chiến tranh Nam Bắc, câu nói nổi tiếng nhất trong “Diễn văn Gettysburg” của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln như thế nào, các bạn có biết không?... Trong đại chiến thế giới thứ hai, năm một chín bốn mươi, trong một bài diễn thuyết tại cuộc họp của Hạ viện, ông Winston Churchill với tư cách là Thủ tướng nước Anh đã nói một câu nổi tiếng, các bạn có biết không? (Trong thâm tâm tôi muốn nói: Các củ cải kia, tao cần chúng mày im miệng!)… Cứ thế, tôi mở rộng cổ họng mà huyên thuyên cho đến lúc chuông báo hết giờ vang lên mà bọn sinh viên vẫn cứ ngồi im phăng phắc trong lớp học với đôi mắt trợn trừng, và sau đó là những tràng pháo tay ầm ầm vang lên tưởng như không bao giờ dứt.

Đã tan học, nhưng tất thảy sinh viên đều vây lấy tôi. Rất nhiều nữ sinh chen chúc nhau loạn xị đưa vở ghi chép cho tôi đề xuất nhiều vấn đề muốn hỏi. Từng đứa, từng đứa bằng một giọng rất ngọt cất lên:

- Thầy Ngô! Thầy Ngô ơi, em muốn hỏi thầy một câu có được không?

Nói thực lòng, những suy nghĩ tà ám trong lòng tôi đã bắt đầu âm thầm trỗi dậy. Tôi tỏ thái độ bất cần quan tâm nhưng lại vô cùng sắc nhọn đánh giá từng nữ sinh, cái mà tôi gọi là “con mắt thứ ba” của tôi đang tìm kiếm, đang quét qua một lượt tất cả các gương mặt để tìm ra gương mặt đẹp nhất. Mặt trứng vịt? Mặt trái đào? Mày lá liễu? Mày khói sương? Nếu có thể được, tôi sẽ… Có điều, tôi nhất thiết phải giữ gìn. Tôi tự giới hạn cho mình: Phải giữ gìn!

Cho đến bây giờ tôi cũng không thể quên được cái ngày hôm ấy.

Đó là ngày hai bảy tháng Năm. Ngày hai bảy tháng Năm năm một chín tám ba, cũng là ngày thứ Bảy sau khi đứng trên bục giảng. Vì có con số 7 trùng hợp nên tôi nhớ rất kỹ. Chiều hôm ấy, một nữ sinh đến nơi ở của tôi. Tiếng gõ cửa của cô ấy cực kỳ nhẹ nhàng, chẳng khác nào âm thanh tích tích tè tè của điện báo, cứ “cộc cộc”… “cộc cộc”…, cứ hai tiếng thành một tiết tấu, tổng cộng có bốn tiết tấu đều nhau. Khi tôi kéo cánh cửa mở ra, một làn hương thơm men theo ánh sáng ùa vào phòng. Đó không phải là mùi thơm của các loại mỹ phẩm hay nước hoa mà chính là mùi thơm toát ra từ da thịt con gái trong ánh nắng của mùa hè, tràn trề sức sống, ngạt ngào mà thanh tân. Cô ấy đang mang theo ánh nắng, sáng rực, ngại ngùng khép nép đứng trước cửa phòng tôi. Trên cơ thể cô ấy là một chiếc áo liền quần cộc tay màu hồng, da thịt trên hai cánh tay chẳng khác nào màu của ngà voi đang phát ra những luồng ánh sáng lấp lóa bao bọc lấy một hình hài tuyệt mỹ, thơm phưng phức và đầy sức sống, nếu nói theo cách nói của hiện tại thì đó là một hotgirl chuẩn mực về hình thể và thần thái. Tôi có cảm giác là ngay cả ánh nắng cũng đang say trước hương và sắc của cô ấy. Tất cả những gì đang hiện hữu đã chuẩn xác nói với tôi rằng, cái khí sắc ấy có thể làm cho cả thế giới này sáng rực lên. Cũng đúng lúc ấy, tôi mới thấm thía được ý nghĩa “nhà cỏ cũng phát ra ánh sáng chói lọi” của câu thành ngữ “bồng tất sinh huy”. Tôi hiểu rồi, đây là kiểu người sinh ra để làm đẹp cho cuộc đời, mà cũng chỉ có phụ nữ mới có khả năng làm rực sáng cả một căn phòng như vậy!

- Chào thầy Ngô… - Giọng nói sao mà nhẹ - Em là sinh viên khoa Ngoại ngữ, em đã được nghe bài giảng của thầy.

Như bị ai đó đập cho một gậy vào đầu, tinh thần chưa kịp phục hồi, tôi chỉ mở miệng nói được hai tiếng “à… à…” vô nghĩa.

- Xin lỗi thầy, em làm phiền thầy rồi…

- À… à… – Nhưng rồi tôi lại vội vàng nói – À… không, không, không…

Cô ấy cười. Nụ cười của cô ấy sao mà giống với món điểm tâm bánh nướng mật ong – món ăn mà tôi thích nhất thuở nhỏ. Hình như cô ấy cũng đã nhận ra tinh thần đang bấn loạn của tôi.

Đôi mi sao mà dài, đôi mắt sao mà to, mà tròn chẳng khác nào mắt nai! Miệng cũng rộng và hình như lúc nào cũng sẵn sàng nở nụ cười với đôi môi đỏ mọng. Hàm răng sao mà trắng, mà đều đến thế cơ chứ? Vài giọt mồ hôi lấm tấm đang sáng lấp lóa trên sống mũi và hình như mùi vị của mồ hôi từ cơ thể cô ấy sẵn sàng tỏa ra không gian chung quanh bất kỳ lúc nào. Tốt quá! Hoa anh đào đã nở, tốt quá rồi!

Tôi thừa nhận, tôi đang đấu tranh quyết liệt để che giấu, để không cho phép ánh mắt lôi tay tôi vươn về phía đối diện, có điều tôi vẫn không thể nào tự ức chế được sự ham muốn từ bên trong – một ham muốn cực kỳ mạnh mẽ được sờ nắn, được vuốt ve cái cơ thể ấy. Làn da trắng nõn nà mềm mại như tơ đang lay động, đang tiết ra một dịch thể… Trong trạng thái ngất ngất ngây ngây, tôi nghe cô ấy nói:

- Em họ “Mei”, là “Mei Cun”…

- Là “Mei” trong “mỹ lệ” à?

- Dạ, là “Mai” trong “hoa mai” ạ.

- Họ Mai rất hiếm gặp – Tôi nói ngay – Là hậu duệ của Thương Vương hay hậu duệ của Bát Kỳ?

Đôi mắt cô ấy mở to hết cỡ, nhìn tôi đầy vẻ kinh ngạc rồi cười nhẹ, nói:

- Em chưa kịp nói rõ… Em là người vùng Đông Bắc, là dân tộc Mãn.

Nói thực lòng là tôi đã say, tôi đang được nhìn con gái mà nhìn đến say! Có lẽ, thời gian nhẫn nhịn của tôi đã quá lâu, tôi đã thực sự rung động trước cái đẹp non tơ kiều diễm, trống ngực tôi đập thình thình. Tôi say đến bảy ngày, đúng bảy ngày sau tôi mới hồi tỉnh trở lại.

Buổi chiều hôm ấy, tôi có cảm giác là đỉnh đầu của tôi đang có khí lạnh bốc lên. Đó chính là một dạng tập hợp toàn bộ năng lượng, là cảm giác cần phải để cho năng lượng ấy xông thẳng lên!... Đến lúc này tôi đã hoàn toàn quên mất rằng, tôi đã nói với cô ấy những gì. Nhưng một điều tôi biết rất chắc chắn: Tôi đã say!

Nói chung, đã là con người thì tất yếu phải có lúc say, có điều cách say có thể khác nhau. Ông tuyệt đối không thể tưởng tượng được những biểu hiện của tôi sau khi say đâu. Tôi không khác một thằng điên bao nhiêu, phải chạy liên tục trong sân vận động, chạy đến bảy ngày… Mai Thôn, cô ấy tên là Mai Thôn, ở trong ký túc xá nữ sinh, tòa nhà đầu tiên, đối diện với sân vận động. Tôi đã phá lệ để mua cho mình một bộ quần áo thể thao màu đỏ, mặc vào người rồi chạy một cách điên cuồng, chạy cắm đầu cắm cổ trong sân vận động. Đến ngày thứ bảy, suốt cả ngày này đầu óc tôi trở nên choáng váng, mê mê man man, ngay cả việc đi bộ cũng biến thành bước thấp bước cao, bước dài bước ngắn, nhưng tôi vẫn cứ phải chạy. Buổi sáng, khi tiếng kẻng báo thức trong ký túc xá vừa vang lên, tôi đã chạy qua trạm biến áp điện, chạy được một vòng quanh ký túc xá rồi khật khưỡng chạy ra sân vận động, mục đích là để nhìn thấy mặt cô ấy. Buổi tối, đến khi hiệu lệnh tắt đèn trong ký túc xá vang lên, tôi vẫn còn đang chạy ngoài sân vận động, cũng chỉ vì muốn nhìn cô ấy.

Cả ngày hôm ấy, tổng cộng tôi đã nhìn thấy cô ấy được ba lần.

Trong sân vận động có một cái bồn rửa, trên cái bệ xi măng có một hàng vòi nước máy dành cho sinh viên giặt giũ rửa ráy. Có một lần, vào sáng sớm, tôi trông thấy Mai Thôn vừa thức dậy, bê một cái chậu rửa mặt từ trong ký túc xá đi ra, tóc được túm gọn sau gáy thành hình một cái đuôi ngựa, đứng đánh răng trước bồn rửa. Tôi giảm tốc độ chạy, điều chỉnh thời gian đúng vừa lúc cô ấy ngẩng mặt lên thì chạy đến bồn nước, đưa tay lên vẫy vẫy, rất thận trọng và ý tứ cất tiếng chào:

- Chào buổi sáng!

Cô ấy nhìn tôi, cười:

- Chào thầy Ngô, thầy chạy thể dục à?

- À, luyện tập tí thôi mà…

Sau đó, tôi vẫy tay và với vận tốc khá chậm, tôi chạy ngang qua cô ấy.

Lúc ấy, trên mặt Mai Thôn hãy còn vương mấy giọt nước lấp lánh, có lẽ là sau một giấc ngủ ngon nên gương mặt ửng hồng như màu của hoa hải đường, nói văn hoa hơn một tí là hoa hải đường đang vương những giọt sương mai. Nụ cười của cô ấy đã khắc sâu vào tâm khảm của tôi. Lần thứ hai gặp Mai Thôn là vào ban đêm, nhưng chẳng qua chỉ là một hình bóng, một hình bóng mông lung mờ tỏ nhưng trong ấn tượng của tôi, đó là hoa sen trong mùa hạ, hải đường trong mùa thu, tuy khoảng cách khá xa nhưng tôi vẫn thỏa lòng…, chạy trong sân vận động mà tinh thần tôi mông lung, cơ thể tôi bồng bềnh chẳng khác nào trúng tà nhưng trước mắt tôi toàn là hình bóng của cô ấy. Lần thứ ba, vào lúc hoàng hôn, Mai Thôn đứng ở bậc tam cấp của giảng đường hướng về tôi nở một nụ cười nhẹ. Có một luồng ánh sáng rực rỡ cơ hồ có thể xé toạc gấm, xuyên thủng lụa, chẳng khác nào một mũi tên bắn thẳng vào cơ thể tôi… Tôi yêu cô ấy mất rồi, yêu đến độ thần hồn điên đảo, yêu đến độ phát cuồng! Có một đêm nọ, không thể kiên nhẫn hơn được nữa và hình như quỷ dẫn lối ma đưa đường, tôi xông thẳng đến ký túc xá, đứng trước phòng cô ấy, đưa tay gõ “cốc cốc cốc” lên cửa… Nhưng trong những giây cuối cùng, khi bên trong phát ra hai tiếng “ai thế?” thì tôi đã kịp tỉnh lại. Với nhịp tim không bình thường, tôi quay đầu chạy thục mạng, chạy một mạch cho đến khi chui tọt vào khóm cây dương ở phía Nam sân vận động, cảm thấy đã an toàn tôi mới dừng lại, há miệng đớp không khí, dùng những ngôn từ cay độc nhất để tự chửi mình: Mẹ mày chứ! Đồ ngu xuẩn!…

Nhưng có điều, những ham muốn chết tiệt của tôi vẫn không chết và cứ thế, tôi phải chạy suốt đêm ngoài sân vận động, vừa chạy vừa gào tên cô ấy trong lòng: Mai Thôn! Mai Thôn! Mai Thôn!

Tôi cần hỏi ông, liệu ông có đủ sức để chịu đựng sự cám dỗ ấy không? Ai có thể đè nén được sự cám dỗ ấy?

Nói để ông hay, tôi đã chịu đựng, đã đè nén được.

Ngày thứ tám, tức là sau khi tiếp xúc với Mai Thôn được tám ngày, ông có biết tôi đã phát hiện được điều gì không? Tôi đã phát hiện ra sự bần cùng của mình, bần cùng từ trong ra ngoài, từ đầu đến chân. Tôi đã từng đánh mất sự tôn nghiêm của mình không một chút tiếc nuối để trở thành tổ viên của tổ kiểm tra vệ sinh khu ký túc xá nữ sinh, lấy danh nghĩa là kiểm tra vệ sinh để có thể đường hoàng đĩnh đạc bước vào phòng của cô ấy. Phòng của cô ấy có bốn chiếc gường hai tầng với tám chỗ nằm. Giường của Mai Thôn nằm ở vị trí cuối phòng, tầng dưới, sát bên cửa sổ. Tôi đứng trước chiếc giường đang tỏa ra một mùi hương dìu dịu ấy khoảng mười giây (thú thật là tôi muốn nằm xuống chỗ ấy quá chừng). Một chiếc ra trải giường màu lam có chèn đường viền bằng vải trông thật nhã nhặn và sạch sẽ. Trên chiếc giá kê ở đầu giường có một chiếc vali da khá đẹp, bên trên là những chồng áo quần được xếp rất gọn gàng. Nói chung là mọi thứ đều ngăn nắp, gọn gàng, ngay cả chiếc chăn bông thoạt nhìn cũng biết là rất đắt tiền, lúc ấy rất khó tìm thấy ở các cửa hàng quốc doanh cũng được xếp có góc có cạnh trông thật đẹp mắt… Bên dưới giường là một đôi giày có gót cao vừa phải, cũng là một loại hàng cao cấp! Trên chiếc bàn xếp nho nhỏ đặt trên giường, ngoài mấy cuốn sách ra còn có một cuốn tạp chí “Điện ảnh đại chúng” và một tập “Chuyên san thơ”. Hình như cô nàng cũng là một đứa con gái thích ăn quà vặt vì tôi phát hiện trên bệ cửa sổ có đến hai hộp bánh khô, một hộp sữa bột, mấy lốc sữa tươi và một số các thức ăn vặt linh tinh khác… Chúng có điểm chung là đều được sản xuất ở Thượng Hải. Trong những năm tám mươi của thế kỷ hai mươi, tất cả những gì có trên chiếc giường của Mai Thôn đều là sản phẩm thời thượng, là những thứ xa xỉ phẩm đắt tiền. Cũng từ đây mà tôi có thể hiểu, gia đình cô ấy thuộc loại có điều kiện, nếu không nói là khá giả. Trong lớp, Mai Thôn cũng là một trong những sinh viên có thành tích học tập khá tốt, lại là sinh viên duy nhất trong lớp “nhận lương” từ gia đình để đi học.

Sau khi thấy và cảm nhận được mọi thứ, trong bụng tôi thầm kêu lên: Trời ạ, mình có nuôi được một phụ nữ như thế này không?

Qua một đêm trắng với những suy nghĩ trong đau khổ, tôi miên man trong những ý nghĩ lộn xộn này: Mày đã muốn làm một người thành phố, mày rất thích cô ấy, mày muốn chiếm lĩnh cái thành trì này…, thế thì, mày cần phải có một kế hoạch săn mồi mang tính chất lâu dài – “kế hoạch lang sói”. Từ từ thôi, chầm chậm thôi! Không được gấp gáp!

Nhưng, cho dù có nói gì đi nữa, tôi cũng đã có mục tiêu thứ nhất trong cuộc đời: Phải theo đuổi cho kỳ được người con gái này, phải cưới người con gái xinh đẹp gốc gác thành phố này về làm vợ. Để thực hiện trót lọt mục tiêu này, tôi tự cảnh báo mình: Cần chờ đợi. Cần có các bước đi tuần tự. Cần nhẫn nại.

Từ hôm ấy, tôi bắt đầu thực thi “kế hoạch lang sói” của mình. Tôi phải viết báo cáo khoa học, tôi phải thi nâng ngạch giảng viên, sau đó sẽ phải viết sách, có viết sách mới có được chức danh phó giáo sư, giáo sư…, tất cả đều cần phải có thời gian… Tôi không chạy trên sân vận động nữa vì thời gian lúc này, mỗi phút đối với tôi đều trở nên quý giá vô cùng. Tôi cần phải mở hết tất cả những lỗ chân lông trên người ra để hấp thụ, để tiêu hóa những cái chữ hình vuông do cổ nhân để lại này…, để sau đó biến nhộng thành bướm. Tôi phải mài mình trở thành một mũi dùi, ngoan cường bám vào một tiêu điểm. Tôi phải như một cánh cung được kéo căng hết mức để sau đó mới có thể phóng ra một mũi tên trúng đích. Tôi phải vác cho được chính tôi và đứng vững!

Cần phải nói điều này, nếu không phải vì những hồi chuông điện thoại đáng sợ ấy, tôi đã có thể cưới một cô nữ sinh xinh đẹp trong trường, sau đó sẽ đeo gọng kính bằng vàng, được thắt khăn nhung màu nâu sậm quanh cổ (đây là mơ ước của tôi thuở thiếu thời), thuận buồm xuôi gió để trở thành giảng viên, rồi phó giáo sư, giáo sư, hướng dẫn thạc sĩ, tiến sĩ… Chỉ cần một lần bước đi nữa là tôi đã có thể trở thành một học giả danh tiếng.

Nhưng chuông điện thoại đã reo!

Lần nhận điện thoại đầu tiên, tôi hoàn toàn không hiểu gì cả.

Trong điện thoại là một giọng già nua khá thực thà:

- …Tiêu à, là chú đây!

Ngay lập tức, lửa bốc lên đỉnh đầu tôi đến ba trượng, tôi nói thầm: Tôi là bà nội của ông đây! Nhưng tôi vẫn hỏi:

- Là ai thế?

Ngay lúc ấy có một giọng đàn bà lọt vào điện thoại: Để tôi nói, để tôi nói chuyện với nó.

Ngay sau đó tôi hoàn toàn câm lặng, một câu hoàn chỉnh cũng không thể nói ra khỏi miệng, chỉ ngắc ngứ từng tiếng. Nói điện thoại là người đàn bà nhà Quốc Thắng, căn cứ vào thân phận thì tôi phải gọi bà ấy là thím. Thuở bé tôi đã bú sữa bà ta, trên vú có cái bớt màu đen…

- Thím Ba…

- Cháu… Tiêu à, thím Ba của cháu từ trước đến nay chưa hề nói với cháu câu nào…

- Thím nói đi…

- Cháu à… Thằng con trai của người anh của thím đã thi đại học… Cháu ở thành phố, xem thử có cách gì giúp…

- Thím Ba à, nó thi được bao nhiêu điểm? Đăng ký thi vào trường nào? Có phải là nguyện vọng một không?

- Thế này nhé, để chú nói. Đây là em ruột của thím, là chú của cháu. Để cho chú ấy nói…

Sau đó thì tôi không còn lời nào để mà nói được nữa. Tôi không thể nói với bà ấy điều này: Mặc dù thân xác tôi đang ở thành phố nhưng tôi chẳng là cái gì cả. Tôi chỉ là một trợ giảng, tôi chỉ có duy nhất một chiếc giường đơn… Tôi không thể nói rõ ràng được, chỉ có thể trả lời:

- Được rồi, để cháu thăm dò thử xem…

Trước khi cúp điện thoại, thím Ba còn dặn dò:

- Cần phải bỏ tiền thì cứ bỏ tiền, cần tặng quà thì cứ tặng quà, sau này thím sẽ trả đủ lại cho cháu!

Câu này có vẻ nặng nề quá. Thời kỳ đói kém, tôi đã từng bú sữa của bà ấy, cho nên bây giờ tôi không thể không thăm dò. Nhưng tôi sẽ hỏi ai đây? Đầu tiên tôi tìm đến chủ nhiệm khoa. Chủ nhiệm khoa họ Ngụy mách nước:

- Cậu đến Phòng tuyển sinh của Viện ta hỏi thử xem. Người của phòng này cũng thường làm việc với Ban tuyển sinh của tỉnh, có lẽ họ quen biết nhau.

- Em không hề quen biết với bất kỳ một ai trên Phòng tuyển sinh, thế em phải tìm ai?

Chủ nhiệm khoa nhìn thẳng vào mặt tôi, nhìn lâu đến độ tôi đỏ mặt rần rần, sau đó mới nói:

- Cậu đến xin gặp Trưởng phòng Hách, tôi sẽ gọi điện cho ông ấy trước.

Trong những ngày hè oi bức ấy, để tìm Trưởng phòng Hách, trong vòng ba ngày tôi đã có tổng cộng mười tám lần chạy đến phòng làm việc của ông ta. Tôi vẫn còn nhớ, Trưởng phòng Hách là một người mặt rỗ, rỗ đến chằng chịt và hay trốn ở một nơi rất vắng vẻ để tránh né những cuộc gặp mặt… Thế là buộc lòng tôi phải tận dụng mọi mối quan hệ trong học viện mỏng như những tờ giấy vừa xây dựng được nhờ vào những nụ cười, thậm chí tôi còn có thể vác cái bộ mặt tẽn tò của mình tìm đến một số sinh viên con cái những gia đình có máu mặt trong thành phố để nhờ vả… Cuối cùng, sau bao nhiêu lần hỏi qua hỏi lại, tôi cũng đã mò mẫm ra số điểm mà “con của người anh của thím” – nói chung là người thân của thím Ba đã đạt được trong kỳ thi đại học vừa rồi.

Thành tích của nó là ba trăm ba bảy điểm. Năm ấy, điểm sàn để được xét tuyển vào đại học thống nhất trong toàn quốc là ba trăm ba tám điểm, nó thiếu một điểm. Thiếu một điểm là không có bất cứ một hy vọng nào cả. Tôi cũng lấy làm tiếc nuối thay cho nó. Chuông điện thoại lại reo lên nữa rồi. Là thím Ba gọi điện đến, thím hỏi dồn dập:

- Tiêu à, thế nào rồi cháu? Chuyện thằng bé con của chú thế nào rồi?

- Không được gì cả thím à – Tôi nói – Cậu ấy thiếu một điểm.

- Được bao nhiêu điểm?

- Ba trăm ba bảy điểm, thiếu một điểm.

- Chỉ là một điểm thôi mà – Thím Ba nói hết sức rành rọt – Cháu nói thêm một tiếng để người ta cho nó đỗ.

- Thím Ba ơi – Tim tôi giật thột – Chuyện này có phải do cháu quyết định đâu mà bảo cháu nói một tiếng là xong. Đây là điểm sàn đã được thống nhất toàn quốc, không ai có thể thay đổi được đâu…

- Tiêu! Không phải là cháu đang ở trên tỉnh à?

- Cháu… cháu… cháu…

- Tiêu à, đây là lần đầu tiên thím cầu xin cháu – Thím Ba hạ giọng – Cháu có làm được không? Ngày xưa, cháu không chỉ mút mà còn cắn nữa, núm vú của thím đã bị cháu cắn cho nát nhừ… Bao nhiêu là sữa của thím nhưng thím đã thu của cháu đồng bạc nào đâu… Tiêu à, ngày mai thím sẽ đưa người anh em của cháu đến tìm cháu, cho dù trời có sập đi chăng nữa, cháu cũng phải giúp thím cho bằng được!

Ngay trong đêm ấy, tôi cắn chặt răng, mím chặt môi cầm hai tút thuốc lá, hai chai rượu đến nhà Trưởng phòng Hách. Tôi muốn cầu xin ông ta ra tay cứu giúp để cho “con của chú” đỗ đại học, cứ xem là qua chuyện này, tôi đã làm được một điều tốt cho người trong thôn. Đêm ấy, trước tiên là tôi thăm dò các ngả đường dẫn về nhà Trưởng phòng Hách, sau đó “men theo dây mà hái được dưa”, tôi tìm ra căn nhà tập thể số 302 trên tầng ba của khu nhà số 2 nằm trong một khu hành chính của tỉnh (nghe đâu là Trưởng phòng Hách có một người dì ruột đang làm việc trong khu ấy, ở đó có một căn phòng trống và ông ta xin trốn vào đó). Đèn trong phòng đang sáng, chứng tỏ tôi đã tìm đúng chỗ cần tìm. Đây là lần đầu tiên tôi đơn thương độc mã đến tìm người ta để nhờ vả, hầu như không có kinh nghiệm gì nên hình như có một con thỏ đang nhảy nhót trong lồng ngực tôi, sợ nhất là có ai đó nhìn thấy. Tôi đứng rất lâu ở chân cầu thang, ba lần đi lên tầng ba rồi lại đi xuống, mỗi khi tôi thu hết can đảm tiến lên tầng ba, đi về phía cánh cửa định đưa tay lên gõ thì lại có một ai đó đi từ trên lầu xuống hoặc từ dưới đi lên… Trong bóng đêm tôi chợt phát hiện ra rằng, người ta tìm đến chỗ này quả nhiên không phải là ít và có lẽ, họ đều là người “đi tìm lối thoát” giống như tôi. Tôi nấp trong bóng tối phía sau các bậc cầu thang nghe thấy lời qua tiếng lại của một đôi nam nữ từ tầng trên đi xuống, tiếng của người đàn bà: Một nghìn có đủ không? Có ít quá không? Tiếng người đàn ông: Đủ rồi, đủ rồi. Mình còn có tờ giấy viết tay của Cục trưởng. Toàn người quen cả mà. Cầu thang rất tối, tôi chỉ nghe tiếng giày tiếng guốc lộp cộp và mờ mờ nhân ảnh, không thể nhìn rõ mặt nhưng tôi biết, họ với tôi lúc này hoàn toàn giống nhau… Chờ cho người lên xuống vắng dần, tôi mới bắt đầu leo lên cầu thang.

Sau tiếng gõ cửa của tôi, Trưởng phòng Hách xuất hiện trước cửa và vẻ sững sờ hiện rõ trên mặt ông ta:

- Ngô Chí Bằng, sao cậu lại đến đây?

Đúng là một Trưởng phòng không tồi chút nào. Học viện lớn đến thế, người đông đến vậy, tôi với ông ta chỉ thoáng gặp nhau có vài lần nhưng ông ta vẫn nhớ chính xác tên của tôi! Sau một thoáng kích động, tôi nói:

- Chào thầy Trưởng phòng…

Trưởng phòng Hách lắc lắc đầu, hình như không cho tôi nói thêm, đưa tay ra và nói với vẻ miễn cưỡng:

- Vào đi… Vào trong rồi hãy nói…

Tôi nhanh chóng tuồn vào phòng. Sau khi đóng cửa, Trưởng phòng Hách mới nhìn thấy trong tay tôi có một chiếc túi…

- Chí Bằng, bài giảng không hề tồi chút nào… - Ông ta nói với vẻ không bằng lòng – Sao lại học theo cái kiểu này?

- Trưởng phòng à, chú tôi có một đứa con…

Không chờ tôi nói hết câu, Trưởng phòng Hách đã mỉm cười, lại lắc lắc đầu hình như đã hiểu vấn đề nhưng hình như cũng có chút khó xử, bất giác đưa tay lên vuốt tóc. Tóc ông ta không còn nhiều, những sợi lơ thơ phía trước trán đã được bôi keo để dán chặt lên đỉnh đầu, nhìn rất bóng loáng. Sau khi vuốt tóc xong, Trưởng phòng Hách mới lên tiếng một cách hết sức nhẹ nhàng:

- Ngồi xuống đi.

Tôi ngồi xuống chiếc ghế salon, tâm trạng bất an, ngọ ngoạy cái mông giây lâu rồi mới đặt cái túi lên khay đựng trà có sẵn trên bàn.

Không thể ngờ được rằng, thái độ của Trưởng phòng Hách đột nhiên thay đổi. Ông ta lừ lừ đưa mắt nhìn tôi, thái độ cực kỳ nghiêm túc, hơi sẵng giọng:

- Tiểu Ngô à, không phải là tôi phê bình cậu. Cậu vẫn đang còn trẻ lắm, không nên như thế này. Sao cậu lại thế này… - Tiếp theo, không hề tiếc lời, ông ta cao giọng – Nói để cậu biết, tôi không gặm nhấm được những thứ này. Cầm lấy đem về. Có việc gì cứ nói, còn mấy thứ này nhất thiết phải mang về…

Những câu chì chiết của ông ta còn nhiều nữa khiến tôi phát run, phát hoảng. Tôi biết, thuốc lá và rượu của tôi là đồ chua đồ lạnh (tức là không phải rượu quý thuốc ngon, tôi không có đủ tiền để mua loại quý nhất, ngon nhất). Tôi cũng là hạng người “chua lạnh” nên trong tay tôi không hề có mảnh giấy viết tay của lãnh đạo nào đó.

Tôi đã khóc, khóc trong lòng. Tôi không biết rồi mình sẽ phải ăn nói thế nào với thím Ba…

Tiếp sau đó, chuông điện thoại reo càng lúc càng nhiều, dăm bảy phút lại réo lên lảnh lót. Lòng tôi đau quặn từng trận, từng đợt chẳng khác nào đang bị nướng trên ngọn lửa. Tôi biết mình đang mắc nợ họ, mắc nợ quá nhiều nhưng không biết phải nói như thế nào… Trong lòng tôi nghĩ, tại sao mình không phải là tỉnh trưởng nhỉ? Nếu là tỉnh trưởng, tôi sẽ làm hết cho họ. Tôi rất muốn làm điều gì đó, cho dù là thối nát, nhưng tôi không có điều kiện để làm những điều thối nát!

Cuộc điện thoại thứ hai trăm hai mươi bảy mà tôi nhận được gọi đến từ Cục Công an Khu Đông thành phố. Tôi cầm lấy ống nghe, trong điện thoại là tiếng một người đàn ông:

- Anh họ Ngô phải không?

- Vâng.

- Ngô Chí Bằng?

- Đúng rồi.

- Mang tiền đến. Mang tiền đến để nhận người.

- Sao lại có chuyện này?

- Anh hỏi tại sao à? Làm anh trai như anh mà được sao? Em gái của anh đã làm chuyện gì mà anh không biết sao?

Mang đến tám trăm đồng để nhận người về, mang về nhà lo mà giáo dục.

- Ông là ai? Tôi không có em gái, dựa vào đâu mà tôi phải mang đến đó tám trăm đồng?

- Tôi ở Đồn Công an Khu Đông. Cô gái này tên Thái Vĩ Hương, anh có biết không?

Chần chừ giây lát, tôi nói:

- Biết, nhưng nó làm sao?

- Anh hỏi làm sao à? Trong phòng mát xa chân, cô ta đã đập vỡ cửa kính của người ta… Anh đến nhận người không? Anh không nhận, chúng tôi tống cô ta vào trại cải tạo lao động ngay.

- Chờ chút, chờ chút… Có thể giảm bớt cho một ít không?

- Anh đang đi mua khoai hay sao mà còn trả giá? Đây là tiền phạt!

- Thế… thế thì… Đồn Công an ở chỗ nào?

- Đồn Công an ở chỗ nào à? Anh nói thử xem, nó ở chỗ nào? Anh không được hỏi!

“Cạch!” một tiếng gãy gọn, điện thoại tắt ngấm.

Trời ạ! Ngày ấy lương tháng của tôi bảy mươi chín đồng, nhưng trước đó chỉ là năm mươi hai đồng, vừa được tăng trong tháng này, há mồm ra là anh ta nói tám trăm đồng, tôi lấy đâu ra tiền? Nhưng nó là con gái của dượng tôi, tôi đã tìm con bé hơn hai năm nay, không thể không cứu nó.

Trên đường đạp chiếc xe đạp cà tàng đến Đồn Công an Khu Đông, những tiếng kêu ong ong cứ vang lên trong đầu tôi, toàn thân chẳng khác nào một thùng thuốc nổ, suýt chút nữa đâm phải người đi bộ trên đường. Tôi muốn chửi ai đó, thậm chí còn muốn giết người! Thật không dễ dàng gì để xây dựng được những quan hệ ở cái thành phố này và với những gì đã thiết lập được, tôi đã dùng đến cạn kiệt, tôi đã mượn tiền khắp nơi để lo chuyện của người khác. Tôi không còn cơ hội mượn được tiền của ai nữa rồi, đồng nghiệp nhác thấy bóng tôi là đã vội vàng lảng tránh vì sợ tôi lại tiếp tục hỏi mượn tiền. Nhưng không còn cách nào khác, tôi đành phải tiếp tục mượn thôi…

Đường đường là một giảng viên đại học nhưng khi đặt chân đến trụ sở đồn công an, trông tôi chẳng khác nào một đứa trẻ con, gặp bất kỳ ai cũng khúm na khúm núm cúi đầu chào, sau đó là hỏi thăm đường và cuối cùng cũng tìm được phòng làm việc của Đội Trị an. Một cảnh sát béo mập hỏi:

- Cậu là Ngô Chí Bằng? Có mang tiền đến không?

- Có ạ.

- Không phải là em ruột của cậu à?

- Chẳng qua chỉ là người cùng thôn.

- Ồ! Cậu đợi tí nhé – Bước đi được vài bước, anh ta quay đầu lại, nói tiếp – Cô gái này thuộc loại có hạng rồi đấy. Tôi đã bắt cô ta hai lần, đã giáo dục nhiều mà không sửa đổi. Nếu không biết cô ta đang mang thai, tôi đã cho cô ta vào trại cải tạo lao động rồi.

Tôi hoảng kinh, lắp bắp hỏi:

- Nó… nó đang mang thai sao?

Khi nhìn thấy Thái Vĩ Hương, cái đập vào mắt tôi trước tiên là con bé ăn mặc quá thiếu vải, hở hang đến độ người ta không dám nhìn thẳng vào nó. Phần thân trên, con bé mặc chiếc áo thun ngắn màu vàng nhạt hở cả nửa khuôn ngực, phần bên dưới là một cái quần chẳng ra quần, váy chẳng ra váy cũng màu vàng nhạt và rất ngắn, ngắn đến độ không thể ngắn hơn được nữa, đầu tóc thì trông chẳng khác nào một cái tổ quạ, chân mang đôi dép lê màu đỏ… Nói chung, con bé giống một con gà hơn là một đứa con gái. Tuy đang là mùa hè nhưng hình như nó đang đóng băng, hai vai co rúm, toàn thân như cong lại… Thoạt đầu, tôi không hề nhận ra đó lại là Vĩ Hương. Đứng trước mặt viên cảnh sát, con bé còn cất giọng rất ai oán:

- Anh à, sao bây giờ anh mới đến?

Rời khỏi trụ sở công an, tôi muốn gọi điện cho dượng với dự định là yêu cầu ông ấy lên thành phố để đưa con bé về nhà. Nhưng hình như đoán được ý định của tôi, Vĩ Hương trợn mắt, hỏi cộc lốc:

- Nộp bao nhiêu?

- Tám trăm.

- Được rồi, tôi sẽ trả cho anh – Tiếng của nó như rít qua kẽ răng - Nhưng đừng như lần trước, không cho phép anh nói chuyện này với bố tôi, không được nói một lời nào với mọi người trong thôn về chuyện đã gặp tôi. Nếu không, tôi sẽ công bố rằng, cái thai trong bụng tôi là của anh, anh có tin là tôi dám làm vậy không…

Tôi không có lời nào để đáp trả cả. Cách nói năng này có khác nào ngôn ngữ của bọn lưu manh thành phố? Cố nén những suy nghĩ của mình, tôi mềm giọng:

- Hương à, anh mua cho em một vé tàu, em về nhà nhé.

- Tôi không về. Chừng nào chưa thành một cái thá gì ở đây, tôi quyết không về.

- Hương, dượng đã phát điên…

- Đừng nói đến ông ấy, đừng đụng chạm đến bố tôi!

- Thế em… cứ thế này à…?

- Anh nói câu này liệu có ý tứ gì không? Anh đã chiếm hết những gì tốt nhất rồi. Bố tôi đã cho anh tất cả những gì tốt nhất rồi. Mọi cơ hội đều đã bị anh chiếm dụng hết rồi, anh hãy còn muốn gì nữa nào?

- Nghe anh nói đã… Em… đã bị bắt đến hai lần rồi, nói đi, em sẽ…

- Cơ hội của anh không phải là do đút lót mà có được hay sao? Bố tôi và anh bán cái gì được cứ bán, còn tôi, tôi bán chính tôi, tôi không bán đứng anh. À, đau lòng vì tiền chứ gì, tôi nói rồi, tôi sẽ trả lại cho anh.

- Anh đau lòng vì em…

- Đừng như thế, anh Tiêu. Anh là người có tiếng tăm, tôi là kẻ loạn tặc, đường ai nấy đi thôi.

Đó đã là lần thứ hai tôi gặp Vĩ Hương. Sau khi được điều động về thành phố, đó là lần duy nhất trong đời tôi bước vào một tiệm mát xa chân, mà người rửa chân cho tôi lại chính là đứa em họ của mình… Tôi biết con bé rất hận tôi, nó cũng hận bố của nó. Nó là một hạt giống mang trong lòng một sự hận thù và trong mắt nó, thế gian này đầy rẫy loài kiến dữ. Từ nhỏ tôi đã rất thông thạo với các loài kiến, không ngờ rằng các loài kiến này đang chất đầy, thậm chí là làm tổ trong mắt Vĩ Hương. Mắt của các loài kiến có màu đen!

- Trong bụng em…

- Việc này không mượn anh phải lo. Tôi đã có cách.

- Thế thì…?

- Anh đi đường anh, tôi đi đường tôi. Tiền, tôi sẽ trả cho anh nhưng hãy nhớ kỹ điều này, không được nói gì với bố tôi!

Nói xong, con bé nhập vào dòng người đang xuôi ngược trên đường, thoáng cái đã mất tăm.

Tôi dắt chiếc xe đạp đứng thẫn thờ trên vỉa hè. Tất cả như đang tan vỡ, đổ sụp dưới chân tôi.

Cái “gánh nặng” trên vai tôi quả nhiên là quá nặng, một đứa con gái thôn Vô Lương cũng đã đánh gục được tôi. Tôi rất muốn mình có thể nhẹ nhàng hất cái “gánh nặng” ấy xuống đất và đứng ở một nơi thật cao để quan sát mọi việc diễn ra trước mắt mình. Tôi muốn nói: Tôi chỉ là một đứa con mồ côi, tôi với các người có quan hệ gì? Nhưng tôi không thể làm được như thế.

Tôi rất sợ phải nghe những cú điện thoại gọi đến. Hễ mỗi lần tiếng chuông điện thoại reo lên là da thịt tôi ớn lạnh, phát run, toàn thân tê dại! Cho đến lúc này tôi cũng chưa thể tìm ra ai là người nói số điện thoại nơi làm việc của tôi ở đơn vị cho người thôn Vô Lương nữa. Tôi đã từng nghi là do Du Thái và trong lòng, tôi thầm chửi anh chàng Ngô Hữu Tài kia không biết bao nhiêu lần. Không phải là tôi cũng chỉ tạm trú ở chỗ anh có một đêm hay sao? Sao anh lại bán đứng tôi như thế?...

Nghĩ vậy nhưng trong thâm tâm tôi vẫn biết, chuyện này không quan hệ gì lắm với Du Thái. Từ khi chia tay, hầu như Du Thái chưa bao giờ tìm đến tôi. Tôi nghĩ, đại khái là mình đã trở thành một cọng rơm của thôn Vô Lương, nhưng lại là một cọng rơm có thể nắm được trong tay… Một ngày nào đó, họ gặp phải chuyện khó khăn nào đó, quá bức thiết phải cần đến một sự trợ giúp nào đó của một “quan lớn”. Nhưng tôi nào có phải là “quan lớn”!

Mỗi khi có điện thoại gọi đến tìm tôi, tôi bèn túm chặt lấy ống nghe rồi xổ một tràng tiếng Bắc Kinh: A lô! Ông/bà là ai? Ai?... Ông/bà tìm ai… A lô! Tìm người họ Ngô à? Cái gì? Chữ Ngô có “khẩu” ở trên chữ “thiên” ở dưới à? À, anh ấy không có ở đây, không có. Đi công tác rồi… À, lúc nào thì về à? Rất khó nói… Hay như: A lô! Tìm ai ạ? Vương? Ở đây không có ai họ Vương cả. Hồ à? Cũng không có người này. Gọi nhầm số rồi. Đây là cơ quan nhà nước… Hay như: A lô! Thỏ? Làm gì có thỏ ở đây? Ai là thỏ? Ông? Ông/bà tìm… Tiêu à? Ai mất đồ đạc thế? Tìm đến công an nhé!... Kẹt lắm thì thế này: A lô! Tìm Ngô à, khẩu trên thiên dưới, Ngô Chí Bằng, đúng không? À, hình như… có người này. Nhưng anh ấy đi rồi… Đúng rồi! Đã rời khỏi nơi này rồi, được cấp trên điều động đi nơi khác rồi?... Đơn vị nào à? À, chuyện đó thì tôi không biết… Thậm chí tôi còn cố tình nói với giọng rất lưu manh với người gọi đến, đại khái là: A lô! Tôi là ai à?... Tôi là Quốc vụ viện, Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa… Tôi điều động ông/bà mười nghìn tấn tiểu mạch… Ông/bà là ai… Tôi là ông nội của ông/bà…

Không ai tự nguyện sống trong nỗi hổ thẹn giày vò đến như vậy. Mỗi lần buông ống nghe xuống, tôi cố gắng để cho nước mắt lặn sâu vào trong lòng mình. Tôi nhìn thấy cánh đồng lau sậy vô biên, tôi trông thấy những chiếc chuồng nhốt gia súc, tôi còn trông thấy con trâu già đang trừng mắt chửi tôi đến độ nước bọt vung tung tóe: Ngô Chí Bằng! Mày bú sữa người ta nhưng chẳng khác nào ăn phải phân heo, uống phải nước đái lừa! Đúng là không phải con người!

Tôi chạy trốn các cuộc điện thoại như chạy trốn một bệnh dịch. Cũng có đôi lần, tôi cố tình xem ống nghe điện thoại là một phương tiện để biểu diễn những trò chơi ác độc. Mỗi khi chuông điện thoại reo và khi biết đang có người tìm tôi, tôi cầm ống nghe lên rồi kiên quyết không thèm nói những ngôn ngữ của con người, cũng không nói tiếng Trung Quốc mà hét vào trong ống nghe một tràng những âm thanh quái gở chợt nghĩ ra được: first, second, third, forth… Nghe những thanh âm này, người đang ở cách xa tôi hàng vài trăm cây số kia cứ đinh ninh là đang nghe tiếng gầm rú của thiên lôi thổ địa nào đó.

Cũng có khi, tôi không thể trốn tránh được mãi. Có một lần, một nữ đồng nghiệp gọi tên tôi đến để nghe điện thoại, tôi không thể không nhận lấy ống nghe… Nhưng sau khi nghe xong, tôi đâm ra hối hận. Cuộc gọi ấy là của dượng tôi, tôi không dám nói xằng nói bậy hoặc chối từ. Dượng tôi nói:

- Tiêu à, có chuyện rồi…

Vừa nghe đến đây, tim tôi đã lặng ngắt, cố gắng lấy hết can đảm hỏi:

- Chuyện gì ạ?

- Thím Sáu của cháu, cũng chính là dâu nhà họ Ấn, cháu còn nhớ không? Cháu cũng đã từng bú sữa của bà ấy. Cháu nội bà ấy, con gái, ba tuổi, năm ngoái rơi xuống sông chết đuối…

Tôi chỉ ậm ừ cho xong chuyện, không dám nói chêm vào câu gì. Dượng tôi nói tiếp:

- Cháu đang nghe đấy chứ?

- Dạ, điện thoại bị tạp âm nhiều quá, nhưng cháu đang nghe, đang nghe đây…

- May mà con dâu của bà ấy lại mang thai, hai vợ chồng Khôn Sinh lén lút đưa nhau đến bệnh viện huyện khám thai, té ra là “thai rồng thai phượng” …

Nói gì thì nói, đây cũng là một tin buồn nhưng liền theo đó là một tin vui. Tôi nhẹ nhàng thở ra một hơi thật dài… Nhưng liền sau đó, tiếng dượng tôi rất rành rọt vang lên trong ống nghe:

- Lần này họ đang lên thành phố đấy…

Ngay lập tức, tim tôi như nhảy dựng lên, giọng của tôi đã có sự thay đổi rõ rệt, bắt đầu run:

- Sao vậy hả? Tại sao thế?

- Đẻ khó, bác sĩ bảo phải mổ… Tiêu à, dượng nhờ con tìm một bệnh viện nào tốt một chút để hai đứa nhỏ được sinh ra bình an, mẹ tròn con vuông, nếu không thì trời sẽ sụp xuống nhà họ cho mà xem.

- Được ạ, được ạ – Tôi cố lấy giọng cứng cáp.

Nói vậy nhưng trong lòng tôi đang vang lên một âm thanh: Mày lại cần đến quan hệ nữa rồi. Phải tìm ai bây giờ? Nhất thiết phải tìm, không thể không tìm. Đôi khi tôi có cảm giác rằng ai đó đã khắc lên mặt mình hai chữ “bán mặt” và thôn Vô Lương đã phái tôi lên thành phố để tôi “bán cái mặt” của chính tôi… Sau khi bôn ba chạy khắp nơi để cầu cứu, nhờ người trên, xin người dưới để đưa được sản phụ vào bệnh viện, tôi mới thở phào một cái nhẹ nhõm cả người, tự thưởng cho mình một cảm giác là đã giúp được người trong thôn một việc tốt.

Có điều, chỉ mấy ngày sau, một sự việc khác lại phát sinh. Chiều hôm ấy, khi tôi vừa rời khỏi giảng đường, Khôn Sinh – con trai của thím Sáu đến tận học viện để tìm tôi. Anh ta đứng ngoài giảng đường, gương mặt khổ não nhăm nhúm trông chẳng khác nào một trái dưa non bị đứt cuống lâu ngày, đôi lông mày nhíu lại chẳng khác nào một lát gừng bị phơi dưới nắng khô cong lại. Lòng nặng trình trịch, tôi hỏi:

- Sinh rồi à?

- Sinh rồi.

- Là thai rồng thai phượng chứ?

- Vâng, là rồng… là phượng…

- Đại hỷ rồi!

Thật không ngờ, Khôn Sinh từ từ quỳ xuống đất, ngay bên ngoài giảng đường, ngay trước mặt tôi, nước mắt ướt nhòe cả khuôn mặt.

- Anh Khôn Sinh… Anh làm gì thế?

- Tôi đã nhìn thấy Diêm Vương… - Khôn Sinh nói như mê mê sảng sảng.

- Ai? Thấy ai?... Chuyện gì thế?

- Diêm Vương đang giơ cái móc câu lôi hồn lôi phách lôi cả con người đến rồi… – Khôn Sinh nói lí nhí.

- Anh đứng dậy, đứng dậy rồi nói. Cuối cùng là đã có chuyện gì?

- Người anh em à, cậu là quý nhân, học vấn nhiều, anh cho hai đứa con của tôi một cách để sống...

- Đứng dậy đi! – Tôi nói gần như quát.

Rất đột ngột, anh ta nhào đến ôm lấy đôi chân tôi:

- Liệt não! Bác sĩ nói liệt não!... Người anh em, cứu con tôi với!

Như bị nện một búa vào đầu, não tôi tạm thời tê liệt. Tôi phải làm gì bây giờ? Khôn Sinh vẫn ôm chặt lấy chân tôi:

- Người anh em à, đứa con gái bị liệt não nặng tôi không dám nói. Nhưng thằng cu bị nhẹ hơn, cậu phải giúp tôi, giúp nó. Tôi cầu xin cậu.

Tôi nắm lấy tay anh ta lôi đứng dậy, có điều chính hồn phách của tôi cũng bay ra khỏi cơ thể tôi, chỉ biết lúng búng:

- Đừng vội vàng, đừng quá lo lắng, nghĩ cách…, chúng ta cùng nghĩ cách gì đó…

Trong lúc nói những câu vô thưởng vô phạt này, đột nhiên tôi phát hiện được một điều, trước mắt tôi là một cái động không đáy mà chính anh ta là người đẩy tôi xuống cái động ấy. Tôi sợ hãi và trong đầu ngay lập tức thoáng qua một ý nghĩ: Chạy trốn!

Lúc ấy, Khôn Sinh gần như đã mê man, cứ túm chặt lấy tay tôi như một kẻ điên, luôn miệng nói:

- Tiêu à, người anh em à, tôi không còn cánh cửa nào để cầu xin cả, chỉ biết đến tìm cậu. Chị dâu của cậu đã bị mổ bụng vẫn đang nằm ngửa trên giường, cả ba người lớn lẫn trẻ con vẫn còn đang nằm trong phòng hồi sức cấp cứu… Một đêm nằm ở đó phải nộp năm nghìn bảy, tôi mang theo được ba nghìn, tất cả đều gom góp từ bà con dưới quê… Người ta nói tôi phải nộp đủ hai mươi nghìn, nếu không nộp thì họ sẽ cắt thuốc! Người anh em à, con gái thì tôi không cần, tôi không cầu xin cậu, nhưng thằng cu này nhất định phải cứu. Cậu cứu nó…

Nói chưa dứt câu, Khôn Sinh lại chuẩn bị quỳ xuống. Tôi đưa tay chặn lại không cho anh ta quỳ, lặp lại câu hỏi:

- Liệt não?

- Đúng, liệt não – Anh ta đáp lại như một cỗ máy.

- Anh đừng quỳ trước mặt tôi như thế - Tôi nói với giọng vỗ về - Đi, tôi đưa anh đến chỗ này…

Trước mặt tôi là một cái động không đáy. Tôi không thể tiếp tục hỏi mượn tiền nữa, mà dẫu có hỏi cũng chẳng có để mà mượn nữa. Tôi tự nhủ thầm, mình không cần cái bản mặt của chính mình nữa, cái mặt của mình đã biến thành một tờ giấy mỏng tang, tôi không thể tiếp tục mắc nợ nhân tình. Tôi đưa Khôn Sinh ra đường phố và chúng tôi đi giữa biển người mênh mông mà không có đích đến. Màn đêm đã buông xuống, khắp nơi toàn là ánh đèn, đèn màu, đèn neon… lấp loáng, ánh sáng của nó làm lòng tôi thêm hoảng sợ. Tôi ngước nhìn trời cao và chợt mơ ước có một túi tiền từ trên cao rơi xuống lúc này thì hay biết chừng nào mặc dù vẫn biết chắc rằng, trời chẳng cho ai đồng tiền nào cả… Khôn Sinh đi sát sau tôi, lầm lũi, đầu cúi gằm. Tôi muốn chạy trốn khỏi anh ta, vừa đi vừa nghĩ cách làm thế nào để có thể rời khỏi anh ta. Nhưng nói một cách thành thật nhất, vào lúc ấy tôi có thể co giò chạy biến vào đám đông bất cứ lúc nào, nhưng tôi không làm chuyện ấy.

Trong những bước chân nặng nề, đột nhiên tôi đã tìm ra một cách để thoát khỏi Khôn Sinh. Tôi đưa anh ta đến trước cổng một tòa soạn báo, đưa tay chỉ vào trong, nói:

- Anh Khôn Sinh à, không phải là tôi không muốn giúp anh, người anh em của anh lương tháng chỉ vỏn vẹn bảy mươi chín đồng, người trong thôn Vô Lương không ngày nào không tìm đến tôi, từ sáng đến tối, tôi đã mắc nợ người ta quá nhiều rồi, bây giờ có đập chết tôi cũng chẳng mượn được số tiền quá lớn như thế - Dừng một lát, tôi tiếp lời - Bây giờ, tôi bày cho anh một cách…

Thần sắc Khôn Sinh hình như càng tối tăm hơn, đôi mắt nhìn tôi ngây ngây dại dại:

- … Cậu bảo tôi đi cướp ngân hàng chăng?

Cướp ngân hàng! Một tia chớp thoáng qua trong đầu tôi và tia chớp ấy khiến tôi đứng lặng người. Tôi cũng đã từng thấy ngân hàng, tôi cũng đã thấy tấm bảng hiệu to tướng “Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa”… Đúng rồi! Người gặp phải đường cùng, tiến không được mà lùi cũng không xongthì suy nghĩ sẽ hướng về những điều xằng bậy, âu đó cũng làđiều tự nhiên thôi.

- Anh tìm đến cái chết à? Ai bảo anh đi cướp ngân hàng! Anh thấy cái gì phía đối diện kia chưa? Một tòa soạn báo. Anh đừng quỳ trước tôi, quỳ cũng chẳng có tác dụng gì. Tôi sẽ viết cho anh mấy chữ, anh đến ngay trước cổng tòa soạn báo, quỳ xuống đất, cầm trang giấy ấy giơ lên cao, chỉ cần bên trong có người bước ra, anh cần nói với người ấy, vừa nói vừa khóc…

Chỉ cần báo đăng chuyện này lên, không chừng sẽ có rất nhiều người quan tâm.

Đôi mắt thất thần nhìn thẳng vào tôi, hỏi:

- Còn cậu, người anh em?

- Ngay bây giờ tôi sẽ đi mượn tiền cho anh, mượn được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Nhớ kỹ điều này, nếu người ta không quan tâm đến anh, anh đừng bao giờ đứng dậy.

Nói xong tôi quay gót bỏ đi.

Tôi đúng là một gã lưu manh chính hiệu. Tôi đã vất Khôn Sinh bơ vơ trên đường phố, lương tâm tôi đã hóa thành lang sói, đi mà chẳng khác nào đang chạy, chạy thẳng. Tôi tự nhủ trong lòng: Đừng bao giờ ngoái đầu nhìn lại, cho dù bất cứ lý do gì cũng đừng ngoái đầu, chỉ cần ngoái đầu, trái tim mày sẽ mềm nhũn ra thôi. Chạy được một đoạn, chuẩn bị rẽ qua một ngã tư, tôi mới lặng lẽ nhìn về phía tòa soạn báo và quả nhiên, Khôn Sinh đang quỳ trước bậc thềm của tòa soạn, hai tay đang giơ cao quá đầu tờ giấy mà tôi đã viết lung tung trên đó… Trông anh ta thật thảm hại, thi thoảng lại ngước đầu lên nhìn nhớn nhác chung quanh, tôi đoan chắc là anh ta đang tìm kiếm hình bóng của tôi. Không hiểu tự bao giờ, nước mắt đã trào ra ướt đẫm khuôn mặt của chính tôi.

Nói thẳng ra là, tôi chưa hề có ý định đi mượn tiền cho anh ta. Tôi đã là một kẻ “cháu chắt” (ở quê tôi người ta gọi những kẻ chuyên mượn tiền người khác là “cháu chắt”), đồng nghĩa với “mạt hạng”. Đường đường là một giảng viên đại học nhưng mỗi khi gặp ai đó, tôi đều phải mở miệng hỏi mượn tiền, tại sao lại như thế? Tủi nhục quá, vô sỉ quá. Tôi biết mình đã trở thành một kẻ vô liêm sỉ. Thuở ấu thơ, tôi có bú sữa, đã từng ăn miến có trộn lá vừng của thím Sáu, cũng đã từng ăn cà rốt nướng của chú Ấn. Tôi còn nhớ trong những ngày tuyết rơi đầy trời, chú Ấn đã tìm thấy tôi trong một đống rơm, cõng tôi về nhà và nhét vào miệng tôi một củ cà rốt nướng. Khi tôi chuẩn bị lên thành phố học đại học, thím Sáu đã nhét vào tay tôi sáu hào năm xu… Những việc ấy tôi còn nhớ rất rõ. Tục ngữ nói, một giọt nước ân nghĩa phải báo đáp bằng cả một dòng suối, tôi đang báo đáp như thế này hay sao?

Tôi đau xót lắm, tôi hận mình lắm…, năm bảy trạng thái tình cảm trộn lẫn trong lòng, đấu tranh với nhau, chỉ muốn đâm đầu vào tường. Tại sao tôi lại sống một cách hèn mọn đến như thế, tủi nhục đến như thế nhỉ? Tại sao tôi lại không thể đoạn tuyệt được với những mối quan hệ phức tạp này? Tại sao tôi lại không vất bỏ được cái vỏ ngoài “nông dân” của mình? Tôi hạ quyết tâm, cần phải vất bỏ, cần phải khai tử những vấn đề này, tôi không thể cứ tiếp tục sống như thế nữa!

Buổi sáng, tôi đã cãi nhau một trận ra trò với chủ nhiệm khoa. Thầy Ngụy là người tốt, từ trước đến nay vẫn rất coi trọng, quan tâm đến tôi. Ngay cả chức danh giảng viên của tôi cũng nhờ ông ấy mà có được. Để được công nhận là giảng viên cần phải có ba bài báo khoa học đăng trên các tạp chí nghiên cứu chuyên ngành mang tầm quốc gia, nhưng đến lúc ấy tôi chỉ đăng được hai bài, mà chỉ hai bài thì vẫn đang ở “trên đường phấn đấu”… Chính thầy Ngụy đã có những ý kiến bảo vệ tôi trước hội đồng bình chọn, đấu tranh để tôi được hưởng tiêu chuẩn “đặc cách”. Nhưng rồi cũng từ đó, thầy Ngụy bắt đầu có nhiều ý kiến về tôi. Mỗi lần tâm lý bị kích động là ông ấy thường dùng những ngón tay gõ gõ liên tục xuống mặt bàn và lần ấy, thầy Ngụy gõ ngón tay xuống mặt bàn, nói:

- Chí Bằng! Làm một giảng viên đại học, một nhà khoa học nhất thiết không được toan tính vụ lợi! Không lên tiếng thì thôi, một khi đã lên tiếng thì phải làm cho người ta kinh sợ! Không bay thì thôi, đã vỗ cánh thì phải xông thẳng lên trời cao! Cậu nói xem, cậu đã làm những chuyện gì?

- Em làm sao ạ?

Thầy Ngụy dí ngón tay lên mũi tôi, nói như quát:

- Cậu! Trụy lạc! Cậu… sao lại như vậy! Một người có học thức mà không làm khoa học, không đường đường chính chính theo đuổi con đường học thuật, cả ngày đi câu câu kết kết, tạo dựng các mối quan hệ, chỗ nào cũng có thể ngửa tay mở miệng hỏi mượn tiền! Một phần tử tri thức cần phải coi tiền bạc là đồ giẻ rách mới đúng chứ! Cậu xem lại mình đi, lúc này bộ dạng cậu đã trở thành cái gì rồi? Toàn thân cậu vẫn còn bốc lên cái mùi nông dân!

Nói thực lòng, trong khoảnh khắc ấy tôi rất bình tĩnh, nhưng bốn tiếng “cái mùi nông dân” là những âm thanh mà tôi căm hận nhất, xát muối vào tâm can tôi nhất. Và, giống như một người phải làm công việc bóc ghẻ lở trên đầu cho người khác, như người dẫm phải xác chuột chết thối rữa, ngay lập tức đầu tôi bốc hỏa. Tôi đập mạnh cuốn sách đang cầm trong tay xuống mặt bàn:

- Nông dân cục cứt! Nhưng nông dân thì sao nào? Ai không phải là nông dân? Cứ điều tra đi, điều tra đến ba đời đi, ai dám nói mình không phải là nông dân?

Thầy Ngụy tức đến độ bọt mép sùi cả ra ngoài. Hình như ông ấy chưa hề nghĩ rằng, tôi dám to tiếng, dám nói những điều ấy, quan trọng hơn là dám đương đầu với ông ấy. Nhưng đột nhiên, ông ấy hạ giọng với vẻ mặt vô cùng thất vọng:

- Được rồi, tôi sẽ không nói gì với cậu nữa. Cậu đi đi!

Tôi sững người, chết lặng giây lâu, sau đó cố níu kéo tình hình:

- Thưa thầy chủ nhiệm à, xin lỗi thầy, em thực sự không có ý…

Chủ nhiệm Ngụy phẩy tay:

- Không nói gì thêm, không cần phải nói nữa!

Bây giờ nghĩ lại, những lời thầy Ngụy không hề sai chút nào. Tôi là người có học vấn, đang theo đuổi con đường học thuật, thật chẳng dễ dàng gì ngoi lên được như bây giờ từ trong đất đá bùn lầy. Việc gì tôi phải như thế? Tôi cần phải đoạn tuyệt tất cả quan hệ với thôn Vô Lương, nếu không, suốt quãng đời còn lại của mình, tôi chẳng thể tìm được một phút giây an nhàn nào cả.

Tôi tự nhủ lòng: Chạy thôi!

Ngay trong đêm ấy, như một kẻ trộm, tôi lén lút lẻn vào bệnh viện nhi đồng. Trong lòng tôi trống rỗng, hầu như chẳng có một cảm xúc gì, chỉ đến đó với một ý định là xem “cục nợ” ấy đã ra làm sao rồi mà thôi. Trước cổng bệnh viên nhi đồng khá nhộn nhịp, khắp nơi là những người đàn bà đang ôm con, kẻ ngồi người đứng. Tiếng khóc của những đứa trẻ hòa quyện vào nhau loạn xị, nhói buốt, ánh mắt của những người đàn bà lại càng đáng sợ hơn, tất cả đều như những lưỡi dao… Tôi cố gắng hết sức để trốn tránh những tia nhìn ấy rọi vào mình, quay người cắm đầu cắm cổ đi một mạch. Ngay cả chút dũng khí để tiếp nhận ánh mắt của người khác cũng đã không còn tồn tại trong tôi.

Tôi lặng lẽ đi đến phía sau bệnh viện. Đó là nơi dành cho những đứa trẻ sơ sinh, men theo hành lang đi qua các phòng bệnh, ban đầu là những phòng trẻ sơ sinh thông thường, sau đó là phòng chăm sóc dành cho những đứa trẻ mang bệnh tật bẩm sinh đặc biệt. Tôi không thể nhận ra trong số những đứa trẻ sơ sinh đang nằm trong lồng kính kia, đứa nào là “cháu rồng thai phượng” của thím Sáu. Nó chẳng phải là kim đồng ngọc nữ giáng trần gì cả mà là “tiểu phán quan” được Diêm Vương phái lên trần gian để làm nhiệm vụ trừng phạt. Tôi không dám đến quá gần vì sợ sẽ có người nhận ra mình. Nếu trong lúc ấy mà có ai đó lên tiếng gọi tôi: “Tiêu ơi!” thì e là tôi sẽ đổ sụp xuống và hồn phách sẽ bay lên trời.

Tôi ép mặt vào cửa kính nhìn vào bên trong. Dưới ánh đèn, tiếng u u của những dòng điện lưu trong vang lên nghe rất rõ, tôi nhìn thấy những đứa trẻ đang mắc bệnh hiểm nghèo, từng đứa từng đứa nằm trong các lồng kính… Cháu à, cháu còn bé thế mà đã mang nợ trần gian rồi sao? Ai bảo cháu bị sinh ra trong nhà của bá tánh bình dân? Cháu ơi, nếu trong tâm hồn non trẻ của cháu có điều gì oán hận, cháu hãy tìm đến lão Diêm Vương mà tố cáo, đừng bao giờ đổ lên đầu chú, chú gánh vác không nổi đâu! Chú không phải là loài lang sói, chí ít là đến lúc này chú chưa rùng mình để biến thành chó sói. Chú chỉ là một con chồn, con chồn đang chạy trốn. Cũng có thể là ngày mai hay ngày kia, dượng của chú sẽ dẫn người Vô Lương đến đây, cũng có thể là họ sẽ “ăn tươi nuốt sống” chú. Cũng có thể là từng người từng người trong số đông ấy sẽ dí ngón tay vào mũi chú mà hét lên rằng: Đồ vong ân bội nghĩa!

Oan uổng cho tôi quá! Nỗi oan này còn tệ hơn cả cái chết! Khi còn đang mang trên người một cục nợ to tướng, thậm chí tôi chẳng dám vác cái mặt đến nhà ăn để ăn cơm nữa, tôi sợ mọi người sẽ nhận ra sự cùng khổ của mình. Lúc nào tôi cũng chờ đến khi nhà ăn đã vắng hẳn người mới lò dò đến đấy và với năm hào, tôi cũng chỉ có một bát cơm đạm bạc với một vài cọng rau… Tôi còn biết là cô nữ sinh có tên là Mai Thôn ấy cũng đã bắt đầu có chút ý tứ với mình, tôi nhận ra điều đó. Nhưng tôi đã không còn đủ sức để mà quan tâm đến nhiều chuyện như vậy. Hoa tươi là của nhà người ta, người đẹp cũng là của nhà người ta, mày là một cục phân chó thối inh, không có quyền mơ tưởng đến!

Ôi dào! Trước đây tôi vẫn nghĩ rằng, cố gắng lăn lộn trong mấy năm, sau khi được bình xét là giáo sư, biết đâu được rằng tôi sẽ là người hướng dẫn nghiên cứu sinh. Có điều, ngay cả những sự việc có liên quan đến mình, tôi vẫn không thể giải quyết được, nói chi đến chuyện giúp cho người khác “giải quyết vấn đề”?

Tôi chính là một “vấn đề”, một “dấu hỏi” quá lớn! Đêm ấy, tôi lang thang suốt cả đêm trên đường phố.

Tôi đang suy nghĩ, nên hay không nên đập vỡ cái “bát ăn cơm bằng sắt” không dễ gì giành được ấy?

Mấy năm nay, tôi đã lần lượt đăng được chín bài báo khoa học, chuẩn bị xuất bản một cuốn sách vừa viết xong và có thể, rất nhanh chóng chỉ một thời gian nữa thôi, tôi sẽ được bình xét là phó giáo sư. Lại còn ánh mắt mơ mơ màng màng, ươn ướt, ẩn chứa nhiều hàm ý của cô nữ sinh có tên là Mai Thôn kia nữa… Tôi không hề muốn vất bỏ tất cả những điều ấy.

Tươi tắn mơn mởn, diễm lệ tuyệt trần… Tất cả tính từ được hình dung thành những âm thanh này lúc nào cũng nhảy múa trong đầu óc tôi, trơn tuồn tuột, nóng hôi hổi khiến tôi khó lòng điều khiển được những ham muốn cháy bỏng trong lòng. Tôi đã từng cảnh báo chính mình: Cần phải dằn lòng, nhẫn nại, cần phải kiên trì. Cái gì quý giá thì không được ăn tươi nuốt sống một cách vội vàng. Có điều, tôi không thể kềm chế được lòng mình nên thi thoảng cũng tìm cách nào đó tiếp cận Mai Thôn để len lén nhìn cô ấy một tí. Tôi đã nói rồi thì phải, tôi đã hạ cho chính mình một quyết tâm là không chạy bộ nữa, mặc dù tôi phải cắn răng chịu đựng… Nhưng kể từ khi tôi không chạy nữa thì Mai Thôn thi thoảng lại tìm đến cửa phòng tôi với một vài “vấn đề” cần thầy Ngô giải đáp… Cũng có mấy lần, tôi chạm mặt Mai Thôn ở nhà ăn, cô ấy thường mở miệng bằng câu: Thầy Ngô, sao thầy đi ăn muộn thế, hết thức ăn cả rồi! Lúc ấy tôi chỉ ậm ừ: À, à…

Có chút việc… Tôi đã kềm chế, không nhìn cô ấy, cố ý không nhìn cô ấy… Nhưng rồi, từ đó về sau tôi vẫn lại tiếp tục gặp Mai Thôn trên con đường nhỏ dẫn vào nhà ăn đến mấy lần. Tôi nhận ra, Mai Thôn đã cố ý để được gặp tôi và lần nào cũng thế, quần áo lúc nào cũng đã được thay đổi, thời điểm gặp lúc nào cũng ngoài dự kiến của tôi. Sự tình là thế này, đôi khi anh đang cố gắng không quan tâm đến một ai đó thì người đó lại quan tâm đến anh, đó chính là hiệu ứng ngược của quan hệ. Đôi khi, khoảng cách bị kéo dài ra thì lực hướng tâm lại càng lớn. Tôi có cách nào khác nữa không?

Cô nữ sinh Mai Thôn nói với tôi rằng, tôi nên uống sữa chua, sữa chua rất tốt cho bao tử, cho đường tiêu hóa. Tôi gật đầu hưởng ứng. Cô ấy lại nói, buổi sáng nên ăn một quả trứng gà, buổi tối tốt nhất nên uống một cốc sữa, ăn một quả táo. Tôi gật đầu, ậm ừ liên tục… nhưng vấn đề cơ bản vẫn là: Tiền lấy đâu ra? Cô ấy còn nói: Thầy có nghe nhạc không? Ngôi sao ca nhạc Nhật Bản Kirato với những ca khúc mênh mông, thê thiết, thầy nhất định phải thưởng thức…

Cô ấy không biết rằng, trên lưng tôi còn đang có cả một quả núi. Tôi không thể nói cho cô ấy biết rằng, đúng hơn là không dám nói, suy cho cùng thì tôi là ai? Tôi vẫn cứ muốn nhìn Mai Thôn nhưng phải nhìn từ phía xa xa… Con nhà nông như tôi, muốn sống đâu có dễ.

Trước mặt Mai Thôn, tôi phải ngụy trang những gì?

Ở thời gian này, tôi vẫn phải ngụy trang bao lâu nữa?

Xe cộ đã bắt đầu vắng dần trên đường phố, tiếng còi cũng đã thưa thớt hơn, một vành trăng tàn tật, khuyết thiếu, trắng bệch đang mở cái miệng rộng hoác treo trên bầu trời. Tôi nhìn những căn nhà lầu, tôi ngắm những bóng đèn và nhận ra rằng, cho đến bây giờ, tất cả những thứ mà tôi thấy trước mắt vẫn hoàn toàn không thuộc về tôi. Tôi vẫn còn phải vật vã bao nhiêu năm nữa mới có thể tìm thấy được một “ô vuông” và một ngọn đèn thực sự thuộc về mình? Nếu được những điều ấy, tôi sẽ “vật vã” một cách hoàn toàn tự nguyện. Tôi, vốn là một kẻ xuất thân từ tầng lớp cùng khổ nên tôi chẳng sợ gì cái khổ, vả lại, so với trước đây thì lúc này, cuộc sống của tôi cũng đã tốt hơn rất nhiều… Có điều, những cuộc gọi điện thoại đã làm đảo lộn giấc mộng chuyên gia của tôi, thực tế là tôi không còn chờ đợi được nữa.

Trong đầu tôi đột nhiên xuất hiện một ý định: Đi! Ý định này sao mà mãnh liệt, sao mà thôi thúc. Tôi tự nhủ: Cần phải đi, cần phải rời khỏi nơi này, nếu không…

Như một kẻ mất hồn, tôi cứ lang thang hết đường này đến phố khác, trong đầu quẩn quanh với ý nghĩ “đi” và “từ chức”. Không còn cách nào khác. Mày nhìn thấy người sắp chết mà mày không ra tay cứu giúp, mà có cứu đi nữa thì mày cũng không cứu được… Đã như thế thì mày không còn mặt mũi nào mà ngồi trong cái thành phố này để chờ đợi nữa.

Cả đêm ấy, đầu óc, tâm trạng tôi rối bời, tôi vẫn cứ phải bị phân tâm bởi những gì đang diễn ra trong thực tế và những hy vọng trong tương lai. Khi trời hừng sáng, những quầy bán điểm tâm đã rục rịch bày ra hè phố, tôi mua một chút thức ăn sáng và ghé vào sạp báo mua một tờ nhật báo. Mở tờ báo ra, chỉ cần nhìn lướt qua là tôi đã thấy Khôn Sinh. Ảnh của anh ta đã được lên mặt báo, ngay vị trí đầu tiên ở trang hai! Anh ta vẫn quỳ ở đó, hai tay đưa cao tờ giấy lên quá đầu… Cũng ngay đầu trang hai có một cái tít màu đen thật đậm: “Hãy cứu trẻ em!”.

Tôi thở ra một hơi dài nhẹ nhõm, tự nhủ thầm: Đứa bé đã được cứu rồi, mày có thể đi rồi đấy.

Nói thực lòng, tôi có đủ dũng khí để từ bỏ công việc hiện tại, tự đập vỡ cái cần câu cơm của mình cũng có lý do của nó.

Trong những năm sống ở thành phố, tôi vẫn giữ được mối liên hệ thư từ với người có cái biệt danh là “Lạc Đà” ấy, anh ta vốn là một bạn học trước đây của tôi. Anh ta luôn luôn hấp dẫn tôi, nói chính xác hơn là một câu nói của anh ta đã đánh động suy nghĩ của tôi từ lâu. Anh ta nói: Một thời đại vĩ đại sắp đến rồi - Anh ta còn dùng cả một từ tiếng Anh là “newmoney” – Chúng ta sẽ trở thành người của thời đại newmoney!

Trước khi đi, tôi vẫn muốn được gặp Mai Thôn một lần cuối.

Tôi đã tự dặn lòng: Chấm dứt thôi!

Nói thì nói vậy nhưng thực tâm, tôi vẫn còn một niềm hy vọng giấu kín trong lòng là, Mai Thôn có thể chờ tôi, chờ tôi năm năm. Năm năm sau, tôi sẽ trở về cưới cô ấy. Người xưa đã từng có những câu thơ bất hủ là: “Hoa đã nở cần hái thì hái ngay. Đừng chờ chẳng còn hoa nữa mà bẻ cành không”. Anh đào đã nở rộ, nếu để chờ năm năm nữa thì có còn là hoa anh đào nữa không? Chỉ e rằng nó đã sớm biến thành “quả đào” mất rồi. Tôi cũng biết, một người con gái xinh đẹp như thế, người có ý đồ theo đuổi chắc chắn là đang và sẽ sắp một hàng thật dài… Nhưng Mai Thôn lại là người con gái mang lại những cảm xúc yêu đương đầu đời của tôi. Tôi không ôm ấp nhiều hy vọng, tôi chỉ nghĩ thế thôi. Đúng là vọng tưởng!

Trước khi đi, tự dưng tôi biến thành một kẻ dũng cảm. Đúng vào buổi tối ngày thứ hai sau khi nộp đơn xin nghỉ việc, tôi hẹn gặp Mai Thôn trên khu thể dục thể thao của học viện. Khu vực này rất rộng, dưới ánh trăng, thân thể con người sẽ trở nên mờ hơn, hình ảnh cũng trở nên nhạt nhòa hơn, bóng đêm sẽ che lấp cái “mùi vị cùng khổ” trên cơ thể tôi. Tôi không có gì trong tay cả, nhưng tôi đã có “vũ khí”.

- Tôi sắp ra đi rồi, chỉ gặp em để từ biệt.

- Đi? Thầy đi đâu? – Giọng nói đầy vẻ kinh ngạc.

- Nộp đơn xin nghỉ việc rồi, rời khỏi học viện…

- Thầy điên à? Không phải thế chứ?

- Cũng sắp điên rồi, nhưng thật đáng tiếc, chưa điên.

- Không sốt đấy chứ? – Mai Thôn cười nhẹ.

- Ba mươi bảy độ. Rất bình thường – Tôi chuyển hướng câu chuyện – Em biết không, tôi là một đứa trẻ mồ côi.

Rồi bằng một giọng đều đều, không chất chứa quá nhiều cảm xúc, tôi nói với Mai Thôn về hoàn cảnh xuất thân, những ngày thơ ấu, quá trình trưởng thành… Đó chính là “vũ khí” của tôi, tôi đã chuẩn bị “vũ khí” này từ lâu lắm rồi. Quan sát đôi mắt của đối phương, tôi đã nhận thức được rằng, sự thành thật cũng có thể trở thành một “vũ khí”.

Trời đêm rất tối, nhưng mỹ nhân thì vẫn cứ là mỹ nhân. Trong bóng tối mông mông lung lung, Mai Thôn trông chẳng khác nào tiên nữ, mơ mơ màng màng ẩn hiện nét phiêu lãng, phóng túng, những chỗ cần nhô cao thì nhô cao lên, những chỗ cần lõm xuống thì lõm xuống trên cơ thể cô ấy dường như hư ảo và toát lên vẻ đẹp thanh đạm, trang nhã. Hơi thở của Mai Thôn làm người ta muốn say, tiếng guốc gõ đều đều xuống đất có tiết tấu nhịp nhàng, đều đặn khiến tôi tưởng đó là lời ai điếu cho một cuộc chia ly giữa người tiên và người phàm… Tôi say rồi! Tôi hít một hơi thở thật sâu, tôi vẫn biết mình chẳng có chút hy vọng nào. Nhưng tôi vẫn muốn thể hiện một sự nỗ lực cuối cùng. Tôi đã nghĩ kỹ rồi, cho dù có thể không chiếm lĩnh được người con gái này nhưng ít nhất, tôi vẫn lưu giữ được những ký ức đẹp về cô ấy trong những ngày còn lại.

Dưới ánh trăng, chúng tôi đi chầm chậm trong khu thể dục thể thao. Rất bình tĩnh, tôi kể về chính mình nhưng chẳng khác nào đang kể chuyện về một ai đó. Mai Thôn cũng lắng nghe một cách lặng lẽ, thi thoảng quay người lại nhìn tôi một cách đột ngột đầy vẻ kinh ngạc, hình như muốn hỏi: Người mà thầy đang kể có phải là chính thầy sao? Đúng là thầy đấy chứ? Cũng đôi khi, trên miệng cô ấy thoảng một nụ cười, nụ cười đầy hàm ý, rất đồng tình, ánh mắt biểu lộ những ánh nhìn đầy mẫu tính.

Tôi khẳng định lại với ông điều này, theo sự quan sát của tôi, đối với những đứa con gái có gia cảnh tốt, hoàn cảnh xuất thân tương đối thuận tiện thì “thành thật” có khi cũng trở thành một thứ vũ khí tốt nhất dùng để đánh động trái tim.

- Thời niên thiếu, thầy làm bài tập về nhà trên vỏ bao thuốc lá?

- Đúng thế!

- Những ngày tuyết rơi đầy trời, thầy ngủ một mình trong đống rơm?

- Đúng thế!

- Trong ba ngày, thầy chỉ ăn có mỗi củ cà rốt nướng?

- Đúng thế!

- Thầy ôm một cục gạch nóng trong khi ngủ?

- Đúng thế!

- Thầy nói với cục gạch: Mẹ ơi, cho con chút hơi ấm?

- Đúng thế!

Mặc dù không gian khá tối nhưng tôi nhận ra có hai dòng nước mắt đang lăn trên gò má cô ấy…

- Tôi thành thật để nói cho em biết rằng, tôi là một thằng cùng khổ… Cùng khổ đến độ chỉ còn những suy nghĩ là trở nên thừa thãi.

- Thầy muốn em chờ. Chờ ba năm?

- Đúng thế!

Tôi không dám nói là cô ấy cần chờ tôi năm năm. Thời gian năm năm là quá dài, tôi e là cô ấy không thể chấp nhận được. Cũng có thể, đến một thời điểm thích hợp nào đó, tôi sẽ nói thêm với cô ấy rằng, chờ tôi thêm hai năm nữa. Ngày ấy, nếu cô ấy đã chờ tôi được ba năm thì chờ thêm hai năm nữa cũng chẳng có gì là ghê gớm, ông nghĩ có đúng không?

- Thầy nói, sau ba năm nữa thầy sẽ về đón em, cưới em làm vợ? Thầy nói là lúc ấy sẽ ôm chín mươi chín đóa hoa hồng Abyssinia tặng em? Hoa hồng Abyssinia là gì vậy?

- Là loại hoa hồng đẹp nhất thế giới.

Nói thực, lúc ấy tôi cũng chẳng biết thế nào là hoa hồng Abyssinia. Tôi chỉ đọc thấy cái tên này từ trong một cuốn tiểu thuyết nước ngoài. Hoa hồng Abyssinia biểu thị ý nghĩa: Tôi yêu Mai Thôn. Có thể đó cũng là do trí tưởng tượng của tôi có giới hạn. Ba năm, cũng có thể là năm năm sau, tôi cũng chưa biết chắc được là mình có quay về hay không? Có hay giới hạn. Ba năm, cũng có thể là năm năm sau, tôi cũng chưa biết chắc được là mình có quay về hay không? Có hay không năng lực ấy? Nếu quay về, nếu cô ấy chờ tôi… Nhất định trong tay tôi phải là chín mươi chín đóa hoa hồng Abyssinia.

Nhưng Mai Thôn chưa vội vàng đồng ý:

- Thầy để em suy nghĩ đã. Em phải suy nghĩ thật chắc chắn.

Dước ánh trăng, tôi ngắm nhìn cô ấy thật kỹ. Đôi mắt của tôi không thể rời khỏi thân hình Mai Thôn, mỗi khi hai luồng ánh mắt gặp nhau, cơ thể tôi hầu như tê dại, một sự tê dại trong tuyệt vọng. Cuối cùng, rất dứt khoát, sau khi lấy hết tinh thần, tôi nói:

- Được rồi, tạm biệt!

Nói xong, tôi quay người đi thẳng. Tôi tự lên tiếng cảnh báo mình: Đi, đi ngay! Những gì cần nói thì mày đã nói xong, nếu không đi ngay, mày sẽ sai lầm đấy!

Lúc này, tôi cũng thành thật nói với ông điều này, những gì tôi “chân thực” nói với Mai Thôn trong đêm ấy chỉ là “sự chân thực mang tính cục bộ” mà thôi. Tuy tôi xuất thân từ tầng lớp cùng khổ nhưng không phải là không có ai chăm sóc. Cho nên, trong sự chân thành của tôi, nhất định có gì đó gian trá.

Đêm ấy, sau khi trở về, tôi nằm dài trên giường nhưng không hề cảm thấy buồn ngủ tí nào. Căn phòng trống hoác, nguyên là có ba người ở nhưng lúc này thì đã có một người dọn đi nơi khác, một người về nhà, chỉ còn lại duy nhất mình tôi. Ngày mai, trước khi mặt trời lên tôi cũng phải ra đi. Lòng tôi rối như tơ vò, tôi nghĩ đến Mai Thôn, nghĩ đến bà con trong thôn, nghĩ đến Khôn Sinh…, rồi tiếp tục nghĩ đến đứa bé đang nằm trong lồng kính tại bệnh viện, miên man trong những ý tưởng về tương lai… Tất cả đều “bất khả tri”, không thể hình dung được một điều gì rõ ràng cả. Sắp rời khỏi thành phố này rồi và tôi đã từng khẳng định là phải cắt đứt toàn bộ quan hệ, trong đó bao gồm cả với… Mai Thôn. Nhưng đến nửa đêm, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng gõ cửa, tuy nhẹ nhàng nhưng rất cấp thiết.

Khi cánh cửa được mở ra, cùng với ánh trăng là một mùi thơm ngọt ngào của da thịt ùa vào lòng tôi, ùa vào phòng. Đó là Mai Thôn. Mai Thôn đã nằm gọn trong lòng tôi, kèm theo là một lời thổn thức:

- Em không ngủ được… Em muốn… sưởi ấm cho anh… Một tiếng “Ầm!” vang lên trong đầu óc tôi và hình như nó đã nổ tung!

Những gì sau đó, tôi không thể kể cho ông nghe được. Tôi đã sụp đổ hoàn toàn. Tôi lại thất bại thêm một lần nữa, chính xác hơn là thảm bại. Không còn ngôn ngữ nào có thể diễn tả được sự thống khổ của tôi. Tôi bật khóc, nước mắt đầm đìa trên mặt. Tôi ấm ức, tôi nhục nhã. Tôi đã ôm trong tay một cơ thể nõn nà nhưng… Mai Thôn nhẹ nhàng an ủi:

- Anh sao thế? Anh đừng khóc, không thể trách được anh. Là em không đúng, em không tốt…

Chẳng có ngôn từ nào để tôi đối đáp lại, trong trường hợp này tôi chẳng biết phải nói thế nào. Chưa từng có ai đó nói với tôi như thế. Tôi đã ngần ấy tuổi nhưng từ trước đến nay chưa ai nói với tôi câu này: Em muốn sưởi ấm cho anh… Câu nói này có thể khiến tôi nhớ đến hết cuộc đời.

Đêm ấy, tôi và Mai Thôn chỉ nằm dài bên nhau trên giường, trần truồng, trông thấy từng phân từng ly da thịt của nhau, nhưng lại… Đó là một nỗi sỉ nhục. Có lẽ, đúng lúc cần phải làm những điều cần làm thì hai đứa trẻ “thai rồng thai phượng” đã ám ảnh tôi, đã hại tôi. Đôi “rồng phượng” này nằm trong lồng kính đang giương hai cặp mắt đờ đẫn không hồn nhìn tôi và hình như chúng đang cười nhạo, báng bổ tôi…

- Em… tốt quá.

- Rất thành thật để nói cho anh biết, em không còn là trinh nữ.

- Thuở niên thiếu của anh cũng không hạnh phúc.

- Năm bảy tuổi, em đã theo mẹ đến nhà dượng ghẻ. Dượng ghẻ là một kẻ bại hoại…

Đúng là một tâm hồn thiện lương. Chính sự thành thật cùng với sự thất bại của tôi, mà cũng có thể là để an ủi tôi, Mai Thôn đã bình thản kể về thân thế của mình. Những thanh âm thoát ra từ miệng Mai Thôn như tiếng lạo xạo của những hạt bắp ngô, từng hạt từng hạt, lúc liên tục lúc ngắt quãng rót vào tai tôi. Có điều lúc ấy, tôi chẳng khác nào một con cá chết khô cong queo và đang bị một nỗi thống khổ cắn rỉa, kèm theo đó là một nỗi hận lòng dày vò, những âm thanh u u như gió thổi qua lau lách bám riết lấy đầu óc tôi, về cơ bản là tôi không nghe, không nhớ những gì cô ấy đã nói. Tôi là một thằng đàn ông bất lực! Tôi thực sự tuyệt vọng rồi.

Trời hừng sáng, tôi nghe thấy tiếng kéo nhè nhẹ cửa phòng. Mai Thôn đã đi. Cô ấy không hề oán trách tôi, chỉ lẳng lặng mặc quần áo rồi không một lời từ biệt, cũng lẳng lặng ra khỏi phòng.

Tôi cũng không đủ sức để nói lời tạm biệt cô ấy nữa. Mai Thôn, người con gái tôi yêu duy nhất trong đời mình đã chia tay tôi mà không có lấy một lời giã biệt!

Hình như tôi đã nói là sẽ tặng cô ấy chín mươi chín đóa hoa hồng Abyssinia.

Nhưng hình như đó cũng chỉ là một lời hứa hoang đường. Hoa hồng Abyssinia ở đâu?

Mãi cho đến rất nhiều năm sau này, sau khi trong túi đã nhét đầy tiền, khi tôi đã thừa sức mua được bất kỳ một loại hoa hồng nào đó, tôi mới biết rằng hoa hồng Abyssinia không phải là loại hoa hồng đẹp nhất thế giới. Loại hồng này chỉ có ưu điểm là hoa tươi khá lâu, hoa lại rất to, thế thôi. Nói chung nó cũng chỉ là một loại đẹp trong số rất nhiều loại hoa hồng đẹp và quý phái.

Đúng thế, lúc tôi đã có tiền, khi tôi đủ quyền để mua bất kỳ loại hoa hồng nào danh tiếng nhất thì tôi hầu như không còn có cảm xúc yêu đương nữa. Tôi có tiền để mua hoa nhưng có cảm xúc yêu đương nữa. Tôi có tiền để mua hoa nhưng lại không có người để mà tặng hoa.

Cho đến khi gặp lại Mai Thôn, cô ấy đã là một người đàn bà đã có đến hai lần ly hôn và đang chuẩn bị nộp đơn ly hôn lần thứ ba đến tòa án. Trông Mai Thôn thật tiều tụy, tiều tụy đến độ không còn bộ dạng gì nữa. Khi tôi gặp lại Mai Thôn là một ngày gió thổi rất lớn, cô ấy đang trùm khăn kín mít trên đầu và đang vội vã bước trên đường phố, tay dắt theo một đứa bé… Cho đến tận lúc này, tôi vẫn cho rằng Mai Thôn là một người thiện lương. Trên ý nghĩa này mà nói, thiện lương không đồng nghĩa với hạnh phúc. Người thiện lương rất dễ tin người, cũng rất dễ dàng bị người khác mê hoặc. Nhưng đấy là chuyện sau này.

Tôi không có nhiều kiến thức lắm đối với các loài hoa cỏ. Nhưng có một điều cần phải nói, tôi đã từng trông thấy một cái cây, cái cây này khiến người ta phải kinh sợ đến độ hồn xiêu phách lạc. Đó là chậu cây cảnh “Thạch lựu máu và nước mắt”.

CHƯƠNG HAI

Lần phải nói để ông biết một số chuyện của thời quá khứ.

Tôi năm nay cũng đã năm tư tuổi rồi. Sách bói toán nói, tuổi năm tư thuộc quẻ Khảm, là một cái gờ đất. Do vậy, tôi cần phải nói cho ông một số sự việc mà tôi đã được biết. Những gì có liên quan mang tính huyết thống cũng cần phải nói ra, cho dù mọi chuyện có đi đến đâu tôi cũng cần phải thừa nhận, tôi là người Dĩnh Bình. Có lẽ ông chưa hề về nơi này ngày nào, quê cha đất tổ của ông vẫn cứ là thôn Ngô Lương (Ngô và Lương là hai dòng họ chủ yếu cư trú ở thôn này) huyện Dĩnh Bình thuộc một tỉnh vùng bình nguyên. Thôn Ngô Lương còn được gọi là thôn Vô Lương, vì ông biết đấy, Ngô hay Vô trong tiếng phổ thông đều đọc là Wú cả.

Vô Lương là một thôn lớn có đến ba nghìn nhân khẩu.

Xét về mặt lịch sử mà nói, Vô Lương đã từng là thủ phủ của nghề bện chiếu. Nhờ vào cánh đồng lau sậy nhìn ngút tầm mắt trải dài đến vô tận ở phía Tây thôn, nhà nhà hộ hộ ở đây lấy việc bện chiếu làm kế sinh nhai. Nghe đâu là, vào năm một chín năm tám, những bức chiếu do họ bện ra đã từng đoạt cúp vàng ở triển lãm thế giới Panama, có điều từ trước đến nay tôi chưa hề nhìn thấy qua chiếc cúp này. Ngày xưa, đàn ông ở thôn này phổ biến nói chung thường thấp bé hơn đàn bà, đó là do họ phải vác những bó lau sậy nặng trịch ướt đẫm trên lưng, còn đàn bà thường cao hơn đàn ông là vì đôi chân họ được rèn luyện khi đứng trên chiếc trục lăn bằng đá để cán dẹp thân cây lau sậy.

Tôi thừa nhận mình đã từng sờ mông sờ vú của hầu hết đàn bà thôn Vô Lương. Ngày ấy, ngay từ lúc tinh mơ, cánh đàn bà của thôn Vô Lương tuân thủ lệ thường chờ cánh đàn ông vác từng bó lau sậy chặt từ sáng đến tối mang về. Họ đứng trên những con lăn bằng đá cán dẹp thân cây lau sậy, sau đó thì bện thành chiếu. Trên các ngả đường trong thôn, những người đàn bà đứng trên những con lăn bằng đá tròn tròn, đầu ngẩng lên thật cao, dồn sức lực xuống bàn chân, đôi mông đung đưa, đôi vú động đậy để di chuyển con lăn dưới chân họ, lúc thì lăn sang Đông, lúc quay ngược về Tây, lúc qua lúc lại. Động tác đưa đẩy đôi chân của họ cực kỳ khỏe khoắn, thân thể uốn éo vô cùng linh hoạt trông chẳng khác nào một diễn viên múa ba lê chuyên nghiệp. Đây chính là sinh hoạt cộng đồng đặc trưng một thời của thôn Vô Lương.

Trong ký ức của tôi, đàn bà thôn Vô Lương vừa cao lớn vừa xinh đẹp, khó có nơi nào có đàn bà sánh được với họ về đôi mông tròn lẳn tràn trề sinh lực và đôi vú hương sắc rạng ngời. Cần phải nói điều này, ngày ấy tôi đã hiểu biết một số sự tình, tay tôi vừa đủ cảm nhận được gì khi sờ vào mông cánh đàn bà. Và cũng từ ngày ấy, trong những tia nắng đầu tiên của một ngày mới, tôi đã men theo các con đường làng mà nắn nắn bóp bóp, nắn nắn bóp bóp đến nỗi đàn bà phải kêu lên oai oái loạn xị. Việc này được người Vô Lương gọi là “ăn phấn lạnh”.

Tôi cũng cần phải thừa nhận, tôi cũng đã từng sờ vú của hầu hết đàn bà trong thôn. Trên thế gian này, không cần chút khoa trương nào nhưng cũng có thể nói, tôi là thằng đàn ông có nhiều kiến thức về vú nhất. Trên vú phụ nữ nhà Quốc Thắng có cái bớt màu đen; vú phụ nữ nhà Tử Thành trông giống như quả cà bị méo; vú phụ nữ nhà Bảo Tường có cái núm rất to chẳng khác nào một cặp quả dâu màu hồng; vú phụ nữ nhà Tam Họa rất giống quả bầu hồ lô; vú phụ nữ nhà Hải Lâm cứ thõng xuống dưới bụng trông chẳng khác một quả mướp phát triển quá dài; núm vú đàn bà nhà họ Ấn có rất nhiều hạt lấm tấm đen như loại đậu phụ nước được rắc một lớp hạt vừng đen; vú phụ nữ nhà Thủy Kiều bé xíu trông chẳng khác hai cái cốc uống rượu bằng gỗ úp lại… Nói nhiều về chuyện này nhưng tôi không hề cố ý dụ dỗ ông, tôi chỉ muốn nói rằng, giữa đàn bà với nhau cũng chẳng có ai giống ai.

Năm mươi bốn năm trước, mẹ tôi đã đẻ tôi ra trên một đống tro, ngay sau đó thì từ giã cõi đời. Ngày thứ ba sau khi tôi được sinh ra, bố tôi – công nhân Ngô Đại Thuận ở công trường khai thác than đá cách nhà tôi đến trăm rưỡi cây số – vì sự cố bình ga phát nổ trong hầm mỏ nên bị chôn sống trong hầm. Ngày ấy, lãnh đạo các cấp nói, chết người là chuyện thường xảy ra, người chết thì cũng đã chết rồi, chỉ đưa cho người thân duy nhất còn lại của tôi là người cô Ngô Ngọc Hoa ba trăm đồng gọi là phí an táng, khác xa với bây giờ, một người chết được chi trả lên đến hai mươi vạn…

Do vậy mà sau khi sinh ra được ba ngày, tôi đã là đứa con mồ côi cả cha lẫn mẹ.

Bây giờ tôi sẽ kể cho ông nghe một chút về người dượng của tôi.

Ông nên biết rằng, sở dĩ tôi dám sờ vú nắn mông đàn bà, tất cả là do dượng tôi phê chuẩn.

Dượng tôi đã từng trải qua một thời quá khứ vô cùng huy hoàng. Thuở thanh niên, ông ấy là thượng úy trong một đơn vị bộ đội pháo binh đóng quân tại Dĩnh Bình. Thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần và minh tinh ca nhạc Thái Quốc Khánh đang nổi như cồn hiện nay tuy tên chỉ khác nhau một chữ nhưng số phận của cả hai hoàn toàn không giống nhau.

Nghe nói, chuyện tình của thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần ngày ấy đã làm chấn động cả huyện Dĩnh Bình. Khi Thái Quốc Dần chân mang ủng đi ngựa, súng ngắn dắt bên hông, mặc bộ quần áo sĩ quan quân đội mới tinh, nện gót lộp cộp bước vào cổng lớn trường trung học Huyện Hoàn trong thị trấn Dĩnh Bình thì số phận của ông ấy lại xảy ra một sự cố long trời lở đất.

Thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần lúc ấy mới biết thế nào là tình yêu. Một cô nữ sinh đã lọt vào mắt ông ấy. Đầu tiên, ông ấy đi qua từng lớp học, đầu và mắt ông ta ép chặt vào những ô cửa sổ có dán giấy mỏng, lục lọi kiếm tìm. Đôi lúc, để nhìn được cho rõ hơn, ông ấy còn vươn cổ ngoái đầu thay đổi không biết bao nhiêu là vị trí và cuối cùng, mục tiêu được định vị ở một cô gái có bím tóc rất dài. Mỗi khi có thầy giáo đi ngang qua hành lang, ông ấy liền thẳng người ưỡn ngực, đôi chân khép lại thực hiện động tác “nghiêm” theo đúng quân lệnh. Thời ấy, đối với quân đội mà nói, ai ai cũng thập phần tôn kính nên chẳng ai dám đánh giá việc ông ấy dán mắt vào lớp học là lưu manh. Sau đó thì Thái Quốc Dần được mời lên phòng hiệu trưởng.

Thái Quốc Dần đang đóng quân tại địa phương, là thượng úy, là liên đội trưởng của quân đoàn pháo binh Tứ Dã, đã từng có hai lần đến huyện Dĩnh Bình huấn luyện quân sự, cũng đã từng báo cáo thời sự tại hội trường của trường. Do đó, hiệu trưởng cũng tỏ ra vô cùng khách khí đối với vị thượng úy này:

- Thái Liên trưởng à, ông là một anh hùng, trong một ngày nóng bức như thế này sao lại có thể để ông đứng ở bên ngoài hành lang được?

- Bộ ngực ấy sao mà cao! – Thượng úy pháo binh nói.

- Tiếng vỗ tay như sấm rền trong ngày ông đến nói chuyện, đám học sinh của tôi đã nhận được sự giáo dục sâu sắc – Hiệu trưởng vẫn nhỏ nhẹ – Phải chi có thời gian, ông đến nói chuyện với học sinh lần nữa.

- Bộ ngực ấy sao mà cao! – Thượng úy pháo binh nhắc lại. Hiệu trưởng mân mê gọng kính:

- Trời quá nóng, tôi bảo mấy em đi tìm một quả dưa nhé. Năm nay dưa hấu ngon không chê vào đâu được.

- Bộ ngực ấy sao mà cao!

Thượng úy pháo binh vẫn chỉ lặp lại một câu duy nhất. Nhưng sau một lát, ông ấy nói rằng, cách đây nửa tháng, lúc ông ấy đến trường để nói chuyện thời sự, người chủ động chạy lên khán đài tặng ông ấy một bó hoa tươi chính là một nữ sinh. Cô gái đã để lại ấn tượng cực kỳ sâu sắc đối với ông ấy… Khi hiệu trưởng nhận ra một cách rõ ràng ý định của thượng úy pháo binh, ông ta tỏ rõ vẻ khó xử.

Thực ra thì ngày ấy, khi thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần nói chuyện thời sự tại hội trường, chuyện tặng hoa không hề do cô nữ sinh chủ động mà là do Ban Giám hiệu cố ý bố trí, tất cả đều xuất phát từ sự kính trọng đối với diễn giả, nữ sinh làm nhiệm vụ tặng hoa cũng là do Hiệu trưởng chỉ đạo chủ nhiệm lớp chọn lựa. Ngày ấy, tiếng vỗ tay rầm rầm như sấm vang lên trong hội trường khiến cô nữ sinh khó lòng kềm chế được sự kích động, gương mặt đỏ bừng chạy lên khán đài, trước tiên là cúi chào rất kính trọng, tiếp theo là đưa bó hoa tặng cho “người đáng yêu nhất”… Lúc này đây, “người đáng yêu nhất” đã không mời mà đến.

Đôi mắt sưng hum húp núp sau đôi gọng kính của Hiệu trưởng hướng về phía thượng úy pháo binh, ông vuốt mái tóc một cách bản năng, nuốt một ngụm nước bọt, ánh mắt có chút đảo qua đảo lại, rồi lựa lời:

- Cần nói thì cũng có thể nói thế này, đứa con gái này tuổi tác cũng chẳng còn nhỏ nhít gì… Có điều, trước tiên hãy để tôi dò thử xem sao. Lớp mấy?

- Bím tóc dài – Thượng úy pháo binh nói.

- Ô! Bím tóc rất dài? – Hiệu trưởng nâng giọng.

- Đuôi tóc dài chấm mông!

- Ôi chao! Lớp nào?

Thượng úy pháo binh ứng khẩu ngay tức thì:

- Lớp mười hai. Lớp mười hai, hàng ghế thứ chín, vị trí thứ năm!

Hiệu trưởng lôi danh sách các lớp ra xem một đỗi:

- À, tôi biết rồi. Con bé này tên Ngô Ngọc Hoa – Hiệu trưởng tiếp tục nhìn thượng úy pháo binh, sau đó đắn đo từng tiếng – Thế này nhé, trước tiên là để tôi làm một vài công việc xem xét tình hình, sau đó…, được không?

- Được, thầy cứ làm công việc của thầy đi – Thượng úy pháo binh nói – Tôi ra chờ ở khu thể dục thể thao.

Nói xong, không cần xem thái độ của Hiệu trưởng ra sao, thượng úy pháo binh quay đằng sau, từng bước từng bước chắc nịch rời khỏi phòng Hiệu trưởng, sải chân đi thẳng ra khu thể dục thể thao, đứng chờ dưới cột bóng rổ.

Hiệu trưởng nói như thế cũng chẳng qua là một cách nói để kéo dài thời gian và tìm cớ thoái thác nên sau khi nghe lời nói cuối cùng của thượng úy pháo binh, ông ta há mồm cứng họng. Ngay buổi chiều hôm ấy, đúng vào lúc tiếng chuông báo hiệu tan học vang lên, bọn học sinh không đứa nào bảo đứa nào đã chạy vội ra khỏi lớp rồi sau đó giống như nước triều dâng ào ào tuôn ra khu thể dục thể thao. Đặc biệt là những đứa con gái, mồm đứa nào cũng như tép nhảy, đem cái chuyện nghe được từ miệng người khác không đầu không đuôi thêm dầu thêm muối vào, rồi từ những cái mồm vốn nhiều chuyện ấy lan truyền một cái tin: Một vị sĩ quan quân đội đã phải lòng hoa khôi trường chúng ta!

Nữ sinh lớp mười hai Ngô Ngọc Hoa chẳng qua cũng chỉ là một đứa con gái cao ráo một tí, ngực nhô cao về phía trước một tí, mông tròn hơn con gái bình thường một tí, có hai cái bím tóc dài lúc nào cũng đung đưa đập vào mông, nhưng suy cho cùng có được xem là hoa khôi của trường hay không thì còn phải tranh luận thêm. Có điều trong lúc ấy, mấy trăm đứa học sinh cùng ùa đến khu thể dục thể thao giống như chuẩn bị xem khỉ làm xiếc vây lấy thượng úy pháo binh vào chính giữa.

Thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần đã chờ ở khu thể dục thể thao hơn một tiếng đồng hồ, đang đi đi lại trong sân bóng rổ chờ đợi đáp án của Hiệu trưởng ra chiều sốt ruột lắm. Sau đó, hình như để cho tâm trạng lo lắng trở nên thư thái và ổn định hơn, ông ấy đi thẳng đến chỗ cây xà đơn, tung người lên cao, hai tay nắm chặt thanh xà đơn… Có điều, khi ông ấy đang làm một động tác quay vòng trên không, hai tay vừa chuyển vị trí cho nhau trên thanh xà cũng là lúc ông ấy phát hiện mình đang bị bao vây bởi mấy trăm đứa học sinh, trở thành đối tượng để cho bọn chúng quan sát và thưởng ngoạn.

Đây là một cái vòng hình vòng cung, chính xác hơn là nửa cái vòng tròn, giống như lúc dàn quân để tấn công trong quân đội. Bọn con gái thì chỉ trỏ, có đứa đưa tay lên bụm miệng cười rinh rích. Ánh mắt của bọn con trai thì phức tạp hơn rất nhiều nhưng có điểm rất giống nhau là, ánh mắt ấy biểu hiện giống như ánh mắt những con dê đang bị nhốt trong chuồng, bất thần có một con chó sói xuất hiện ngay giữa chuồng… Sắc mặt thượng úy pháo binh đột nhiên đỏ bừng, căn bản là ông ấy không nghĩ là sự việc lại bị dẫn dắt đến mức này. Có điều, ông ấy cũng đã từng đánh nhau ngoài mặt trận nên không quá tỏ ra hoảng loạn, chỉ có đôi tiếng lẩm bẩm không rõ phát ra khỏi miệng rồi ra sức tung người rơi từ thanh xà xuống đất. Tiếp ngay sau đó, thượng úy Liên trưởng pháo binh Thái Quốc Dần khép hai chân lại theo tư thế đứng nghiêm, toàn thân ưỡn thẳng, trước tiên là trịnh trọng đưa tay chào tất cả học sinh theo tư thế của quân đội, sau đó mở cổ họng ra và giống như sư tử gầm, từ miệng ông ấy phát ra một tiếng:

- Nghiêm!

Qua một giây sững sờ, bọn học sinh – một cách bản năng – thực hiện theo khẩu lệnh, hai chân khép lại, toàn thân thẳng đứng, ngực ưỡn về phía trước… Tiếp theo, chưa kịp để cho bọn học sinh hoàn hồn, thượng úy Liên trưởng pháo binh Thái Quốc Dần tiếp tục cao giọng hô:

- Đằng sau quay!... Đi đều… bước!

Cái giọng hô như sư tử gầm chẳng cho phép ai chậm trễ, do vậy mà bọn học sinh mất cả khí thế, cúi đầu đi thẳng về phía trước… Khu thể dục thể thao chỉ còn lại mỗi một mình thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần.

Cô nữ sinh Ngô Ngọc Hoa vốn chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra, cứ thế mà cùng bạn bè cắm đầu cắm cổ chạy ra khu thể dục thể thao… Nhưng có điều chạy được nửa chừng thì bị một cô giáo gọi giật lại. Trong phòng Hiệu trưởng, sau khi hiểu được toàn bộ sự tình, ngay lập tức cô ấy cảm thấy xấu hổ đến độ ước sao mình có thể chui đầu xuống đất, hai tay ôm lấy mặt chạy một mạch thẳng vào phòng ngủ dành cho học sinh nội trú, không ló mặt ra ngoài nữa.

Ban đầu, cô nữ sinh Ngô Ngọc Hoa có lẽ cũng có một chút ý tứ với anh chàng thượng úy pháo binh, nhưng có điều nó chỉ nhen nhóm và được giấu kín trong lòng. Cô ấy đã từng tặng hoa cho Thái Quốc Dần, đương nhiên đã từng gặp mặt ông ấy. Là đại diện cho đơn vị quân đội trú quân tại đây, Thái Quốc Dần đã từng có hai lần đến Trường Trung học Huyện Hoàn huấn luyện quân sự cho học sinh, lại còn có một lần nói chuyện thời sự ở hội trường. Ngày ấy, người tình trong mộng của các nữ sinh tuyệt đại đa số là quân nhân, âu cũng là một trào lưu mang tính thời thượng của một thời đại. Khi Thái Quốc Dần báo cáo thời sự trong hội trường, trường lại chọn Ngô Ngọc Hoa lên tặng hoa, điều này đã khiến tâm hồn cô ấy muôn vàn xao động.

Đó cũng là lần đầu tiên Ngô Ngọc Hoa được lên khán đài tặng hoa, trống ngực cô ấy đập thình thịch, mặt đỏ như gấc, căn bản là không nhìn rõ mặt Thái Quốc Dần, chẳng qua cũng chỉ có một chút ấn tượng mơ mơ hồ hồ về cái ống chân thẳng đuột với đôi giày đi ngựa mà thôi. Sau khi tặng hoa, cô ấy cúi đầu chào rồi với gương mặt đỏ vì xấu hổ, chạy nhanh xuống khán đài… Chỉ có thế thôi, chẳng có bất kỳ sự tiếp xúc trực tiếp nào. Nói một cách khách quan nhất, một cô nương với những cảm xúc đầu đời vào thời đại ấy, đối với quân nhân, với một anh hùng thì sự ái mộ là hoàn toàn có thực và đó là một trạng thái tình cảm mông mông lung lung ẩn tàng tận trong tim mà thôi, hay nói cách khác chỉ là một sự xao động về mặt tinh thần mang tính nhất thời mà không hề suy nghĩ về nó quá nhiều. Bây giờ thì tốt rồi, chàng quân nhân ấy đã đến tận trường.

Toàn bộ học sinh đã bao vây lấy căn phòng ngủ mà Ngô Ngọc Hoa đang ẩn nấp. Đằng sau các ô cửa sổ dán giấy toàn là mắt, rồi sau đó là nước miếng liên tục văng vào các ô cửa bằng giấy khiến chúng hiện ra vô số lỗ nhỏ, tiếp theo sau là muôn vàn và đủ kiểu những câu nói không thể nghe thủng tai từ bốn phương tám hướng văng ra. Những lời bình luận nhiều nhất vẫn là thân hình thấp bé và hàm răng vẩu của Thái Quốc Dần,

cùng với đó là vú và mông của Ngô Ngọc Hoa… Chỉ trong vòng một buổi chiều, hai người đều đã có được một biệt hiệu: Một người là “Đạn Pháo Nhỏ”, một người là “Ngựa Đại Dương”.

Ngô Ngọc Hoa đã khóc!

Ngô Ngọc Hoa vốn là một người có nghị lực, tính khí khá cứng cáp, lại là người coi trọng thể diện. Tuy trong lòng cô ấy cũng có một chút ái mộ đối với anh chàng sĩ quan quân đội thấp bé đã từng đến trường cô, nhưng dù sao đi nữa đó cũng chỉ là những vương vấn riêng tư được giấu kín trong lòng. Bây giờ thì hay ho rồi, trong thoáng chốc mà cô ấy đã trở thành đối tượng để mọi người bàn tán, thành mục tiêu để toàn trường đàm tiếu, nào là những cái biệt hiệu “Đạn Pháo Nhỏ”, “Ngựa Đại Dương”, nào là đủ loại đủ dạng những lời nói khó nghe đều đã ập đến tai cô ấy. Lại nữa, có ai đó tuyên bố hùng hồn rằng, hai người đã tay trong tay dắt nhau đi trong khu rừng cách trường chỉ một bờ tường, “chuyện ấy” “chuyện kia”… đã có từ sớm rồi… Do vừa sợ vừa xấu hổ, chút ái mộ trong lòng nhanh chóng bị những lời đàm tiếu lưu manh kia thổi bay đi đâu mất. Cô ấy cảm thấy thể diện của mình đã bị mất ngay trước mắt bạn bè, không còn lý do gì để ở lại trường nữa rồi! Nghĩ là làm, ngay trong đêm hôm ấy, dưới sự giúp đỡ của hai người bạn, Ngô Ngọc Hoa lẩn trốn ánh mắt nhìn ngang nhìn dọc của mọi người, cuốn chăn cuộn chiếu về nhà.

Chuyện phát sinh vào chiều thứ Bảy và cũng ngay trong đêm ấy, câu chuyện mang tính chất hoang đường này đã lan truyền khắp thị trấn Dĩnh Bình. Người Dĩnh Bình chúng tôi có trí tưởng tượng cực kỳ phong phú, thông qua truyền khẩu, câu chuyện hoang đường này từ phía Đông thị trấn lan đến phía Tây thị trấn và khi đến được doanh trại quân đội, nó đã diễn biến thành “một sĩ quan quân đội đã chui vào trường trung học Huyện Hoàn để nhìn trộm nữ sinh tắm”.

Không may là, trường Trung học Huyện Hoàn có một nữ giáo viên từ phía Nam vừa mới được điều động đến, cô giáo này lại là phu nhân của Chính ủy của binh đoàn pháo binh. Trong cái đêm thứ Sáu ấy, chuyện gối chăn trăng gió của phu nhân rất vô tình, rất tự nhiên bay đến tai của Chính ủy, lại thêm toàn thị trấn đang kháo nhau cái chuyện “một sĩ quan quân đội đã chui vào trường trung học Huyện Hoàn để nhìn trộm nữ sinh tắm” khiến Chính ủy đột nhiên nổi cơn lôi đình. Để cứu vãn thanh danh của quân đội nơi đang đóng quân, ngay trong đêm, Chính ủy ra lệnh báo động tập hợp, đồng thời cũng lập tức hạ lệnh quản thúc Thái Quốc Dần.

Năm ấy, Thái Quốc Dần ba mươi hai tuổi, đã từng có mười sáu năm trong quân ngũ, trong đó có tám năm đánh nhau ngoài chiến trường, dù sao cũng là người đã từng lập được nhiều chiến công. Sau khi làm rõ nguyên nhân, binh đoàn chỉ quản thúc ông ấy ba ngày, sau đó thì thả ra. Có điều, đến chiều thứ Sáu tuần tiếp theo, Thái Quốc Dần đã đứng trước cửa phòng Hiệu trưởng, hất mặt hỏi:

- Chuyện ấy... Chuyện ấy thế nào rồi?

- Anh cứ uống nước đi đã nào – Hiệu trưởng nói – Tôi đã nói chuyện này với vợ tôi, nhờ bà ấy giới thiệu cho anh một người, là công nhân trong xưởng dệt, ngoại hình, phẩm hạnh đều không chê vào đâu được, mặt mũi xem ra cũng...

- Công việc. Nói về công việc đi – Thái Quốc Dần cắt ngang lời Hiệu trưởng.

- Vợ tôi nói... – Hiệu trưởng có vẻ ngắc ngứ - Ý của vợ tôi là... nếu đối phương bằng lòng gặp mặt. Anh xem có nên chọn một ngày nào đó để gặp mặt không?

- Không phải là ông nói ông đang cần sắp xếp công việc sao? Cuối cùng thì đã đi đến đâu rồi, nói một câu trọn ý thôi – Thái Quốc Dần gầm gừ.

- Chuyện này... Anh uống tí nước đã.

- Nói công việc đi!

Hiệu trưởng cười như mếu, nói một cách khổ sở:

- Liên trưởng Thái à, bỏ qua đi. Người ta đã bỏ đi rồi, đã bỏ học rồi.

Thái Quốc Dần đứng chết lặng, lâu lắm mới hỏi:

- Bỏ học rồi à?

- Bỏ học rồi.

- Thế thì không cần ông phải quan tâm nữa.

- Đúng vậy, không cần tôi quan tâm nữa.

- Tốt! Quá tốt! Nói xong thì quay đầu đi được vài bước rồi ngoẹo đầu lại phía sau – Ông nói đi, địa chỉ nhà họ ở đâu?

Lần đầu tiên đến thôn Vô Lương, Thượng úy Liên trưởng pháo binh Thái Quốc Dần đi bằng xe Jeep, xách trên tay mười hộp quà.

Khi chiếc xe Jeep màu xanh lục tiến vào thôn Vô Lương, tất cả đàn bà trong thôn đều vươn cổ nhìn rồi sau đó nhảy xuống khỏi con lăn, từng người từng người ai nấy đều trầm trồ không ngớt, chạy qua chạy lại nói với nhau hai tiếng không biết đã được truyền qua không biết bao nhiêu là cái miệng: Quan lớn!

Năm mươi bảy năm sau, tức là lúc này, tôi vẫn rất hoài nghi một điều: Nếu như thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần năm ấy biết được rằng quê quán của Ngô Ngọc Hoa có hoàn cảnh tương đối phức tạp; nếu biết rằng mình sẽ trở thành một gốc thạch lựu già nua sần sùi thì liệu ông ấy có dám đến không?

Nhưng có điều, Thái Quốc Dần lúc ấy chẳng khác nào đã trúng tà, nghĩ là làm, không nghe bất kỳ lời khuyên của ai cả. Chiếc xe Jeep của ông ấy dừng ngay giữa sân phơi chiếu của thôn Vô Lương và một lần nữa, ông ấy trở thành đối tượng để mọi người trong toàn thôn vây quanh.

Đó cũng là ngày mà thôn Vô Lương lần đầu tiên có một chiếc xe Jeep chạy đến, mọi người đều kinh sợ lẫn hiếu kỳ giương mắt lên nhìn cái vật mà họ gọi là “con vật sắt” màu xanh lục: Đầu tiên là quan sát vết bánh xe, thích thú với bánh xe có thể lưu lại hoa văn trên đất; sau đó thì sờ nắn đèn pha và nhận xét rằng bóng đèn bên trong to hơn dái con trâu; cuối cùng mới dừng lại quan sát người đang mặc quân phục. Có điều, hình như chẳng ai quan tâm đến người mà chỉ chú mục đến cái quốc huy trên mũ, cái gạch trên cầu vai và ba “hạt đậu bạc” nằm trên đó, ngoài ra còn có đôi ủng đi ngựa trên chân. Họ kháo với nhau rằng mang ủng da trên chân khi đi sẽ vang lên tiếng lộp cộp nhưng rất đàn hồi, cuối cùng ánh mắt họ hướng về mười chiếc hộp quà được xách trên tay cùng khẩu âm của người miệt vùng Đông Bắc nói tiếng phổ thông ngọng líu... Tất cả những thứ ấy đều làm cánh đàn bà Vô Lương cảm thấy hứng thú. Có điều, họ không hề biết rằng chiếc xe Jeep đưa ông ấy đến đây là do ông ta mượn từ một chiến hữu đang làm Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang huyện. Họ càng không biết rằng đôi ủng đi ngựa ông ta có được là do khi từ vùng Đông Bắc xuống phương Nam, có một lão già say rượu đến độ không biết trời đất gì nữa đã tặng cho ông ấy. Họ chỉ biết đó là một quan lớn đến thôn Vô Lương và đến để tìm vợ.

Do vậy mà đã có người chạy như bay để báo tin.

Do vậy mà rất đông đàn bà con gái đến để chen chúc bên cạnh lão Thái (Thái Quốc Dần rất nhanh chóng trở thành lão Thái), cùng đi về hướng nhà Ngô Ngọc Hoa.

Có điều, khi Thái Quốc Dần đến trước nhà Ngô Ngọc Hoa, ông ấy mới nhận ra rằng hai cánh cổng bên ngoài và hai cánh cửa bên trong đều đóng im ỉm. Thái Quốc Dần cùng với cái túi đựng mười hộp quà thêm một lần nữa bị “phơi” bên ngoài cánh cổng.

Vô Lương là một cái thôn không hề có tư tưởng bài ngoại nhất dưới gầm trời này. Xưa kia, có một lão già tha hương tóc đã lơ thơ đến đây, cánh đàn bà còn bu quanh cả ngày, thậm chí còn cơm bưng nước rót, huống hồ hôm nay lại là một nhân vật hiếm gặp như thế này! Lịch sử của thôn Vô Lương đã từng có không ít những người nhiệt tâm. Tường rào bằng đất sét của nhà Ngô gia không quá cao, đàn bà chỉ cần nhảy lên, cái mông bị chà xát một tí là đã có thể vượt qua, do vậy mà trước sau đã có mấy chục người nhảy qua tường, chạy thẳng đến cửa lớn và vung tay đập ầm ầm, có người còn cao giọng gào to tên cúng cơm của Ngô Ngọc Hoa: Tiểu Hoa! Mở cửa mau! Tao đây! Bà Cú đây! Lại có người gọi thẳng tên cúng cơm của mẹ Ngô Ngọc Hoa: Hoán ơi! Mở cửa! Nhà cô phải lo mà đáp lễ với chuyện vui này mới phải chứ!

Mẹ của Ngô Ngọc Hoa tất nhiên là không muốn mắc lỗi với bà con trong thôn, cho nên chỉ một lát sau đã líu ríu ngật ngưỡng ra mở cửa lớn, có điều Ngọc Hoa vẫn nấp kín trong phòng chẳng chịu xuất hiện. Trong hoàn cảnh ấy, tâm trạng của Ngọc Hoa cực kỳ phức tạp, mọi việc tiến triển đến mức này, cô ấy chẳng biết phải làm thế nào mới ổn thỏa. Quay cuồng giữa muôn vàn âm thanh của hàng chục cái miệng phát ra cùng một lúc, đối với một cô gái bị truy bức đến cùng như vậy, suy nghĩ của Ngọc Hoa đột nhiên có một sự thay đổi kỳ diệu. Ký ức về cái ngày Thái Quốc Dần nói chuyện thời sự, về những buổi luyện tập kỹ thuật quân sự trên thao trường dần dần hiện về và đột nhiên, cô ấy rất muốn nhìn thật kỹ để biết: Cuối cùng thì thượng úy pháo binh là người như thế nào? Nghĩ là làm, Ngọc Hoa đứng ép sát vào chiếc cửa sổ có lớp kính được dán bằng giấy bổi, dùng ngón tay thấm một ít nước miếng xoa xoa lên lớp giấy và rất dễ dàng, lớp giấy mỏng bị tróc đi để lộ một khoảnh tròn nho nhỏ bằng đồng xu… Có điều, những gì mà cô ấy thấy trong tầm nhìn toàn là mông đít của đàn bà trôi qua chảy lại miên man không dứt.

Cánh đàn bà thôn Vô Lương đổ đến đây ngày càng nhiều chẳng khác nào nước sông chảy tràn lan không bến bờ, không ngơi nghỉ, mông của họ mài nhẵn bức tường nhà họ Ngô. Lời nhắn nhủ, lời khuyên bảo thành tâm, lại còn có những lời dịch từ tiếng địa phương sang tiếng phổ thông… Trong những lời dịch qua dịch lại ấy, cánh đàn bà căn cứ vào mục đích của họ mà gia công thêm làm cho tính nghệ thuật của những lời dịch càng bội phần nồng đậm, cần cắt bỏ thì cắt bỏ, cần thêm thắt thì thêm thắt, lời qua tiếng lại giữa đôi bên được “bớt cay thêm mật ngọt” xong mới chính thức được “phiên dịch”. Việc làm này của họ khiến tôi nảy sinh một sự so sánh thú vị: Nó giống như việc họ đang dùng hết chiếc chìa khóa này đến chiếc khác để thử mở một ổ khóa đang khóa kín, chiếc này mở không được thì dùng chiếc khác. Cứ thế mà thử, thử đến bốn tiếng đồng hồ. Ngay cả Ngô Ngọc Hoa cũng không thể biết một cách đích xác là cuối cùng thì chiếc chìa khóa nào đã lay động trái tim của cô ấy nữa. Cho đến khi cánh đàn bà cảm nhận được rằng, Ngô Ngọc Hoa đã ngầm đồng ý và cánh cổng lớn nhà họ Ngô chính thức được mở ra đón khách thì cũng đã đến lúc lên đèn.

Trời đã tối lắm rồi. Đứng trước cổng nhà bốn tiếng đồng hồ, cuối cùng thì Thái Quốc Dần cũng đã được ăn “trà trứng gà” - cái bát đựng nước trà pha với đường đỏ cộng với sáu cái trứng gà ốp la. Ăn bát “trà trứng gà” này rồi, cái giá mà Thái Quốc Dần phải trả là, ông ấy nhất thiết phải vào nhà họ Ngô và trở thành con rể của họ. Ngoài ra còn có loạn xị bát nháo những thủ tục hôn nhân khác, Thái Quốc Dần gật đầu lia lịa biểu thị nhất nhất tuân lời.

Cuối cùng thì hai người cũng đã chính thức gặp nhau. Trong ánh đèn dầu tù mù tranh tối tranh sáng, Ngô Ngọc Hoa cúi đầu, tâm trạng rối bời bời. Tuy thi thoảng cô ấy cũng đưa ánh mắt liếc nhìn một cách lén lút, nhưng ngọn đèn dầu chỉ bé bằng hạt đậu, tối thui thui, lại thêm mười hộp quà đặt trên bàn đã ngăn cản tầm nhìn của cô ấy nên nói một cách chính xác là, cô ấy chưa hề nhìn thấy rõ mặt Thái Quốc Dần mà chỉ thấy được một nửa khuôn mặt mà cánh đàn bà từng nói là “cương nghị”. Cô vẫn biết rằng Thái Quốc Dần là một quân nhân đã từng tham gia chiến đấu trong thời kỳ “kháng Mỹ viện Triều”, và đến lúc này cô ấy cũng chỉ biết ông ấy là một quân nhân, thế thôi. Thế mới biết, cái phong cách thời thượng của một thời kỳ - sự ái mộ của người bình thường đối với quân nhân – đã gây nên tác động mang tính quyết định trong vấn đề này.

Căn cứ vào những giao ước, Thái Quốc Dần đã hoàn thành các thủ tục để làm lễ nhập rể vào nhà họ Ngô. Nghe người ta kể lại rằng, hôn lễ của Ngô Ngọc Hoa năm ấy vô cùng hào nhoáng vì vào những năm tháng ấy, cô ấy là người con gái đầu tiên của thôn Vô Lương xuất giá mà được ngồi trên xe Jeep. Chiếc xe Jeep xuất phát từ cửa ngõ nhà Ngô Ngọc Hoa được chạy một vòng quanh thôn Vô Lương dưới sự tiền hô hậu ủng của rất nhiều người, sau một vòng quanh thôn thì quay lại nơi xuất phát. Sau một vòng xe Jeep ấy, thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần đã biến thành con rể của thôn Vô Lương.

Lúc ấy, lương mỗi tháng của thượng úy Thái Quốc Dần được chín mươi tám đồng, có thể gọi thuộc giai tầng cao trong xã hội. Có điều trong cuộc hôn nhân này, dưới sự nhiệt tình “giúp đỡ” của bà con thôn Vô Lương, chiếu theo phong tục tập quán trong hôn lễ, để vạch ra những việc cần phải thực hiện thì gần như ông ấy phải tiêu pha toàn bộ số tiền tích lũy được trong suốt thời gian quân ngũ. Ngoài việc phải mua sắm nữ trang, ngày ấy nhà họ Ngô mời khách dự tiệc nườm nượp, liên tục như nước chảy hết bàn này đến mâm khác. Ba con lợn ú ụ, đậu phụ đến mười thùng, một nghìn bảy trăm cân miến, bốn mươi sọt bánh bao bột mì hấp, ngoài ra còn phải kể đến rượu, trà, thuốc lá… Nam phụ lão ấu thôn Vô Lương có một bữa no say đến tận cổ!

Đêm hôm ấy, trăng trở thành một ngọn đèn sáng đến vô chừng tại thôn Vô Lương, hầu như toàn bộ mọi người đều tập trung phía sau nhà họ Ngô để chờ được nghe thấy tiếng “động phòng”. Họ chờ một hoặc nhiều âm thanh mà trong tiếng phổ thông đọc là “rư… rư… ư… a…a…” phát ra từ căn phòng phía sau của nhà họ Ngô, nhưng họ chờ, chờ mãi cho đến khi sương sớm thấm đẫm vai áo mà họ vẫn không nghe thấy gì cả.

Cuối cùng, âm thanh mà họ nghe thấy khi phía Đông trời đã hửng sáng là một tiếng khóc, là tiếng khóc rất lảnh lót của Ngô Ngọc Hoa.

Thời gian mật ngọt rất ngắn ngủi.

Sau ngày cưới không bao lăm, Ngô Ngọc Hoa bắt đầu chửi nhau, thậm chí còn vung chân múa tay với dượng tôi và có lẽ là suốt cuộc đời họ chửi và đánh nhau. Vò đựng nước nhà dượng tôi đã bị thay mới không biết bao nhiêu lần vì trong lúc đánh nhau, hình như là họ dùng đầu mình đập vào nó, nó vỡ nhưng đầu thì không vỡ. Nghe đâu rằng, trong khi ngưng nghỉ giữa những trận đấu, Ngô Ngọc Hoa đã từng hỏi Thái Quốc Dần không chỉ một lần: Suy cho cùng thì ông tìm thấy gì ở tôi? Và lần nào cũng vậy, dượng tôi cúi đầu im lặng, không hé miệng trả lời tiếng nào. Có lẽ, sự im lặng của ông ấy đã là một cách trả lời.

Cái chất lính tráng của thượng úy Thái Quốc Dần dần dần bị tẩy rửa, phôi pha, nhạt nhòa cùng với thời gian ở thôn Vô Lương. Trong những lời bàn tán dài dòng rối rắm phát ra từ miệng của cánh đàn bà thì trong khoảng thời gian đầu, dượng tôi đã từng chạy ra ruộng lau sậy mà la hét, đứng một mình bên mép bãi lau sậy rộng vô biên dưới bóng chiều tà, hướng mặt về phía mặt trời màu vàng cam và những bông lau sậy đang lao xao trong gió chiều, mở rộng cổ họng và bắt đầu với “Nghiêm! Chuẩn bị…!” chẳng khác nào tiếng gầm của sư tử điều khiển bộ đội thao diễn trên thao trường…

Từ lúc lột ba “hạt đậu bạc” trên vai xuống trở về sau, những gì về dượng tôi dường như không còn gì để nói nữa. Cuộc sống của ông ấy trong thôn Vô Lương mỗi ngày mỗi tệ, vẫn thường bắt gặp những ánh mắt miệt thị và những câu trêu đùa ác ý của cánh đàn bà đứng trên con lăn. Ví như, cánh đàn bà bĩu môi nói với nhau rằng, họ đã từng nhìn thấy ông ấy đến chỗ bán hàng tạp hóa trong thôn lén lút lượm tàn thuốc để hút. Hay như, trong một lần đến làng bên để xem một hội thi chạy, cánh đàn bà phát hiện ông ấy mặc một chiếc quần không có cúc… Họ đứng trên những con lăn cao cao, thấy ông ấy thì nói:

- Lão Thái à, so với con lăn này thì anh chỉ cao hơn một tí, khi lên giường với Ngô Ngọc Hoa, anh làm chuyện ấy có thuận tiện không?

Hay như:

- Lão Thái, anh bồng Ngọc Hoa lên giường hay cô ấy bồng anh?

Có điều, không quan tâm gì đến chuyện ai bồng ai, không quan tâm đến chuyện đánh nhau như thế nào, cũng không quan tâm đến việc làm chuyện ấy như thế nào, dượng tôi đã làm tất cả những gì cần phải làm. Từ ngày cưới về sau trong khoảng hơn mười năm, trước sau Ngô Ngọc Hoa đã sinh được năm đứa con, sống được ba đứa… Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho cuộc sống của dượng tôi ngày càng bệ rạc thêm.

Trong thời kỳ khốn khổ ấy, đối diện với những lời đàm tiếu chọc ghẹo của cánh đàn bà, dượng tôi có thể ẩn nhẫn nhịn nhục nhưng Ngô Ngọc Hoa thì không thể chịu đựng được. Một đêm nọ, rất đột ngột cô tôi nói với dượng bằng một thái độ hết sức hòa nhã, gương mặt vô cùng tươi tắn:

- Nghe đâu lão Hồ Hạ Phóng đã đến công xã trong thị trấn. Hai ông vốn là bạn chiến đấu cũ, hay ông đi tìm ông ấy đi.

Rơi vào hoàn cảnh này nhưng hình như một chút tôn nghiêm của người đàn ông vẫn còn rơi rớt lại trong con người dượng tôi nên ông ấy chỉ trả lời cộc lốc:

- Không!

Sau đó thì cả hai không hẹn mà quay mặt sang hai bên, mông đối diện với mông, không ai nói thêm một tiếng nào nữa.

Nghe đâu là Ngô Ngọc Hoa đã khóc suốt một đêm. Ngày hôm sau cô ấy dậy rất sớm, dùng chiếc lược đã bị gãy làm đôi chải tóc, vừa nhón chân một cái đã đi như chạy về hướng công xã. Rất dễ nhận ra, thời gian chỉ trong vòng có mấy năm ngắn ngủi nhưng Ngô Ngọc Hoa đã đánh mất hoàn toàn nhan sắc xinh đẹp của mình. Nhìn một cách tổng thể, cô ấy gầy đến độ trông chẳng khác gì một con bọ ngựa, chỉ còn lại một đôi chân thẳng đuột và dài ngoẵng.

Ngày ấy, cô ấy đột nhiên nhún nhảy trên đôi chân dài và thẳng ấy để chạy thẳng đến công xã, một lần nữa làm nên một trận náo loạn chửi cha mắng mẹ khóc mếu om sòm. Cô ấy chửi lão Hồ là đồ lừa đảo (lão Hồ nguyên là Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang huyện, chính là người đã cho lão Thái mượn chiếc xe Jeep, nay bị giáng chức xuống làm Chỉ huy trưởng lực vũ trang công xã), là đồng lõa, là một giuộc với lão Thái! Thậm chí cô ấy còn nằm thẳng đơ giữa cổng công xã, chà xát bộ áo quần dưới đất đến độ rách toạc ra… Lần ấy, Ngô Ngọc Hoa đã chửi Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang huyện vừa bị giáng chức một trận tơi bời, chửi đến độ lão Hồ gân xanh nổi lên đầy trán, tóc dựng đứng trong mũ!

Cuối cùng, trận chửi ấy cũng đem lại cho dượng tôi một chút lợi ích.

Dưới sự giúp đỡ của nguyên Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang huyện, dượng tôi được hưởng chế độ thương binh phục viên (trên người dượng tôi vốn có bảy vết thương), mỗi tháng được nhận bảy đồng theo chế độ.

Dượng tôi chính là ân nhân, lại cũng chính là kẻ thù của tôi.

Khi tôi sinh ra được bảy ngày, ông ấy đứng dưới gốc cây hòe có cái móc để treo chuông, đưa cái bọc chăn mỏng lên cao, trong đó có tôi, nói:

- Từ nay trở về sau, thằng bé này là con chung của toàn thôn.

Đương nhiên, chuyện này xảy ra sau khi ông ấy đã trở thành bí thư chi bộ thôn.

Năm thứ tư sau khi làm rể nhà họ Ngô, dượng tôi trở thành bí thư chi bộ thôn. Sau phong trào “Đại nhảy vọt”, bí thư chi bộ thôn tiền nhiệm bị khoác cho cái tội danh là “xén bớt của công, chiếm đoạt tài sản” nên bị cách chức, dượng tôi lấy danh nghĩa là công thần tiếp nhận vị trí bí thư. Đó là một ngày mùa đông, dưới đất chỉ còn lại toàn củ cà rốt. Gọi là chiếm đoạt tài sản nhưng thực ra cái để chiếm đoạt cũng chỉ là cà rốt. Dượng tôi, sau khi làm bí thư chi bộ cũng tiếp tục chiếm đoạt tài sản, và cái để chiếm đoạt cũng chỉ vỏn vẹn là cà rốt, chỗ bất đồng duy nhất chỉ là, ông ấy không đưa cà rốt về nhà mà lệnh cho mọi người đến khu đất trồng cà rốt cắt toàn bộ dây đang bò trên đất khiến cho cán bộ công xã nhầm lẫn đấy chỉ là một bãi đất trống, sau đó đến nửa đêm thì dẫn mọi người đến đó đào củ lên, đêm nào đào được bao nhiêu thì ăn hết ngay trong đêm ấy, ngay cả cái cuống cũng không để lại dấu vết.

Có điều, việc chiếm đoạt tài sản công của dượng tôi cuối cùng cũng bị người ta phát hiện. Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang công xã – Lão Hồ dẫn đội công tác tiến thẳng vào thôn gặp dượng tôi, giọng nói và sắc mặt đều tỏ ra vô cùng khắc nghiệt:

- Ông bạn à, ông đã vượt tuyến rồi đấy, chân đang đạp lên địa lôi!

Dượng tôi ra vẻ hồ đồ lú lẫn, hỏi:

- Địa lôi? Kiểu Mỹ à?

- Nói để ông biết, chiếm đoạt tài sản công là bị điều tra và bị cách chức đấy!

- Ôi chao! Ông lại điều tra tôi à? Tôi vẫn là người được ông giới thiệu vào Đảng mà!

- Cuối cùng, có hay không? Ông còn dám nói hồ đồ sao? Dượng tôi quay về phía mọi người trong thôn, nhìn họ một lát. Tất cả đều im như thóc, từng người từng người đều giống như quỷ đói, đôi mắt lấp lóa ánh lửa xanh… Dượng tôi nói:

- Đúng là không hề có. Đất không nhà trống!

- Ông bạn à, tôi đang mang theo lệnh của cấp trên đây. Hay dở gì ông cũng phải nói cho tôi một lối thoát…

Dượng tôi ghé sát miệng vào tai lão Hồ, thì thào:

- Nếu nói có thì cũng có. Có mấy khoảnh ruộng cà rốt, có khoảng nghìn cân cà rốt…

- Ở đâu?

Dượng tôi vỗ vỗ vào bụng, nói:

- Đều ăn hết vào bụng rồi!

- Cần phải lôi ra hết!

- Ông cứ khám xét đi – Dượng tôi vỗ ngực nói – Chỉ cần ông khám xét ra, ông cứ cách chức tôi…

Nghe người trong thôn kháo nhau thế này: Mồm của dượng tôi cứng như thép, răng của dượng tôi cứng như kim cương, dám đương đầu với phong ba bão táp (cũng dựa vào sự che chở của Chỉ huy trưởng Hồ) mặc dù bị xử lý là “nghiêm khắc cảnh cáo” nhưng lại bảo vệ được mấy mẫu cà rốt!

Ngày ấy, thức ăn của nhà nhà hộ hộ đều chỉ là cà rốt luộc, ăn liên tục đến sáu tháng liền, ăn cho đến khi cà rốt bị vùi trong đất quá lâu nên đã nảy mầm, mầm này rất độc nên sinh ra bệnh thổ tả, nôn ra toàn là nước chua loét. Trong những tháng năm ấy, ai ai cũng sinh ra lòng căm hận đối với cà rốt.

Nhưng, chính cà rốt đã cứu mạng của toàn thôn, cũng gián tiếp cứu mạng tôi.

Sau khi tôi được sinh ra chẳng bao lâu, chính dượng là người ôm lấy tôi đi đến từng nhà để xin chút sữa cho tôi ăn, vừa bước đến cửa nhà là nói liền:

- Cho xin ngụm sữa!

Trong những năm tháng ấy, sữa trong bầu vú của những người đàn bà Vô Lương tất nhiên là không thể nhiều được, do vậy mà ôm lấy bầu vú để nặn cho ra sữa là không hề dễ dàng, vả lại trong sữa lại còn có mùi vị của cà rốt đã lên men chua. Cho đến bây giờ tôi mới hiểu rằng, cái mà gọi là sữa chua chính là loại sữa hàm chứa cà rốt với vi sinh tố C!

Trong cuộc đời của tôi, thứ mà tôi căm hận nhất chính là cà rốt. Những ngày ấy, mùi cà rốt bao bọc và ám ảnh hết quãng đời tuổi thơ của tôi, mỗi cái ợ hơi của tôi đều toát ra mùi vị của cà rốt, ngay cả mùi cà rốt cộng với vi sinh tố C quá thừa thãi cũng theo tuôn ra ngoài khi đi vệ sinh. Còn nữa, khi tôi mặt dày mày dạn, vô liêm vô sỉ mút mút nuốt nuốt từng ngụm từng ngụm sữa đượm mùi cà rốt vào bụng mình, ánh mắt của những người đàn bà thôn Vô Lương luôn trừng trừng nhìn vào núm vú của họ và miệng tôi như thể nhìn một vết thương đang trào ra những chất dịch cực độc vậy, có thể họ đang nghiến răng căm hận! Có điều thời ấy, thân phận là một bí thư chi bộ cũng giống như một tấm giấy thông hành đặc biệt đủ để cho dượng ôm tôi từ nhà này sang nhà khác, ngang nhiên nói với đàn bà của từng nhà: Cho xin ngụm sữa!

Đúng rồi, đàn bà rất hận tôi. Lúc ấy, đàn bà thôn Vô Lương mỗi khi trông thấy tôi thì chẳng khác nào trông thấy một con sói con. Tuy tấm lòng thiện lương đã khiến họ mở vạt áo ra nhưng không một ai không nghiến răng trừng mắt nhìn tôi cả, vì tôi đã từng cắn đầu vú của họ đến chảy máu không chỉ một lần.

Ban đầu, mỗi khi tôi bắt đầu ngậm vào núm vú của những người đàn bà, dượng tôi bèn quay mặt đi hướng khác hoặc bước ra ngoài sân hút thuốc một cách lặng lẽ. Sau đó, ông ấy lại xem nó là chuyện bình thường nên không tránh đi nữa. Có thể nói, ông ấy và tôi được hưởng thụ sự đãi ngộ một cách bình đẳng, nếu dùng cách nói của một người trong thôn có tên là Ngũ Phương thì, tôi dùng miệng để mút còn ông ấy dùng mắt để ăn. Có lúc cá biệt, nếu người đàn ông của đối phương không ở trong nhà, ông ấy còn có thể cợt nhả liếc mắt đưa tình với người đang cho tôi bú, thậm chí những người đàn bà có tính lẳng lơ một tí có thể sẽ cởi trần toàn bộ khuôn ngực no tròn của mình ra để phun tóe lên mặt ông ấy một luồng sữa nóng!

Tôi cũng cần phải thẳng thắn thừa nhận rằng, cái mà dượng tôi gọi là “vấn đề tác phong” ngay lúc ban đầu cũng do tôi mà ra. Ngày ấy, đến lượt người đàn bà nhà Quốc Thắng (cũng là thím Ba sau này) cho tôi bú sữa. Cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ trên ngực người đàn bà nhà Quốc Thắng có một cái bớt màu đen, nó gây cho tôi một ấn tượng cực kỳ sâu sắc. Ngày ấy, có lẽ tôi ngậm cái đầu vú của bà ấy quá lâu nhưng ngoài mùi mồ hôi ra thì không có giọt sữa nào tuồn vào bụng tôi nên tôi càng vội vã…, và sau đó là một tiếng kêu thảm thiết! Tiếng kêu ấy làm kinh động toàn thôn. Trong thời kỳ cà rốt, bà ấy đói đến độ gầy rộc, da vàng ệch, bầu vú khô đến độ chẳng có một giọt sữa nào chảy ra nên trong khi tôi mút, mút và mút, răng tôi đã cắn chặt vào núm vú bà ấy… Và cũng trong lúc ấy,

trong tiếng kêu thảm thiết của người đàn bà nhà Quốc Thắng, dượng tôi xông đến. Trong lúc hoảng loạn, hai bàn tay của ông ấy đồng thời hành động, một bàn tay chụp lấy bầu vú của người đàn bà nhà Quốc Thắng, bàn tay còn lại bóp mạnh vào chiếc cằm bé tẹo của tôi… Đại loại là ông ấy muốn lôi cái núm vú ra khỏi miệng tôi, có điều những người đàn bà trong thôn mới chạy đến nơi đều trông thấy rõ ràng: Cái mà ông ấy nắm chắc là cái núm vú đang rỉ máu!

Những lời bàn tán ì xèo râm ran suốt cả một khoảng thời gian khá dài… Nghe đâu rằng, người nhà của họ đã từng ẩu đả nhau. Trong sân nhà mình, Quốc Thắng cũng đã đem người đàn bà có cái đầu vú bị tôi cắn nát tươm ra đánh đập tơi bời… Trong một ngôi nhà khác, bên trong cánh cổng đóng im ỉm, Ngô Ngọc Hoa và dượng tôi đang làm náo loạn, chiếc vò đựng nước bị hai cái đầu đập vào làm cho vỡ tan!

Trong cái thời kỳ như thế, những người đàn bà mỗi khi thấy dượng tôi ôm tôi trên tay đều nói: Một con chó đang tha một con chó con, hai mối họa đi với nhau.

Thời niên thiếu của tôi đúng là tai họa của toàn thôn.

Ở thôn Vô Lương, ý nghĩa của từ “tai họa” tương đương với “hoại chủng”, cũng tương đương với việc bỏ một bãi cứt chuột vào một nồi canh vậy. Tôi chính là bãi cứt chuột trong mắt mọi người. Những ngày ấy, nếu đơn thuần nói với góc độ một con người thì tôi là một kẻ xâm lược, là đối tượng để toàn thôn kỳ thị và căm hận. Điều này dễ dàng nhận ra từ trong mắt của họ.

Tôi cũng cần thừa nhận, trong thời kỳ niên thiếu của mình, tôi cũng đã từng làm không biết bao nhiêu là chuyện xấu. Hậu quả của lần làm chuyện xấu nghiêm trọng nhất là, lợi dụng lúc dượng tôi đang họp chi bộ thôn, người trong thôn đem tôi treo ngược lên cành cây. Bây giờ nghĩ lại những chuyện xấu mà tôi đã từng làm thời niên thiếu, nếu nói không quá lời thì có thể phải hầu tòa để phán quyết tội trạng.

Một ngày mùa đông khi lên tám, tôi vừa bước vào lớp hai của trường tiểu học trong thôn, cũng có thể là do tôi quá muốn làm một việc tốt để biểu hiện chính mình nhưng ngược lại, tôi lại bày ra một tai họa quá lớn. Ngày ấy, lệnh của cấp trên ban xuống là phải diệt trừ “tứ hại”, nhà trường yêu cầu mỗi học sinh mỗi tuần phải nộp ba cái đuôi chuột. Ở thôn Vô Lương, đối với mỗi gia đình mà nói, ba cái đuôi chuột hoàn toàn không thành vấn đề gì cả, nhưng với tôi, một đứa mồ côi ăn cơm nhờ của trăm nhà lại là một vấn đề quá lớn. Để hoàn thành nhiệm vụ quang vinh là nộp ba cái đuôi chuột, tôi đã từng bò qua không biết bao nhiêu là hang chuột… Ngày ấy, cũng chỉ là vì muốn hoàn thành vượt mức nhiệm vụ, tôi lén lút lấy một thùng dầu lửa của đội sản xuất và dưới sự xúi giục của một số đứa trẻ lớn hơn, tôi dùng dây cột chân con chuột đã bắt được, sau đó nhúng nó vào thùng dầu, quẹt diêm châm lửa đốt trước một cửa hang mới phát hiện với suy nghĩ là con chuột bị đốt này sẽ chạy vào hang và làm cho con đang nằm trong hang phải chạy ra… Đúng là ngày ấy tôi nghĩ như thế thật.

Quả nhiên, con chuột “dẫn hỏa” ấy cuống cuồng chạy tuột vào trong cái hang mới… Có điều, tại một cửa hang khác, con chuột đầu tiên chạy ra khỏi hang lại chính là con “dẫn hỏa”! Cái dây buộc vào chân con chuột “dẫn hỏa” đã bị cháy đứt, nó chạy ra khỏi hang và dẫn theo sáu con chuột khác từ trong hang túa chạy theo bốn hướng. Tôi không bắt được con nào. Không những không bắt được con nào mà điều đáng sợ nhất đã xảy ra: Con chuột “dẫn hỏa” vừa kêu thét vừa chạy thục mạng, trước tiên là vượt qua đống rơm thứ nhất…, rồi đến đống rơm thứ ba, sau đó lại chạy thẳng vào nơi sấy lúa mạch… Không bao lâu sau đó, khói đã bốc lên cuồn cuộn khắp nơi!

Đó là một ngày của sự diệt vong! Đến khi người trong thôn chạy đến thì lửa đã cháy rần rần. Ba đống rơm ú ụ trở thành ba ngọn hỏa diệm sơn, căn bản là không còn cách nào để cứu chữa. Điều làm cho người ta kinh sợ hơn, ba khu sấy lúa lần lượt bốc cháy, cách chỗ đó không xa, ở phía Nam là khu trại gia súc, phía sau trại gia súc là nhà bảo quản, cũng chính là kho của thôn… Ôi mẹ ơi!

Ngày ấy cũng chính là lúc gió Đông Bắc đang thổi mạnh.

Gió trợ sức cho lửa, trong mắt mọi người, lửa đang chuẩn bị bò đến trại gia súc… Toàn thôn chết lặng. Có ai đó gào to:

- Trời ơi! Cứu đi chứ!

Có ai đó nghẹn ngào trong tiếng khóc:

- Muộn quá rồi! Tai họa đến rồi! Cả cái thôn này… Muộn rồi!

Đúng lúc đó, Lương Ngũ Phương chen lấn lên phía trước. Ngũ Phương trẻ trung, Ngũ Phương thông minh nhất trong thôn đã hét to, đề xuất một ý kiến tuyệt vời:

- Không chữa được lửa nữa rồi! Ông Cửu, chú Ba, đừng quan tâm đến chuyện gì khác, mau mau dỡ khu sấy cuối cùng ở phía Nam, không cho lửa lan xuống nữa thì có thể cứu được khu trại gia súc cùng với nhà kho.

Mọi người ba chân bốn cẳng chạy về khu sấy cuối cùng ở phía Nam, dỡ nhà…

Chiều tối hôm ấy, hiện trường toàn là khói lửa, những gì đã bị thiêu cháy biến thành đống tro đen sì, mọi người mới nghĩ đến hung thủ là ai. Những đứa trẻ to xác cùng hô vang:

- Là nó!

- Là thằng Tiêu!

- Thằng Tiêu làm đấy!

Tôi bị lôi đến trước mặt mọi người và lúc ấy, thân thể tôi đã cứng đờ vì sợ.

Sau đó, tôi bị treo lên một cành cây lớn bên cạnh sân phơi.

Và cũng trong cái buổi chiều nhá nhem tranh tối tranh sáng ấy, tôi đột nhiên phát hiện, ánh mắt có thể trở thành kẻ sát nhân. Sự giận dữ đang phát tán trong tro bụi bay mù mịt, sự căm hận đang len lỏi trong từng khoảng không gian tại hiện trường. Lúc ấy, người ta đứng chật cả sân phơi, bất luận là nam phụ lão ấu, trong mỗi ánh mắt đều tràn ngập những đốm lửa màu xanh lục chẳng khác nào ánh mắt của một bầy sói đang yên lặng ngắm nhìn con mồi. Không, so với sói thì còn đáng sợ hơn nhiều lần.

Nhưng, đúng lúc ấy, dượng tôi cưỡi chiếc xe đạp cà tàng mà bất cứ phụ tùng nào trên đó cũng có thể kêu được, lao đến. Sau khi quẳng chiếc xe ngã kềnh trên đất, ông ấy chạy thẳng vào giữa sân, gào to bằng cái giọng thổ âm vùng Đông Bắc nói tiếng phổ thông:

- Chuyện gì? Tại sao lại thế này? Kẻ phá hoại đâu? Ai? Tất cả mọi người, ngay lập tức, chẳng khác nào một kho thuốc súng đã được nhen lửa, một tổ ong ngựa bị đốt, lại vừa quang quác giống như một bầy quạ đen lúc chập choạng tối đánh hơi thấy mùi xác thối, từng người từng người văng nước bọt như sao băng bắt đầu tính sổ tội ác của tôi… Cuối cùng, một kết luận được đưa ra: Trói lại! Tống vào đồn công an!

Trời đã tối lắm rồi, chỉ còn ánh mắt của mọi người là “sáng như sao”. Dượng tôi đứng dưới gốc cây, ngước đầu nhìn tôi trong một thoáng rồi kẹp hai tay sau mông, cúi đầu đi đi lại lại quanh gốc cây. Mặc ai nói gì thì nói, ông ấy chẳng hề hé môi hay bày tỏ bất kỳ thái độ nào. Hình như chí khí của ông ấy đã bay đi đâu đó không còn tồn tại nữa. Nhưng… đôi chân của ông ấy vẫn đều đặn bước, bước cho đến khi nước bọt của mọi người bắt đầu cạn khô, cánh tay ông ấy mới chỉ về phía tôi:

- Nó vẫn chỉ là một đứa con nít…

Câu này, dượng tôi nói đi nói lại, tôi nhớ không nhầm thì ít nhất là chín lần.

Câu nói được nhắc đi nhắc lại của dượng tôi có công dụng như vị thuốc Ba đậu trong Đông y có công dụng trị chứng ứ hơi, đầy bụng; cuối cùng cũng đã khiến lửa trong đầu mọi người dần dần nguội đi, không còn ai gào thét gì thêm nữa, tiếp theo đó là từng tràng, từng đợt ho khan và khạc nhổ đờm trong cuống họng… Cuối cùng, trong đám đông cũng có ai đó lên tiếng:

- Thôi thì, tai họa này cũng chỉ là một tai nạn thôi! Sau đó là một loạt âm thanh phụ họa:

- Tai nạn thôi!

Dượng tôi chỉ thẳng vào tôi :

- Tiêu! Mày là tai họa!

Tôi đã từng nói rồi, trong thời gian đầu, dượng đã ôm tôi tìm đến từng nhà để xin sữa, tận mắt nhìn thấy rất nhiều bầu vú của cánh đàn bà Vô Lương. Sau đó, tôi biến thành một loại người hưởng thụ cái mà người thôn Vô Lương gọi là “thuế vô danh”, đại khái là thế này: Ban đầu thì từng nhà cung cấp cơm cho tôi ăn, sau đó thì chuyển thành một sự phân công theo kiểu cưỡng bức: Mỗi nhà phải bỏ ra hai cân lúa mạch hoặc năm cân ngô (do đại đội sản xuất thống nhất trừ vào công lao động) để cung cấp cho tôi đi học. Từ tiểu học cho đến khi tốt nghiệp trung học, trong mười hai năm liền, cuộc sống của tôi cứ thế mà trôi qua.

Năm tôi tốt nghiệp trung học phổ thông, hiệu trưởng trường tiểu học thôn Miêu Quốc An (cũng là con rể của thôn Vô Lương) đang họp ở huyện đột nhiên nhận được một tin: Trường đại học sẽ tổ chức chiêu sinh, hình thức chiêu sinh là tuyển chọn. Mỗi công xã được cử ba người. Sau khi nhận được tin này, ông ấy vội vội vàng vàng nhảy lên xe đạp, về báo tin, hy vọng dượng tôi sẽ tự ra mặt để tranh cho tôi một xuất.

Đúng rồi. Trong mắt của mọi người trong thôn, tôi là một tai họa, là một con châu chấu ăn cơm của mọi nhà. Nếu cử tôi đi học đại học, toàn thôn sẽ được “giải phóng”. Đương nhiên, việc này đối với tôi mà nói là một chuyện may mắn. Thời ấy, học đại học không những không phải đóng tiền mà lại còn được nhận sinh hoạt phí. Do vậy mà tôi hoàn toàn hiểu được thiện ý của mọi người. Có điều, hiệu trưởng trường tiểu học còn nói: Tuy người ta phân bố mỗi công xã ba suất, nhưng trong số đó đã có hai suất con em của cán bộ trên công xã chiếm rồi, chỉ còn thừa một. Đã có chỉ thị là sẽ có sự tranh giành giữa ba mươi đại đội sản xuất cho một suất này, có thể giành được về tay mình hay không, điều này vẫn còn rất khó nói…

Sau khi thông báo với dượng tôi và mọi người trong thôn về việc cử tuyển đi học đại học, hiệu trưởng trường tiểu học Miêu Quốc An còn gợi ý:

- Nắm chắc cơ hội… Ba mươi thôn… Một cái chỉ thị… Nghe đâu là trong cuộc họp ngày mai sẽ quyết định luôn. Hay là… có một chút quà?

Đúng thời khắc ấy, tất thảy người trong thôn, trăm miệng nhưng cùng một tiếng nói chung, đều hô vang:

- Tặng! Cần phải tặng quà!

Thông qua những cổ họng gào to vì nhiệt tình, tiếng “tặng” vang lên sao mà mạnh mẽ, đầy khí thế!

Lúc ấy, tôi nấp sau lưng của dượng tôi. Ông ấy dựa lưng vào mặt trước cái cây trong sân phơi, còn tôi nấp sau lưng ông. Mặt tôi đỏ rần không thể kìm chế được, tim đập bình bình loạn nhịp. Lúc ấy, tôi còn có thể đỏ mặt, sau này thì không còn cơ hội để đỏ mặt được nữa.

Mọi người đều đang chờ đợi dượng tôi nói điều gì đó, nhưng ông ấy không hề mở miệng. Tôi biết nguyên nhân vì sao ông không nói gì, vì điều này buộc ông phải tìm đến Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang công xã - lão Hồ. Lão Hồ từng là chiến hữu của dượng tôi, nếu tìm đến công xã tức là ông ấy phải tìm đến lão Hồ để tặng quà… Dượng tôi không tự nguyện cầu cứu lão ta, ông ấy muốn giữ lại cho mình một chút tôn nghiêm.

Nhưng lần này, toàn thôn không để cho dượng tôi được yên. Mọi người đứng dày đặc như một khu rừng rậm, bắt buộc ông ấy phải nói một điều gì đó. Tặng quà là tất yếu, thậm chí mọi người đã bắt đầu bàn tán xôn xao về vấn đề nên tặng quà như thế nào. Có người nói, trong đội không phải đang còn mấy thùng dầu ăn hay sao? Cũng có người nói, ở cửa hàng của đại đội còn có một ít thuốc lá, chọn loại thuốc lá ngon một tí… Lại có người nói, cần có chai rượu…

Sự việc có liên quan đến tiền đồ nên tôi đâm ra sốt ruột và lo lắng. Lúc ấy, tự trong đáy lòng, tôi muôn vàn cảm tạ mọi người trong thôn và tôi nhận thấy rõ ràng, lòng tôi nhũn ra.

Dượng tôi đang bị ngập chìm trong ánh mắt của mọi người. Tôi là một đứa con mồ côi cha lẫn mẹ, họ là những người đang giúp đỡ cho một đứa mồ côi, đây là một việc làm mang tính đạo lý. Trên thế gian này, đằng sau mỗi việc làm mang tính đạo lý đều bao hàm rất nhiều nhân tố, có điều người ta thường chỉ nói đến “đạo lý” mà ít khi chú ý đến “nhân tố”. Lúc này dượng tôi đang biểu lộ một sự hoang mang, rất giống với một đứa trẻ đang phạm phải một lỗi lầm nào đó.

Dượng tôi không còn chỗ nào để mà lẩn tránh nữa. Ông ấy cũng không thể quay về nhà, nói đúng hơn là về không được, gia đình cũng đang chuẩn bị bước vào một cuộc chiến tranh. Ông ấy – đứng dậy đầy khó khăn, thanh âm bật ra khỏi cổ họng gần như là một tiếng khóc:

- Tôi… tôi không cần “cái mặt” này nữa!

Ngay trong đêm đó, dượng tôi cưỡi chiếc xe đạp cà tàng đi đưa quà cho người ta… Mãi đến trưa hôm sau, ông mới quay về. Có lẽ đêm ấy, dượng tôi đã đứng trước cổng nhà lão Hồ trong một thời gian quá đủ dài và có lẽ, dượng tôi vẫn còn cần “cái mặt”, có điều không còn cách nào khác. Dượng tôi đã uống rượu suốt đêm với lão Hồ và khi quay về đến thôn, ông ấy ném chiếc xe đạp ngã quay lơ, lảo đảo đi vào ngôi nhà lợp bằng rơm bên cạnh sân phơi, trông dáng vẻ chẳng khác nào trong người có một cơn bạo bệnh đang phát tác.

Có điều, mọi người vẫn còn đang chờ đợi những câu nói của dượng tôi. Khi mọi người đã vây quanh kín mít, ông ấy chỉ buông đúng hai tiếng:

- Ổn rồi!

Hai tiếng này đã bật ra khỏi miệng nhưng mắt của dượng tôi vẫn không hề mở.

Tôi phải thừa nhận rằng, việc vào được đại học của tôi so với ông hoàn toàn không giống nhau. Không phải tôi thi đỗ đại học mà là được tuyển chọn. Lúc ấy, ba mươi đại đội sản xuất chỉ được cử một người, mà cuối cùng người ấy lại chính là tôi. Có được điều này phải sử dụng dầu ăn của toàn thôn, rồi thêm nào là rượu, nào là thuốc lá, chưa kể “cái mặt” của dượng tôi để đổi lấy. Khi tờ giấy mỏng tang ấy được giao đến tận tay tôi, ông có biết cảm giác của tôi như thế nào không? Tôi thầm nhủ trong lòng: Bye bye thôn Vô Lương nhé, tôi sẽ không bao giờ nhìn sắc mặt của mọi người nữa!

Chờ đến khi tôi cầm được tờ giấy ấy, tôi – lại một lần nữa được ăn cơm của toàn thôn. Ban đầu, mọi người chuẩn bị những món ngon nhất để chiêu đãi tôi, dùng những ngôn từ hay ho nhất để tán dương tôi và từng tình tiết nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống của tôi cũng đều được người ta phóng đại đến vô hạn. Tôi không còn là “tai họa” của thôn nữa mà chỉ cần rùng mình một cái, tôi đã biến thành đứa trẻ thông minh nhất, hiểu biết nhất. Mỗi lần tôi đến nhà người ta ăn cơm uống rượu đều có dượng tôi đi theo.

Ngày tôi ra đi, tất cả người trong thôn đều tập trung tống biệt. Tôi cần phải nói rằng, tình cảm ẩn chứa bên trong chuyện này cũng vô cùng phức tạp. Trước tiên, đây lại là một lần mà “cái thiện” được tập trung biểu hiện, thứ đến là, trong lòng họ tôi đã gần như đã là “quan”, người mà họ đang đưa tiễn chính là “quan chức dự bị” của tương lai. Có điều, cho dù nói thế nào đi chăng nữa, chăn đệm mà tôi mang theo lên thành phố là do cánh đàn bà trong thôn may cho, chậu rửa mặt là do bà con trong thôn góp tiền mua cho, ngoài ra còn có bánh khô và trứng gà chất đầy trong túi của tôi… Cánh đàn bà không ai không khóc, tôi thì chảy nước mắt. Họ vây lấy tôi hỏi:

- Cu Tiêu à, có quay trở lại không?

Tôi đã từng nghĩ rằng, đó sẽ là một lần đào tẩu thành công. Nhưng quả thực là tôi đã nhầm.

Cuộc chiến tranh giữa Ngô Ngọc Hoa và dượng tôi kéo dài khá lâu.

Có một ngày, khi dượng tôi vừa về đến nhà, Ngô Ngọc Hoa đột nhiên thực hiện một việc khiến người ta phải kinh sợ: Cô ấy kéo con bé Tiểu Tam mới vừa hơn một tuổi từ trên giường xuống, xách ngược nó trong tay, nói với giọng vô cùng nanh ác:

- Cái thứ ăn cơm nhà mà đi làm bậy bên ngoài thì đập chết cũng đáng!

Dượng tôi thực sự phát hoảng. Đứa con mà ông ấy yêu nhất là con bé Tiểu Tam này. Ngô Ngọc Hoa sinh liền một mạch năm đứa, tất cả đều là con gái, tuy chỉ sống có ba nhưng suốt ngày dọn phân lau nước đái khiến cô ấy đã cảm thấy chán nản mệt mỏi từ lâu lắm rồi. Trong mắt cô ấy, mỗi đứa con là một tai họa, mà dượng tôi chính là người mang tai họa lại cho cô ấy.

Có điều, con bé Tiểu Tam này mặc dù đang bị chúi đầu xuống đất nhưng đôi mắt như hai trái hạnh nhân lại sáng lấp lánh, hình như nó đang cười…

Như một viên đạn thoát ra khỏi nòng súng, dượng tôi lao đến giật lấy con bé và chỉ một cái chớp mắt, nó đã lọt thỏm vào trong lòng ông ấy, đồng thời, bàn chân ông ấy đã khoèo Ngô Ngọc Hoa ngã sõng soài. Khi dượng tôi vừa đặt được con bé xuống giường thì Ngô Ngọc Hoa cũng đã kịp lao theo, và thế là cả hai cùng lăn xuống sàn nhà và cứ thế, hai thân hình quấn chặt lấy nhau, chân đá tay cấu… Đầu tiên là cái giá gỗ, trên đó có chậu nước rửa mặt đổ kềnh, sau đó là chiếc chiếu đã được bó gọn dựng trong góc phòng cũng ngã rạp, tiếp theo là bó lau cũng chẳng được yên thân, và cuối cùng là cái vò đựng nước núp trong góc nhà bấy lâu nay cũng bị hai cái mông húc cho đổ nghiêng, hai cái thân hình ướt sũng chẳng khác hai con lợn nái tắm bùn lăn qua lăn lại…

Ban đầu thì cả hai chỉ đánh nhau trong nhà, đánh nhau một cách âm thầm lén lút, trên mặt quá lắm cũng chỉ lưu một vài vết bầm mà thôi. Sau đó thì đánh nhau trên sân, thậm chí là đánh nhau ngoài đường. Nhưng khi đã ra ngoài đường thì dượng tôi lại không hề trả đòn và lúc ấy thì Ngô Ngọc Hoa trở thành người duy nhất bận bịu với việc đánh, đá và chửi rủa. Những câu chửi của Ngô Ngọc Hoa chẳng khác nào “tin tức thời sự” vẫn được chiếc loa phóng thanh treo ở giữa thôn, mỗi đêm cứ đến giờ là rống lên đinh tai nhức óc. Từng tiếng, từng tiếng tuôn ra liên tục cũng chẳng khác nào súng liên thanh, chát chúa, đanh chắc… Có người nói, Ngô Ngọc Hoa là đệ tử chân truyền của bà Bảy, một người đàn bà được xem là có nghệ thuật chửi cao nhất từ xưa đến nay của thôn Vô Lương. Mỗi lần cất tiếng chửi, câu mở đầu của Ngô Ngọc Hoa bao giờ cũng là: Ông/Mày là người đấy chứ? Hay là nồi cháo kiều mạch đặc sánh? Hay là cục phân thỏ dẻo quẹo? Chó ỉa trong miếu Thành hoàng nhà ông/mày rồi à? Ông/mày còn cần cái mặt nữa không, hay đã cắt vứt cho chó nhá rồi… Là lợn, là chó hay là chuột hoang… Ban đầu, người ta còn lân la đến để khuyên nhủ nhưng riết rồi chẳng ai thèm quan tâm nữa.

Thực ra thì từ lâu dượng tôi đã không còn cần cái mặt. Cái mặt của ông ấy đã tiêu tan thành mây khói tại nơi đồng không mông quạnh của thôn Vô Lương này từ đời nào rồi.

Chiến tranh gia đình trường kỳ hết tháng này đến năm khác đã rèn luyện cho Ngô Ngọc Hoa trở thành một kẻ không khác với chó cảnh sát là bao. Bất cứ lúc nào và bất cứ ở đâu cô ấy cũng có thể đánh hơi và nhận ra mùi của dượng tôi thoảng trong gió, cũng có thể phát hiện ra trong cái mùi ấy có điều gì bất thường, ví như một sợi tóc dài vương trên áo dượng tôi, ví như trong bãi lau sậy có một hộp diêm trống rỗng, ví như một sợi tơ đỏ vướng trên bông lau… Mỗi khi phát hiện ra được những dấu tích ấy, Ngô Ngọc Hoa cực kỳ hưng phấn và truy xét đến tận cùng, không bao giờ chịu buông tha. Thậm chí có đôi khi, trong lúc đêm hôm khuya khoắt, cô ấy đối diện với bầu trời đầy sao mà không ngại ngùng hét toáng lên: Trộm! Làng nước ơi! Mau bắt trộm! Bắt trộm đang ở truồng! Cái đèn pin trong tay cô ấy hình như đã được nối dài ra và luồng sáng của nó có thể chiếu đến tận nửa cây số. Cái luồng ánh sáng dài ngoằng ấy thi thoảng lại hất thẳng lên trời cao, nhưng phần nhiều là quét ngang mặt đất và dưới luồng ánh sáng ấy, người thôn Vô Lương chẳng có nơi nào để có thể ẩn nấp.

Dượng tôi cũng có một chiếc đèn pin. Cho dù là ở ngoài sân phơi, ở bãi lau sậy hay ở ngoài đồng ruộng, mỗi khi hai cái đèn pin ấy bật sáng và cùng chiếu vào nhau, ông có thể thấy được hai khuôn mặt của họ chất chứa nỗi hận thù khắc cốt ghi tâm.

Nỗi hận thù của họ đều được tích tụ từng ngày từng ngày từ trong những năm tháng khốn đốn mà nên. Ngày qua ngày, tháng qua tháng, tích tụ mãi rồi trở thành thâm sâu. Tôi đoán là giữa hai người, sự thù hận đã diễn biến thành một cách sống, có điều cả hai, đều chưa một lần đề cập đến chuyện ly hôn, chưa ai dám hé răng về chuyện này cả.

Có lẽ, về mặt tinh thần, dượng tôi cần có “chiến tranh”. Ông ấy đã trải qua mười sáu năm chiến trận, nên đến lúc không còn tiếng đạn hú bom gầm nữa, hình như ông ấy chưa thể thích nghi? Có lẽ nào dượng tôi đã quen với tình trạng lo lắng bất an, ông ấy cần một kẻ đối địch, cần có một thời khắc nào đó mà đầu óc ông ấy phải căng thẳng như một dây cung đang được kéo căng hết cỡ? Không như thế, nếu có một ngày nào đó, dượng tôi quay về và nhận ra rằng Ngô Ngọc Hoa không còn tồn tại trong nhà, không còn ai có thể đấu khẩu và đánh nhau với mình, ông ấy sẽ chịu đựng không nổi và sẽ hỏi mấy đứa con: Mẹ chúng mày đâu rồi?

Sau đó, tôi phát hiện được rằng, lòng thù hận và sự dựa dẫm để tồn tại lại có thể song hành kết bạn với nhau. Tất nhiên, bên trong vấn đề này vẫn còn có thể có một phần cho tình cảm (điều này mặc nhiên đã thành sự thật), có sự ký kết ngầm giữa hai đối thủ mà xem ra thì đầy vẻ hoang đường…

Chẳng hạn, trong một thoáng không ngờ nhất, Ngô Ngọc Hoa cũng buông ra một câu hỏi: Cái lão già không chịu chết ấy, bố chúng mày đi đâu rồi?

Việc đáng sợ nhất cuối cùng cũng đã phát sinh. Đứa con gái út của dượng tôi, chính là đứa được sinh lần thứ năm nhưng về thứ hạng là thứ ba sau một đợt sốt thập tử nhất sinh may mà sống được, chỉ mới sáu tuổi tên là Vĩ Hương, trong một đêm nọ lại có thể bò trên đùi của dượng tôi rồi cắn một miếng. Miếng cắn này gần như đã lôi một cục thịt ra khỏi đùi ông ấy.

Khi vừa đúng một tuổi, Vĩ Hương đã rúc đầu trước bụng mẹ để bà ấy ôm đi khắp nơi tìm kiếm bố. Đôi mắt của con bé này đặc biệt thích ứng với màn đêm. Trong đêm đen, đôi mắt nó lấp lánh rất có thần, đôi bàn tay nhỏ bé bíu chặt lấy vạt áo của mẹ và để mặc cho mẹ mang đi khắp nơi. Tiếng khóc, tiếng chửi của Ngô Ngọc Hoa làm bạn với con bé trên những cánh đồng không mông quạnh, trong đám lau sậy không bờ không bến, quanh những khu nhà sấy và nhà kho… Trong khoảng thời gian dài đằng đẵng đến năm sáu năm gì đó, Vĩ Hương nhỏ bé đã lớn lên trong tiếng khóc, tiếng chửi của mẹ. Từ khi sinh con bé ra, Ngô Ngọc Hoa chưa hề có một nụ cười dành cho nó mà thay vào đó, nếu không đánh thì cũng là chửi. Tuy rất ít khi về nhà, người bố lại đặc biệt yêu thương con bé, lần nào về cũng lén lén lút lút cho nó vài cục đường.

Nhưng, khi Vĩ Hương lên sáu tuổi, trong một đêm nọ, khi hai người lớn quấn lấy nhau mà cào mà xé ở trong bãi lau sậy thì… đúng thời khắc ấy, đột nhiên Vĩ Hương lao đến, túm chặt lấy đùi bố mà cắn một miếng thật mạnh! Lúc ấy, cả hai người lớn cùng lặng người, dượng tôi giơ cao cánh tay vốn để đánh nhau lên, có điều cánh tay ông ấy dường như không còn chút sức lực nào nữa, từ từ buông xuống. Rồi… đột nhiên ông ấy ho lên sù sụ, đôi mắt ướt nhòa. Bởi vì cái mà ông ấy nhìn thấy là một đôi mắt đang phóng ra những tia lửa thù hận, những cái nhìn hàm chứa đầy kiến độc bò lúc nhúc và sẵn sàng lao vào cắn xé người đối diện đang tản phát trong bóng đêm. Ngô Ngọc Hoa đã rất thành công khi gieo mầm và vun bón sự thù hận trong lòng con bé không biết từ bao giờ.

Bắt đầu từ đó, Ngô Ngọc Hoa đã có trợ thủ.

Đã mắc nợ thì đương nhiên là phải bồi hoàn.

Khi tôi tốt nghiệp nghiên cứu sinh và bắt đầu nhận công việc, dượng tôi đã viết cho tôi mấy dòng, yêu cầu tôi đi tìm Thái Vĩ Hương. Từ đó trở về sau, ông ấy liên tục viết cho tôi vô số những lá thư mà ông gọi là “thấy chữ như thấy người”, viết cho đến khi tôi không còn cách nào để sinh tồn trong trường học nữa, đành phải xin nghỉ việc mới thôi. Đây cũng là nguyên nhân khiến tôi oán trách dượng tôi đến tận xương tủy.

Năm mười bảy tuổi, Vĩ Hương đột nhiên mất tích. Lúc ấy, con bé đang học lớp mười, trong trường đã được nhận cái biệt hiệu “Tiểu Dương Mã” để xứng đôi vừa lứa với mẹ nó khi còn đi học đã từng bị người ta đặt cho cái tên là “Đại Dương Mã”. Lúc này Vĩ Hương đã trở thành một “con ngựa biển”, xinh đẹp thì không cần phải nói nữa. Nghỉ hè, sau khi về nhà được ba ngày, “con ngựa biển” xinh đẹp này bỗng nhiên biến mất.

Người trong thôn bàn luận không ngớt về chuyện này trong một thời gian khá dài…, trong đó có một nguồn tin cho rằng, Vĩ Hương đã bị một gã thanh niên cưỡi xe mô tô đến thôn tìm mua tóc của những đứa con gái lừa gạt bắt đi.

Vì chuyện này mà Ngô Ngọc Hoa đánh nhau một trận tơi bời với dượng tôi. Ngoài thời gian dành cho việc chửi bới nhiếc móc nhau không tiếc lời và đánh nhau ra, cả hai chia đôi, tỏa đi bốn phương tám hướng tìm con gái, thậm chí còn báo cảnh sát.

Nhưng rồi ba ngày trôi qua mà vẫn không có bất kỳ dấu vết hay tin tức nào về Vĩ Hương. Do vậy mà dượng tôi đã viết một tờ giấy ngắn, nhờ tôi truy tìm tông tích của Vĩ Hương ở thành phố.

Tôi đã mắc những món nợ ân tình của không biết bao nhiêu người thôn Vô Lương, tất nhiên không thể trì hoãn trước những gì mà dượng tôi đã viết trên tờ giấy ấy, mượn một chiếc xe đạp và còng lưng đạp suốt ba ngày không ngừng nghỉ ở thị trấn Dĩnh Bình, mỗi con đường, mỗi ngách phố, mỗi nhà nghỉ, mỗi đồn công an…, tôi đều đã đặt chân đến. Tôi còn nhờ bạn bè thời đại học trước đây, đang làm trong các cơ quan nhà nước, tìm giúp. Nhưng rồi một tháng trôi qua vẫn không nghe ngóng được bất kỳ tin tức nào về Vĩ Hương.

Mùa đông năm ấy, tôi tham gia một hội nghị khoa học ở thành phố, trong lúc vô ý nhất, ngẫu nhiên nhất, tôi đã bắt gặp Vĩ Hương.

Đêm ấy, trên một con phố nhộn nhịp nhất, phồn hoa nhất thành phố, cậu bạn có biệt danh Lạc Đà dẫn tôi vào một tiệm “rửa chân”, sau này tôi mới hiểu là mát xa chân. Cửa ngoài của tiệm mát xa chân treo chi chít những đèn lồng màu đỏ này không lớn nhưng bên trong lại là một hang động vô cùng đặc biệt và rất rộng, sau khi bước vào cửa lớn phải đi qua một hành lang rất dài, hai bên hành lang là những căn phòng, thực ra là những ô vuông có ghi số thứ tự. Cậu bạn đi trước, tôi ngượng ngùng líu ríu bám theo sau, trống ngực đập bình bình loạn nhịp, cảm giác của tôi chẳng khác nào cảm giác của bà già họ Lưu lần đầu tiên bước chân vào Đại Quan Viên được Tào Tuyết Cần miêu tả trong “Hồng lâu mộng” vậy. Đúng vào lúc ấy, một âm thanh êm ái vang lên: “mời”, cậu bạn Lạc Đà bước vào một ô vuông, tôi cũng bám theo bén gót. Lạc Đà quay đầu lại nhìn tôi cười một cách xảo quyệt, chỉ vào ô vuông bên cạnh, nói: Đại ca à, vất cái mặt đi nhé. Nói xong, anh ta bước vào bên trong ô vuông ấy. Tôi đứng bần thần giây lâu và dưới sự dẫn dắt của một thằng nhóc, bước vào một ô vuông khác. Đây là lần đầu tiên trong cuộc đời tôi bước vào một nơi như thế này và nói thực lòng, lúc ấy tôi không biết vì sao cần phải “rửa chân” và “rửa” như thế nào?

Đó là một cái ô vuông bày biện vô cùng đơn giản, tất nhiên là sự phồn hoa không thể so sánh được với những tiệm mát xa hiện đại như bây giờ có khắp nơi trong thành phố. Bên trong chỉ có một cái ghế nệm và một chiếc giường mát xa. Khi đang ngồi trên ghế với tâm trạng vô cùng bất an, tôi đã gặp Vĩ Hương.

Con bé đang bê một chiếc chậu bằng gỗ bước vào, trong chậu chứa đầy nước nóng được pha với thảo dược… Lúc ấy tôi kinh ngạc đến độ sững sờ, không biết phải nói gì, cũng không biết phải làm gì, đành ngồi im nhìn Vĩ Hương. Tôi rời khỏi thôn Vô Lương đã bao nhiêu năm trời, Vĩ Hương đã không thể nhận ra tôi, nhưng tôi vẫn có thể nhận ra con bé. Trên lông mày bên phải của nó có một nốt ruồi, theo lời dạy của cổ nhân thì đó là “mi lý tàng châu”, có nghĩa là có châu ngọc ẩn tàng trong lông mày, là tướng mạo đại quý đại phúc. Nhưng Vĩ Hương lại trốn chạy lên thành phố để đi rửa chân cho người ta là cớ làm sao?

Tuy con bé ăn mặc không khác người thành phố bao nhiêu nhưng chỉ cần nhìn thoáng qua tôi cũng đã nhận ra nó. Tôi nhận ra đứa con gái ấy chính là Vĩ Hương không chỉ vì dựa vào cái nốt ruồi trên lông mày phải mà chính là tôi ngửi thấy mùi vị đến từ thôn Vô Lương.

Một nguyên nhân khiến cho tôi kinh ngạc nữa là, Vĩ Hương đã biến thành một đại cô nương xinh đẹp, dung nhan của con bé nếu so với thời kỳ xuân sắc nhất của mẹ nó thì vẫn có phần vượt trội hơn. Căn cứ vào sự quan sát của tôi khi nhìn thân hình của Vĩ Hương thì nó đã đánh mất nét thanh tân của một đứa con gái chưa kết hôn. Con bé giống như một quả đào đã chín mọng, tươi rói và ngọt lịm, hai con mắt tuyệt đẹp cứ lấp la lấp lánh, khuôn ngực đầy đặn săn chắc cứ vổng cao lên, một chiếc quần thun màu hồng phấn bó sát lấy đôi mông nở nang… Đúng là một đứa con gái eo thon mông nở, trước nhô sau vểnh…, thật đúng với biệt hiệu của nó, một “con ngựa biển” đầy sức sống và thơm phưng phức…

Con bé quỳ xuống trước mặt tôi, vừa cởi giày cho tôi vừa nói bằng thứ tiếng phổ thông chưa chuẩn:

- Anh à, em là số 2, rất tự nguyện phục vụ anh…

Toàn thân tôi run rẩy, căn bản là không dám nhìn thẳng vào con bé. Khi hai bàn chân tôi đã được nó bỏ vào chậu nước nóng, tôi mới giật mình và đến lúc đó mới tạm thời thoát khỏi sự gượng gạo, lúng túng và hỏi một cách thăm dò:

- Cô gái…, quê cô ở đâu?

- Sơn Đông.

Té ra con bé đã biết nói dối!

- Giọng nói của cô có vẻ không giống với người vùng này. Vĩ Hương đưa mắt nhìn tôi, nói cụt lủn:

- Đáp Giới!

- Không đúng. Nghe giọng cô…

Con bé liếc nhìn tôi có vẻ không vui, càu nhàu:

- Tiên sinh à, không phải là anh đang điều tra hộ khẩu đấy chứ?

Lúc ấy Vĩ Hương đang xoa bóp rất mạnh trên hai bàn chân tôi… Một nỗi chua xót trào dâng trong lòng và đột nhiên tôi nghĩ đến dượng tôi và thấp thoáng hình ảnh ông ấy đang đứng dưới tán cây hòe với gương mặt bơ phờ. Không ai có thể tưởng tượng ra được rằng, thượng úy pháo binh Thái Quốc Dần lại có một đứa con gái đẹp như hoa quý như ngọc đang làm công việc mát xa chân cho những người đàn ông xa lạ trên thành phố. Tính ra cũng đã mười tám mười chín năm rồi, thử hỏi đứa con gái ấy đã có lần nào rửa chân cho bố hay chưa?

Tôi rất thận trọng lên tiếng hỏi một lần nữa:

- Cô gái à, cô đến thành phố làm công việc này, gia đình cô có biết hay không?

Con bé không trả lời câu hỏi của tôi mà lại nói:

- Anh à, ở chỗ bọn em có mát xa kiểu Thái Lan, cũng có kiểu Hồng Kông, cũng có kiểu mát xa từ A đến Z. Anh có muốn làm không?

Tôi vẫn kiên nhẫn lên tiếng hỏi:

- Cô gái à, cô còn trẻ lắm, gia đình chắc rất lo lắng…

- Kiểu Hồng Kông một trăm sáu mươi tám đồng, kiểu Thái Lan hai trăm sáu mươi tám, còn từ A đến Z bao gồm lái máy bay tổng cộng là bốn trăm sáu tám… Rất thoải mái.

Tôi cố gắng kéo dài thời gian:

- Từ A đến Z là thế nào? - Lúc ấy tôi vẫn đang là một thằng trợ giảng nghèo kiết xác, những tiếng nói được bật ra một cách vô thức – Đắt quá! Chỉ mát xa chân thôi thì bao nhiêu?

- Chỉ mát xa chân thì tám mươi đồng. Anh làm từ A đến Z đi, không bàn bạc thêm gì về giá cả.

- Không! Không! Không – Tôi vội vàng nói – Quá đắt! Những ngày ấy, bỏ ra tám mươi đồng chỉ để “rửa chân” đối với tôi mà nói, cho dù thế nào cũng không thể chấp nhận được. Vẻ kinh ngạc và đắn đo của tôi nhất định đã bị Vĩ Hương nhận ra, đôi môi của nó khẽ khàng nhếch lên một tí và trong cái nhếch môi ấy biểu lộ một sự khinh bỉ thầm kín, nhưng với tôi, tôi còn có thể nghe thấy trong cái nhếch mép ấy vang lên khẩu âm của người Vô Lương: Đồ cùng đinh! Loại trứng thối nào thế này! Chỗ này có phải dành cho người như anh đến hay sao?

Tôi đã từng nói, đó là lần duy nhất trong đời, tôi bước vào tiệm mát xa và thời gian bốn mươi phút để “rửa chân” ấy đối với tôi mà nói chẳng khác nào ngồi trên một bàn chông. Tôi không biết mình sau đó đã đứng dậy như thế nào nhưng còn nhớ, trước khi rời khỏi cái ô vuông ấy trong lúc bất ngờ nhất, tôi đã nói những gì. Nhìn thẳng vào con bé, tôi nói:

- Vĩ Hương, hay là… về nhà đi em!

Con bé ngước đầu lên nhìn tôi với đôi mắt của loài nai bị ai đó làm cho kinh sợ:

- Tiên sinh, anh nhìn nhầm người rồi!

- Anh không nhìn nhầm, anh là người thôn Vô Lương. Đôi lông mày của Vĩ Hương nhíu lại, gương mặt đột nhiên đỏ bừng. Con bé quan sát tôi từ đầu đến chân khá lâu rồi hình như đang lục lọi ký ức để tìm kiếm một tín hiệu gì đó, đôi mắt khép lại rồi sau đó, tiếp tục nhếch môi cười rồi nói với một giọng đậm chất hài hước:

- Tiên sinh đáng kính đang muốn dụ dỗ tôi thành gái bao à? Chớ nghĩ đến chuyện ấy nhé, tôi đã gặp quá nhiều rồi!

Nói xong, con bé chộp lấy chậu nước, chạy ra khỏi phòng. Tôi gọi điện thoại cho dượng ngay trong đêm ấy và ông ấy ngay lập tức mua vé tàu từ Dĩnh Bình lên thành phố. Tôi đến ga đón ông ấy và trực tiếp đưa đến tiệm mát xa chân. Trên đường đi, ông ấy cứ hỏi đi hỏi lại:

- Có đúng là nó không? Thật chứ?

Tôi chỉ gật đầu nhẹ vì thú thật tôi không dám nói lên một sự thật là chính đứa con gái như hoa như ngọc của ông ấy đã mát xa chân cho tôi ngay hôm qua.

Có điều, khi chúng tôi đến nơi thì kết quả nhận được là một con số không. Lão chủ tiệm nói: Cái gì là số 2. Ở chỗ chúng tôi không có đứa con gái ấy. Tôi không biết phải giải thích với dượng tôi như thế nào, chỉ biết chui vào từng căn ô vuông lục lọi nhưng cuối cùng cũng chẳng thấy tăm hơi con bé đâu cả, chỉ biết nói một câu thừa thãi:

- Con bé vừa mới trốn đi rồi. Trong mênh mông biển người thế này, biết tìm nó ở đâu bây giờ?

Dượng tôi đứng như trời trồng trước cửa tiệm rồi bật khóc như một đứa trẻ.

Mắt của dượng tôi sau đó gần như bị mù.

Nghe nói là từ khi Vĩ Hương bỏ đi, dượng tôi và cô Ngô không cãi nhau nữa và hình như họ cũng chẳng còn sức lực để mà đánh nhau nữa. Người trong thôn lại nghĩ rằng hai người đã hòa hợp. Có điều chiến tranh vẫn chưa hề kết thúc, gặp nhau trong nhà, hai đôi mắt vẫn trợn trừng nhìn nhau và trong mắt của cô Ngô mỗi cái nhìn đều chất chứa sự khinh bỉ. Còn tình cảm của dượng tôi thì hình như có phức tạp hơn, ánh mắt không ẩn chứa vẻ mê muội thì cũng là hốt hoảng kèm chút thê lương. Mấy chục năm đã qua rồi, ông ấy nhìn con người đến độ đầu choáng mắt hoa, có điều nội tâm của ông ấy vẫn cứ mâu thuẫn. Nước miếng cũng đã cạn sau những lần chửi nhau, còn biết nói gì nữa đây? Cả hai hầu như không có bất kỳ lời trao đổi nào, mà trong những ngày dài lê thê ấy, không có âm thanh của tiếng nói thì cuộc sống càng trở nên đáng sợ hơn. Tình cảm đã cạn giống như chiếc đèn đã cạn dầu, những gì còn thừa lại chỉ là sự trầm tịch.

Mùa đông năm ấy, sau cải cách dượng tôi không còn là bí thư chi bộ nữa, mắt ông ấy lại bị đục thủy tinh thể khá nghiêm trọng, chỉ còn mờ mờ thấy đường đi, có thể nói là đã bị mù.

Dượng tôi thường ngồi trầm tư một mình trên những con lăn bằng đá ở đầu thôn, lắng nghe những âm thanh trong gió hoặc tìm người để nói chuyện. Người trong thôn đi ngang trước mặt ông ấy, đôi khi cũng nói với ông vài câu nhưng phần lớn là lẳng lặng đi qua. Ông ấy ngồi trầm ngâm lặng lẽ ở đó, gương mặt buồn bã đến nao lòng. Mỗi khi mặt trời lặn sau dãy núi xa xa, ông ấy chầm chậm đứng dậy, cầm lấy cây gậy và dò đường về nhà.

Tôi còn nhớ lúc ấy, dượng tôi đã nhờ người nói với tôi rằng, ông ấy muốn nghe “tiếng nói của quốc gia”. Nhưng cái tin này không hề đến được tai tôi, cho đến lúc dượng tôi chết, tôi mới biết được rằng ông ấy cần một cái radio nhỏ có cái giá là hai mươi sáu đồng. Nói đúng với lương tâm mình, không phải là nói để mà nói, chỉ là… sau khi nghe tin dượng bị mù, tôi đã có ý định là sẽ đưa ông ấy lên thành phố để trị liệu. Nhưng thật bất hạnh, những tháng năm ấy tôi vẫn phải bôn ba. Sau khi định tâm lại, tôi chuẩn bị trị bệnh cho dượng thì tôi lại… Sau đó thì, nói một cách thành thực nhất, ngay bản thân mình tôi cũng không tự chiếu cố được, đừng nói là chiếu cố đến người khác.

Nhưng, trong thời điểm ấy, Vĩ Hương, đứa con gái bỏ nhà ra đi đã hơn mười năm lại đột ngột quay về.

Chuyện con bé quay về thôn Vô Lương lại một lần nữa gây nên chấn động toàn thôn. Đó là vào mùa hạ, khi hoàng hôn vừa buông xuống, con bé về thôn trên một chiếc taxi màu đỏ, màu vàng cam của những tia nắng cuối cùng chiếu rọi trên chiếc xe màu đỏ khiến nó trông giống như một ngọn lửa khổng lồ đột nhiên bùng cháy ngay giữa làng.

Vĩ Hương xuất hiện trong thôn với một chiếc váy xòe màu vàng nhạt, một sợi dây chuyền vàng có treo tòng teng một chiếc thánh giá màu đen trên cổ làm nổi bật thêm làn da trắng hồng, bộ ngực vổng cao. Đúng là một đứa con gái tràn trề sinh lực, xinh đẹp vô ngần. Cánh đàn bà trong thôn không giấu được vẻ soi mói, chỉ tay về phía đầu thôn, nói:

- Vĩ Hương, người ngồi ở đầu thôn chính là bố của cô.

Vĩ Hương vẫn đứng nguyên vị, quay người nhìn về phía xa một thoáng, nói:

- Vâng, đúng là bố tôi. Tôi chưa bao giờ tiêu pha của ông ấy một xu nào.

Nói xong thì xách chiếc va ly lên, đung đưa chiếc ví da đang quàng trên vai, rảo bước đi về nhà.

Dượng tôi vẫn ngồi trên chiếc con lăn đã cũ không còn dùng được nữa, ngồi cho đến khi trời tối. Ông ấy nhớ đứa con gái ấy lắm, nhớ đến độ phát điên dại, nhưng khi quay về đến thôn, nó chưa hề liếc mắt nhìn ông ấy, trong hoàn cảnh ấy tâm trạng của dượng tôi như thế nào thì không cần nói ra ai cũng có thể hiểu được. Có mấy người đàn bà lắm chuyện chạy đến trước mặt dượng tôi, nói:

- Lão Thái à, Vĩ Hương nhà ông đã về, đi xe con về đàng hoàng nhé.

- Ôi dào, về thì về, dù sao thì tôi cũng chẳng còn trông thấy gì nữa.

Nghe nói rằng, sau khi về đến nhà, Vĩ Hương và mẹ nó – Ngô Ngọc Hoa – đã ôm nhau rất chặt, vừa ôm vừa hôn hít vừa khóc và cả hai thức suốt đêm để thì thầm to nhỏ với nhau… Có lẽ Ngô Ngọc Hoa đang nhớ về thời kỳ xuân sắc của mình, thời đó cô ấy cũng như hoa như ngọc. Hàng trăm mối cảm xúc ùa về, Ngô Ngọc Hoa ôm chặt lấy con gái khóc như mưa như gió.

Cũng có người to nhỏ rằng, sau khi về nhà, Vĩ Hương tỏ ra vô cùng lãnh đạm với bố, ngay cả một câu nói ấm lòng người nghe cũng không hề thoát ra cửa miệng nó. Chỉ có một câu nói được lặp đi lặp lại trên miệng nó là: Cái nhà này có thứ mùi gì thế nhỉ? Mẹ à, tại sao trong nhà mình lại có thứ mùi kỳ lạ này? Những lúc ấy, Ngô Ngọc Hoa cũng chỉ nhếch miệng nói: Già rồi mà không chịu chết, con đừng quan tâm đến ông ấy.

Mỗi khi con bé mở miệng nói câu đã lặp đi lặp lại nhiều lần ấy, dượng tôi cũng chẳng tỏ thái độ gì, cũng chẳng nói chẳng rằng chống gậy đi ra khỏi nhà.

Một lần, dượng tôi chặn Vĩ Hương trên đường làng, nói một cách bâng quơ như để cho không khí bao quanh nghe:

- Nói cho anh Tiêu của mày biết, ta muốn nghe “tiếng nói của quốc gia”.

- Nghe tiếng gì? Hai mắt bố đã không còn thấy gì, lại còn muốn nghe cái gì?

- Mày không hiểu nhưng thằng Tiêu thì hiểu.

- Tôi biết rồi. Bố đã lo lắng cho anh ta quá nhiều nhưng anh ta cũng chẳng khác một con rùa rụt cổ. Bố tưởng anh ta vẫn còn làm giảng viên trong trường đại học à? Bỏ chạy mất tông mất ảnh từ lâu rồi.

- Nó… nó đi đâu rồi? Ta nhờ mày dò la tin tức của nó…

- Cục cứt! Một gã cùng khổ! Bố cứ mong chờ, hy vọng vào thằng cha ấy đi!

Dượng tôi đã nổi điên, quát lớn:

- Đứng lại!

- Tôi đang rất bận đây, không có thời gian để nói chuyện phiếm với bố đâu.

Dương tôi đưa gậy lên và đập loạn xạ vào không trung, vào các bụi gai ven đường, có điều Vĩ Hương đã chạy biến không còn tăm dạng gì nữa.

Rất nhanh sau đó, người trong thôn đều biết Vĩ Hương nhờ vào cơ duyên nào đó đã kiếm được một khoản tiền rất lớn. Sau khi trở về mấy ngày, con bé đã mua một mảnh đất khá rộng trong thôn và chỉ mười ngày sau, một căn nhà ba tầng đã được động thổ, mái ngói, bên trong bên ngoài đều được lát đá rất đắt tiền.

Đây là ngôi nhà có tầng lầu đầu tiên trong thôn, khiến người ta phải chú ý. Sau những tiếng nổ đì đùng của dây pháo dài ngoằng, người trong thôn đổ xô về ngôi nhà ấy, ai ai cũng lên tiếng cảm thán: Có một đứa con gái giỏi giang đến như thế, thật là phúc đức, con cái chúng ta không bằng!

Có điều, dượng tôi từ chối về ở trong ngôi nhà mới ấy. Ông ấy gọi Vĩ Hương đến ngôi nhà đất của mình, nói với giọng rất nghiêm túc:

- Bố hỏi con, tiền lấy từ đâu ra?

- Kiếm được – Vĩ Hương nói chẳng thèm suy nghĩ.

- Kiếm như thế nào? Làm thế nào để mày có thể kiếm được nhiều tiền như thế?

Cảm thấy bị làm phiền, Vĩ Hương biểu lộ sự chán chường và khinh miệt bằng cách nhổ một bãi nước bọt xuống đất, nói với giọng căm hận:

- Ông đã mù rồi, hỏi để làm gì? Ông quản lý được tôi không? Ông đã từng lo lắng vì tôi chút nào chưa? Ông đã từng lo lắng cho ai? Một tiêu chuẩn vào học đại học, nếu nói lúc ấy tôi hãy còn nhỏ thì ông vẫn có thể dành tiêu chuẩn cho chị tôi mà… Thế mà ông lại đem cho một con thỏ!

Đúng lúc ấy, Ngô Ngọc Hoa cũng đã xông đến và việc đầu tiên mà bà ấy làm là nhổ liên tục sáu bãi nước bọt vào người dượng tôi… Phì! Phì! Phì! Phì! Phì! Phì!… Nghe sao giống loài hổ mang đang phun nọc độc!

Dượng tôi quơ tay tìm chiếc gậy trúc, nhưng ngay lập tức, chiếc gậy ấy đã nằm gọn trong tay Ngô Ngọc Hoa. Bà ấy vất chiếc gậy xuống đất, giẫm lên thật mạnh và chỉ trong chốc lát, nó đã bị gãy thành từng đoạn, từng đoạn.

Mồm của dượng tôi méo sang một bên, cấm khẩu! Ông ấy đã bị đột quỵ!

Khi dượng tôi vừa bị đột quỵ, cả hai người đều sợ hết hồn, lập tức đưa lên bệnh viện thị trấn. Có điều, sau khi cấp cứu và được truyền mấy bình nước, chưa kịp chờ dượng tôi hồi phục, Vĩ Hương đã phải vội vàng quay trở lại thành phố. Do vậy mà sau khi bàn bạc, cả hai thống nhất là đưa dượng tôi về nhà.

Lần quay trở lại thành phố này, Vĩ Hương cũng lẳng lặng ra đi, nhưng lại dắt theo đến sáu cô gái khác. Kể từ ngày về thôn, Vĩ Hương chưa từng nói một lời nào về cuộc sống ở thành phố, có ai đó tò mò muốn biết thì con bé cũng chỉ ngắc ngứ ậm ừ rằng, đại khái là nó bán quần áo, tạp phẩm gì gì đó… Nhưng lại có sáu đứa con gái tự nguyện theo con bé lên thành phố.

Nghe nói, có một khoảng thời gian, dưới sự van nài của cô con gái lớn, Ngô Ngọc Hoa cũng đã từng mời một thầy lang ở thôn lân cận đến điều trị cho dượng tôi. Trên đầu ông ấy được gắn hàng chục mũi kim châm cứu. Mấy hôm sau, cô con gái lớn cùng với thằng rể, hai đứa xốc hai bên nách dìu ông ấy từ nhà thầy lang về nhà. Dần dần sau đó, dượng tôi đã tự đi được, từng bước rất chậm trên con đường làng, ngật ngà ngật ngưỡng được mười mấy bước rồi lại ngồi xuống thở dốc… Cứ thế, sau khi nằm chết gí trên giường gần một năm, cuối cùng thì dượng tôi cũng đã có thể thấy được bầu trời trong xanh.

Cũng nghe nói rằng, trong thời gian trị bệnh ấy, cũng có mấy ngày, với dáng dấp của một người bị bại liệt nửa thân, trên đầu được giắt toàn là kim dài kim ngắn, dượng tôi đi với điệu bộ của một đứa trẻ mới tập tễnh biết đi, dò dẫm từng bước trên con đường làng mỗi ngày. Người trong thôn cảm thấy vô cũng bất nhẫn, thậm chí có người còn gièm pha rằng, một con người đã từng có một thời kỳ vang bóng, tại sao giờ lại thành ra nông nỗi thế này? Việc này không phải là đem bệnh tật của mình ra để “triển lãm” cho mọi người xem hay sao? Ai nấy đều không thể dằn lòng được, đều muốn đến cho dượng tôi vịn một tay và đều muốn nói: Ôi chao, lão Thái! Ông lại biến thành người thế này hay sao? Có điều, không ai dám làm cả vì Ngô Ngọc Hoa đã cấm mọi người thực hiện điều này. Bà ấy thường đi sau dượng tôi như một công an áp giải phạm nhân, gặp ai cũng nghiêm giọng nói: Đừng đỡ ông ấy. Ông ấy có thể đi, ông ấy biết đi. Để ông ấy tự đi, rèn luyện chút thôi mà! Cứ thế, dượng tôi cứ thế mà đi liêu xiêu, từng bước, từng bước… Tình cảnh này bi thảm đến độ không ai dám nhìn. Sau đó, trên con đường tập đi ấy, dượng tôi đã ngã sõng soài ra đường và từ đó về sau không bao giờ đứng dậy được nữa.

Lại có người nói rằng, thời gian bệnh tật của dượng tôi kéo dài quá lâu, dọn phân lau nước đái quá nhiều khiến Ngô Ngọc Hoa cũng đã chán ngán. Thi thoảng, bà ấy lại cố tình chọc tức dượng tôi, nhìn vào mặt “đống tro” ấy rất lâu rồi nói: Lão già không chịu chết kia, ông giơ tay lên cho tôi xem nào. Dượng tôi nghe lời, giơ cánh tay trái phía bị liệt lên nhưng không thể đưa lên cao được. Lúc ấy Ngô Ngọc Hoa nói tiếp: Giơ cả hai tay lên. Dượng tôi răm rắp nghe lời, giơ hai cánh tay một cao một lệch lên… Lúc ấy, hình như Ngô Ngọc Hoa nghĩ đến một điều gì đó: “Lão già không chịu chết kia, ông đầu hàng rồi à? Té ra cũng có lúc ông phải đầu hàng. Ông trừng mắt với tôi làm gì? Cứ trừng đi, trừng đi!” Và cuối câu nói là thưởng cho dượng tôi một bãi nước bọt.

Cũng có lúc, trong miệng Ngô Ngọc Hoa đang ngậm cái gì đó, khi thấy dượng tôi đang trừng mắt nhìn mình, bà ta sẽ phun thứ đang ngậm trong miệng ra phì phì. Một ngày nọ, mồm bà ấy đang ngậm đầy hạt thạch lựu – cây thạch lựu trong vườn đang đầy ắp quả chín, vừa to vừa ngọt. Bà ấy ăn hết nửa trái, nửa trái còn lại đặt lên bệ cửa sổ, rồi tay bê một bát cơm bước vào căn nhà tồi tàn nơi dượng tôi đang ở. Lúc ấy, dượng tôi đang ngồi lệch người sang một bên và đang đại tiện. Căn nhà đầy ắp mùi phân khiến Ngô Ngọc Hoa phun toàn bộ những gì đang ngậm trong miệng ra (chúng bay thẳng về phía dượng tôi, đập vào mặt, vào mũi ông ấy), chửi: “Lão già không chịu chết kia, kẻ bần cùng hạ tiện nhất cũng không chờ đến lúc tôi tới mới ỉa! Phì!”

Dượng tôi vẫn ngồi lệch người nguyên vị trí, mặt đầy hạt thạch lựu, đầy chất dịch thạch lựu bầy nhầy như cháo. Nhưng đúng vào lúc ấy, miệng của dượng tôi lại động đậy, méo xệch, nhưng đột nhiên từ đó lại phát ra tiếng cười… Vẻ mặt đang cười của ông nhất định hàm chứa vẻ nanh nọc, độc ác.

Ngô Ngọc Hoa vất bát cơm trên tay, ù té chạy khỏi căn nhà tồi tàn ấy.

Nghe nói, dượng tôi chết vào mùa thu năm hai nghìn lẻ hai. Đúng vậy, tôi không tham dự tang lễ của dượng tôi. Điều này khiến tôi ân hận mãi cho đến bây giờ.

Ngày ấy, tôi đã nghỉ việc ở học viện. Để hoàn toàn thoát khỏi những trói buộc ân tình với người Vô Lương, để trốn tránh những lá thư, những tin nhắn khiến tôi phát điên của dượng, tôi chạy thẳng một mạch, trốn đến tận Thượng Hải, trở thành một “tay chạy việc” tại một công ty chứng khoán. Hơn mười năm sau đó, hầu như tôi không có bất kỳ mối liên hệ nào với người thôn Vô Lương.

Nghe đâu là, đám tang dượng tôi cực kỳ hoành tráng, chính xác hơn là cực độ bi tráng. Tổng Giám đốc Thái, bà Thái Tư Phàm, cũng chính là tiểu thư Thái Vĩ Hương của ngày xưa, lúc này đã là Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn cổ phần Bình Nguyên đã thỉnh về cùng một lúc bốn đội kèn trống đám tang. Người thôn Vô Lương đứng xếp thành những hàng dọc đều tăm tắp trên con đường trước nhà để nghe kèn xem trống. Trong tiếng kèn trống với những bài nhạc dành cho tang lễ như “Niềm vui tràn ngập”, “Trăm loài chim chầu phượng hoàng”, “Anh dắt ngựa, tôi quảy đòn gánh”…, bi thương tới độ chết đi sống lại đến ba lần, tiếng khóc của madam Thái Tư Phàm đánh động cả trời xanh!

Ngô Ngọc Hoa cũng đã khóc. Cho dù họ có đánh chửi nhau suốt cả cuộc đời, nhưng Ngô Ngọc Hoa cũng đã rơi nước mắt!

Tất cả đều là “nước mắt cá sấu” - Lương Ngũ Phương sau này nói với tôi như vậy. Ngũ Phương là “hộ chuyên nghiệp kiện cáo lên cấp trên”, cuộc đời ông ta hầu như chỉ chuyên chú vào chuyện tố cáo, chê bai người khác. Trong một chuyến đi công tác, tôi đã vô tình gặp Ngũ Phương, ông ta đang đến Bắc Kinh để tố cáo chuyện gì đó và tôi gặp ông ta tại sân ga. Tôi đã mời Ngũ Phương một bữa cơm, uống một chai nhỏ Nhị Oa Đầu trong một tiệm bán thức ăn nhanh. Sau khi nốc vài ly rượu, Ngũ Phương tiện mồm nói cho tôi biết về những gì diễn ra tại tang lễ dượng tôi. Nghe xong tất cả mọi chuyện, tôi lặng người, một nỗi tủi thẹn dâng lên trong lòng.

Tôi vẫn nghĩ rằng, những gì về tình người mà tôi đã nợ dượng tôi, căn bản là tôi đã trả hết những gì cần phải trả, sao tôi lại phải tủi thẹn nhỉ? Thậm chí tôi còn âm thầm tìm cho mình một lý do để tự an ủi: Nếu linh thiêng, tại sao ông ấy lại không báo mộng cho mình nhỉ?

Nhưng, đúng vào lúc ấy, Ngũ Phương thở ra một luồng hơi sặc mùi rượu, nói:

- Thực ra thì lão Thái không hề chết! Tôi lại lặng người, lắp bắp:

- Chú Phương, ý của chú là sao?

- Lão Thái đã trở thành một cái cây.

- Chú Phương, cuối cùng thì ý chú như thế nào? Lương Ngũ Phương hạ thấp giọng nói:

- Tôi nói, lão Thái đã lên thành phố. Đầu của lão Thái đang bồi bổ chất dinh dưỡng cho một bồn cây lớn trong vườn cây cảnh ở thành phố.

Những gì mà Ngũ Phương nói sau đó làm cho da thịt tôi rúm ró, thần kinh tôi bấn loạn, hồn vía như bay đi đâu mất, lâu lắm không thể định thần được… Tôi đưa mắt nhìn Lương Ngũ Phương, kỳ vọng có thể tìm ra được một điều gì đó trên mặt ông ta. Tuy vừa mới uống rượu nhưng tôi có cảm giác rằng, những lời của ông ta không hề là một sự pha trò hay gian dối nào. Con ngươi trong mắt ông ta vẫn sáng lấp lánh. Nhưng tôi vẫn không dám tin… Lúc ấy, tôi không còn phân biệt được đâu là thật, đâu là giả nữa.

Sau đó, căn cứ theo lời chỉ dẫn của Lương Ngũ Phương, tôi đi đến nơi bán cây cảnh trong thành phố.

Tôi đi một lượt qua tất cả các bồn cây cảnh lớn nhỏ trong vườn. Trước một cây cảnh có tên là “Thạch lựu máu và nước mắt” được niêm yết với giá 1,2 triệu Nhân dân tệ, tôi đứng lại.

Đúng lúc ấy, tim tôi đập thình thình mà không thể nói ra được tại sao lại như thế. Có lẽ nào đó lại là thần giao cách cảm?

Đúng lúc ấy, lão chủ vườn cây cảnh đi đến, nói:

- Chào ông anh, đây chính là bảo bối độc nhất vô nhị của vườn này.

- Cây thạch lựu này… một triệu hai trăm nghìn à?

- Nếu ông anh thực sự muốn có nó, tôi có thể nói với ông anh một vài điều.

Sau đó, tôi theo chân lão chủ vườn đi vào một gian nhà đã bày sẵn một bộ trà kỷ. Lão chủ vườn châm trà rồi chậm rãi nói:

- Ông anh nhớ cho, những gì tôi nói ở đây, sau khi rời khỏi cửa thì không còn là lời nói của tôi nữa nhé. Không giấu gì ông anh, cây thạch lựu này khi mua về, tôi đã phải trả bảy trăm nghìn, chăm sóc đã được ba năm. Cây thạch lựu này khác với những chậu cây khác, nó được bồi bổ bằng máu và thịt đấy.

Tôi nhìn thẳng vào mặt lão chủ vườn. Trên mặt lão hình như được bôi một lớp dầu.

- Là máu thịt trâu hay dê?

- Lời tôi nói sau đây nghe như hoang đường, nhưng không phải để dọa ông anh đâu – Lão chủ hạ giọng – Ông anh thấy không, cái bồn của cây thạch lựu này to một cách đặc biệt. Dưới đáy của cái bồn có một cái đầu người.

- Ông dám bán cả đầu người sao?

- Không phải tôi bán đầu người mà là bán cây cảnh. Ngay cả bên dưới gốc cây có chôn cái gì, tôi cũng chẳng cần biết. Không biết thì không có tội… Nhưng sở dĩ tôi bán cái cây này với giá cao như vậy là vì có lý do của nó. Nói cho ông anh biết, cây thạch lựu này mỗi ngày lại tăng giá. Ông anh rời khỏi khu vườn này, ngày nào đó quay lại, không chừng nó đã là hai triệu bốn trăm nghìn rồi.

Tôi đã từng lăn lộn trên thương trường bao nhiêu năm nay nên biết lão chủ vườn đã lộng ngôn, có điều tôi cũng chẳng có ý định trả giá. Nếu dượng tôi ở trên trời cao có linh thiêng, ông ấy… Tôi nói:

- Tôi cần mua cây thạch lựu này. Nhưng tôi có một điều kiện.

- Ông anh cứ nói.

- Ông nhất định phải nói cho tôi biết lai lịch của cây thạch lựu này. Nói đi, ông mua nó từ đâu về?

Lão chủ vườn nhìn quanh quất, sau đó ghé miệng vào gần tôi hơn, thì thào…

- Thật chứ?

- Không dám đặt điều nói suông!

… Cho đến nay cây thạch lựu ấy vẫn được tôi đặt ngay trước cửa phòng làm việc (cũng là chỗ ngủ) của tôi. Đó là một chiếc bồn hoa to nhất mà trước nay tôi vẫn thấy, như một chiếc xe bán tải, màu đỏ cam, có những hình nổi rất đẹp và công phu. Cây thạch lựu nằm ở giữa bồn, dáng dấp rất đẹp, rễ cành đều qua tay những người thợ vườn cao cấp cắt tỉa uốn nắn, cong cong tạo nên một cái thế “nghênh khách” tuyệt mỹ, thậm chí còn có hai trái to bự treo lủng lẳng trên cành.

Trong cái đêm đầu tiên sau khi “thỉnh” cây thạch lựu về, tôi đã từng mang một chiếc ghế tựa ra đặt trước nó, rất muốn nói chuyện với “ông ấy”. Nhưng rồi, suốt một đêm trôi qua, “cây thạch lựu” chẳng hề mở miệng. Chỉ có một lần, trong khi đang trong cơn ngủ gà ngủ gật, trong mơ tôi có cảm giác mơ hồ là nghe thấy tiếng cánh cửa lay động, nhưng cho đến bây giờ tôi vẫn chưa xác định đó là tiếng mở cửa hay là tiếng gió.

Nhưng có một điều, từ đó về sau tôi luôn ngửi thấy một mùi vị, mùi vị này nhất định xuất phát từ thôn Vô Lương, ngày lại ngày qua nó cứ bám riết lấy tôi, quanh quẩn bên tôi khiến tôi không bao giờ tìm được cảm giác yên ổn. Mỗi khi đến gần cây thạch lựu, tôi không thể kềm chế được một ý định: Đập vỡ cái bồn để xem có phải bên dưới đáy của nó có chôn một chiếc đầu lâu?

Nhưng điều này là có thật: Trong một khoảng thời gian khá dài, mỗi đêm, cứ đến khoảng nửa đêm, tôi đều nghe thấy một tiếng nói thì thầm xuất phát từ cây thạch lựu. Cây thạch lựu đứng trong bồn lên tiếng nói: Ta rất muốn nghe tiếng nói của quốc gia!

Tôi biết, những tiếng nói ấy xuất phát từ ảo giác của chính tôi. Tôi cũng đã rất nhiều lần cảnh tỉnh mình: Đừng sợ, chỉ là ảo giác thôi. Có điều, ảo giác ấy lại khiến người ta kinh sợ, đủ sức làm cho tôi phải run rẩy, làm cho toàn thân tôi tê dại.

Cây thạch lựu vẫn cứ nói mỗi đêm: Ta rất muốn nghe tiếng nói của quốc gia!

Tôi phải làm sao đây?

CHƯƠNG BA

Mục tiêu thứ hai trong cuộc đời tôi chỉ có một chữ: Tiền.

Lần này tôi đã đi quá xa. Trước khi có quyết định về mục tiêu thứ hai này, tôi tung một đồng xu – đó là đồng xu duy nhất mà tôi có trong tay lúc ấy – Trước khi tung đồng xu, tôi đã tự hỏi chính mình: Quốc huy hay là bông lúa mạch. Tôi đã chọn quốc huy. Trong mạch ngầm ý thức của tôi, bông lúa mạch là mặt trái, quốc huy là mặt phải. Đó chính là “Thiên An Môn”.

Tôi tung đồng xu lên cao ba lần, khi thấy nó nằm lăn ra đất lần thứ nhất, mặt ngửa lên trời lại là bông lúa mạch, tôi đã thất vọng và nghĩ thầm: Xui xẻo rồi! Nhưng, hai lần sau đó đều là quốc huy. Tôi thắng rồi! Tôi hướng về Thiên An Môn thẳng tiến!

Chúng tôi chạy theo tiền, chạy một mạch đến rất nhiều năm sau đó. Lạc Đà nói: Sai một ly đi một dặm. Hành động và mục đích của chúng tôi không phù hợp với nhau, nói cách khác là chúng tôi đã đi sai phương hướng.

Năm ấy, Bắc Kinh rất lạnh. Cát bụi trong gió rất nhiều.

Chúng tôi sống chui nhủi trong một cái lô cốt phòng không nằm lưng chừng trong lòng đất, hít thở không khí bốc mùi hôi thối, ẩm thấp và rất lạnh để chờ đợi cơ hội tiếp xúc với người thủ đô. Đây là cách sống mà Lạc Đà gọi là “dẫn dắt đến tiền bạc”.

Tên thật của Lạc Đà là Lạc Quốc Đống, có thể xem anh ta là một “tài tử” đến từ vùng Đông Bắc. Sở dĩ Lạc Quốc Đống bị gán cho cái biệt danh Lạc Đà không chỉ là do mặt anh ta đỏ rực chẳng khác nào bị phủ một lớp bụi mạt của hạt cao lương màu đỏ sậm mà còn do anh ta bị tàn tật. Từ lúc mới sinh ra, Lạc Quốc Đống đã bị gù, tay to tay nhỏ (cánh tay trái bị khoèo, co rút lại, gần như tàn phế), lại đeo thêm một cái bướu trên lưng chẳng khác cái bướu của lạc đà. Nhưng bù lại, Lạc Quốc Đống lại thông minh tuyệt đỉnh, thi đại học ba năm liền, năm nào cũng có điểm thi vượt trên điểm sàn rất cao, thừa sức để trúng tuyển vào một khoa nào đó bất kỳ của trường Đại học Thanh Hoa. Có điều, lần nào cũng thế, khi kiểm tra sức khỏe để nhập học, anh ta đều bị gạch tên một cách phũ phàng. Nhưng Lạc Đà không thối chí, tiếp tục thi năm thứ tư và lần này thì đỗ. Sau khi tốt nghiệp đại học, căn cứ vào trình độ về Hán ngữ cổ đại của Lạc Đà, anh ta được tuyển thẳng làm nghiên cứu sinh và trở thành bạn học của tôi… Năm ấy, khi lớp nghiên cứu sinh mới khai giảng chưa đầy một tuần, suýt chút nữa thì Lạc Đà bị đuổi học bởi lý do anh ta chỉ khoác áo trên người lên lớp mà không hề cài cúc. Đây rõ ràng là một thái độ càn quấy, coi thường kỷ luật học đường, rất nhiều lần đã bị nhân viên phụ trách phê bình. Sau đó họ mới phát hiện ra một điều, một ống tay áo của Lạc Đà trống rỗng, thì ra anh ta đã buộc chặt cánh tay tàn tật vào cơ thể để che giấu nó.

Có điều, nhân viên phụ trách đào tạo lại lấy lý do là Lạc Quốc Đống không thể tự lo liệu được cho cuộc sống của mình vì tàn tật thì không thể học nghiên cứu sinh và buộc anh ta phải thôi học.

Chuyện này đã làm chấn động cả trường. Buổi trưa hôm ấy, khi Lạc Quốc Đống đến nhà ăn sinh viên để ăn trưa, bọn sinh viên trông thấy anh ta thì cùng nhau thì thầm: Lạc Đà đến rồi! Lạc Đà đến rồi! Anh ta là người duy nhất trong tỉnh được tuyển thẳng từ đại học lên nghiên cứu sinh nhưng thân thể lại tàn tật, lại đang là một học viên bị buộc phải thôi học… Chúng tôi rất thông cảm và đồng tình với Lạc Đà nhưng chẳng có cách nào để giúp đỡ anh ta. Nhưng trưa hôm ấy, Lạc Đà lại rất bình tĩnh, thong dong, chẳng biểu lộ một nét bực tức hay tự ti nào trên khuôn mặt cả. Dưới hàng trăm ánh mắt soi mói của mọi người, Lạc Đà từ tốn mua cơm và ngồi ăn một cách điềm nhiên, tự tại, ăn xong vẫn từ tốn ra vòi nước rửa bát đũa… Xong tất cả mọi việc, lúc ấy anh ta mới lên phòng hiệu trưởng. Không ai biết Lạc Đà đã nói gì với hiệu trưởng nhưng kết quả thật bất ngờ: Lạc Đà vẫn được tiếp tục học tập. Một năm sau, anh ta được đề bạt giữ chức Chủ tịch Hội sinh viên trường. Ba năm sau, anh ta “cưa” được cô nữ sinh là hoa khôi của khoa Trung văn lúc bấy giờ.

Sau khi tốt nghiệp, chúng tôi mỗi người đi một phương, chỉ có tôi và Lạc Đà vẫn giữ được mối liên hệ qua thư từ. Ngày ấy, Lạc Đà đã làm quan, chỉ tốt nghiệp được ba năm, anh ta đã đường đường leo lên làm Phó Trưởng phòng, tuy chỉ là một chức vụ nhàn nhã trong một đơn vị xây dựng kế hoạch nhưng dù sao cũng là làm quan. Lạc Đà vẫn là một con người ôm ấp nhiều chí hướng. Từ vùng Tây Bắc xa xôi, anh ta vẫn không ngừng gửi cho tôi những lá thư, trong đó luôn luôn có một câu như là một tín hiệu nóng bỏng: Một thời đại vĩ đại đang chuẩn bị đến gần! Thuở ấy, một cán bộ Phó trưởng phòng cấp huyện dám từ chức là một sự kiện hình như không ai có thể ngờ tới, nhưng anh ta đã không hề do dự nộp đơn từ chức. Đây là điều khiến tôi bái phục nhất ở anh ta.

Có điều, sau khi xin nghỉ việc và đến Bắc Kinh, tôi mới phát hiện ra rằng mọi việc không hoàn toàn như trong tưởng tượng của tôi. Bắc Kinh quá to, còn chúng tôi thì lại giống như một con chuột sống chui nhủi trong một lô cốt phòng không nằm lưng chừng dưới lòng đất được cải tạo thành chỗ trọ mà chờ Lạc Đà trong sự lo lắng thắc thỏm. Sau đó tôi mới biết rằng, đang chờ Lạc Đà không chỉ có một mình tôi mà có đến tận ba người.

Lạc Đà đến Bắc Kinh sau tôi ba ngày. Hình như anh ta chẳng thiếu tiền, đi máy bay từ Lan Châu đến Bắc Kinh. Lạc Đà nói, anh ta dự tính đến đây sớm hơn so với chúng tôi một ngày, ổn định chỗ ăn ở xong thì sẽ ra ga đón chúng tôi nhưng đột nhiên tuyết đổ như trút xuống Lan Châu, đường băng sân bay đầy tuyết nên đáng ra anh ta bay từ sáng sớm, cuối cùng đến tận khuya mới có thể cất cánh.

Buổi chiều hôm ấy, khi Lạc Đà mang theo khẩu âm vùng Tây Bắc rất đặc trưng xuất hiện trong giao thông hào nối từ lô cốt này đến lô cốt khác thì có ba người đồng thời mở những cánh cửa của những căn ô vuông dưới lòng đất. Một người là tôi, một người họ Liêu ở Hồ Bắc và một người họ Chu ở An Huy. Trước đó thì chúng tôi hoàn toàn chưa quen biết nhau. Khi cả ba người chúng tôi chạm mặt nhau, gã Hồ Bắc là người đầu tiên đưa tay ra kèm theo một chất giọng có vẻ ngạo nghễ: Liêu. Gã này chỉ nói một tiếng duy nhất. Gã thứ hai nói: An Huy, họ Chu. Hai gã họ Liêu và họ Chu này tuần tự kẻ trước người sau đến với cái lô cốt phòng không được cải tạo thành nhà trọ bình dân chuyên dành cho những người ngoại tỉnh đến thuê được mệnh danh là “Nhà trọ Cờ đỏ”. Đây cũng chính là địa điểm do Lạc Đã định sẵn để tiếp đón chúng tôi, lúc này đã có thêm Lạc Đà, tổng cộng có bốn người, chưa kể những người thuê trọ khác mà chúng tôi không hề biết mặt biết tên. Sau đó chúng tôi bị mọi người gọi chung là “những con cá tạp”.

Ngày ấy, chúng tôi sắp thành một hàng bốn người do Lạc Đà dẫn đầu đi tham quan Thiên An Môn và Cố Cung... Ngày ấy, khách tham quan Cố Cung không nhiều, chỉ vài ba người, cũng có thể là do trời đã về chiều. Chúng tôi đi trên những viên gạch màu xanh lưu giữ gần sáu trăm năm lịch sử, ngắm nhìn cung điện đồ sộ trùng trùng lớp lớp. Trong mắt tôi, những đền đài lầu các này tồn tại những điều thần bí vô cùng, nhưng có thể trong chớp mắt nó có nguy cơ đổ sụp. Sau đó nghĩ kỹ lại, đổ sụp không phải là những công trình kiến trúc, một công trình kiến trúc ngày nào đó mọc lên trên mặt đất thì nó đã có sinh mệnh, còn đổ sụp là “ảo giác” trong sự tưởng tượng, có thể so sánh thế này: Một vị thần trong tưởng tượng với ánh sáng chói lòa muôn trượng đột nhiên đứng trước mặt ông, trở thành một ông lão trong hiện thực, một ông lão đầu đội một cái mũ bằng vỏ dưa, ông có tin ông lão ấy không?

Sau khi tham quan Cố Cung, chúng tôi tìm đến một quán ăn nhỏ tẹo như bàn tay nằm sâu trong một ngách nhỏ trên đường Phủ Hữu. Lạc Đà mời chúng tôi một bữa cơm. Trong bữa ăn, miệng đang nhai đậu lạc nhóp nhép, Lạc Đà đưa cao cốc bia lên, nói thật hào phóng:

- Thất vọng quá! Bắc Kinh cũng chẳng có gì là ghê gớm. Kể từ ngày có sử học đến nay chẳng thấy ghi tên hoàng đế khai quốc nào là người Bắc Kinh cả. Từ trước tới giờ, tất cả đều là người ngoại tỉnh đến Bắc Kinh, chiếm lĩnh Bắc Kinh. Chúng ta sẽ trở thành những kẻ chiếm lĩnh của một thời đại mới. Uống đi!

Thế là chúng tôi đồng loạt cạn ly.

Có điều, sáng hôm sau, khi vừa tỉnh giấc, tôi đã nghe tiếng gào giận dữ không thèm kiềm chế của Lạc Đà:

- Đồ trứng thối! Là cậu gọi chúng tôi đến, đúng không? Có phải là cậu cầu xin ông ngoại bà ngoại để mời cho được chúng tôi đến đây không? Tôi đã tụ tập đủ anh em lại một chỗ, tất cả chúng tôi đều xin nghỉ việc, xin từ chức. Mẹ kiếp! Cậu lại giở quẻ. Cậu dám giở quẻ với tôi à? Bữa nay mà cậu không nói rõ ràng, cái thùng máu nóng trong cơ thể tôi sẽ giội lên đầu cậu cho mà xem.

Nói đúng hơn là tiếng gào của Lạc Đà đã khiến chúng tôi giật mình tỉnh giấc. Cả ba chúng tôi thằng nào cũng khoác vội tấm chăn lên vai, trên người chỉ độc có chiếc quần xà lỏn, vội vàng lao ra khỏi những căn ô vuông chẳng hề được cách âm. Chúng tôi rất lo lắng, đứa nào cũng đứng ngay trước cửa ô vuông của mình nhìn Lạc Đà đang đi đi lại lại trong giao thông hào.

Khi trông thấy chúng tôi, rõ ràng là mặt Lạc Đà có biến sắc, đứng lặng giây lâu rồi Lạc Đà đột nhiên nhảy lên chồm chồm, cố ý nói thật to:

- Đi! Nào các anh em, dọn dẹp đồ đạc ngay lập tức, chúng ta đi. Không làm nữa, tất cả đều vất hết. Rời khỏi nơi này ngay, tôi sẽ thanh toán sòng phẳng với thằng chó chết này! Đứng đối diện với Lạc Đà là một gã đàn ông mập mạp mặc đồ đại cán. Gã này mặt mập tai to, cái cổ nung núc thịt trông thô thiển vô cùng, thoáng qua cũng có thể nhận ra là kẻ giàu có, thắt lưng lại còn giắt một cái máy nhắn tin BB (thời ấy có máy nhắn tin BB đã được xem là thời trang). Hắn ta nhìn Lạc Đà đầy vẻ kinh ngạc, mấp máy đôi môi:

- Anh à, đừng nóng thế. Anh nghe tôi nói, nghe tôi giải thích đã nào.

Lạc Đà vẫn rống to:

- Cậu còn được gọi là em họ của tôi sao? Tôi không phải là anh cậu. Mẹ kiếp cái thằng lừa đảo! Từ nay về sau, tôi với cậu ân đoạn nghĩa tuyệt!

Lúc ấy, rất nhiều người khác đang trọ trong lô cốt nghe thấy tiếng Lạc Đà rống to như vậy thì thò đầu ra khỏi ô vuông nghe ngóng, có người mở cửa chạy ra, nói:

- Chửi nhau to thế! Nhường nhau tí đi!

Gã mập thấy có nhiều người xuất hiện thì vội vàng kéo tay Lạc Đà:

- Anh à, ta đi thôi. Chúng ta đi ra ngoài kia nói chuyện…

Vừa nói, gã vừa lôi Lạc Đà bước lên bậc tam cấp, cả hai rời khỏi giao thông hào, miệng vẫn quát tháo om sòm.

Tôi, Liêu và Chu bất giác chết lặng, chỉ biết đưa mắt nhìn nhau… Gã người Hồ Bắc lên tiếng:

- Làm cái quái gì thế nhỉ? Định dọa cho chúng ta vãi đái ra quần à?

Khi Lạc Đà quay lại ra hiệu cho chúng tôi đi vào phòng, anh ta đưa mắt nhìn ba người một lượt, không nói năng chi, sắc mặt trắng bệch. Bốn người chúng tôi ngồi đối diện với nhau, không ai lên tiếng vì không biết mở đầu thế nào… Khá lâu sau, Lạc Đà đột nhiên cởi áo ném mạnh lên không trung, chiếc áo bay chới với tạo ra một luồng gió nhẹ phất vào mặt chúng tôi. Sau đó, giơ bàn tay phải lên cao và “chát chát chát chát…”, anh ta tự tát vào mặt mình đến mười mấy cú liên tục. Rồi anh ta đứng dậy, cúi khom lưng trịnh trọng vái ba người chúng tôi mỗi người một vái:

- Những người anh em tốt của tôi, tôi xin lỗi, tôi sẵn sàng chịu tội trước anh em!

Hành động của Lạc Đà khiến cả bọn chúng tôi lại một lần nữa ngồi chết lặng. Trong mắt chúng tôi, Lạc Đà là người tràn trề năng lực. Đúng thế, chúng tôi cùng hẹn nhau đến đây vì lời triệu tập của Lạc Đà, đến để kiếm tiền như những gì anh ta đã viết trong thư:

“Chúng ta cùng nhau giết hổ để chia thịt cùng ăn.”

“Chúng ta sẽ kiếm được tiền, nhiều tiền một cách đường đường chính chính.”

Lạc Đà đã có một kế hoạch vô cùng hoành tráng: “Chúng ta sẽ cùng nhau soạn một trăm cuốn sách! Toàn là sách thuộc về văn hóa cổ điển, là sách kinh điển của kinh điển, đặc biệt là những trước tác của Nho gia và Đạo gia, không chỉ là kinh điển thuộc về Trung Quốc mà còn là tài sản của toàn nhân loại. Năm nghìn năm văn minh Trung Hoa nếu có thần thánh thì Khổng Tử chính là thần thánh… Nghĩ mà xem, chúng ta bốn người đều là những người tốt nghiệp đại học và đã từng nghiên cứu lịch sử, đều là người cầm bút, chúng ta mỗi người mang theo một cây bút đến Bắc Kinh, chúng ta sẽ là những người đồng thu hoạch cả danh và lợi! Không cần mang theo gì cả, chỉ cần cây bút. Cây bút chính là vũ khí để chúng ta tấn công vào thành phố Bắc Kinh!”

Nói chung là kế hoạch của chúng tôi đã được lên một cách hoàn hảo, chúng tôi sẽ dựa vào “Bắc đồ” – tức là Thư viện Quốc gia Bắc Kinh – để không cần phải có vốn liếng gì mà sẽ sinh lợi tức. Lạc Đà nói: “Ba năm, mà biết đâu chẳng cần đến ba năm, chúng ta đã có thể trở thành phú ông với hàng trăm vạn đồng trong tay rồi! Tuy cũng là một cách moi tiền từ người khác, có điều, chúng ta làm công việc phục hồi và giới thiệu văn hóa cổ điển, đó cũng là cách moi tiền có sĩ diện.”

Nhưng lúc này, Lạc Đà nói cho chúng tôi biết rằng, thằng chó chết ở xưởng in ấy đã lật lọng. Lão Vạn, Vạn Quốc Thương đã nhờ vào việc in lậu tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung và Lương Vũ Sinh mà gây dựng cơ nghiệp. Có tiền trong tay, Vạn Quốc Thương lại muốn trở thành một “lái buôn danh nhân văn hóa”. Nhưng cuối cùng thì gã đã nuốt lời vì ngại rằng, làm những công việc thuộc về văn hóa cổ điển thì lắm phiền phức, nào là phải đăng ký số má, nào là phải có sự thẩm định của nhà xuất bản, vượt hết cửa này đến ải khác, nguy cơ lại quá cao…, chưa kể đến trường hợp đã in sách mà bán không chạy thì thất bại là cầm chắc trong tay, lúc ấy gã sẽ khuynh gia bại sản.

- Củ khoai! Trong túi tôi chỉ còn mấy đồng xu lẻ thôi – Liêu nói.

Chu thì lắc lắc đầu:

- Mông đít! Thằng cha này khí hèn trí đoản!

Đúng vậy, chúng tôi đã từ bỏ công việc, không còn con đường nào để thối lui nữa… Phòng ở thì chật chội, suốt ngày chỉ ngửi thấy mùi phân chuột, mùi ẩm thấp, mùi khói… Chúng tôi bắt đầu thở dài cảm thán, bắt đầu tự trách mình đã nhắm mắt làm liều. Sự tin tưởng của chúng tôi đối với Lạc Đà đã bị chiết khấu rồi. Chúng tôi đã cạn kiệt về tiền bạc và không ai bảo ai, cả bốn người chúng tôi đồng thời moi móc lục lọi túi áo túi quần và tất cả gom lại chỉ có một đồng tám hào!

Đến lúc ấy, Lạc Đà mới moi trong túi quần của mình ra một xấp tiền, đặt lên giữa bàn:

- Đây là tiền cơm! Một nghìn đồng. Tôi buộc Vạn Quốc Thương phải móc ra đấy!

Chúng tôi cùng đưa mắt nhìn xấp tiền nằm trên bàn. Lạc Đà nói tiếp:

- Lúc này, chúng ta không còn đường để thối lui nữa, chỉ có một con đường là quyết chiến thôi…

Sắc mặt của Lạc Đà đã ửng lên một tí, cách nói năng có vẻ ngập ngừng nhưng cuối cùng những gì muốn nói cũng đã được anh ta nói ra: “Vạn Quốc Thương, thằng chó chết ấy vẫn còn một phương án khác mà hắn nói là phương án dự bị, có vẻ khuyết thiếu một chút phẩm hạnh và danh dự nhưng theo lời hắn thì nhất định kiếm được tiền, nhiều tiền là đằng khác. Chỉ có điều… Thôi thì tôi nói nhé…”

Chúng tôi đến đây với một khí thế hừng hực hàng vạn trượng, nhưng khi đến rồi thì phải tiếp nhận một phương án sống thế này:

- Ý của Vạn Quốc Thương là cần chúng ta viết cho hắn một loạt những “tiểu thuyết ngôn tình”. Thực ra, tiểu thuyết ngôn tình chỉ là một cách nói cho có vẻ cao thượng, có văn hóa tí thôi, cái mà hắn cần là chúng ta viết và gom góp lại với nhau được càng nhiều càng tốt những cuốn sách có liên quan đến chuyện quan hệ nam nữ… Thằng cha này tà dâm vẫn chưa hối cải, còn nói là đã chọn cho chúng ta một cái bút danh. Đó là Ngãi Lệ Ty, tên tiếng Anh là Ailice, lại còn chú thích là: người Mỹ. Trong một thời gian, chúng ta sẽ là người sáng tác giấu mặt để sáng tạo nên một nhà văn người Mỹ gốc Hoa tên là Ailice. Hắn ta còn nói: Một vạn đồng cho một cuốn tiểu thuyết, làm tự nguyện, không ai ép buộc ai.

Bốn người chúng tôi thảo luận râm ran suốt cả một buổi chiều, ai nấy đều thở vắn than dài. Dù sao thì chúng tôi suy cho cùng vẫn là người có văn hóa, khi bị buộc phải cởi trần, chúng tôi vẫn muốn lưu lại trên cái thân thể trần trùng trục ấy một cái khố, cứ cho đó là một cách che đậy sự xấu hổ. Cuối cùng chúng tôi thống nhất, thôi thì cứ viết “ngôn tình”, viết đến khi nào có được ít tiền thì sẽ dừng. Lạc Đà an ủi chúng tôi:

- Sách kinh điển chúng ta vẫn cần phải làm. Chờ cho đến lúc chúng ta có tiền, chúng ta sẽ vất bỏ thằng Vạn Quốc Thương chó chết ấy, sẽ đường đường chính chính liên hệ với các nhà xuất bản, nhất định sẽ như thế!

Ngay trong đêm ấy, Lạc Đà nhận được một cú điện thoại, là Vạn Quốc Thương gọi đến. Hai người thì thầm lời qua tiếng lại trong điện thoại có vẻ thần bí lắm. Sau đó, Lạc Đà nói với chúng tôi rằng, lão Vạn mời chúng tôi “liên hoan”, đi ăn “món A”. Ngày ấy, chúng tôi nào có biết “món A” là quái quỷ gì đâu. Ban đầu, chúng tôi cứ nghĩ là lão Vạn mời chúng tôi ăn cơm Tây, cả bọn rất vui vẻ. Sau đó mới biết, lão Vạn muốn đưa chúng tôi đến một khu mà lúc ấy người Bắc Kinh vẫn thường gọi là khu “già cỗi, nghèo đói, cùng khổ, ngoại ô”, nói thẳng ra là khu ổ chuột ven thành phố để “bồi bổ kiến thức”, “mở rộng tầm mắt” trước khi bắt tay vào viết tiểu thuyết ngôn tình. Cuối cùng, chúng tôi mới biết là lão Vạn yêu cầu Lạc Đà đưa chúng tôi đến đó để xem băng video vì trên đường đi, Lạc Đà đã ghé miệng vào tai chúng thì thầm rằng “món A” chính là thứ người ta bây giờ vẫn gọi là “phim sex”.

Đêm hôm đó, chúng tôi đi trong trạng thái đầu choáng mắt hoa qua không biết bao nhiêu là ngõ hẻm. Đến một khu vực hình như là phía sau lưng của Bắc Hải, đây là một khu dân cư đông đúc với rất nhiều ngõ ngách bé tẹo, rẽ trái, rồi lại rẽ phải, rẽ trái…, không biết bao nhiêu lần rẽ trái rẽ phải. Chúng tôi đều cực kỳ lo lắng, tâm trạng luôn có cảm giác mình đang chuẩn bị làm một điều phi pháp chẳng khác nào những tên trộm, cũng chẳng khác nào những con chuột cống đang bốc mùi hôi thối. Mùa đông, gió bụi bao trùm Bắc Kinh, trên bầu trời có một vầng trăng màu vàng đục. Chúng tôi đang đi đưới ánh trăng của thủ đô, không ai hé răng nói một câu nào, thực ra thì không có gì để mà nói, cũng chẳng còn tâm trạng đâu mà nói.

Tại một nơi quanh co gãy khúc trong một ngõ hẻm, dưới một đống giây điện bùng nhùng, chúng tôi đã trông thấy lão Vạn. Lão ta đeo kính râm, mũ len trùm xuống đến lông mày, miệng lại thêm một cái khẩu trang, vẫn chiếc áo đại cán đã mặc lúc sáng. Vừa trông thấy chúng tôi, đầu tiên là lão Vạn huýt sáo mấy tiếng, tiếp theo là tiến đến mấy bước vỗ vỗ lên vai từng người chúng tôi, hình như là để động viên lẫn hàm ý an ủi. Tiếp theo đó, lão Vạn dẫn đầu, đưa chúng tôi đi dọc một con ngõ cực kỳ hẹp, rẽ trái rẽ phải mấy lần rồi bước qua một cánh cửa. Sau khi đèn được bật sáng, tôi phát hiện, đây là một căn nhà có hai phòng vuông nho nhỏ, một phòng chứa đầy những cuốn sách kiếm hiệp in lậu… Trong căn phòng còn lại có một chiếc tủ dựa vào tường, trong tủ có một chiếc tivi hiệu Tùng Hạ khoảng 20 inch, bên dưới là một đầu đĩa video, phía trước tủ có kê mấy cái ghế đẩu… Lão Vạn hạ giọng:

- Ngồi xuống, anh em ngồi xuống đi. Bữa nay cố ý để cho các anh em mở rộng tầm mắt. Nhưng trước tiên là tôi cần cảnh báo mọi người, rời khỏi nơi này thì không được nói gì nữa.

Vạn Quốc Thương ngồi bệt xuống sàn nhà trước chiếc ti vi, đưa tay bấm bấm chọc chọc gì đó một đỗi lâu, chờ cho đến khi màn hình tivi hiện ra, lão đứng dậy tắt đèn, kéo rèm cửa sổ rồi thì thầm:

- Xin lỗi nhé các vị. Các vị xem nhé. Tôi sẽ khóa cửa và sẽ ở bên ngoài canh chừng “lôi tử” (cách gọi của người Bắc Kinh dành cho cảnh sát thời ấy)…

Nói xong, lão ta quày quả đi ra phía cửa, trước khi mở cửa còn quay lại nói với Lạc Đà:

- Đại ca, muốn ỉa muốn đái thì bên trong kia có một cái thùng… Xin lỗi, hơi bất tiện…

Dứt lời thì nhẹ nhàng mở cửa, tôi nghe rất rõ tiếng ổ khóa lách cách bên ngoài.

Trong ánh sáng từ màn hình tivi rọi ra, tôi phát hiện rằng, sắc mặt của cả ba người kia đều xanh lét và tôi biết, mặt tôi cũng xanh, thậm chí còn xanh hơn cả bọn họ. Chúng tôi mặt ai cũng xanh, ngồi im như tượng gỗ… Chúng tôi rất sợ, sợ đến độ không dám thở mạnh. Hạ đẳng quá! Chúng tôi đã thực sự trở thành những con chuột bị nhốt trong lồng kính rồi. Trên màn hình bắt đầu xuất hiện những nam thanh nữ tú, tất cả đều cởi bỏ quần áo, trần truồng như nhộng, da thịt lấp lóa. Tim tôi đập thình thình, tóc hình như cũng đã dựng đứng trên đỉnh đầu, nỗi sợ hãi lấn át cả sự hiếu kỳ, sợ hãi tột cùng, lo lắng phát điên...

Màn hình chuyển động, trước mắt chúng tôi là một đôi bắp đùi thật to với một đôi giày cao cổ màu đỏ, đôi vớ thêu ren màu đen. “Cách”, “Cạch”, “Cạch”… Tiếng giày cao gót nện xuống nền đá hoa, vượt qua một cánh cửa màu trắng, tiếp theo là “Ôi!”, “A!”… vang lên không ngớt, như nghẹn thở, như hấp hối, như rên rỉ, như đớn đau…

Sau đó, hình như chúng tôi đã dần dần lấy lại chút sinh khí, bắt đầu thì thầm bàn tán về những cơ thể trai gái trần truồng trên màn hình… Nói thật lòng, cho đến lúc ấy, tôi mới bắt đầu thấy có chút cảm giác, da thịt không còn co rúm nữa, tóc cũng không dựng lên nữa.

Đèn đã được bật sáng, chúng tôi nghe thấy tiếng mở ổ khóa và lúc ấy, chúng tôi mới dám hít thở mạnh… Trong ba giờ liền, chúng tôi đã ních đầy bụng “món A”, đầy đến độ phát trướng, đến độ mắc đi vệ sinh.

Vạn Quốc Thương lắc người bước vào trong, nói:

- Thế nào các vị? Đỡ nghiện rồi chứ? Xem pháo binh diễn tập… có chút cảm xúc gì không?

Chúng tôi chẳng biết trả lời lão ta như thế nào. Bốn gã đàn ông đã trưởng thành nhưng bụng lại đói meo đến đây để thưởng thức “món A” đầy hỗn tạp: có dục vọng, có kinh tởm, có xấu hổ, có kích thích… và tất nhiên cũng có trụy lạc, thậm chí có cả phân!

Trên đường quay trở về chỗ trọ, men theo các con ngõ ngoằn ngoèo, chúng tôi đi trong đêm tối của kinh đô Bắc Kinh cổ xưa. Đối với những người từ các địa phương khác đến, cái rét của Bắc Kinh ngấm tới tận xương tủy. Chúng tôi vừa đi vừa xoa tay, há miệng hớp khí trời và nói những lời chẳng đâu vào đâu.

Đột nhiên lão Hồ Bắc lên tiếng:

- Phải làm hợp đồng! Chúng ta cần phải ký hợp đồng với lão Vạn Quốc Thương mặt dày mặt rỗ này!

- Đúng. Cần phải ký hợp đồng – Lạc Đà nói – Ngày mai tôi sẽ đại diện anh em làm hợp đồng với hắn.

Người Hồ Bắc có câu: “Trên trời có chim chín đầu, dưới đất có người Hồ Bắc.” Quá đúng! Vẫn là người Hồ Bắc thông minh. Lão Liêu nói:

- Không phải là một cuốn mười nghìn sao? Vậy thì chúng ta mỗi người làm một bản hợp đồng, thế mới bảo đảm.

Dẫu sao Lạc Đà cũng đang là “lãnh tụ” của cả nhóm, nên cảnh tỉnh:

- Nhớ kỹ điều này, tất cả chúng ta là một nhóm!

Ngày ấy, trong xã hội đã bắt đầu nhen nhóm phong trào “vạn nguyên hộ”, tức là những nhà nào có được mười nghìn đồng trong tay thì được liệt vào hạng nhà giàu. Mười nghìn đối với chúng tôi mà nói là một con số cực kỳ kinh khủng. Chúng tôi không còn gì để bàn luận về phương thức kiếm sống trong những ngày tiếp theo nữa và trong thâm tâm, tôi tự nhủ: Thôi thì muốn sống phải tùy nghi vậy.

Sau đó, những ngày thiên hôn địa ám đã bắt đầu.

Căn cứ vào yêu cầu của Vạn Quốc Thương, chúng tôi phải viết mỗi người một cuốn, mỗi người mỗi ngày phải tán cho ra được ít nhất bốn nghìn chữ, trong sáu mươi ngày phải giao nộp bản thảo… Nếu vượt cửa ải một cách thuận lợi, chúng tôi mỗi người sẽ được nhận mười nghìn đồng. Sau đó vẫn có thể tiếp tục “tán”.

Lúc này hồi tưởng lại quãng thời gian đã qua ấy, có thể nói, đúng là những ngày sống mà không phải là con người… Cũng trong khoảng thời gian ấy, tôi đã bắt đầu hút thuốc.

Bắt đầu từ hôm ấy, chúng tôi rụt đầu rụt cổ trong những ô vuông ở dưới lòng đất, hình như chúng tôi đã biến thành những con chuột mắt đỏ ngầu vì bị xông khói ở trong hang… Cả bọn chúng tôi cũng không có nhiều thời gian mà gặp gỡ nhau nữa. Mỗi ngày, Lạc Đà trở dậy từ bốn giờ sáng, công việc đầu tiên là rít liền mấy điếu thuốc, khạc nhổ liên tục và tiếp theo đó là những tràng ho khan ầm ĩ đinh tai nhức óc nhưng lúc nào cái gạt tàn to tướng trên bàn anh ta cũng đầy ắp tàn thuốc. Hình như phổi của anh ta đã nổ tung tóe ra thì phải. Lạc Đà bắt đầu cầm cây bút từ bốn giờ sáng và viết liền một mạch đến bốn giờ chiều, sau đó thì nghe tiếng cửa mở (anh ta dùng vai hích lên cánh cửa để mở). Áo không thèm cài cúc,

anh ta cầm cái phích nước đi ra phố để mua nước sôi về chế mì ăn liền.

Liêu thì chiến đấu vào ban đêm, bắt đầu từ lúc chín giờ, viết liền đến gần trưa hôm sau, vừa vất cây bút xuống bàn là vùi đầu xuống gối ngủ ngay. Lão này ngủ một mạch đến chiều mới dậy ăn cơm. Liêu ăn cơm nhưng chỉ có cơm với một ít rau cải muối. Anh ta mua cơm, cải muối và nước sôi về, chia cơm ra làm hai phần để ăn hai bữa, đổ nước sôi vào khuấy đều và cứ thế mà húp, thi thoảng nhâm nhi chút cải muối để lấy vị mặn trôi cơm. Thi thoảng tôi có gõ cửa phòng Liêu, thấy anh ta đang ngồi trên giường, hai bàn chân thối hoắc xếp bằng ngửa lòng lên trời. Anh ta nói, đó là cách mà anh ta suy nghĩ để viết.

Chu thì trở thành một con lừa kéo cối xay. Anh ta đi đi lại lại liên tục trong ô vuông của mình, tiếng động xuất phát từ đôi chân anh ta rất lớn chẳng khác nào đang đeo hai cái lục lạc trong hai cổ chân. Có lúc, Chu lại trồng cây chuối và nói, đó là cách để anh ta suy nghĩ mình cần phải viết những gì. Anh ta chống hai tay xuống đất, cố ép bụng vào tường đến khi không còn ép được nữa và cứ thế, giống như con thạch sùng bám trên tường, cứ thế mà suy nghĩ. Căn ô vuông phòng trọ của Chu toàn là dấu giày. Bắt tay vào viết, anh ta bắt đầu bằng việc xé giấy, viết xong được vài hàng là anh ta lại xé, tiếng roạt roạt vang lên liên tục, dưới đất toàn là giấy vụn.

Tôi thì viết suốt cả ngày, hai mươi tư tiếng đồng hồ, bất kể ngày đêm, khi viết không ra chữ nữa thì ngủ, ngủ không được thì bò dậy tiếp tục viết… Đó là một công việc đòi hỏi quá nhiều về thể lực. Ngồi trước cái bàn có chiếc đèn bàn không bao giờ tắt, ngày cũng như đêm nối tiếp đi qua, cứ thế mà vò đầu bứt tai, đầu choáng não chướng. Không giống với bọn họ, thức ăn của tôi chỉ có mì ăn liền. Mì ăn liền có nhiều cách ăn, có thể cho nước sôi vào để ăn, có thể ăn khô, có thể xào…, ăn hết không biết bao nhiêu là thùng mì. Thời gian sau này, hễ mỗi lần thấy bóng dáng gói mì ăn liền là tôi ngửi thấy ngay mùi cứt gà, ngửi thấy là buồn nôn.

Rất thi thoảng, chúng tôi mới gọi nhau đi đến quán ăn bình dân gần đó uống vài chai bia, hỏi han nhau chỉ có một vấn đề: Bữa nay viết đã đủ chưa?

Đêm ấy, khoảng ba giờ sáng, cô nhân viên phục vụ trực đêm ở khu phòng trọ là Tiểu Lợi đột nhiên hét lên thất thanh: Mẹ kiếp! Có người chết. Mọi người đâu, đến đây mau! Lúc ấy, tất cả chúng tôi đều mở cửa, rầm rầm chạy đến.

Chúng tôi chạy đến trước cửa nhà vệ sinh công cộng, chỉ thấy lão Chu đã bị trượt chân nằm thẳng cẳng trước bệ rửa tay, chiếc quần đã tụt xuống đến nửa mông, đang hôn mê bất tỉnh… Ba người chúng tôi nhanh chóng đỡ anh ta dậy rồi đặt anh ta ngồi tựa lưng vào tường, vừa lắc vừa réo tên. Đưa tay lên mũi Chu xem xét, Lạc Đà kêu lên:

- Vẫn còn thở. Nước, nước!

- Ấn lên huyệt nhân trung của anh ấy – Tôi nói.

Cô nhân viên phục vụ Tiểu Lợi đứng một bên nhăn mũi nói:

- Cái quần…Mau kéo cái quần của anh ta lên… Dọa người ta sợ hết hồn.

Trong tiếng kêu réo của mọi người, lão Chu dần dần tỉnh lại, từ từ mở mắt, mấp máy môi:

- Thất bại rồi, tôi e là không sống được nữa… Các anh em, tôi đi đây… - Vừa nói, nước mắt đã bắt đầu lăn trên gò má anh ta.

- Trào ngược dạ dày, cậu chỉ bị trào ngược dạ dày, không sao cả. Tôi có thuốc Ranitidine…

Lão Chu rất gắng gượng mở đôi mắt, thì thào:

- Đại ca, tôi lạnh, rất lạnh…

Tôi vỗ vai Lạc Đà:

- Đừng có Ranitidine nữa, đưa gấp anh ấy đến bệnh viện thôi.

Đêm đã quá khuya, không thể gọi được xe nên Lạc Đà là người đầu tiên tự nguyện cõng Chu chạy nhanh đến bệnh viện, sau đó đến lượt tôi và Liêu… Trên đường, Chu bật khóc:

- Các anh à, tôi chịu không được nữa rồi, cho tôi về nhà. Tôi muốn về nhà. Tôi không chịu đựng được nữa. Tôi không viết được chữ nào hết…

Chúng tôi nối tiếp nhau khuyên nhủ, an ủi Chu, đại khái cũng chỉ là, cậu không sao, cậu sẽ khỏe lại thôi… Nhưng nghe mấy lời của Chu, sống mũi chúng tôi đều cay cay, trong lòng không khỏi chua xót.

Bình minh đã ló dạng. Gió táp ào ào. Lạnh đến thấu xương. Chúng tôi vừa thở dốc, vừa thay phiên cõng Chu mà chạy, mệt muốn đứt thở. Tại phố Phủ Hữu, chúng tôi tìm thấy một bệnh viện. Đó là một bệnh viện phụ sản – nhi đồng nhưng không kể phù hợp hay không, chúng tôi vẫn cõng Chu chạy thẳng vào phòng cấp cứu. Sau khi nghe chúng tôi kể lại mọi việc, bệnh viện đã chấp nhận tạm thời cấp cứu cho Chu… Chúng tôi ngồi trong hành lang bệnh viện, mệt đến độ không còn chút sức lực nào để mà nói mấy câu nữa.

Đến khi bệnh viện sơ cứu xong, yêu cầu đăng ký danh tính người bệnh tôi mới biết tên đầy đủ của Chu là Chu Khắc Huy. Anh ta bị viêm dạ dày cấp tính, gần như là bị trúng độc vì tối hôm đó chúng tôi có ăn một bữa thịt nhúng trong một quán nhỏ, lại có uống mấy chai bia lạnh. Chu Khắc Huy ham ăn, ních đầy một bụng, có thể ăn cả những miếng thịt chưa kịp chín. Lão Liêu lên tiếng:

- Mẹ kiếp! Thịt! Một mình lão Chu đã ăn hết hơn một nửa!

Dưới sự chăm sóc của chúng tôi, sau khi được truyền dịch suốt một ngày một đêm, bệnh tình của Chu Khắc Huy có vẻ tiến triển tốt lên một tí. Có điều, anh ta là người thành phố, từ trước tới giờ chưa bao giờ sống khốn cùng đến như vậy nên khi tỉnh lại, anh ta vẫn cứ lắp bắp:

- Các anh em… tôi không chịu đựng được thêm nữa, để tôi về thôi.

- Tiền chưa cầm được trong tay, cậu đi thế nào đây? Tôi bị loét dạ dày, so với cậu còn nặng hơn rất nhiều - Lạc Đà nói - Adolf Hitler đã từng nói câu này: Không phải bọn chúng đã giẫm lên thi thể chúng ta để đến mà chính là chúng ta đang đạp lên thi thể bọn chúng để mà đi! Phải kiên trì!

Cứ thế, chúng tôi đã “kiên trì” suốt cả ngày lẫn đêm, trời sáng cũng như trời tối để viết ra những “trang sách” trong tột cùng của sự đọa đày về thể xác cũng như tinh thần. Chúng tôi không rời khỏi cửa nữa. Ngày ngày chúng tôi nhai nuốt những gói mì như bò nhai rơm. Ngày nào chúng tôi cũng đếm số chữ, chúng tôi hoàn toàn đánh mất khái niệm về thời gian… Đến một ngày, khi mặc những chiếc áo bông rời khỏi những ô vuông phòng trọ, chúng tôi mới nhận ra rằng, cây cối đã được phủ một màu xanh.

Nửa tháng cuối cùng, nói một cách thực lòng là chúng tôi dường như không thể chịu đựng được thêm nữa. Chúng tôi sắp biến thành những thằng điên mất rồi. Khi nặn không ra chữ để viết nữa, chúng tôi tụ tập lại, cùng nhau uống rượu, chửi cha trách mẹ, kể cho nhau nghe về những gì đã xảy ra trong quá khứ trên quê hương mình… Chúng tôi nhớ nhà rồi!

Cái hạn sáu mươi ngày đã sắp đến, có điều, tiền ăn của chúng tôi đã cạn veo… Những năm tháng ấy, một nghìn đồng tiền ăn cho bốn người có thể nói không phải là quá ít. Nhưng với hai trăm năm mươi đồng mỗi người, ngoài tiền ăn ra chúng tôi còn phải hút thuốc, thi thoảng lại ra quán cóc uống rượu uống bia, lại thêm tiền thuốc men, viện phí của Chu Khắc Huy… Tính toán lại, Lạc Đà nói cộc lốc: Cạn tiền rồi!

Năm ngày cuối cùng trước khi đến hạn nộp bản thảo, chúng tôi hoàn toàn nhẵn túi. Chúng tôi cùng đưa mắt nhìn gã người Hồ Bắc. Anh ta là người dè xẻn trong chi tiêu nhất. Lão Liêu ngay lập tức lên tiếng:

- Mẹ kiếp! Đừng có mà giương mắt nhìn tôi như thế. Trong túi tôi lúc này chỉ còn mấy đồng xu lẻ thôi.

Chúng tôi không tin, đè ngửa anh ta ra mà lục lọi tất cả túi áo túi quần, quả nhiên cũng tìm thấy một tờ năm đồng. Thế là cả bọn bốn người gom góp tất cả những đồng xu cuối cùng lại, kéo nhau ra quán đánh một bữa thịt bò tái cuối cùng, để mặc mọi việc diễn ra tới đâu hay tới đó… Ban đầu, chúng tôi vẫn cố gắng chống chọi, nhưng chỉ chống chọi được ba ngày, những gói mì ăn liền còn lại cuối cùng cũng đã cạn veo thì sức chống chọi với cái đói của chúng tôi đã không thể duy trì được nữa. Ba người chúng tôi bắt tay nhau buộc Lạc Đà phải liên hệ với Vạn Quốc Thương, yêu cầu hắn nhanh chóng mang đến một ít tiền. Nhưng Lạc Đà nói, anh ta đã gọi điện rất nhiều lần cho Vạn Quốc Thương, có điều lão này đã đi Quảng Châu, ba ngày nữa mới về đến Bắc Kinh. Làm thế nào bây giờ?

Dù sao thì cơ trí của lão người Hồ Bắc vẫn nhanh nhạy nhất:

- Không phải là Vạn Quốc Thương có máy nhắn tin à?

Chúng tôi cùng ép Lạc Đà đến quầy phục vụ. Bốn thằng đàn ông mặt dày chúng tôi đã nợ phí điện thoại ở đây quá nhiều lần nên một lần nữa phải buông ra những lời ngon ngọt để đánh động trái tim của cô nhân viên phục vụ Tiểu Lợi. Lạc Đà cứ nói đi nói lại đến mấy lần:

- … 1855. Nói là có việc gấp!

Chúng tôi đứng vây chung quanh quầy phục vụ, từng người một hét toáng lên:

- Nhắn lại lần nữa! Nhắn thế này, chúng tôi chết đói rồi! Nhắn cho anh ta sợ!

Một tiếng đồng hồ sau, Vạn Quốc Thương đã gọi vào điện thoại tại quầy phục vụ. Lão ta nói: Không phải đã có hợp đồng rồi sao? Căn cứ hợp đồng mà thực hiện. Không còn tiền à? Không còn tiền thì các ông cứ đi mượn đâu đó, chờ tôi quay về rồi tính. Nói xong, cúp máy.

Chúng tôi đứng lặng người. Đất và người Bắc Kinh không hề quen biết, bảo chúng tôi đi mượn tiền ở ai đây? Lúc ấy, chúng tôi chỉ biết đưa mắt nhìn Lạc Đà. Chúng tôi đói lắm rồi, ánh mắt của chúng tôi là ánh mắt của những con sói đang đói… Lạc Đà phẩy tay nói:

- Tôi sẽ nghĩ cách… Tôi sẽ nghĩ ra cách gì đó…

Đêm ấy, chúng tôi nằm dài trên giường của mình, không còn một chút sức lực nào để mà nói chuyện với nhau nữa… Đến chín giờ đêm, chỉ nghe thấy tiếng đập cửa ầm ầm, những bức ngăn bằng gỗ rung rinh như muốn đổ nhào. Sau đó là tiếng của Lạc Đà:

- Dậy! Tất cả đều dậy! Có cách rồi!

Chúng tôi cùng chạy qua phòng Lạc Đà. Anh ta nói:

- Tôi vừa đi gặp một “phiêu gia” – Ngày ấy, từ “phiêu gia” chỉ những người từ các nơi đến Bắc Kinh chưa tìm được việc, sau đó được người ta gọi một cách khinh thường là “dòng họ trôi nổi ở Bắc Kinh”, nhưng thực ra họ cũng như chúng tôi, chúng tôi là những người từ bỏ quê hương lên thành phố để tìm một cơ hội đổi đời – Tôi nhận được một tin: Có một nhóm đại gia chuẩn bị làm phim truyền hình nhiều tập hiện ở trong khách sạn Bắc Kinh, đang thu mua “những tình tiết nhỏ” trong đời sống để làm tư liệu cho bộ phim!

Chúng tôi thoáng lặng người, đồng loạt hỏi:

- Mua cái gì?

- Tình tiết nhỏ! Tình tiết nhỏ mà tốt… Họ nói là căn cứ vào chất lượng mà định giá.

Về cơ bản, chúng tôi không tin những gì Lạc Đà nói. Ở Bắc Kinh, chúng tôi đã từng nghe nói có mua bán “luận văn” (chuyện này cũng không ai dám nghĩ tới) nhưng chưa bao giờ nghe nói đến chuyện mua bán “những tình tiết nhỏ”. Ôi dào! Làm gì có chuyện lạ lùng như vậy? Lạc Đà nói tiếp:

- Không cần biết là thật hay giả, bây giờ tất cả các vị hãy gom góp “những tình tiết nhỏ”. Mỗi người năm trăm chữ, sáng sớm mai giao cho tôi.

Cái đói đã hành hạ chúng tôi mấy ngày rồi, chúng tôi đã rã rời… Lạc Đà quát lớn:

- Đi! Làm nhanh! Lựa cái gì tốt nhất ấy!

Chúng tôi đã hiểu. Trong lúc không còn đường nào để tiến thoái nữa, chúng tôi có thể bán đi tất cả. Chúng tôi không thể trở thành kỹ nữ, chỉ có thể bán “chất xám”. “Chất xám” của chúng tôi quá rẻ mạt, chẳng được mấy đồng…

Ai nấy rút vào trong phòng, vắt óc suy nghĩ, tay vò lấy tóc, đầu đập vào tường bồm bộp, tán lia lịa trong một đêm thành ra một “những tình tiết nhỏ”… để sáng sớm hôm sau nộp cho Lạc Đà. Cầm lấy những thứ ấy, Lạc Đà rời khỏi khu nhà trọ.

Sau khi Lạc Đà lên đường, chúng tôi quay về giường của mình, nửa thức nửa ngủ để chờ tin tức của Lạc Đà… Lúc ấy, ngay cả nói với nhau một lời động viên, chúng tôi cũng không thể nói nổi nữa.

Chúng tôi chờ đến tận hai giờ chiều, cuối cùng Lạc Đà cũng quay về, cầm ba tờ một trăm Nhân Dân tệ đưa lên cao, hét lớn:

- Anh em ơi, có cơm ăn rồi!

Chúng tôi cùng đưa mắt nhìn Lạc Đà. Cuối cùng thì chúng tôi cũng đã có tiền để mua thức ăn nhét vào cái dạ dày rỗng tuếch của mình. Lạc Đà còn kể lại rằng, người ở chỗ đó đông lắm, toàn là cánh “phiêu gia”. Anh ta phải sắp hàng suốt cả buổi sáng, khi đến lượt anh ta thì cái gã nhận “những tình tiết nhỏ” ấy xem qua chưa đầy mười phút đã vo tròn những tờ giấy có chứa “chất xám” của chúng tôi vất vào sọt rác. Lạc Đà còn kể rằng, không khí trong khách sạn Bắc Kinh sao mà ấm. Gã tiếp anh ta có hàm răng vẩu, áo sơ mi trắng muốt, đeo một cái cà vạt màu vàng, xem qua trang đầu tiên đã nhe hàm răng vẩu ra mà phán có hai tiếng: Rác rưởi! Xem trang tiếp theo cũng vẫn hai tiếng ấy: Rác rưởi! Và cứ thế: Rác rưởi! Rác rưởi! Rác rưởi!...

cứ vang lên liên tục. Sau đó, theo yêu cầu của gã, Lạc Đà đã hát một bài dân ca quê nhà có tên là “Hoa nhi”, lúc ấy mắt gã ta mới mở to ra… Và cuối cùng, gã ta còn yêu cầu Lạc Đà sang phòng thu âm hát lại lần nữa và cuối cùng thì ba trăm đồng mới đến tay Lạc Đà.

Có lẽ ông không tin nhưng chúng tôi đã dựa vào chuyện thu mua “những tình tiết nhỏ” ấy mà kiếm được ba trăm đồng để có thể vượt qua được ba ngày cuối cùng và chờ đợi Vạn Quốc Thương về để nộp bản thảo.

Vạn Quốc Thương đã về.

Lần này, thái độ lão Vạn có vẻ hào phóng, lại có vẻ khiêm nhường hơn so với lần gặp trước. Đầu tiên, lão ta mời chúng tôi đến quán ăn một bữa vịt quay Bắc Kinh. Trong bàn ăn, mở miệng nói câu nào cũng kèm theo từ “thầy giáo”, liên tục nâng ly mời chúng tôi, vừa nâng ly vừa nói:

- Các thầy chịu khổ rồi. Tôi nghe người ta nói, ăn chỉ toàn là mì ăn liền, cải chua, cơm chan nước sôi… Nào nào, mời các thầy. Tôi xin chịu tội với các vị. Thôi, không cần nói nữa, dù sao thì cũng sẽ khổ tận cam lai! Uống đi!

Nghe những lời Vạn Quốc Thương nói như vậy, tâm trạng chúng tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn một chút. Sau đó, lão ta cầm chiếc cặp da đang đặt trên bàn lên, lấy ra một xấp tiền, đếm đủ mỗi người mười tờ đặt xuống trước mặt chúng tôi,:

- Tôi e là các thầy chưa uống hết mình nên đưa trước cho các thầy một ít tiền đặt cọc. Thằng tôi xưa nay không bao giờ tính toán những khoản nhỏ nhặt. Các thầy không cho tôi thanh toán, tôi cũng không xin các thầy để thanh toán nữa. Tôi đã nói rồi, đây chỉ là tiền đặt cọc, chỉ cần bản thảo của các thầy được thông qua thì mười nghìn là mười nghìn, không thiếu các vị một xu. Như thế, các vị đã yên tâm rồi chứ? Uống đi!

Sau ba lượt rượu, điện thoại của Vạn Quốc Thương đột nhiên reo lên. Lão ta cầm lấy chiếc Motorola, “A lô” một tiếng rồi nói liên tục:

- Cái gì?... Ga Bắc Kinh? Mẹ kiếp! Chỉ có một chút chuyện đại sự mà cậu lại không làm được sao?... Được, biết rồi. Tôi sẽ đến đó ngay lập tức – Nói đến đây, Vạn Quốc Thương quay người, cúi chào chúng tôi rất lịch thiệp, rồi lại nói tiếp – Các thầy à, xin lỗi nhé. Hàng của tôi có một chút vấn đề, tôi phải đi ngay. Tôi đã thanh toán với cửa hàng rồi, các thầy cứ ăn uống thoải mái… – Nói xong, xách chiếc cặp cùng với tập bản thảo mà chúng tôi đã vật lộn suốt ngày đêm vắt “chất xám” để viết ra lên, đi nhanh ra cửa.

Sau khi Vạn Quốc Thương rời khỏi bàn, cảm giác đầu tiên của chúng tôi là sững sờ chết lặng rồi đột nhiên, bốn chiếc đầu cùng chụm lại với nhau, tay vắt lên vai của nhau và cùng đồng thanh… khóc! Lạc Đà gạt nước mắt, nói:

- Chúng ta đã cùng nhau trải qua những ngày tháng cơ hàn, cùng khổ. Chúng ta còn thân nhau hơn cả anh em ruột thịt! Nào! Cạn ly!

Chúng tôi sắp sửa trở thành “hộ vạn đồng”! Chúng tôi chưa bao giờ phấn chấn đến như thế. Chúng tôi mê man trong cơn say, say đến độ nằm ngả nghiêng trên bàn cười ngô nghê, hát vang những bài dân ca quê hương hết bài này đến bài khác cho đến khi tiệm ăn đóng cửa.

Ba ngày sau đó là những ngày vui nhất, hạnh phúc nhất trong cuộc đời của chúng tôi. Chúng tôi chia nhóm đi thăm thú Bắc Kinh tùy theo sở thích của từng người. Liêu và Chu đi Vạn lý trường thành. Liêu nói: Sao lại không đi Trường thành nhỉ? Đi nào! “Bất đáo trường thành phi hảo hán” mà. Tôi đã từng đọc một bài bút ký có tên là “Lá đỏ ở Hương Sơn” nên rất muốn đến Hương Sơn. Lạc Đà cũng rất muốn đi với tôi đến Hương Sơn nhưng trước khi khởi hành, anh ta lại nói có việc đột xuất, cần phải tự đi giải quyết cho nên tôi đành phải một mình trèo lên Hương Sơn.

Đã cuối xuân. Tháng Tư ở Hương Sơn tuy không có lá đỏ nhưng hoa hồng, lá xanh và không khí trong lành cộng với hoa ngọc lan và hoa bạch lê trắng muốt đang nở rộ, du khách tay trong tay năm ba người thơ thẩn, không gian tĩnh lặng cũng đem lại những cảm xúc đặc biệt trong tôi. Có rất nhiều phụ nữ mặc váy, những chiếc váy phất phơ trong gió trông rất mê hoặc lòng người. Mỗi khi nhìn thấy phụ nữ, tôi bỗng nhiên lại nhớ đến Mai Thôn. Tôi nhớ Mai Thôn đến độ tim nhói đau. Nếu có Mai Thôn đi chơi cùng với tôi ở Hương Sơn thì tốt biết mấy. Khi leo lên đến đỉnh núi, tôi chỉ nhìn thấy những dãy núi thấp thoáng xanh rì xa xa, mây trắng lởn vởn quanh các sườn núi chẳng khác nào cảnh trong mộng. Trong thời khắc ấy, trong đầu tôi chỉ chất chứa hình ảnh của Mai Thôn. Tôi nhớ Mai Thôn đến độ cháy lòng. Bất chợt, một ánh chớp lóe lên trong đầu, tôi chạy như bay xuống núi, chạy đến một trạm bưu điện gần nhất gọi về số máy tổng đài của học viện, đề nghị chuyển đến điện thoại bàn của ký túc xá sinh viên, xin được nói chuyện với Mai Thôn. Tôi nói:

- Mai Thôn à, một tháng nữa anh sẽ về thăm em…

Sau này tôi mới biết mình nói một tháng là quá sớm. Mai Thôn cười trong điện thoại:

- Anh có mang chín mươi chín đóa hoa hồng Abyssinia về không?

- Có, nhất định là có. Sẽ mang theo chín mươi chín đóa hoa hồng Abyssinia.

Tôi nghĩ, đến lúc đó mình đã trở thành “hộ có vạn đồng” rồi, không chỉ là hoa hồng Abyssinia mà bất kể hoa hồng gì, tôi đều mua được tất. Có điều, gọi điện thoại xong, tự nhiên tâm trạng tôi trở nên lo lắng, tôi không biết là mình lo lắng về điều gì, chỉ là một sự lo lắng mơ hồ thôi.

Ba ngày trôi qua thật nhanh.

Sáng ngày thứ tư, Vạn Quốc Thương không đến mà chỉ có một cuộc gọi. Lão Vạn lại mời chúng tôi ăn cơm. Lạc Đà khoát tay nói: Đi! Liêu hỏi:

- Chỗ nào?

- Làm cái quái gì thế nhỉ? – Chu lên tiếng.

Lạc Đà nói một cách sảng khoái:

- Cát Lâm hội quán!

Điều sỉ nhục của con người đều do tự mình gây ra.

… Khi đến nơi chúng tôi mới biết, nơi mà lão Vạn nói là Cát Lâm hội quán chẳng phải khách sạn cao cấp gì cả mà chính là một quán trà, ngoài uống trà ra còn có thêm chức năng là tắm táp.

Khi đi vào bên trong, chúng tôi trông thấy Vạn Quốc Thương trong một ngôi nhà bày biện chủ yếu là bằng tre trúc. Đây là một ngôi nhà khá lớn có ba gian phòng nhỏ trông rất trang nhã, đi vào bên trong phải đổi giày. Bước lên những bậc tam cấp cũng lát bằng những thanh trúc dẹp sẽ gặp một căn phòng ở chính giữa khá rộng, nhìn từ bên ngoài thì có vẻ như là phòng khách, nhưng bên trong lại bố trí như một phòng ngủ. Đối diện với cửa ra vào là một cái hồ nhỏ được xếp bằng những viên đá trắng trông như trứng ngỗng, giữa hồ có trồng một lùm trúc. Trên tường bày biện rất nhiều tranh vẽ trúc mô phỏng tranh cổ. Có mấy bộ bàn ghế cũng toàn bằng trúc, trên mỗi bàn có một bộ ấm chén uống trà cũng được làm bằng trúc trông rất tinh xảo… Vạn Quốc Thương đang ngồi quay lưng về phía cửa, chỉ mặc mỗi cái quần thun, khoác một chiếc khăn tắm, tay đang cầm một chiếc cốc trà bằng sứ, chân mang một đôi dép bện bằng những sợi trúc. Biết là chúng tôi đã đến, Vạn Quốc Thương nhẹ nhàng quay đầu lại, nói một cách lạnh nhạt:

- Ngồi đi.

Mông của chúng tôi vừa đặt xuống những chiếc ghế trúc, thật không ngờ, sắc mặt lão Vạn biến đổi một cách đột ngột. Lão ta đứng dậy, đi đi lại lại vài bước rồi bất thình lình ném mạnh chiếc cốc đang cầm trong tay xuống sàn vỡ tan thành nhiều mảnh nhỏ, nghiến răng trợn mắt đay nghiến:

- Cá tạp! Đúng là một lũ cá tạp! Tôi đã bị mù rồi. Hảo tâm hảo ý cầu cứu ông bà để mời được các ông. Các ông đúng là một lũ cá tạp!

Đúng lúc ấy, có ba gã thanh niên trông rất lực lưỡng xuất hiện bên ngoài. Cả ba đứng thành một hàng ngang trông rất chỉnh tề, trong đó có một gã thoạt trông cũng nhận ra ngay là võ nghệ chẳng phải vừa lên tiếng đầu tiên:

- Anh Vạn, có ai muốn gây chuyện à?

Chỉ thấy lão Vạn phẩy phẩy tay:

- Không có chuyện gì đâu, đi đi.

Chúng tôi không thể ngồi yên, dường như mông của tôi đang có hàng nghìn cây kim châm vào. Lạc Đà đứng dậy, hỏi:

- Lão Vạn! Có chuyện gì thế? Cậu cứ nói thẳng ra xem nào.

Vạn Quốc Thương cầm cuốn bản thảo đã đặt sẵn trên bàn lên. Đó chính là “chất xám” của bọn tôi, lật qua lật lại mấy trang rồi “chát” một tiếng, đập mạnh cuốn bản thảo xuống mặt bàn, ngoảnh mặt sang một bên nhổ một bãi nước bọt, sau đó mới cao giọng:

- Chuyên gia thẩm định nói, không dùng được. Một chữ cũng không dùng được! Toàn là những tờ giấy chỉ xứng đáng để chùi đít, toàn là những chuyện vụn vặt… Tôi mời các anh đến Bắc Kinh, cung phụng cho các anh chẳng khác nào đối xử với ông nội mình, cho các anh ăn, mời các anh uống. Thế mà các anh làm việc như thế này sao?

Chúng tôi chết lặng. Chúng tôi bị những lời chửi của Vạn Quốc Thương làm cho tê liệt toàn thân, biến thành những đứa cháu đứng trước mặt lão ta… Liêu là người định thần đầu tiên, nói như thể van nài:

- Anh Vạn, đừng nổi nóng thế. Anh Vạn à, chúng tôi cũng đã khổ sở lắm, đầu não tê liệt, thân xác rã rời, không có lấy một ngày nghỉ… Các anh em, tôi nói có đúng không?

- Anh Vạn, anh bình tĩnh lại đi – Chu nói.

Có điều, Vạn Quốc Thương lại tiếp tục chửi chúng tôi là một lũ cá tạp, một lũ lung tung gì đó:

- Cá tạp! Các anh đúng là một lũ cá tạp! Thế mà vẫn vỗ ngực tự xưng là “cây bút”. Tôi chỉ thấy các anh chỉ là một bọn du thủ du thực chỉ biết ăn, biết nhậu thôi. Các anh tự mình xem đi, cầm lấy mang về mà tự xem. Khô khốc! Một chút diễm tình cũng không có… Ngôn tình là thế nào các anh có hiểu quái gì đâu?

Đầu tôi đã vang lên những tiếng u u, chẳng biết phải đối đáp thế nào nữa, chỉ biết đưa mắt nhìn Lạc Đà và nghe những gì anh ta nói:

- Lão Vạn, cậu định trở mặt à? Không còn biết trước mặt cậu là những ai nữa à? Lẽ nào cậu lại có những lời như vừa rồi? Cậu nói đi, nói cho hết những gì cần nói. Chúng tôi phải viết như thế nào?

- Viết như rau trộn ấy!

- Viết như rau trộn là thế nào?

- Mùi mẫn vào! Cầm lấy! Sửa!

- Sửa bằng cách nào?

Vạn Quốc Thương ném lên bàn một tập giấy photocopy, nói:

- Ý kiến thẩm định của chuyên gia đã ghi chú thẳng trên bản thảo. Viết lại! Nói trước, tiền đặt cọc tôi đã chi rồi, không chi thêm một xu nào nữa. Muốn sửa thì sửa, không muốn sửa thì cút!

Trong thoáng chốc, tất cả đã hóa thành tro bụi, niềm hy vọng tắt ngấm. Như một đội quân thất trận bị tước mất vũ khí, cả bốn người chúng tôi không có miếng cơm nào trong bụng, tiu nghỉu ôm tập “chất xám” của chính mình rời khỏi Cát Lâm hội quán.

Về đến phòng trọ dưới lòng đất, lũ “cá tạp” chúng tôi không còn sức để mà nhìn nhau nữa, lẳng lặng rúc vào cái ổ của mình… Ai cũng muốn nhanh chóng nhìn thấy những lời “chú thích” của “chuyên gia” trên bản thảo của mình như thế nào.

Đêm ấy cực kỳ khó ngủ. Trong cơn trằn trọc vì mất ngủ, đột nhiên tôi phát hiện, không gian những ô vuông dưới lòng đất này sao mà nhỏ bé, chật chội, không khí sao mà ô nhiễm, bức bối, mùi khói thuốc tích tụ lâu nay trên tất cả vật dụng như nặng hơn khiến người ta khó thở. Tôi bị đè đến sắp chết mất thôi. Tôi không muốn ở trong cái không gian này thêm một phút nào nữa. Tôi đẩy cửa, vội vàng chạy ra khỏi phòng, rồi như một vận động viên chạy việt dã, tôi lao lên những bậc tam cấp, chạy một đỗi đến khi ra khỏi giao thông hào mới dừng lại và hít thở thật sâu khí trời bên ngoài địa ngục trần gian ấy.

Tôi đi giữa bầu trời đêm Bắc Kinh và hình như tôi đã hoàn toàn mất cảm giác về phương hướng. Tôi chỉ đi, đi không ngừng nghỉ… Tôi băng qua những con ngõ ngoằn ngoèo, tôi trông thấy nhiều người đang dọn dẹp trong những hàng quán ven đường; tôi nghe thấy tiếng rống một khúc dân ca của gã thợ sửa xe đạp; tôi nhìn thấy những người đang bình thản kéo những chiếc xe vận chuyển hàng hóa chạy trên những con ngõ… Nói gì thì nói, tất cả bọn họ đều có cuộc sống riêng. Còn cuộc sống của tôi thì thế nào? Tôi không còn con đường nào để mà đi nữa, tôi cũng không còn cách nào để quay trở về chỗ xuất phát nữa… Tôi tiếp tục đi về phía trước, đi mà không định phương hướng, gặp phải con ngõ nào không thể đi về phía trước được nữa thì quay đầu lại, đi tiếp… Đi mãi cho đến khi tôi ra đến đại lộ Trường An, đi ngang qua khách sạn Bắc Kinh, Đại hội đường Nhân Dân, Thiên An Môn… Trước mặt tôi là một rừng ánh sáng đỏ trắng vàng…

Khi quay về đến phòng trọ, trời đã hừng sáng. Trong những cơn gió nhẹ phất qua mặt, tôi thấy Lạc Đà đang đứng cô độc lặng lẽ, gió đang thổi tung một vạt áo của anh ta. Khi trông thấy tôi, Lạc Đà bỗng nhiên quay mặt đi, không nhìn. Nhưng tôi biết, anh ta đang khóc. Sau đó Lạc Đà bước từng bước một xuống bậc tam cấp, trở lại phòng trọ của mình. Trong giao thông hào, Lạc Đà ngoái đầu nhìn tôi nói:

- Cậu cũng định bỏ đi à?

Không chờ tôi trả lời, anh ta phất tay, lầm lũi về phòng mình. Lúc ấy tôi mới phát hiện cửa phòng của Liêu và Chu đang mở toang, có điều không thấy bóng dáng hai người đâu cả.

Hai người chúng tôi, một trước một sau bước vào ô vuông của Liêu, chỉ thấy một đống giấy nhàu nát nằm rơi vãi dưới đất, trên tường có vẽ một con quạ bằng mực đen, trên lưng con quạ có viết hai chữ: Lão Vạn. Lạc Đà nói:

- Liêu Diệc Tiên, Chu Khắc Huy đều đã đi rồi, đi mà không có một lời từ biệt.

Đến lúc ấy, mặc dù đã cùng ăn ở với nhau bao lâu nay tôi mới biết, Liêu Diệc Tiên là tên đầy đủ của anh chàng người Hồ Bắc. Liêu Diệc Tiên quá thông minh, khi phát hiện ra mình đã bị mắc quả lừa, anh ta thì thầm to nhỏ với Chu Khắc Huy khá lâu rồi sau đó cả hai lẳng lặng gói ghém đồ đạc, bỏ đi mà không lời từ biệt.

- Tôi thành thật xin lỗi người anh em. Nếu cậu muốn đi, tôi cũng không hề ngăn cản đâu .

- Còn anh?

- Tôi không đi. Tôi không thể đi. Tôi nhất định phải lấy được tiền. Tôi sẽ làm đến cùng, cho dù phải đổ máu!

Tôi nhìn Lạc Đà. Đây chính là điều mà tôi hâm mộ anh ta lâu nay.

Lạc Đà nói tiếp:

- Nếu thật sự cậu muốn đi, tôi sẽ tiễn cậu đến ga Bắc Kinh. Còn cậu thấy không nhất thiết phải đi thì từ nay, tôi với cậu sẽ trở thành anh em trích máu ăn thề!

- Không phải là tôi không muốn đi… – Tôi lắp bắp – Nhưng… tôi không còn có con đường nào để đi cả.

- Quá tốt. Đến chỗ tôi!

Tôi theo chân Lạc Đà vào phòng anh ta. Lúc ấy, tôi mới nhận ra rằng, Lạc Đà đang chờ tôi từ nửa đêm đến giờ. Trên bàn anh ta đã bày sẵn thức ăn và rượu: một gói đậu lạc rang, một đĩa thịt bò, một chai rượu Nhĩ Oa Đầu. Lạc Đà dùng răng mở nút chai, rót rượu ra hai chiếc cốc trà, đẩy một cốc về phía tôi:

- Uống một cốc cho ấm bụng đã.

Rượu quá cay, quá nồng. Một vị cay làm cháy cuống họng… Tôi chỉ nhấp một ngụm:

- Cay quá, nồng quá!

- Càng cay càng nồng càng tốt! Người anh em à, tôi chịu tội với cậu một lần nữa, tất cả là do sai lầm của thằng anh này…

- Chỉ là do thằng chó chết Vạn Quốc Thương. Đúng là đồ cặn bã!

- Sau ly rượu đưa đường này, anh em chúng ta cứ uống cho thoải mái, uống để cởi mở tấm lòng.

- Được, tôi đã nghĩ thoáng rồi.

Sau đó, nhờ men rượu và cũng có thể là chỉ còn lại hai người nên Lạc Đà đã dốc cạn bầu tâm sự với tôi. Đến lúc ấy Lạc Đà mới cho tôi biết, anh ta không hề chủ động từ bỏ cái chức Phó trưởng phòng mà còn do một duyên cớ khác. Năm đó, Lạc Đà thề non hẹn biển để ngắt được bông hoa của Khoa Trung văn. Bông hoa đẹp nhất khoa ấy tên là Lâm Hiểu Na.

Anh ta đưa Tiểu Lâm đến Lan Châu và cả hai được nhận công tác trong thành phố. Lâm Tiểu Na được bố trí về Phòng Tổ chức, còn Lạc Đà được phân công về một đơn vị thuộc Phòng Kế hoạch. Cuộc sống của hai người phải nói là khá mỹ mãn, hơn nữa chỉ cần có ba năm, Lạc Đà đã leo lên đến chức Phó Trưởng phòng, có thể nói là tiền đồ khá xán lạn. Có điều, Lạc Đà lại có số đào hoa, đã thậm thò thậm thụt quan hệ với một cô sinh viên được Phòng Kế hoạch đưa về thực tập. Sự việc bị Lâm Hiểu Na phát giác và cô ấy đau khổ tột cùng. Lâm Hiểu Na nghĩ mãi vẫn không hiểu tại sao lại có chuyện này: “Anh là một thằng tàn phế, tôi đã từng là một đóa hoa mơn mởn xuân thì đã bị anh ngắt cũng đã đành lòng, sao anh lại có thể tiếp tục ‘hái hoa bẻ liễu’?”

Dẫu sao Lạc Đà cũng là một trang nam nhi đại trượng phu, gặp phải chuyện này bèn quỳ xuống đất ngay trước mặt Lâm Hiểu Na: “Chúng ta ly hôn thôi!”

Có điều Lâm Hiểu Na kiên quyết không chịu ly hôn, không những không chịu ly hôn mà cô ấy còn chạy đôn chạy đáo khắp nơi để tìm chứng cứ… Nhìn bề ngoài, chuyện lăng nhăng của Lạc Đà dường như không làm cho cuộc sống cũng như tâm lý Lâm Hiểu Na biến động nhiều nhưng kỳ thực, đúng thời điểm then chốt nhất, cô ấy mới tung một đòn hiểm chết người. Thế là, đến ngày Lạc Đà có cơ hội đi nước ngoài và Lâm Hiểu Na biết được rằng, Lạc Đà được tổ chức cử đi thăm châu Âu cùng với cô sinh viên có nhiệm vụ làm phiên dịch, cô ấy đã quyết tâm hạ thủ một cách đột ngột…

Khi Lạc Đà đang làm thủ tục để chuẩn bị lên máy bay thì bị giữ lại. Ký quyết định giữ Lạc Đà lại chính là Bí thư Thành ủy và thủ trưởng đơn vị chủ quản của anh ta trực tiếp đến sân bay để đọc quyết định. Họ đưa thẳng Lạc Đà về văn phòng thành ủy để thẩm vấn và trước đông đảo mọi người, họ tuyên bố cách chức Phó trưởng phòng của anh ta vì lý do “có vấn đề về tác phong”. Ngày ấy không giống như bây giờ, phạm phải “vấn đề về tác phong” tất nhiên sẽ bị xử lý rất nặng. Bị miễn chức đã đành, lại bị kẹp giữa hai người đàn bà khiến Lạc Đà không thể chịu đựng nổi và đó chính là lý do để anh ta nghĩ ra kế hoạch đến Bắc Kinh.

Chỉ có trải lòng cùng nhau, nói ra được những gì ẩn tàng sâu kín nhất, khó nói nhất thì giữa người với người mới có thể cộng tác được lâu dài với nhau. Lạc Đà nhướng cặp mắt lờ đờ vì men rượu nhưng cũng ướt nhòe vì nước mắt lên, nói với tôi:

- Người anh em à, hoàn cảnh của tôi và cậu chẳng khác gì nhau. Tôi không thể về được nữa!

Rượu được tiếp tục nốc vào dạ dày… Một lúc lâu sau, Lạc Đà mới lại tiếp tục dốc bầu tâm sự:

- Người anh em à, tôi không thể tiếp tục che giấu cậu điều này nữa. Tôi và Vạn Quốc Thương vốn chẳng bà con thân thích gì, quan hệ giữa tôi với hắn cũng chẳng thể gọi là thân thiết. Năm ấy, tôi đã viết xong cuốn “Đạo đức kinh tân chú”, dùng hết can đảm mang đến Bắc Kinh để liên hệ xuất bản, kết quả là nhận được những câu trả lời mang đầy mùi vị của tro và khói… Tôi và hắn gặp nhau ở cổng nhà xuất bản. Hắn to mồm nói mình đang tìm sách kinh điển để in, mỗi cuốn sách sẽ được in một trăm bản đóng bìa cứng. Hắn còn mời tôi ăn một bữa cơm và trong tiệm cơm, khi hàn huyên về chuyện xưa nay, về quê cha đất tổ, hắn nhận tôi là anh họ vì theo hắn, chúng tôi có bà con xa lắc xa lơ gì đó… Cứ như thế, lời qua tiếng lại rất cởi mở tâm tình, chúng tôi quen biết nhau… Nói một cách thành thực, bắt đầu từ đó, tôi và Vạn Quốc Thương đã thực hiện một cuộc giao dịch cá nhân và theo lời hắn nói thì tôi sẽ nhận được hoa hồng cho từng cuốn được xuất bản một cách xứng đáng. Có nghĩa là, hắn muốn tôi thành kẻ dắt mối, cứ mỗi cuốn được hưởng hoa hồng mười nghìn. Lúc ấy, tuy không mấy hứng thú với chuyện này nhưng tôi cũng không lên tiếng từ chối. Cứ coi như là tôi đã giấu ba người các cậu chuyện này và cũng thành thật xin lỗi mọi người. Nhưng thật thất vọng, những lời hứa của hắn ta chỉ là chày gỗ nện vào thinh không. Người anh em à, tôi đã trải hết lòng mình với cậu rồi, tôi là thằng bán trời không văn tự, cậu không chửi tôi chứ? Uống đi… Từ nay về sau cậu cứ yên tâm, bất kỳ những đồng tiền nào kiếm được, cho dù là một hào một xu đều là của chung, của tôi và của cậu, anh em chúng ta chia đều cho nhau. Thằng anh này mà nói nửa lời dối trá với cậu thì sẽ là đồ chó đẻ, đồ súc sinh, đao phạt ngang cổ!

Lạc Đà cũng muốn hưởng hoa hồng từ chúng tôi? Thoạt nghe những gì anh ta nói tôi cũng thoáng giật mình kinh ngạc, nhưng có điều anh ta đã dốc tâm sự đến mức này, đã đem tất cả những gì không nên nói mà nói ra, vô hình trung chúng tôi đã trở thành anh em ruột thịt rồi. Và rất tự nhiên, tôi cũng bắt nhịp với câu chuyện, đem những gì mình đã trải qua trong quá khứ để tâm sự với anh ta rằng tôi là một đứa trẻ mồ côi cả bố lẫn mẹ, thời niên thiếu của tôi đã đi qua thế nào, rằng tôi đã trải qua thời tiểu học, trung học và đại học ra làm sao, rằng công việc của tôi, nợ phải trả của tôi cho bà con làng xóm như thế nào… Lạc Đà nhìn tôi chăm chú, nước mắt chảy dài trên má, vỗ vai tôi, nói:

- Kể từ hôm nay, cậu là em ruột của tôi. Cậu sinh ra là đã mang cái mệnh khổ rồi! Em trai, từ nay trở về sau, cậu đã có một người anh. Lạc Đà chính là anh ruột của cậu… - Như nhớ lại điều gì, Lạc Đà tiếp tục hỏi – Thế còn cô gái ấy… tên là gì nhỉ? À…, Mai Thôn phải không?

- Đúng rồi, Mai Thôn.

- Xinh đẹp, mơn mởn?

- Đúng, xinh đẹp, mơn mởn.

- Tặng cô ấy cái gì nhỉ… À…, hoa hồng?

- Hoa hồng Abyssinia, là loại hoa hồng đẹp nhất thế giới.

- Chỗ nào có bán loại hoa hồng Abyssinia này? Tôi cười:

- Tôi cũng không biết nữa, chỉ là đọc được trong sách thôi, là hoa hồng ngoại…

- Anh sẽ tìm cho cậu – Lạc Đà vỗ vai tôi – Anh đã nhớ tên rồi. Chờ đến khi có tiền, anh sẽ đi đến tận cùng trời cuối đất để tìm hoa hồng A… A gì nhỉ, à Abyssinia cho cậu. Hoa hồng Abyssinia!

Trong lúc nói, thi thoảng Lạc Đà cũng chêm vào một vài tiếng địa phương Lan Châu, tuy khó nghe một chút nhưng xem ra nó càng khiến cho lời anh ta sinh động thêm. Một lần nữa, tôi đã bị Lạc Đà chinh phục.

Có điều, trong mơ mơ hồ hồ tôi vẫn có cảm giác rằng, chính lúc Lạc Đà đang say, chính lúc Lạc Đà đang đào bới ruột gan ra để tâm sự với tôi thì đằng sau đôi mắt đang nhòe vì rượu và nước mắt kia lại có một đôi mắt khác vô cùng tỉnh táo đang nhìn tôi… Có lẽ là một cảm giác nhầm lẫn, hy vọng là như thế.

Buổi chiều, tôi đã tỉnh nhưng vì uống quá nhiều rượu nên đầu đau như búa bổ. Chuyện tương lai cho dù có diễn ra như thế nào cứ mặc xác nó, tôi tự dặn lòng như vậy nhưng cảm giác không yên tâm cứ đeo đẳng lấy tôi. Khi tôi đẩy cánh cửa phòng Lạc Đà thì phát hiện anh ta không có trong phòng.

Lạc Đà quay về rất muộn.

Vừa bước chân vào phòng, Lạc Đà đã biểu lộ một tâm trạng vô cùng kích động, cởi áo vắt lên vai, đi đi lại lại trong phòng, miệng cứ lẩm bẩm: Cậu à, nhầm rồi. Chúng ta sai rồi, quá sai, sai kinh khủng!

Tôi xoay qua xoay lại nhìn theo những bước chân của anh ta, ngơ ngác không hiểu.

- Cậu đoán xem tôi đã đi đâu và làm gì nào – Lạc Đà đưa tay chỉ trỏ đâu đó rồi tự trả lời – Tôi đến Trường Đại học Thanh Hoa để nghe một buổi tọa đàm. Thuyết trình viên là một giáo sư người phía Nam từ nước ngoài về nói chuyện về cuốn sách “Lý luận về đầu tư” của giáo sư William F. Sharpe thuộc Trường Đại học Stanford. Đúng là mở mắt thấy ngay được ánh sáng! Cậu em à, hướng đầu tư của chúng ta sai rồi. Chúng ta cần phải về phía Nam. Về phía Nam!

Lạc Đà đúng là một thiên tài. Sau đó, tôi mới phát hiện ra rằng, số mệnh của anh ta cực tốt, cảm giác của anh ta luôn mang tính phát hiện… Tôi bò dậy từ trên giường, hỏi:

- Sao anh không gọi tôi cùng đi?

Lạc Đà vẫn còn đang chìm trong suy tưởng, tiếp tục lắp bắp:

- Sai rồi. Chúng ta làm sai rồi… Chúng ta phải đi về phía Nam… Phương Nam thuộc hỏa… Tài nguyên của chúng ta là ở phương Nam…

Tư duy của Lạc Đà khá phong phú và linh hoạt, anh ta đang vận dụng những kiến thức trong “Kinh Dịch”… Tôi chỉ lặng lẽ nhìn anh ta, nói nhỏ:

- Thế… bây giờ thế nào?

Lạc Đà thoáng giật mình và hình như tâm trí anh ta đã quay về với hiện thực, anh ta lắc đầu:

- Không. Lúc này chúng ta chưa thể đi. Với hai bàn tay trắng, chúng ta đi thế nào được?

Đúng rồi. Chúng tôi vẫn trắng tay! Lúc này chúng tôi vẫn đang ở trong một lô cốt phòng không dưới lòng đất, một đồng cũng không có trong tay…, lấy gì để nghĩ đến chuyện đầu tư? Vẫn là một câu chuyện tiếu lâm thôi!

- Tôi phải ra phố đây – Rất đột ngột, Lạc Đà chuyển hướng – Mua một con dao giắt vào lưng… Nhất định tôi phải cầm được tiền! Thằng chó chết Vạn Quốc Thương kia nện chày vào đầu tôi quá nặng, nhất định hắn sẽ có đề phòng. Nhưng tôi sẽ cùng đổ máu với hắn!

Một cảm giác bất an ùa tới, tôi hỏi:

- Mua dao? Anh định làm gì?

- Cậu em à, cậu đừng sợ. Về mặt lý mà xét, chúng ta vẫn chiếm thượng phong. Công việc vẫn phải cứ tiến hành, chúng ta sẽ làm một lần cuối cùng. Sửa thì cứ sửa, chỉ cần cố gắng một tháng nữa… Đến lúc đó, nếu hắn vẫn không chịu giao tiền, chúng ta sẽ nghĩ tiếp – Ngừng lại giây lát, Lạc Đà nói tiếp – Chúng ta cũng chẳng cần phải ăn thua đủ với thằng này. Ngày mai chúng ta đến Đại học Bắc Kinh để dự buổi tọa đàm về kinh tế học, tối về chúng ta sẽ tìm đến hắn. Dù sao thì chúng ta cũng chỉ là làm việc hợp lý nhưng cố gắng chẳng để lại dấu vết gì cả.

Những ngày sau đó, cuộc sống của chúng tôi cũng không đến nỗi quá khổ. Tuy vẫn chui rúc dưới lòng đất nhưng ban ngày, chúng tôi đã có thể đi khắp nơi để tham dự các buổi tọa đàm, diễn thuyết có liên quan đến lý luận về cổ phiếu, chứng khoán…, buổi tối về nằm bò trên giường tiếp tục đóng vai Ngãi Lệ Ty, tên Mỹ là Ailice. Chúng tôi cũng nhặt nhạnh bản thảo gần như đã bị xé thành giấy lộn của Liêu Diệc Sinh và Chu Khắc Huy lại, phân ra mỗi người sửa một bản… Tất cả đều đã được chỉnh sửa xong xuôi nhưng sau khi gửi đi, chúng tôi chờ khá lâu mà chẳng có bất kỳ một tin tức nào.

… Không lâu sau đó, quả thực Lạc Đà đã mua một con dao giắt ở thắt lưng, vạt áo rộng thùng thình phất phơ che khuất con dao.

Chờ được mười ngày, Lạc Đà lại mang về một nghìn đồng:

- Vạn Quốc Thương… à, chuyên gia thẩm định nói vẫn chưa được, vẫn còn phải tiếp tục chỉnh sửa… Ý của cậu thế nào?

- Hắn ta đang câu cá à? Không sửa nữa. Một chữ cũng không sửa!

- Không sửa nữa. Chuyên gia quái quỷ gì, chỉ là mấy thằng chó chết dựa vào việc nắm tiền trong tay nên dọa người khác thôi. Chúng ta chỉ cần có tiền, còn bọn chúng thích nói gì thì cứ nói.

Tháng Sáu đã đến trước mắt rồi. Ve sầu đã bắt đầu kêu râm ran trên các hàng cây, không khí bắt đầu nóng bức. Sự nhẫn nại của chúng tôi cũng đã đến giới hạn rồi… Một buổi chiều, Lạc Đà vừa chạy về vừa thở hồng hộc, ném một chồng sách lên bàn.

Vừa liếc qua, tôi đã sững sờ. Thằng chó chết Vạn Quốc Thương kia! Mày có thể làm được như thế sao? Sách! Hắn đã lén lút in sách của chúng tôi và đã tung ra thị trường nhưng vẫn yêu cầu chúng tôi chỉnh sửa, đúng là loài bọ cạp! Lạc Đà nghiến răng:

- Tôi cũng đã đề phòng hắn sẽ làm chuyện này. Những cuốn sách này là do một người bạn của tôi gửi đến từ Lan Châu bằng thư chuyển phát nhanh.

Sách đang nằm lăn lóc trên bàn, bốn cuốn, tác giả là Ailice, lại còn mở đóng ngoặc ghi rõ là người Mỹ nữa, khổ sách khá thông dụng theo các tiêu chuẩn quốc tế 14,5cm x 20,5cm, bìa ngoài được ép láng… Nhìn tổng thể, sách in rất đẹp với màu sắc khá bắt mắt, lại có chút phong vị của sách phương Tây. Đây chính là sản phẩm mà chúng tôi “bào chế” thay cho Ailice bằng mồ hôi và nước mắt!

- Thằng chó chết Vạn Quốc Thương quá xảo quyệt. Hắn biết chúng ta vẫn còn nằm trong ổ ở Bắc Kinh cho nên thị trường sách ở đây không có lấy một cuốn, tất cả đều được phát hành ở các tỉnh xa…

Lạc Đà đang điên tiết, sờ nắn con dao đang giắt trong thắt lưng, nói gằn từng tiếng:

- Đi. Mang theo sách. Tôi sẽ thanh toán sòng phẳng với Vạn Quốc Thương!

Lúc ấy, tôi lại bình tĩnh một cách bất ngờ:

- Đại ca, đúng là anh muốn mạng đổi mạng với hắn sao?

- Nhất định phải lấy được tiền. Đó là những đồng tiền xương máu của anh em ta. Hắn dám không đưa tiền, máu sẽ đổ!

- Đại ca à, anh cứ ngồi xuống đã. Tôi hỏi thêm anh một lần nữa, anh muốn mạng đổi mạng với thằng chó chết ấy?

- Người anh em à, cậu không biết đấy thôi, cú chày này hắn đập quá nặng. Chính hắn đã tự gợi cho tôi hàng trăm hy vọng, nhưng rồi chẳng có điều nào thành hiện thực, cả nồi canh đầy ắp thịt hắn đã nuốt sạch, ngay cả một chút xương, một chút cặn cũng chẳng để cho anh em ta gặm húp lấy một miếng nữa, chỉ còn cách liều mạng thôi.

- Vậy thì, nhất thiết phải mạng đổi mạng rồi.

Tay của Lạc Đà tiếp tục sờ nắn con dao, nghiến răng nói:

- Máu đổi máu, mạng đổi mạng. Không đưa tiền, tôi sẽ khiến cho cái thân hình béo ú của hắn có hàng trăm lỗ đầy máu!

- Đại ca, anh cần phải suy nghĩ cho thật kỹ. Chúng ta hẹn nhau đến đây để làm chuyện gì, anh có nhớ không? Anh đã từng nói, một thời đại vĩ đại đang đến gần… Vạn Quốc Thương chỉ là một con chuột trong hang ngõ thôi, chỉ vì mấy đồng bạc mà chúng ta lại đem tính mạng ra đánh đổi với hắn, liệu có xứng không?

Lạc Đà đứng lặng. Anh ta cực kỳ thông minh, hấp háy đôi mắt rồi túm chặt lấy tay tôi:

- Cậu nói đúng, người anh em tốt của tôi nói quá đúng. Chúng ta còn phải đi về phía Nam. Cậu nói đi, chúng ta phải làm thế nào? Tiền, tất nhiên chúng ta phải lấy cho bằng được, nhưng bằng cách nào đây?

Tôi trầm ngâm suy tính. Trong khi tôi chưa tìm ra một phương án nào thích hợp thì hình như suy nghĩ của Lạc Đà đã chuyển được mấy vòng:

- Tôi không tin là chúng ta lại thua một con chuột nhắt nấp trong hang ngõ này. Phải suy nghĩ và chuẩn bị mấy phương án. Đến lúc đó, tôi và cậu sẽ có một người đấm một kẻ xoa, một người mang “mặt đỏ”, một người “mặt trắng” để mà dọa hắn.

Sau đó, chúng tôi ngồi đối diện nhau để tính toán những phương án đòi tiền. Trước khi lên đường tìm Vạn Quốc Thương, Lạc Đà còn dặn tôi:

- Ngô Chí Bằng, tôi là một thằng nóng như Trương Phi, cậu bình tĩnh hơn tôi. Từ nay trở về sau, mỗi khi đầu óc tôi bốc hỏa, cậu cố gắng cảnh tỉnh tôi. Như thế, chúng ta cần phải có một ám hiệu, đến lúc đó, cậu chỉ cần ra hiệu là tôi sẽ tỉnh lại ngay.

Lạc Đà sẽ sắm vai “mặt đỏ”. Tôi biết, cần phải có sự ký kết ngầm giữa hai người mới có thể phối hợp với nhau một cách nhịp nhàng được và bất kỳ việc gì cũng phải có giới hạn của nó, vạn nhất lửa trong đầu bốc lên thái quá thì mọi việc sẽ hỏng bét, không đâu vào đâu cả. Có điều, cái “giới hạn” ấy rất khó nắm bắt. Đúng lúc đó, đột nhiên tôi chợt nhớ đến quê nhà, nhớ đến vùng đất vàng vàng mênh mông bát ngát ấy và lên tiếng:

- Thế này nhé, đến lúc cần phải cảnh tỉnh anh, nói chung là trong mọi trường hợp cần phải cảnh tỉnh, tôi sẽ nói “lão Thái đến rồi”, tiếp bước nữa, tôi sẽ nói “Lương Ngũ Phương đến rồi”. Nếu tôi nói câu này thì anh phải biết là màn kịch đã vượt quá giới hạn rồi đấy.

Lạc Đà lẩm nhẩm gì đó trong miệng một đỗi rồi gật gù:

- “Lương Ngũ Phương”… “Lương Ngũ Phương”… Tôi biết rồi, ý của nó là “quá giới hạn”.

- Tiếp theo, khi đối diện với nguy hiểm, cần thiết phải bảo anh quay đầu lại, tôi sẽ nói “Đỗ Thu Nguyệt” hoặc là “lão Đỗ”…

- Cậu đặt ra cái ám hiệu này thấy là lạ thế nào ấy.

- Tất cả đều là tên người. Tên người dễ nhớ. Còn có thêm một biệt hiệu nữa là “Bát bộ đoạn trường tán”. Anh nhớ kỹ nhé.

Lạc Đà ôm chặt lấy tôi, nói:

- Tôi nhớ kỹ rồi. Đây là ngôn ngữ của riêng hai anh em chúng ta, không được để cho bất cứ ai biết. Sau này, cho dù đi đến bất kỳ nơi nào, suốt cả cuộc đời này, đây là điều bí mật của riêng chúng ta.

- Tốt rồi – Tôi đáp gọn lỏn.

Tiếp theo đó, tôi và Lạc Đà bắt tay vào công tác chuẩn bị. Dựa vào trí nhớ, chúng tôi phân công nhau đến bưu điện gọi cho tất cả bạn học cũ thời đại học, nhờ họ thăm dò tình hình phát hành những cuốn sách của Ngãi Lệ Ty – Ailice ở các tỉnh và thành phố trong toàn quốc. Gọi điện xong và qua phân tích tình hình, chúng tôi thấy Vạn Quốc Thương chẳng phải tay vừa. Hắn đã phát hành sách của Ngãi Lệ Ty – Ailice ở hầu hết các tỉnh thành khắp cả nước, chỉ sơ lược tính toán, với bốn cuốn sách, hắn đã có thể kiếm lời được hơn một triệu đồng! Lạc Đà tức điên, tức đến nỗi không biết chửi ai bèn cứ chửi trời, chửi đất, chửi cả cha mẹ!

Tiếp theo, chúng tôi bí mật len lỏi vào Phòng quản lý vận chuyển hàng hóa trong ga Bắc Kinh, thông qua người phụ trách công việc này, chúng tôi ngấm ngầm điều tra những điểm nhận hàng được gửi từ Vạn Quốc Thương. Qua đó mới biết, lão Vạn có người thân làm ở bộ phận vận chuyển của ngành đường sắt nên không dùng phương thức vận chuyển với số lượng lớn mà gửi hàng đi bằng cách đóng thành những kiện nhỏ. Vận chuyển với số lượng lớn phải cần đến tàu chở hàng, lại chậm; trong khi đó, việc gửi hàng bằng những kiện nhỏ thì có thể gửi bất cứ tàu khách nào, chỉ trong một ngày là những cuốn sách đã có thể theo các đoàn tàu khách mà có mặt ở khắp nơi… Lần theo các đầu mối, thậm chí chúng tôi cũng chẳng ngại gì gian khổ, bí mật đến huyện Thông. Ở đó có một nhà in cá thể, lão Vạn in Ngãi Lệ Ty – Ailice ở đó.

Tiếp theo nữa, chúng tôi bí mật dõi theo tung tích Vạn Quốc Thương, phát hiện thêm rằng, lão ta đã mua một chiếc ô tô mới, loại ô tô liên kết sản xuất giữa Thượng Hải với Đức, hiệu Bạt Tát Đặc, tên tiếng Anh là Passat, có giá hơn hai trăm nghìn đồng. Điều này chứng minh, trong tay Vạn Quốc Thương có rất nhiều tiền và tất cả đều là tiền mặt.

Chúng tôi còn phát hiện rằng, sau khi có tiền, Vạn Quốc Thương thậm chí không thèm về nhà. “Cứ điểm” của hắn chính là Cát Lâm hội quán. Hắn rất mê được tắm trong bồn nước ấm pha sữa tắm nổi bọt bong bóng cho nên thuê hẳn một phòng dành riêng cho mình ở đấy. Chạy đôn chạy đáo suốt một tuần, tất cả những thông tin có liên quan đến Vạn Quốc Thương chúng tôi đều nắm trong tay.

Tính khí nóng nảy của Lạc Đà lại được dịp trỗi dậy. Anh ta như kẻ phát rồ, miệng lúc nào cũng lẩm bẩm: Đồ chó chết, nhất định phải thấy máu đổ, cần phải có máu!... Nếu đúng là không thể trở về thì cá chết lưới cũng phải rách!

Nói thì nói vậy thôi, đương nhiên chúng tôi không muốn sự tình phải đến mức cá chết lưới cũng phải rách. Mục đích của chúng tôi là cầm được tiền. Một buổi chiều, chúng tôi lần dò đến “cứ điểm” của Vạn Quốc Thương tại Cát Lâm hội quán.

Trông thấy chúng tôi, Vạn Quốc Thương tỏ vẻ rất nhiệt tình, đầu tiên là mời ngồi, tiếp theo là gọi người pha trà… Tiếp theo là ngẩng mặt lên nhìn Lạc Đà, ngọt nhạt:

- Anh họ à, không có cách nào khác, vẫn chưa thể thông qua. Chuyên gia thẩm định nói cần phải tiếp tục chỉnh lý.

- Thật sao? Cần phải sửa nữa à? – Lạc Đà tỏ ra bình thản.

- Đúng, tiếp tục sửa.

- Sửa đến chết, đúng không?

Vạn Quốc Thương thoáng chút sững người, ánh mắt hiện rõ vẻ cảnh giác.

- Lão Vạn, cậu không làm những điều bình thường như con người đúng nghĩa, cũng không biết nói tiếng của con người nữa rồi! Người anh em, đưa ra đi, đưa ra để cái thằng bán trời không văn tự này xem một tí.

Tôi lôi trong túi ra bốn cuốn sách đập mạnh đánh “chát” xuống mặt bàn… Ngay lập tức, hỏa khí đã bốc lên đỉnh đầu của Lạc Đà. Anh ta bật dậy, mở phăng cúc áo, nghiến răng nghiến lợi phát ra từng tiếng một:

- Xem đi! Đây là cái gì? Không phải mày đã nói là những gì bọn tao viết ra đều là vụn vặt, là rác rưởi cả sao? Không phải mày đã nói là một chữ của bọn tao cũng không dùng được sao?... Đọc đi! Đọc cho kỹ vào!

Vạn Quốc Thương đã phát hoảng, lắp bắp:

- Đại ca, đừng nóng, đừng vội… Để tôi xem sao – Hắn đi đến cạnh bàn, liếc qua bìa sách rồi lật lật mấy trang, tiếp theo là đưa tay vỗ vỗ mấy cái vào sau đầu, đôi tròng mắt đảo một vòng – Đại ca à, đây là sách in lậu. Không biết thằng chó chết nào đã làm chuyện thất đức này? Để tôi nghĩ thử xem, nghĩ xem… Bản thảo, đúng rồi, bản thảo chỉ nằm trong tay các chuyên gia thẩm định mấy ngày, có phải là mấy thằng chuyên gia này đã nổi lòng tham lén lút đem bán bản thảo cho bọn đầu nậu? Không thể như thế được, đều là những người có danh có tiếng cả. Hay là thằng nhỏ họ Thôi làm cái việc mang bản thảo đến cho chuyên gia? Thằng nhỏ này… tôi nghĩ nó cũng chẳng có gan để làm chuyện này… Để tôi điều tra, ngay lập tức tôi sẽ cho người điều tra, điều tra đến cùng!

- Vạn Quốc Thương! Mày đừng có sắm vai lợn để mà chờ ăn cọp nữa. Mày không cần da trên mặt mày nữa hay sao? Mày được sinh ra từ trong ổ lợn à? Miệng mày phun ra toàn là cứt lợn thế! Được rồi! Tao đã gặp được thằng không cần đến da mặt rồi. Từ trước đến nay tao chưa hề gặp ai không cần đến da mặt, nay đã được gặp thì nhất định phải xé, phải băm nát cái mặt ấy ra như tương thôi!

Vạn Quốc Thương vẫn giữ nguyên bộ mặt oan ức, nói cứng:

- Đại ca, cho tôi thề một câu với anh được không? Trời xanh ở trên cao, tôi làm chuyện này sao? Nếu tôi có tâm địa làm chuyện này thì cứ để cho rồng bắt tôi đi!

Đến lúc ấy tôi mới chen ngang vào cuộc đối thoại:

- Đại ca, “lão Thái” vẫn chưa đến. Chuyện này vẫn chưa nhất thiết phải thấy máu… – Nhìn qua Vạn Quốc Thương, tôi nói rất từ tốn – Lão Vạn à, đại ca Lạc Đà là bạn của anh, còn giữa tôi và anh chẳng phải bạn bè gì. Sự tình đã đến mức như lúc này, thôi thì chúng ta không bàn luận gì đến tình tiết nữa thì dễ nói chuyện với nhau hơn. Nói thẳng ra là thế này, anh in sách ở đâu, gửi hàng đi ở ga nào, hàng được gửi bằng số lượng lớn hay bằng những kiện nhỏ lẻ, sách được gửi đến những tỉnh nào, thành phố nào…, chúng tôi đều biết một cách rõ ràng. Nói thêm để anh biết, bạn bè tôi ở khắp nơi dưới trời này, anh cứ suy nghĩ đi!

Vạn Quốc Thương nhìn tôi với ánh mắt chất chứa vẻ kinh ngạc, tiếp theo đó, đưa tay vỗ mấy cái vào phía sau đầu rồi vặn vẹo chiếc dái tai bên trái một cách có ý thức, cuối cùng cố làm ra vẻ đã định thần, cầm ấm trà rót đầy một cốc, uống cạn rồi nói với một chất giọng nửa thành thực nửa vô lại:

- Được rồi, được rồi, tôi nhận. Không sai tí nào, sách đã được phát hành đi khắp nơi, có điều tiền thì tôi chưa thu về được. Chờ tôi thu tiền đã nhé. Chỉ cần thu được tiền về thôi, còn lời hứa của tôi thì không hề thay đổi, một cuốn mười nghìn, không thiếu một xu.

Mặt Lạc Đà đã đỏ tía lên như máu, anh ta đập tay chan chát lên mặt bàn, xổ một tràng:

- Vạn Quốc Thương! Mày có biết da mày mà bỏ vào vạc dầu sôi thì nó sẽ thế nào không? Trước khi cháy khô, mày có muốn biết có ai cùng cháy với mày không? Mày biết được mấy chữ Hán mà dám tế ngựa chạy giữa hồ mực, dám giỡn mặt với ông mày đây hả? Nào, lại đây! Mày một dao, tao một dao, đầu đối đầu… Băm nát!

Hai tiếng cuối cùng được Lạc Đà gào lên rất to, tôi vội vàng lên tiếng:

- Đại ca, hượm đã! Đừng vội. “Lão Thái” chốc nữa sẽ đến! Đương nhiên là Vạn Quốc Thương không biết ý nghĩa của “lão Thái” là thế nào, cũng không biết “lão Thái” mà tôi nói đến là người nào. Hắn chết lặng giây lâu rồi nói:

- Cho dù có ai đến cũng vậy thôi, không có tiền là không có tiền. Mẹ kiếp! Dao có kề vào cổ cũng chẳng có tiền. Có bản lĩnh thì đi tố cáo đi!

- Tốt thôi, lão Vạn! Thế này nhé… – Tôi nói – Tiền chúng tôi không cần nữa. Đại ca, không cần tiền nữa, chúng ta về. Nhưng trước khi về, tôi khuyên lão Vạn một câu nhé: Đừng đi vào con đường cụt. Tôi nói cho anh biết ba địa chỉ, một là Phòng vận chuyển hàng hóa ở ga Bắc Kinh, hai là xưởng in ở số tám mươi bảy đường Đông Đại ở huyện Thông, ba là kho chứa sách ở hẻm Dương Quải cạnh đường Vương Quảng Phúc tại Bắc Kinh… Tôi còn lưu lại cho anh ba số điện thoại: Một là Văn phòng Cục Văn hóa Bắc Kinh chuyên trách điều tra việc in sách lậu, hai là Đội thi hành pháp luật trong việc xuất bản sách báo Bắc Kinh, ba là Đội đặc nhiệm chống văn hóa phẩm đồi trụy thuộc Sở Công an Bắc Kinh… Cáo từ!

Đúng lúc ấy, Lạc Đà bất lình lình rút con dao trong thắt lưng ra, găm mũi dao nhọn hoắt vào phía ngực bên trái của chính mình, gằn giọng:

- Người anh em, cậu đi đi. Còn tôi, tôi sẽ lấy máu của thằng chó chết này để hòa với máu của tôi! Nhớ kỹ, thanh minh sang năm, đốt cho tôi một ít tiền giấy…

Nói xong, anh ta ấn mạnh con dao vào ngực. Ngay lập tức, một dòng máu nóng hổi trào ra…

Mặt Vạn Quốc Thương cắt không còn giọt máu.

Mặt tôi có lẽ cũng chẳng khác so với Vạn Quốc Thương. Thực ra thì chúng tôi đã thương lượng kỹ rồi. Mục đích của chúng tôi chỉ là dọa Vạn Quốc Thương để lấy tiền nên đã ra phố mua một chai nước quả hồng màu đỏ tươi để làm máu giả, cho vào túi nilon và dán lên ngực trái của Lạc Đà… Có điều, trước khi khởi hành đến đây, anh ta đã bóc cái túi nước quả ấy vất xuống đất, nói là đã suy nghĩ kỹ rồi, nhất định phải thấy máu. Việc này chỉ cốt để dọa, nhưng nhất định phải là máu chính hiệu, nếu không, vạn nhất sơ sẩy, không khéo mọi chuyện được sắp xếp chu toàn lại biến thành vụng về, một hào cũng không cầm được trên tay. Lúc ấy, tôi cũng cho rằng lời Lạc Đà rất có lý nên mặc nhiên chấp thuận… Có điều, điềuB mà tôi không thể ngờ tới là Lạc Đà thực hiện việc ấy nhanh đến như vậy. Ngày ấy, anh ta mặc một chiếc áo sơ mi trắng ngắn tay, chỉ trong chốc lát máu tươi đã thấm đẫm cả vạt áo bên trái. Tôi nhào tới, hai tay giữ chặt lấy cán dao:

- Đại ca, anh không muốn sống nữa sao? Đi, tôi đưa anh đến bệnh viện.

Bàn tay phải của Lạc Đà vẫn nắm chặt cán dao, mím miệng nén đau, anh ta nói dứt khoát:

- Cậu đi đi. Tôi nhất định phải chết ngay tại đây. Không phải vì tiền, mà là vì trả giá cho đôi mắt mù của tôi, đi kết bạn với một thằng lưu manh! Tôi xin lỗi tất cả anh em, tôi phải chết để tạ tội với anh em, với trời đất…

Đúng là Lạc Đà đã lên cơn điên rồi! Mũi dao đã găm vào ngực anh ta khoảng gần ba phân và rõ ràng, anh ta vẫn đang có ý định dùng sức để ấn cho nó cắm sâu vào bên trong hơn nữa… Tôi kêu lên:

- Đại ca! Anh tỉnh lại đi! “Lão Thái” đã nói chờ khoảng mười phút nữa, ông ấy sẽ đến!

Lúc ấy, đúng là đến lúc ấy, máu đã bắt đầu nhỏ ròng ròng xuống đất… Vạn Quốc Thương đứng chết trân từ lúc Lạc Đà rút dao ra đến giờ và hình như hắn cũng đã ý thức được rằng, sự tình đã trở nên cực kỳ nghiêm trọng. Hắn biết, trong trường hợp xấu nhất là có án mạng xảy ra, tất nhiên sẽ kéo theo bao nhiêu sự đổ bể, bao nhiêu cơ quan sẽ nhảy vào điều tra và lúc ấy, hắn thực sự biến thành một quả trứng thối đúng nghĩa… Do vậy, hai tay Vạn Quốc Thương chắp lên trước ngực, hắn van vỉ:

- Đại ca, tôi phục rồi… Lăn lộn ở Bắc Kinh bao nhiêu năm nay nhưng đây là lần đầu tiên tôi được gặp một kẻ lưu manh còn hơn cả chính tôi. Chờ chút!

Nói xong, Vạn Quốc Thương đi vào phòng trong và chỉ lát sau đã cầm trên tay một bó tiền giấy, đập đánh “rầm” lên mặt bàn:

- Một trăm nghìn! Một trăm nghìn để anh dưỡng thương, đủ chưa?

Tôi nhìn bó tiền. Cuối cùng cũng moi được tiền rồi. Tôi đỡ Lạc Đà đứng lên:

- Đại ca, lão Vạn đã đưa tiền rồi. Mọi việc coi như xong… Đừng, đừng rút con dao ra, rút ra là trở tay không kịp nữa đâu. Đi! Tôi đưa anh đến bệnh viện.

Vừa nói, tôi vừa cầm lấy bó tiền, cho vào chiếc túi đeo bên dưới rồi lôi Lạc Đà đi. Nhưng anh ta không chịu đi, gào to:

- Đừng kéo tôi! Tôi không đi đâu cả! Cậu tưởng tôi đến đây vì tiền sao? Vì sự tôn nghiêm! Sự tôn nghiêm, cậu hiểu không?

Nói đây đây, Lạc Đà “hực” lên một tiếng và bật khóc! Vừa rời khỏi Cát Lâm hội quán, Lạc Đà đã nắm tay tôi, thều thào:

- Nhanh! Đi nhanh…

Đến lúc ấy, tôi mới nhận ra sắc mặt Lạc Đà đã trắng bệch, toàn thân bắt đầu run lên từng đợt, đôi tay anh ta hầu như không còn làm chủ được nữa và thân thể anh ta đang đổ ập xuống tay tôi. Đến khi bước lên taxi, Lạc Đà vẫn còn ngoái đầu nhìn lại, thở dốc đứt quãng:

- Có ai đuổi theo không?

- Không!

Taxi chạy qua một ngã rẽ, tôi bảo lái xe chạy thẳng đến bệnh viện gần nhất.

… Mũi dao đã găm vào ngực trái Lạc Đà sâu đến gần nửa tấc, vết thương được khâu bảy mũi ngay tại phòng cấp cứu. Bác sĩ nói, đúng là Lạc Đà có phúc, nếu lệch một phân thôi thì đã chọc thẳng vào động mạch vành, sâu hơn chút nữa thì găm thẳng vào tim. Băng bó xong xuôi, Lạc Đà thì thầm vào tai tôi:

- Lão đệ chớ lo, tôi đã ngâm con dao ấy trong rượu suốt cả đêm rồi, đã khử trùng.

Đúng rồi, cuối cùng chúng tôi cũng đã cầm được tiền trong tay, có điều chúng tôi chẳng có một chút cảm giác phấn chấn nào. Thương tích Lạc Đà không nặng nhưng dù sao cũng bị băng bó, trông chẳng khác một thương binh trong thời chiến. Rời khỏi cổng bệnh viện, ánh mắt tôi và Lạc Đà gặp nhau, trong ánh mắt của mỗi người hình như đều có ý: Lương tâm chúng tôi đã bị vất cho chó gặm mất rồi! Lạc Đà lên tiếng trước:

- Con chuột cống ấy chửi tôi là gì nhỉ?

- Đại lưu manh!

Chúng tôi đều là người có học, tôi học sử. Vậy văn hóa truyền thống trong tôi bây giờ đang ở nơi nào? Sau đó, trong xã hội hiện đại lưu truyền rất rộng rãi một câu: “Kẻ lưu manh không đáng sợ, đáng sợ là kẻ lưu manh có văn hóa”. Đó chính là câu chửi nhắm vào chúng tôi sao?

Mặt đã dâm dấp nước mắt, Lạc Đà thì thào hỏi tôi:

- Ngô, chúng ta thành kẻ bỉ ổi rồi sao?

- Đúng! Chúng ta thành những kẻ bỉ ổi rồi!

Lạc Đà đưa tay quệt nước mắt:

- Ngô à, đúng là chúng ta đã hóa thành kẻ bỉ ổi rồi. Từ nay về sau, chúng ta không làm những chuyện tương tự thế này nữa.

Đi dưới những bóng cây hai bên đường, Bắc Kinh trong mắt chúng tôi bỗng nhiên trở nên đẹp lạ lùng. Chào đón ngày mồng một tháng Bảy, khắp nơi đều bày rất nhiều hoa mồng một tháng Bảy, khắp nơi đều bày rất nhiều hoa tươi. Tuy mùa hè nóng bức nhưng tâm trạng chúng tôi cũng đã dần dần tốt lên. Chúng tôi tìm một quán ăn tương đối sang trọng, có máy điều hòa không khí hẳn hoi, ăn một bữa cơm, uống mỗi người vài chai bia lạnh và trong sự lặng lẽ, trầm ngâm, dần dần chúng tôi một lần nữa đã khôi phục được cảm giác mình là “người có văn hóa”.

Có điều, khi chúng tôi gọi taxi để quay về với cái lô cốt phòng không, xe vừa chạy độ khoảng trăm mét, Lạc Đà đột nhiên nói to:

- Dừng! Dừng lại.

- Sao thế? – Tôi hỏi.

Lạc Đà không trả lời, chui ra khỏi xe. Tôi đành phải xuống theo. Lạc Đà lôi tôi đứng trên vỉa hè, hạ thấp giọng:

- Chúng ta không thể về đó, đúng hơn là đừng nên về đó nữa.

- Chúng ta chưa trả phòng, đồ đạc vẫn còn cả ở đó. Lão Vạn…?

Mặt Lạc Đà thoáng một chút khổ tâm, anh ta ngập ngừng:

- Ngô à, đừng về đó nữa, chúng ta tìm một khách sạn nào đó ở tạm, sau đó sẽ nói chuyện.

Tôi nhìn thẳng vào mắt Lạc Đà. Anh ta vốn có đôi mắt rất sắc sảo, lanh lợi nhưng trong thời điểm ấy, hình như ánh mắt anh ta cố tình tránh cái nhìn của tôi. Tôi hỏi:

- Cuối cùng thì có chuyện gì?

Lạc Đà cứ ngắc ngứ, ho húng hắng liên tục rồi mới nói:

- Ngô à, tôi là thằng bán trời không văn tự nhưng lúc này… khó nói quá, không mở miệng được.

- Đến nước này rồi, đối với anh em ta còn gì là không thể làm được. Nói đi!

Da mặt Lạc Đà tự dưng đỏ ửng, giọng nói đượm chút khó xử:

- Tối hôm qua, khi Tiểu Lợi đến trực, tôi nghe thấy cô ấy nôn mửa trong nhà vệ sinh…

- Anh đụng chạm vào cô ta làm gì – Tôi lo lắng – Cô ta chỉ là một cô gái bình thường, mập, xấu…

- Ngô à, tôi không hề có ý định đụng chạm đến cô ta – Lạc Đà lúng túng giải thích – Là cô ta chủ động đụng chạm tôi… Đó là chuyện xảy ra hơn một tháng trước. Ngày ấy, chúng ta đang đói khổ, quá buồn chán, tôi nằm trong phòng hát bài dân ca “Hoa nhi”, không ngờ cô ta lại đẩy cửa đi thẳng vào giường tôi…

Tôi kinh ngạc tột độ. Dưới cái lô cốt phòng không được ngăn bởi những tấm ván ép để tạo nên những căn phòng hình ô vuông, mỗi bề không quá ba mét ấy, mọi động tĩnh cho dù là nhỏ nhất trong từng ô vuông đều không thể không lọt đến tai tất cả những ai bên ngoài, nhưng Lạc Đà lại làm được chuyện đó. Chưa nói, anh ta còn là một kẻ tàn tật, lưng gù, chỉ có một cánh tay rưỡi, ma lực của anh ta ở chỗ nào?

- Đại ca, anh đúng là một tài tử phong lưu – Tôi không che giấu sự thán phục – Anh đi đến đâu cũng không dứt được thói trăng hoa. So ra tôi không chỉ xứng đáng để xách dép cho anh trong chuyện này.

Lạc Đà như bị cấm khẩu, chỉ biết giơ tay lên tát vào mặt mình mấy cái:

- Đại ca đáng bị đánh, chỉ đáng là một chậu tương thối đã làm khó cho cậu rồi. Đây, đại ca vái cậu một cái coi như là tạ tội với cậu.

Nói gì thì nói, Lạc Đà vẫn là người chí tình chí nghĩa. Khi đã tìm được một khách sạn, chúng tôi đã ngồi lại chia tiền, Lạc Đà đã đẩy năm mươi nghìn về phía tôi với một thái độ dứt khoát không thể chối từ. Số tiền này là do chính anh ta dùng máu để đổi lấy. Sau đó, anh ta lấy từ trong phần tiền của mình ra một nghìn đồng cho vào một chiếc phong bì đưa cho tôi:

- Ngô à, tôi đã thật sự làm khó cậu rồi, nhưng nhờ cậu chuyện này. Khi nào về chỗ trọ để dọn dẹp đồ đạc thì đưa số tiền này cho Tiểu Lợi. Tuy chỉ có một lần… và cho dù cô ta có thai hay không, tôi là đàn ông, tôi phải có trách nhiệm.

Tôi gật đầu nhưng rồi lại lắc đầu, không nói được thêm lời nào. Lạc Đà tiếp tục nói:

- Chúng ta cần phải đi về phía Nam. Chúng ta sẽ dùng số tiền này để làm vốn liếng khuấy đảo thiên hạ ở trời Nam, cần phải chi tiêu thật tiết kiệm. Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn một món nợ. Liêu mười nghìn, Chu mười nghìn là món nợ chúng ta phải nhớ, nhất định phải trả cho hai người ấy. Sau này, nếu cuộc sống của chúng ta khấm khá hơn, chúng ta vẫn sẽ trả cho họ với lợi tức xứng đáng.

Tôi gật đầu đồng ý một cách trịnh trọng. Con người Lạc Đà rất khí khái và đây cũng là điều mà tôi thêm bái phục anh ta.

Sáng hôm sau, tôi dồn hết can đảm để quay về chỗ trọ, làm xong các thủ tục trả phòng cần thiết, khi chuẩn bị rời khỏi nơi ấy, tôi chần chừ đứng lại thật lâu trong giao thông hào. Chúng tôi đã từng ẩn nấp tại đây hơn nửa năm, những ngày ấy sao mà khổ, có điều khi sắp phải ra đi, tự dưng trong lòng tôi lại dâng lên một cảm giác lưu luyến. Đúng lúc ấy, cô nhân viên phục vụ có tên là Tiểu Lợi đột nhiên đuổi theo tôi:

- Thầy Ngô à, có một lá thư của thầy.

Tôi giật mình nhìn cô ta:

- Của tôi? Không thể có đâu!

- Ngoài phong bì ghi Ngô Chí Bằng, có phải của thầy không?

Tôi lặng người. Ông trời ạ, đây là thư của ai? Không ai biết tôi đang ở Bắc Kinh… Khi đưa tay nhận chiếc phong bì, tôi vẫn cố hỏi vớt vát:

hỏi vớt vát:

- Ở đâu gửi đến?

- Không có địa chỉ, cả tên người gửi cũng không có.

Tôi cầm chặt lá thư trong tay, không nói thêm gì. Lúc đó tôi cũng không thể xác định được Tiểu Lợi đang đứng ở đâu nữa, chỉ nghe thấy tiếng nói có vẻ ngập ngừng của cô ta:

- Thầy Lạc… đâu rồi?

- Thầy Lạc có việc cần kíp nên đã đi trước rồi. À, anh ấy có gửi cho cô một lá thư.

- Thư đâu? – Tiểu Lạc vội vàng hỏi.

- Tôi gửi ở chỗ Tiểu Thôi rồi.

Tiểu Lợi ngoái đầu nhìn về phía quầy phục vụ, nhỏ giọng:

- Thầy Lạc… có quay lại không?

- Anh ấy đi về phương Nam rồi.

Cô phục vụ mập tròn có tên Tiểu Lợi ấy hình như có chút bần thần, lẩm bẩm:

- Phương Nam?

- Đúng, phương Nam.

Nói để ông biết, lá thư mà Tiểu Lợi đưa cho tôi đúng là không có tên tuổi lẫn địa chỉ người gửi.

Khi tôi xé chiếc bì thư, cho dù ông đoán thế nào thì cứ đoán, tâm trạng tôi vẫn cứ giống như vừa mới bị rơi tõm vào một hố băng. Đó là một lá thư khiến đầu óc tôi muốn nổ tung. Đúng là giữa ban ngày gặp ma! Bên trong chỉ vỏn vẹn có một mảnh giấy bằng hai ngón tay ghép lại, trên mảnh giấy ấy chính là bút tích của dượng tôi – những con chữ mà thuở nhỏ ngày nào tôi cũng thấy, chỉ vỏn vẹn có bốn chữ: “Cho xin ngụm sữa!”.

CHƯƠNG BỐN

Ông có biết cái gì gọi là “Nam Đường Bắc Lương” không?

Đó là “bia miệng”. Đó là một loại thanh danh được người dân dã vùng bình nguyên đua nhau truyền tụng, phạm vi truyền bá ước khoảng hai hoặc ba mươi cây số vuông, thời gian truyền bá cũng khá ngắn ngủi, chỉ vài năm là cùng và sau đó thì không được ai nhắc lại nữa.

Trong những ký ức về thuở niên thiếu của tôi, bốn tiếng “Nam Đường Bắc Lương” được người ta bàn tán xôn xao trong một khoảng thời gian ngắn. Nam Đường là Đường Đại Hồ Tử, người ở nông trường Nam Các. Bắc Lương chính là Lương Ngũ Phương người thôn Vô Lương. Ngày ấy, cả hai đều là những người thợ xây nổi tiếng khắp vùng bình nguyên, có điều họ hơn kém nhau đến ba mươi tuổi.

Hình như đó là vào năm một nghìn chín trăm sáu ba. Chính quyền thị trấn quyết định xây một cái hội trường rất to, cùng một lúc triệu tập hai đội thợ, một đội do Đường Đại Hồ Tử ở nông trường Nam Các đứng đầu, trong tay lão ta có đến mấy chục đồ đệ. Đội còn lại do ông Cửu người thôn Vô Lương dẫn đầu, dưới tay ông Cửu cũng có rất nhiều đồ đệ, Lương Ngũ Phương chính là một trong số những đồ đệ ấy.

Hai đội thợ cùng tham gia xây dựng hội trường, rất tự nhiên là trong quan hệ sẽ nảy sinh ý thức bất phục lẫn nhau, thường xuyên có lời qua tiếng lại. Lúc ấy, Đường Đại Hồ Tử đang trong thời kỳ sung sức nhất, tay nghề của lão ta cũng không hề kém cạnh bất kỳ ai. Khi hội trường đã sắp xây xong, chỉ còn lại hai cái xông, xây xong hai cái xông này là sẽ tiến hành thượng lương, gác đòn dông. Đội của Đường Đại Hồ Tử phụ trách phần xông phía Bắc và do chính tay lão ta xây, có hai đứa đồ đệ giúp đỡ, phần xông phía Nam tất nhiên phải do ông Cửu chính tay làm, có điều tuổi ông ấy đã cao, chân cũng đã run. Không leo lên giàn giáo thì rõ ràng thua kém đối phương, nhưng nếu leo lên cái giàn cao và chênh vênh như thế, ông Cửu sợ chân tay mình không linh hoạt… Đang lúc ông Cửu do dự, Ngũ Phương lên tiếng:

- Ông Cửu à, để con lên nhé.

Ông Cửu nhìn Ngũ Phương. Tuy gã này mới có mười tám nhưng trong số các đồ đệ của ông ấy, Ngũ Phương là đứa thông minh nhất. Ông Cửu gật đầu nhẹ nhẹ, chỉ nói hai tiếng:

- Cẩn thận!

Lúc ấy, Ngũ Phương mười tám tuổi, khí thế hừng hực có thể nuốt cả sao Ngưu sao Đẩu mới dám ra mặt đối đầu với bậc sư phụ Đường Đại Hồ Tử. Ban đầu, Đường Đại Hồ Tử chẳng coi Ngũ Phương vào đâu cả, chỉ nhìn thẳng vào ông Cửu, nói:

- Lão Cửu à, đáy quần của ông ướt sũng rồi à? Ông Cửu chỉ cười nhẹ, chẳng nói chẳng rằng.

Sau đó, Đường Đại Hồ Tử và Ngũ Phương bắt tay vào việc xây cái xông, từng lối gạch nối nhau lên cao dần, nhọn dần. Cho đến viên gạch cuối cùng được đặt lên nóc, cả hai cái xông đều thẳng tắp, không lệch một phân.

Cần phải biết rằng, Đường Đại Hồ Tử hoàn thành xây cái xông dưới sự giúp sức của hai đồ đệ, riêng Ngũ Phương chỉ làm một mình… Ngồi ở dưới đất, ông Cửu chỉ chăm chắm nhìn vào sợi dây màu mực treo lủng lẳng trên nóc, hình như ông ấy đang cố nuốt những suy nghĩ xuống bụng mình.

Đường Đại Hồ Tử tự mình xông ra trận tuyến nên rất tự nhiên không thể chấp nhận thua cuộc. Có điều, tính tình của lão ta lại nóng nảy, nhìn thấy đối thủ của mình chỉ là một thằng oắt con hỉ mũi chưa sạch lại bất phân thắng bại với mình nên nét mặt của lão ta trông rất khó coi, cứ quát tháo, chửi rủa hai đứa đồ đệ thậm tệ, nào là “làm như cứt”, nào là “đồ bất tài vô dụng”… khiến hai gã này có cảm giác bị tạt máu chó vào mặt… Phía đối diện, Ngũ Phương không hề hé môi, có điều một đường bay, mỗi viên gạch cứ thế mà xuất hiện, chẳng kém đối phương một viên nào. Điều đó khiến cho Đường Đại Hồ Tử càng tức điên, thi thoảng cái bay trong tay lão lại rơi xuống đất.

Chờ đến khi đòn dông đã được đặt lên, Đường Đại Hồ Tử cố vớt vát thể diện, tiếp tục leo lên giàn giáo và đắp ở đầu hồi trên nóc một con rồng bằng xi măng. Lão ta là một cao thủ trong chuyện đắp hình rồng nức tiếng xưa nay, chỉ cần mấy đường bay là cái miệng rồng sinh động đã hình thành. Phía bên kia, đáng ra thì Ngũ Phương cũng phải đắp hình một con rồng để hình thành nên thế “hai con rồng đùa với hạt châu” trong kiến trúc truyền thống. Nhưng hình do Ngũ Phương đắp không phải là rồng. Thuở nhỏ, Ngũ Phương đã từng nổi tiếng là “trâu nghé chẳng sợ gì hổ” nên đại khái là lúc này trong ý thức hắn đã có ý định đối đầu với Đường Đại Hồ Tử, từ đó mà sự nhanh nhạy và trí thông minh được đánh động, dưới bàn tay điệu nghệ của hắn, một con kỳ lân đã xuất hiện. Việc này khiến Đường Đại Hồ Tử nghĩ là mình đã nắm chắc phần thắng. Lão ta cao giọng:

- Xuống ngay, thằng oắt con! Mày có biết quy định không?

Có điều, từ phía bên dưới, tiếng la ó, bình luận của bọn đồ đệ hai bên đã bắt đầu. Bên phía Bắc có ai đó gào to: Rồng thì phải là rồng cả chứ. Chuyện này có phải là chơi đâu? Sao lại đắp hình chó không ra chó thế! Bên phía Nam cũng có ai đó đáp trả ngay: Kỳ lân! Chính là kỳ lân! Dựa vào cái gì mà không cho đắp hình kỳ lân!

Hai bên đều phải là rồng cũng có cái lý của nó, hình rồng và kỳ lân cũng có cái lý của rồng và kỳ lân. Do vậy mà hai đội thợ không ai chịu nhường ai, suýt chút nữa thì xảy ra ẩu đả.

Ông Cửu là người đứng đầu đội của đội thôn Vô Lương, từ trong thâm tâm, ông ấy cũng nhận ra là chuyện đắp hai đầu nóc hai con vật như thế chẳng thích hợp với quy định xưa nay tí nào. Nhưng không chờ đến phiên ông Cửu mở miệng thì đã có người lên tiếng. Nghe đâu rằng, người lên tiếng họ Kiều, Phó Bí thư huyện ủy, thường đeo kính trắng chứng tỏ là người có văn hóa. Ông này đến để kiểm tra tiến độ công việc, vừa lúc đôi bên đang lời qua tiếng lại. Phó Bí thư Kiều nhìn theo nhiều cánh tay đang chỉ trỏ lên nóc hội trường, cười nói:

- Ồ! Một bên là rồng, một bên là kỳ lân. Một sáng tạo mới có ý nghĩa, đúng không? Ông Tào à, ông có biết không, trong mỹ học gọi là cái đẹp không đối xứng, rất đặc biệt, rất phong cách!

Bí thư công xã Tào nghe Phó Bí thư Kiều nói như vậy thì phụ họa theo:

- Rồng kỳ lân thì cứ là rồng kỳ lân!

Bí thư công xã buông lời như vậy, mọi việc coi như đã định, cho nên sau đó hội trường của thị trấn được người ta gọi bằng cái tên “Hội trường rồng kỳ lân”.

Cuối cùng, Đường Đại Hồ Tử cũng là người thua cuộc, nhưng lão ta là người có nhiều kinh nghiệm trường đời, không chịu thua cuộc một cách êm thấm như thế. Sau khi trèo xuống giàn giáo, lão ta đi đến trước mặt Ngũ Phương, nói một cách điềm đạm:

- Con trai giỏi lắm. Con đã vượt mặt thầy con rồi đấy!

Nói xong, lão ta đưa mắt nhìn ông Cửu, ánh mắt lạnh băng và đầy khiêu khích, không thèm ăn cơm, dẫn học trò bỏ đi.

Khi đội của Đường Đại Hồ Tử đã bỏ về hết, sắc mặt ông Cửu ra chiều khó đăm đăm, vẫn ngồi nguyên chỗ cũ, chẳng nói chẳng rằng, lặng lẽ hút thuốc.

Ngũ Phương lại rất hồn nhiên không biết những gì đang diễn ra trong lòng ông Cửu, rất phấn khích, rất ngạo nghễ đi đi lại lại giữa đám học trò ông Cửu, cao giọng với một thái độ hơi thái quá:

- Nông trường Nam Các, Đường Đại Hồ Tử có gì ghê gớm đâu!

Đến trước mặt ông Cửu, Ngũ Phương vẫn chưa hết vẻ dương dương tự đắc:

- Sư phụ, tay nghề của đệ tử như thế đã được chưa?

Thật không ngờ, ông Cửu khịt khịt trong mũi rồi vất thật mạnh điếu thuốc đang hút dở, nói thẳng:

- Hừm, cậu đã vượt mặt thầy rồi đó. Kể từ bây giờ, tôi không còn là sư phụ của cậu nữa!

Ngũ Phương vẫn tỏ ra khiêm nhường:

- Sư phụ vẫn cứ là sư phụ của con.

- Không, từ lúc này trở về sau sẽ không còn chuyện ấy nữa. Cậu cứ yên tâm lập đội riêng đi!

Tại các vùng nông thôn thuộc bình nguyên, “bia miệng” chính là một tấm “danh thiếp” cực kỳ lợi hại.

Kể từ khi hội trường của công xã xây xong, trong vòng bán kính vài chục cây số vuông, không ai là không biết chuyện rồng và kỳ lân cùng nằm chung trên nóc hội trường, cũng không ai còn lạ lẫm với cái tên Lương Ngũ Phương nữa. “Rồng kỳ lân” không những trao cho Ngũ Phương cơ hội được vang danh tên tuổi với thiên hạ mà còn giúp anh ta giật được cô gái đẹp nhất nhì vùng ấy.

Cô gái ấy có tên là Lý Nguyệt Tiên, nguyên là người sống trên thị trấn, mỗi lần có việc đi ngang qua công trường xây dựng hội trường đều nhìn thấy Ngũ Phương tay đang cầm bay đứng trên giàn giáo cao ngất ngưởng, nét mặt đầy tự tin. Tường mỗi lúc mỗi cao thì trong lòng cô gái này mỗi ngày, sự ái mộ đối với Ngũ Phương càng tăng thêm… Mãi cho đến khi xây xong “hội trường rồng kỳ lân”, hình như không đợi được thêm nữa, cô ta tức tốc nhờ người mai mối đánh tiếng.

Do vậy mà, trước khi đội thợ rời khỏi thị trấn, thông qua mai mối dẫn dắt, hai người đã gặp nhau trong một quán ăn nhỏ trên đường Bao Tử trong thị trấn. Nghe thiên hạ đồn rằng, lúc ấy Ngũ Phương vẫn cắp kè kè chiếc bay, vũ khí của thợ xây đi thẳng vào quán. Sau khi rời khỏi giàn giáo, Ngũ Phương không phải là một thanh niên cao ráo gì, thực ra cũng chỉ là một kẻ tầm tầm bậc trung, nhưng là người vừa đánh bại Đường Đại Hồ Tử nên khí thế vẫn hừng hực, đầu ngẩng cao đầy ngạo nghễ, hai mắt như hai ngọn đèn pha khiến người khác phải nhường một bước. Huống hồ, Ngũ Phương vừa lĩnh tiền công (ngày ấy được gọi là “tiền trợ cấp làm thêm”). Anh ta vất chiếc bay được mài nhẵn, sáng loáng lên góc bàn, tiếp theo là cao giọng:

- Bánh bao chiên, màn thầu, canh thịt lợn cay. Đem lên một lượt!

Ngày ấy, canh thịt lợn cay một hào một tô, bánh bao chiên hai hào một vỉ, màn thầu năm hào một cân, có điều có thể cách gọi món sảng khoái như vậy chứng tỏ người gọi phải có chút máu mặt, mà cũng chỉ có một Lương Ngũ Phương đang dương dương tự đắc mới dám lên giọng cao như vậy. Câu nói vừa rồi đã được Lý Nguyệt Tiên đang cùng với người mối lái bước vào quán nghe thấy. Gia cảnh Lý Nguyệt Tiên nói chung là khá giả, dung nhan cũng khá xinh đẹp với khuôn mặt tròn trịa, tính tình vui vẻ, nghe đâu cũng có khối người ngấp nghé đến cầu hôn… Có điều, cô ấy đã phải lòng Lương Ngũ Phương. Tuy khi đã rời khỏi giàn giáo, Lương Ngũ Phương như tôi đã nói, cũng chỉ là thường thường bậc trung nhưng một khi đã nói lên được những câu đầy khí khái và có chút ngạo nghễ như vậy trước cũng đủ khiến, Lý Nguyệt Tiên tin rằng mình đã tìm được một chỗ dựa vững chắc sau này và cô ấy cảm thấy vui mừng khôn xiết. Người đàn ông mà Lý Nguyệt Tiên cần chính là đây!

Bữa ăn đã xong lâu rồi nhưng cả hai dường như vẫn còn bịn rịn không nỡ rời nhau. Lý Nguyệt Tiên tiễn Ngũ Phương đến giữa cầu Bát Khổng. Trên đường, gương mặt cô ấy lúc nào cũng đỏ lựng, Lý Nguyệt Tiên mở đầu câu chuyện:

- Người trong thị trấn đều nói, anh đã vượt mặt thầy…

- À…, họ cứ nói thế chứ thầy tôi vẫn là giỏi, có điều lá gan ông ấy hơi nhỏ. Nếu tôi không leo lên thì hỏng bét.

- Nghe người ta nói, con kỳ lân ấy là do anh đắp.

- Đúng thế. Đường Đại Hồ Tử ở nông trường Nam Các lúc nào cũng coi anh em thôn Vô Lương chúng tôi bằng nửa con mắt.

Lần này, tôi quyết không nhường nhịn ông ta nữa.

- Trên con kỳ lân còn có một lá cờ nhỏ cũng là do anh cắm?

- Chuyện này đáng ra phải để cho thầy tôi quyết định, nhưng ngay việc nghĩ trong đầu ông ấy cũng chẳng dám nghĩ, thiếu khí phách quá.

Trước khi chia tay, Ngũ Phương thăm dò:

- Nhà tôi đông người, lại không giàu có…

- Tôi đã nhìn đúng về anh. Con người anh tốt, có chỗ để che thân là tốt rồi, không ngại gì chuyện giàu nghèo.

Lương Ngũ Phương ngẩn ngơ giây lát rồi nói:

- Đã nói thế thì quá tốt…

Cứ thế mà mọi chuyện gần như đã xong xuôi.

Sau đó, Lương Ngũ Phương gặp ai cũng vênh vang tuyên bố: Không phải mất đồng xu nào mà tôi đã kiếm được một cô vợ trên thị trấn.

Bắt đầu từ khi cái “hội trường rồng kỳ lân” xây xong, tên tuổi Lương Ngũ Phương nổi như cồn khiến lão Cửu cảm thấy giận đứa học trò này nên không gọi Ngũ Phương đi làm trong một thời gian dài. Có điều, cũng bắt đầu từ đó mà người ta cũng ít thuê ông Cửu xây nhà, nhất là những người ngoài thôn Vô Lương. Mỗi khi cần xây nhà hay xây gì đó bất kỳ, người ta tìm đến thôn Vô Lương và dường như ai cũng mở miệng ra là nhắc đến “rồng kỳ lân”. Mà đã nhắc đến “rồng kỳ lân” là nói đến Lương Ngũ Phương và sau đó, quả nhiên anh ta đã đứng ra lập đội thợ riêng.

Lúc ấy, Lương Ngũ Phương thường cắp cái bay rời khỏi thôn để đi làm ở những nơi khác, khi quay về cũng chẳng nghĩ gì đến chuyện nộp lệ phí cho thôn. Ngũ Phương có ba anh em, tất cả đều chưa có vợ con gì, chỉ anh ta là mở miệng đề cập đến chuyện cưới vợ. Cho nên, tiền kiếm được Ngũ Phương cũng không hề đưa cho gia đình đồng nào, chỉ lén lén lút lút cất giấu trong phòng riêng, ra khỏi cửa là khóa chặt. Cứ thế, giữa ba anh em nhà này sinh ra hiềm khích, thậm chí đã cãi cọ nhau, chạm mặt đều hằm hằm nhìn nhau, mũi ai nấy đều khịt khịt.

Dượng tôi vốn xem Lương Ngũ Phương là một nhân tài nên đối xử với anh ta rất tốt. Bình thường, ngày ngày Ngũ Phương làm gì dượng tôi cũng biết nhưng vẫn cứ mắt nhắm mắt mở cho qua, mặc dù ông ấy biết Ngũ Phương đang làm ăn cá thể. Nhưng đáng giận ở chỗ, mỗi khi Lương Ngũ Phương gặp bí thư chi bộ Thái Quốc Dần ngoài đường (chưa kể xét về vai vế họ hàng gần xa, Ngũ Phương phải gọi dượng tôi bằng chú), anh ta đều hắng giọng rồi hỏi to:

- Lão Thái, ông đã ăn “kinh giới” chưa?

Câu “ông ăn kinh giới chưa?” mà Ngũ Phương thường nói là một câu cực kỳ ngạo mạn trong thời kỳ ấy (ở vùng bình nguyên ai cũng biết, nói là “kinh giới” nhưng không phải là rau kinh giới mà ám chỉ “kiến thức”). Thế mà Ngũ Phương dám nói câu này với dượng tôi khiến người trong thôn đều xanh mặt mà nhìn. Trong thâm tâm tất cả mọi người, Thái Quốc Dần là Bí thư chi bộ thôn, là người có quyền lực nhất trong thôn. Ngay cả Bí thư chi bộ mà Lương Ngũ Phương vẫn nhìn bằng nửa con mắt, lão ta cho rằng “kiến thức” của mình đã vượt qua chàng thượng úy pháo binh năm nào. Thế thì trong thôn này, Ngũ Phương còn kính nể gì ai nữa? Chính vì chuyện này mà hầu hết tất cả mọi người trong thôn đều không thích Ngũ Phương, mỗi lần gặp anh ta là họ đều quay mặt đi nơi khác, không thèm nhìn.

Lương Ngũ Phương quả thật là đã kiêu ngạo quá mức. Thời kỳ ấy, mọi người đều ngấm ngầm gọi anh ta là “bò điên”, cách nói năng của anh ta khiến mọi người phật ý, căm ghét. Nói chung là Ngũ Phương rất bận bịu, ngày nào cũng cưỡi chiếc xe đạp cà tàng tự mua linh kiện cũ về và tự lắp ráp chạy suốt trong thôn ra ngoài thôn, tiếng chuông cứ reng reng làm mọi người điếc tai, hai cái gạc chắn bùn trên hai bánh xe được anh ta đánh sáng loáng chói chang chiếu vào mắt mọi người đến tức mắt…

Thế mà Ngũ Phương vẫn cứ hồn nhiên, không biết thái độ của mọi người chung quanh mình như thế nào.

Ngày nọ, Lương Ngũ Phương chặn dượng tôi lại giữa đường, nói:

- Lão Thái, bên phía nhà gái thúc giục rồi, tôi muốn tổ chức lễ cưới.

- Thì cưới đi – Dượng tôi cũng buột miệng.

- Nhà tôi có ba anh em đang ở chung với nhau, không có phòng…

- Không phải cậu là đồ đệ của ông Cửu à?

Dượng tôi thừa biết chuyện ông Cửu đã không còn nhận Ngũ Phương làm đồ đệ từ lâu rồi, nhưng ông ấy cố ý nói để giảm bớt cái tính khí cao ngạo của lão ta. Nhưng rồi Ngũ Phương lại nói:

- Ôi dào, tôi đã làm “rồng kỳ lân”… Chú cho tôi mảnh đất, nhà tôi sẽ tự xây…

- Chuyện này cần phải bàn bạc đã.

- Chú bàn bạc cái gì? Bàn bạc với ai? Cứ cắt cho tôi miếng đất là xong ngay thôi.

Dượng tôi đã bắt đầu nổi điên, quát lên:

- Chuyện này có thể làm tùy tiện được sao? – Vừa nói, ông ấy vừa đưa tay chỉ đâu đó – Tao chỉ cho mày chỗ đó, mày bằng lòng chưa?

Lương Ngũ Phương đưa mắt nhìn theo ngón tay dượng tôi:

- Đó là chú nói đấy nhé. Được, tôi nhận.

Dượng tôi thoáng giật mình. Chỗ mà ngón tay ông ấy chỉ là cái ao chuyên dùng cho việc ngâm cây đay ngày trước của bà con trong thôn nằm sát bên con đường giữa làng, bây giờ nước chỉ còn lưng chừng và bùn đọng lại, là nơi sinh sôi nảy nở của loài lươn chạch mà thôi. Nhưng rồi ông ấy lại nghĩ đây chẳng qua cũng chỉ là một câu chuyện hài hước, nên cười cợt:

- Được rồi, mày xây nhà đi. Có bản lĩnh thì cứ xây đi!

Phàm là những ai kiêu ngạo thì đều có bản lĩnh. Cả thôn đều không ngờ rằng, kỳ tích đã xuất hiện.

Qua hai mùa đông và hai mùa xuân, đúng là Lương Ngũ Phương đã xây được một cái nhà trên cái ao sâu hoắm ấy. Điều đáng nói là, cái nhà ấy chỉ một mình anh ta đổ đất lấp đầy, rồi một mình xây, một mình đóng rui mè, một mình lợp ngói, không nhờ ai, không thuê ai, cũng không mượn tiền của ai… Điều này khiến người trong thôn kinh sợ, càng đáng sợ hơn là căn nhà của Ngũ Phương có ba phòng hẳn hoi, khang trang.

Ban đầu, người trong thôn cũng không ai thèm để ý đến Ngũ Phương, bởi hình như ai cũng cho rằng việc này chẳng qua cũng chỉ là một chuyện tiếu lâm. Họ nghĩ, múc cạn nước rồi đổ đất lấp đầy cái ao ấy đã là chuyện không tưởng, huống hồ là xây nhà. Nhưng anh Lương Ngũ Phương thông minh tuyệt đỉnh ấy lại rất thong dong, chẳng vội chẳng vàng gì, ngày nọ qua ngày kia lặng lẽ đi làm việc ở khắp nơi, ban đêm rảnh rỗi rồi thì ra ngồi nhìn cái ao đến độ ngây ngô… Ai đi ngang qua trông thấy cũng cười trêu: Chuẩn bị để xây nhà à, nhờ ánh trăng mà xây nhé!

Những lúc ấy Lương Ngũ Phương chỉ ậm ừ trong cuống họng, không nói lời nào.

Có điều, một đêm nọ, vào lúc trời vừa sập tối, mọi người nghe thấy tiếng ầm ầm phát ra từ chỗ cái ao. Ai nấy hoảng kinh chạy vội đến xem. Thì ra, không biết Lương Ngũ Phương mang từ đâu về một chiếc máy bơm nước to đùng với một cái vòi dài ngoằng. Không chỉ có chiếc máy bơm mà Lương Ngũ Phương còn mượn được một chiếc máy phát điện nhỏ vì thời ấy trong thôn chưa có điện. Máy bơm, máy phát điện lúc ấy đối với người trong thôn tôi vẫn còn xa lạ lắm. Thế là, chỉ qua một đêm, nước trong ao đã cạn veo.

Trong các làng quê ở vùng bình nguyên, mối quan hệ giữa người với người rất mật thiết, bất cứ chuyện riêng tư gì đều không che được tai mắt những người chung quanh. Sau đó, qua thăm dò người ta đã biết, Lương Ngũ Phương mượn chiếc máy bơm của Hợp tác xã cung ứng vật tư huyện. Nguyên là thế này: Con gái của chủ nhiệm Hợp tác xã cung ứng vật tư huyện đi lấy chồng, lão này có thuê Lương Ngũ Phương làm một số việc như quét vôi lại căn nhà, xây thêm một vài thứ lặt vặt khác. Công việc kết thúc, lão này trả tiền công cho Lương Ngũ Phương nhưng anh ta không nhận. Chủ nhiệm hợp tác xã nói như thế là không hợp lý và buộc anh ta phải nhận. Lúc ấy Lương Ngũ Phương mới nói:

- Chủ nhiệm Vương à, tiền công thì tôi không cần. Cái mà tôi đang cần thì hơi khó nói… - Dừng lại một lát, Ngũ Phương nói tiếp – Ông cho tôi mượn chiếc máy bơm.

Chủ nhiệm Vương ngơ ngác:

- Máy bơm? Tôi làm gì có máy bơm?

- Có, tôi thấy rồi, mới nhận, nó đang nằm trong sân sau của hợp tác xã.

Thế là chủ nhiệm Vương phẩy tay, nói:

- Được, cậu cứ mang về mà dùng.

Có điều, máy bơm đã mang về nhưng lại không có điện. Lương Ngũ Phương không hổ danh là một người thông minh, lão ta đã nghe loáng thoáng trong những gì Lý Nguyệt Tiên nói và đã bám chắc lấy nó. Năm trước, khi chia tay trên cầu Bát Khổng, Lý Nguyệt Tiên có nói rằng cô ta có một người cậu đang công tác tại đội chiếu phim lưu động của huyện, một đêm nào đó hai người sẽ đi xem phim. Thế là, Ngũ Phương nhờ Lý Nguyệt Tiên nói chuyện với cậu cô ta và cuối cùng cũng mượn được máy phát điện của đội chiếu phim.

Cứ như thế, một mùa đông đi qua, rồi lại một mùa xuân nối tiếp, khi Lương Ngũ Phương đã gánh đất đổ lấp đầy cái ao, anh ta bắt đầu đầm cho đất lún xuống. Chuyện này cũng do Lương Ngũ Phương tự làm một mình. Ban đầu, anh ta nhặt gạch vụn, đổ một lớp mỏng trên mặt đất rồi bắt đầu đầm đất bằng một cái đầm tự chế bằng gỗ, và cứ thế đổ đến ba bốn lớp gạch vụn gì đó, đổ xong thì đầm. Gạch vụn được Lương Ngũ Phương nhặt nhạnh ở lò gạch phía Đông của thôn, chất lên chiếc xe cút kít chuyên dụng của thợ nề, đẩy về từng xe từng xe một, mồ hôi túa ra như tắm.

Cuối cùng cũng đến ngày thượng lương, mọi người đều nghĩ là đến lúc này Lương Ngũ Phương phải lên tiếng nhờ cậy một vài người, nếu không thì làm sao có thể đưa cái đòn dông nên nóc được? Nhưng rốt cuộc thì cứ thế ta cũng chẳng cậy nhờ ai cả. Anh mượn ở đâu về một chiếc trục quay, móc vào một đầu của chiếc đòn dông, kéo lên, buộc chặt lại rồi mới kéo đầu đòn dông còn lại lên sau.

Mọi người nhìn thấy mà không khỏi suy nghĩ. Ai cũng nói Lương Ngũ Phương quá đỗi cá nhân, sống với làng xóm mà chẳng có chút tình nghĩa nào, ngay cả anh em ruột cũng chẳng nhận được một lời đề nghị giúp đỡ nào từ anh ta.

Đến mức này thì ngay cả ông Cửu cũng không thể chấp nhận được. Ông ấy rất tức giận, kẹp tay sau mông đi đi lại lại đến ba vòng quanh thôn, gặp dượng tôi giữa đường bèn nói:

- Lão Thái! Họa đến rồi! Anh nghĩ thử coi, tôi tại sao lại có thể có một đứa đồ đệ như Lương Ngũ Phương?

Nhưng dượng tôi lại lắc đầu:

- Vẫn là một thằng nhóc cực kỳ có năng lực.

Nói để ông hiểu là, ở vùng bình nguyên quê tôi, hễ ai đó sống quá cá nhân thì sẽ gặp phải sự phản đối của mọi người. Cá nhân tất nhiên không phải là khuyết điểm, nhưng cá nhân đến độ cực đoan thì có thể khẳng định là rất khó thích ứng được với nhân quần xã hội. Kiểu sống cá nhân của Lương Ngũ Phương chính là cá nhân cực đoan. Cho dù là bất kỳ ai đứng trước mặt lão ta, chỉ cần nói ba câu thì chính họ đã có cảm giác là Lương Ngũ Phương ấy đang chê mình ngu. Ông nói xem, trong cái thế giới này có ai tự nguyện chấp nhận mình là thằng ngu khi đứng trước mặt người khác không?

Cứ thế mà Lương Ngũ Phương đã tự mình xây được căn nhà mới. Sau khi căn nhà hoàn thành, Ngũ Phương đưa Lý Nguyệt Tiên đến. Lý Nguyệt Tiên ôm lấy đôi bàn tay của Ngũ Phương, xem xét từng đầu ngón tay anh ta rồi ôm mặt khóc ngất…

Mùa thu năm đó, Lương Ngũ Phương tổ chức đám cưới. Khi kết hôn, vì phải làm nhà mới, lại phải sắm sửa đồ gia dụng nên số tiền mà Ngũ Phương tích góp được trong suốt thời gian làm ăn cá thể đã đội nón ra đi. Do vậy mà hôn lễ của Ngũ Phương chỉ có hai chai rượu, hai gói thuốc lá và một phong pháo, cũng không có người nào trong thôn được mời đến dự… E rằng trên thế giới này, đây là một tiệc cưới keo kiệt nhất, đơn giản nhất. Chính Ngũ Phương đã cưỡi chiếc xe đạp cà tàng đón cô dâu Lý Nguyệt Tiên về nhà mới, phong pháo là do chính tay tôi đốt giúp. Khi hai người đèo nhau trên chiếc xe đạp về đến trước cửa, tôi nhíu mắt hỏi:

- Chú Phương à, đốt pháo nhé?

Ngũ Phương đưa mắt nhìn tôi một lát rồi mới nói:

- Ừ, Tiêu à, đốt đi!

Đêm đó, cũng chỉ có mình tôi len lén tới nhà Ngũ Phương, nhẹ nhàng dùng nước miếng thấm ướt tờ giấy che cửa sổ để tạo ra một cái lỗ bằng đồng xu. Ghé mắt nhìn vào trong, chỉ thấy dưới ngọn đèn dầu le lói, hai người đang ngồi đối mặt nhau bên mép giường. Sau đó Ngũ Phương kéo tay Lý Nguyệt Tiên, hỏi:

- Nguyệt Tiên, em tin tưởng anh không?

- Em tin.

- Chỉ cần em tin anh thôi. Anh không quan tâm đến người ngoài nói gì.

Hình như Lý Nguyệt Tiên đang rất đau lòng, giọng nói nghe xót xa:

- Anh gầy quá!

- Không sao cả. Toàn thân anh tràn đầy sức mạnh – Giọng Ngũ Phương rất sảng khoái – Em cứ tận lực đẻ con cho anh, mỗi đứa con sẽ có một cái nhà!

Lý Nguyệt Tiên cười nhẹ:

- Rồng hay kỳ lân?

Những ngày khốn khó của Lương Ngũ Phương đến rất nhanh chóng sau đó.

Mùa đông năm ấy, khi mà ngoài đồng không có bất cứ rau củ nào sống được, dượng tôi cưỡi chiếc xe đạp chỗ nào cũng có thể kêu lạch cạch lên họp trên công xã… Khi ông ấy quay trở về, không phải một mình mà còn có thêm bốn người nữa. Đó là một đội công tác của công xã.

Sau khi về đến thôn, đội công tác đã tổ chức họp toàn thôn, tiếp theo là kiểm tra sổ sách, động viên mọi người tố giác… Sau đó nửa tháng, trong một ngày tuyết rơi dày đặc, Lương Ngũ Phương bị người ta đấu tố.

Năm ấy, theo tôi được biết thì dượng tôi đã cố sức bảo vệ Lương Ngũ Phương. Trước khi diễn ra đại hội thôn một ngày, dượng tôi đã gọi anh cả của Lương Ngũ Phương là Ngũ Đấu đến nhà, nói một cách úp úp mở mở:

- Nói với Ngũ Phương là ngày mai sẽ họp…

Ngũ Đấu là kế toán của thôn, cũng là người thông minh, có điều giữa anh em nhà họ đã bất hòa, không bao giờ nói chuyện với nhau hơn hai năm nay… Ngày ấy, đúng vào lúc hoàng hôn, dượng tôi chạm mặt Lương Ngũ Phương ngoài đầu thôn, lúc ấy dượng tôi đang vác trên lưng một bó lau sậy to tướng, ướt sũng, đưa mắt nhìn Ngũ Phương rồi đưa mắt nhìn chung quanh, muốn nói gì đó nhưng cuối cùng thì nín lặng. Sau đó, một cách đột ngột, dượng tôi quát lớn:

- Thằng Tiêu, mau cút đi! Cút đi!

Lúc ấy, tôi đang đứng bên cạnh một con lăn bên đường, sững sờ… Cho mãi đến sau này, phải nói là rất lâu, mỗi khi nhớ lại tôi mới nhận ra rằng, hình như đó là một ám hiệu của dượng tôi dành cho Lương Ngũ Phương?

Ngay trong đêm ấy, trong tiếng kẻng vang lừng, toàn thôn tập trung trên sân nhốt gia súc, trong sân có một khán đài nhỏ. Đó là một đêm tối trời. Lúc mới bắt đầu, trên khán đài còn có hai chiếc đèn măng sông, sau khi lão Tống, đội trưởng đội công tác nói mấy lời khai mạc, toàn thôn cùng hát bài “Nhớ những ngày đói khổ”: Trên bầu trời đầy sao, trăng nhạt chiếu lạnh lùng, Đội sản xuất mở hội, Tố khổ nói hờn căm… Tiếp theo sau, chủ nhiệm bảo vệ chính trị công xã đột nhiên hét to:

- Lương Ngũ Phương! Bước ra đây!

Không ai bảo ai, tất cả mọi ánh mắt đều dồn về phía Lương Ngũ Phương, nhưng lại thấy anh ta khí thế bừng bừng bước ra khỏi đám đông, hình như chưa biết tai họa chuẩn bị ập đến.

Ngay tiếp sau đó, có ai đó tuyên bố Lương Ngũ Phương phạm phải hai mươi bốn tội, trong đó có tội đầu cơ trục lợi; tội lén lút mua linh kiện để lắp ráp xe đạp cá nhân; tội làm ăn cá thể mà không nộp lệ phí cho đội sản xuất; tội lén lút dùng máy móc của nhà nước để phục vụ cho lợi ích cá nhân, điển hình là mượn máy bơm của hợp tác xã và máy phát điện của đội chiếu phim; tội phá hoại chính sách lương thực của nhà nước, dựa vào quan hệ để thu mua lương thực; tội phá hoại sản xuất khi nhổ cỏ cố ý nhổ luôn mầm ngô; tội bướng bỉnh xảo quyệt không phục tùng lãnh đạo; tội mơ mộng muốn quay về thời quá khứ để làm một ông chủ cửa to nhà rộng… Khi người ấy tuyên bố xong hai mươi bốn tội trạng, chỉ nghe Lương Ngũ Phương gào to:

- Tôi oan uổng, tôi bất phục!

Có điều, không chờ Ngũ Phương mói thêm gì, đám đông đã xông đến, một đám đông đen ngòm tầng tầng lớp lớp vây anh ta vào giữa. Những tiếng gào thét, la ó chen lẫn nhau và chỉ trong chốc lát, Lương Ngũ Phương đã bị chìm lấp giữa vòng vây của thân xác và của những âm thanh hỗn loạn. Đúng lúc ấy, ai đó đã tắt hai ngọn đèn măng xông, khán đài, sân nhốt gia súc chìm trong màn đêm đen kịt, mọi người hình như lặng đi trong giây lát và sau đó, có ai đó gào lên:

- Mày vẫn không phục à? Trói lại, trói lại!

Lúc ấy cơ thể tôi còn bé tẹo nên mới có thể chen lấn, luồn lách giữa đám người hung tợn ấy. Tôi trông thấy người đàn bà nhà Hải Lâm cầm trên tay chiếc giày bện bằng những sợi đay đập túi bụi vào mặt Ngũ Phương. Người quá đông, cánh tay cũng quá nhiều nên khá vướng víu, có mấy lần, bà ta đập không trúng mặt Ngũ Phương và hình như không cam tâm bỏ cuộc, tiếp tục vung tay lên với vẻ mặt cực kỳ hung ác, tôi nhận thấy đôi mắt bà ta lấp lóa trong bóng đêm chẳng khác mắt của loài mèo. Mỗi lần chiếc giày đập trúng vào mặt Ngũ Phương, bà ta lại ngửa cổ gào lên một tiếng man rợ… Có thể đập được giày vào mặt Ngũ Phương, bà ta khoan khoái biết chừng nào!

Tôi còn nhận ra trên tay người con dâu nhà lão Lý mù cầm một vật gì đó có vẻ khá nặng, ban đầu chưa thể hình dung đó là vật gì nhưng sau khi nằm hẳn xuống đất để nhìn, tôi mới nhận ra đó là một chiếc búa đóng đinh. Bà ta cũng bị xô dạt giữa đám đông, lúc thì tiến tới, lúc thì thối lui và mỗi khi được đẩy lên phía trước thì chiếc búa trong tay bà ta lại giơ lên. Có điều, tôi cần phải thừa nhận rằng, bà ta là kẻ thiện lương, mỗi lần giơ cái búa ra sẵn sàng đập xuống cái đầu của Ngũ Phương đang ngồi dưới đất thì ngay lập tức bà ta thu tay về. Thật may cho Ngũ Phương nhưng nhìn bà ta mới thảm hại làm sao, đầu tóc rũ rượi ướt nhèm, gương mặt lấp lóa vì mồ hôi, mũi không đủ không khí để thở nên cái miệng phải há ra trống hoang hoác.

Tôi còn trông thấy rõ ràng, hình như tất cả người trong thôn đều đã ra tay. Trong bóng đêm đen ngòm, từ trong những tiếng hô khẩu hiệu hùng tráng, nước bọt từ miệng của mọi người cũng văng tứ tung như tuyết đang rơi rất dày. Tôi trông thấy những con sóng do hàng trăm cái đầu người tạo nên nhấp nhô chuyển động trong cái không gian đầy ắp mùi vị của cà rốt úng cùng phân gà phân lợn bốc lên, cộng với mùi mồ hôi chân (có rất nhiều người đã cởi giày cầm lăm lăm trong tay để sẵn sàng phang vào mặt Ngũ Phương), mùi quần áo lâu ngày không giặt… chua lòm lộn mửa! Tôi còn trông thấy rất nhiều cánh tay giơ lên cao rồi lại hạ xuống một cách máy móc mỗi khi hô khẩu hiệu… Tôi còn nhận ra trong ánh mắt mọi người sự sợ hãi kết hợp với sự hưng phấn để tạo nên những con mắt vừa tối tăm vừa xanh lè lấp lánh trong đêm… Tôi còn trông thấy, ngay sau khi Ngũ Phương ngã sõng soài xuống đất thì Lương Ngũ Thăng, người anh thứ hai của lão ta lặng lẽ moi từ trong túi áo của mình ra một cục phân lừa được nặn lại thành hình quả trứng nhét vào miệng đứa em ruột của mình!

Tôi cũng cần thành thực nói ra để ông biết, trong lúc ấy, trong trường hợp ấy, tôi cũng rất muốn xông đến để tát Lương Ngũ Phương vài cái. Tôi không có bất kỳ chút thù hận nào đối với anh ta, cũng chưa đủ tuổi để làm cái việc ấy, thậm chí trong mắt tôi, Lương Ngũ Phương còn là một tượng đài mà tôi đã từng sùng bái. Có điều, khi tượng đài đã ngã đổ xuống đất, tôi chỉ… cảm thấy hưng phấn mà thôi. Tay tôi ngứa ngáy nóng hừng hực không thể kềm nén được và có cảm giác những móng tay đang dài ra cong vút, nhọn hoắt và sẵn sàng cấu xé những gì có thể vớ được. Nói thế để ông hiểu rằng, trong một khoảng thời gian và hoàn cảnh nhất định nào đó, sự tà ác và những hành vi độc hại có thể mang tính truyền nhiễm rất lớn.

Sau đó, tôi nghe thấy tiếng dượng tôi quát lớn:

- Các người làm gì thế này! Không được đánh người! Không được đánh…

Cũng đúng lúc ấy, tôi trông thấy Lương Ngũ Phương đang nằm bẹp dưới đất ôm bụng nôn ra một cục phân lừa to tướng rồi ôm mắt khóc rống lên… Có điều, khi bị mọi người lôi dậy, lại một lần nữa, anh ta lại nhảy dựng lên choi choi, ngửa cổ gào lên từng tràng chen lẫn với những tiếng nấc:

- Tôi không phục!... Hực!... Tôi vô tội!... Tôi sẽ kiện… Hực! Tôi…

Thế là, một lần nữa, mọi người lại xông đến… Đúng lúc ấy, Lý Nguyệt Tiên xuất hiện trong sân. Cô ta đi thăm bố mẹ đẻ trên thị trấn, vừa quay về thì vội vàng đến hiện trường. Trông thấy những gì đang diễn ra, đầu tiên là Lý Nguyệt Tiên giật mình kinh sợ, tiếp theo sau là một tiếng khóc rống và bổ nhào tới ôm chặt lấy Lương Ngũ Phương mặc cho những cú tát, cú đá giáng lên cơ thể mình.

Vẫn ôm chặt Lương Ngũ Phương, Lý Nguyệt Tiên vừa khóc vừa gào:

- Trời ơi! Sao lại thế này? Chồng tôi đã hại ai? Chồng tôi đã ném đứa trẻ con nào xuống giếng sao?

Tiếng khóc và tiếng gào ấy hình như vần vũ trên không trung rồi đập vào màng nhĩ mọi người. Và không ai bảo ai, tất cả đều dừng tay, gương mặt ai nấy đều biểu lộ vẻ thẫn thờ, thậm chí là hoảng sợ.

Đúng lúc đó, vẫn là lão Tống, đội trưởng đội công tác cất tiếng phá tan sự yên lặng:

- Được rồi! Đại hội đến đây chấm dứt!

Lương Ngũ Phương được vợ cõng về nhà. Trong ánh sáng mờ mờ của chiếc đèn dầu, Lý Nguyệt Tiên cởi quần áo rồi lấy khăn thấm ướt lau khắp mình cho lão ta. Toàn thân Lương Ngũ Phương chỗ nào cũng thấy thương tích, chỗ nào cũng dâm dấp máu, chỗ đen chỗ đỏ chỗ thâm tím. Đó là kết quả của những cú tát, cú đấm, cú đá, cú đập bằng giày, thậm chí của cả những nhát búa… Lý Nguyệt Tiên vừa lau cho chồng vừa khóc thật thương tâm.

Đêm ấy, toàn thôn yên tĩnh lạ lùng, yên tĩnh một cách không bình thường, lâu lắm rồi mới có một đên yên tĩnh đến như vậy. Hình như là sau khi phát tiết được những gì chất chứa trong lòng, mọi người mới thở phào nhẹ nhõm và ngủ một cách ngon lành đến như vậy. Chó cũng không sủa nữa, chỉ còn tiếng khóc ai oán của một người đàn bà thi thoảng vang lên…

Bảy ngày sau, công xã lại tiếp tục tổ chức phê đấu. Gia đình Lương Ngũ Phương trước đây là thành phần trung nông, nay “được thăng hạng” thành phú nông mới (tất nhiên cũng bao gồm cả hai anh em Ngũ Thăng và Ngũ Đấu). Căn cứ theo phê chuẩn của công xã, căn nhà ngói ba phòng, chiếc xe đạp, chiếc máy khâu đều bị sung công… Cấp trên còn ra lệnh, trong thời gian ba ngày, Lương Ngũ Phương và Lý Nguyệt Tiên phải rời khỏi căn nhà do chính anh ta xây nên.

Đang lúc đội trưởng Tống tuyên bố những quyết định trên tại sân chăn thả gia súc, Lương Ngũ Phương lại tỏ ra cực kỳ bình tĩnh, không hề lên tiếng phản kháng. Chỉ có Ngũ Thăng là méo xệch miệng khóc ròng, tuyên bố là mình oan uổng, vô tội và định nhảy xổ vào để đánh Ngũ Phương nhưng đã bị dượng tôi ngăn lại.

Trong ba ngày ấy, thôn Vô Lương đột nhiên lại yên ắng một cách lạ lùng, thậm chí mọi người còn tỏ ra khoan dung và độ lượng hiếm thấy. Khi gặp Lương Ngũ Phương ngoài đường, mặc dù không ai nói ra nhưng từ trong đôi mắt của họ người ta có thể nhận ra những cái nhìn bất an, thậm chí có nhiều người còn chủ động nhường đường cho anh ta. Có điều, tất cả những hành động ấy hình như không lọt vào trong mắt Lương Ngũ Phương, nói đúng hơn là anh ta nhìn mà không thấy, hai bàn tay cứ nắm chặt lại thành nắm đấm, chẳng hé môi nói tiếng nào, chẳng thèm để ý đến ai. Nhìn thái độ và dáng điệu của Lương Ngũ Phương dễ làm mọi người liên tưởng đến một chiếc xe được chất đầy bom đang ầm ầm chạy ngang qua người họ.

Đến buổi sáng ngày thứ ba, khi Lý Nguyệt Tiên từ ngoài đồng về đến nhà, Ngũ Phương đã chuẩn bị sẵn một gói hành lý để cô ta quay trở về nhà bố mẹ đẻ. Ngũ Phương nói với vợ:

- Em về nhà bố mẹ nhé!

- Em không về. Không phải là anh đã nói là sẽ đi kiện lên cấp trên sao? Em cùng đi với anh.

Lý Nguyệt Tiên không thể ngờ được rằng, Ngũ Phương lại bỗng nhiên biến thành một con báo, đôi mắt long lên sòng sọc, gầm lên:

- Cút! Tôi bảo cô cút về nhà bố mẹ đẻ của cô! Có nghe không hả?

Lý Nguyệt Tiên ôm mặt khóc ngất, nói:

- Em không về! Cho dù có ăn cơm trộn phân, em cũng đi theo anh…

Lương Ngũ Phương trừng mắt quát:

- Cô có về không?

Lý Nguyệt Tiên há miệng định nói gì đó nhưng thật bất ngờ, Lương Ngũ Phương đã nhào tới trước mặt, giang thẳng cánh tay phải lên tát vào mặt cô ta mấy cái liền. Lẫn trong những âm thanh “Bốp!”… “Bốp!”… “Bốp!”… ấy là tiếng gào thét:

- Cút! Cuốn xéo! Cô là một cái sao chổi, trông thấy cô là mắt tôi tối sầm!

Từ trước đến nay Lý Nguyệt Tiên chưa hề bị ai đánh chửi cả nên sau khi nhận những cú tát nảy lửa và những lời chửi độc địa của Lương Ngũ Phương, cô ta đứng lặng người, rồi không nói câu nào, lặng lẽ xách chiếc túi lên, vừa khóc vừa chạy ra khỏi nhà.

Những gì tôi kể toàn là sự thật bởi vì lúc ấy, tôi đang đứng rập rình ngoài cửa thò đầu vào để xem chuyện vui. Lúc ấy, Lương Ngũ Phương đứng bần thần rất lâu trong ngôi nhà của mình rồi đột nhiên nhảy vèo ra ngoài, nói với tôi:

- Tiêu, mày giúp tao một việc được không?

Tôi nhìn anh ta. Một Lương Ngũ Phương lâu nay chưa bao giờ lên tiếng nhờ cậy người khác có thể nói ra câu này khiến tôi sướng rơn trong bụng, cho rằng mình đã cao hơn anh ta một cái đầu. Ông biết không, lúc ấy bụng tôi sướng lắm nên chẳng ngại ngần gì mà không gật đầu cái rụp.

- Chạy đi! Chạy theo thím mày, tiễn bà ấy về đến nhà.

Tôi gật đầu lần nữa, co giò chạy theo Lý Nguyệt Tiên.

Cho đến giữa trưa, khi đội công tác của công xã và cán bộ thôn đến để tiếp nhận căn nhà, chỉ thấy cửa đang mở toang, tất cả đồ đạc trong nhà đều nguyên vẹn, duy chỉ có Lương Ngũ Phương là không thấy tăm hơi đâu cả.

Ông có biết cái gì được gọi là “các liệu” không? Hay nói cách khác, nó còn được gọi là “các sắc”?

Đây là tiếng địa phương ở vùng nông thôn của chúng tôi, là hai từ mà những người thợ mộc dùng để ám chỉ cho những cây gỗ nguyên liệu có hình thù không bình thường, không dễ dàng gì gia công (cưa xẻ, bào…) để đóng thành những đồ gia dụng. Nó còn là một cách gọi khinh bỉ đối với một kiểu cá tính nào đó của con người.

Từ khi Lương Ngũ Phương biến mất, mỗi khi tụ tập ăn cơm trong nhà ăn tập thể, người trong thôn luôn luôn bàn tán về lão ta. Có người lắc đầu nói: Thằng cha này quá “các liệu”. Ông thấy vẻ mặt kiêu ngạo của nó không? Sớm muộn gì thì thằng cha này cũng gặp họa!... Hoặc cũng có người nói: Đúng thế! Ông xem cái mặt điên cuồng của nó. Đúng là “các sắc”!…

Như vậy đại khái là ông đã hiểu “các liệu” hay “các sắc” có nghĩa như thế nào rồi, đúng không?

Thời gian Lương Ngũ Phương biến mất đã khá lâu. Đã từng có một lúc nào đó, người trong thôn đồn ầm lên rằng Ngũ Phương đã chạy đến Tân Cương, lại có người khẳng định thêm, anh ta đang hái bông thuê ở A Nhĩ Thái. Lại còn có người nói Ngũ Phương đã chạy đến Lan Châu và đang làm thợ mộc gia công đồ gia dụng ở đấy, kiếm tiền cũng không phải là ít… Cuối cùng thì người ta cũng nhận được tin tức xác thực của Ngũ Phương.

Lương Ngũ Phương xuất hiện trong thôn khiến mọi người giật mình sợ hãi. Ngũ Phương bị người ta áp giải về, theo sát phía sau là hai cảnh sát dân phòng. Cả hai đều là đội viên Liên đội cảnh sát dân phòng của tám huyện.

Ngày ấy, khi Lương Ngũ Phương xuất hiện trên chiếc cầu phía Đông, nhìn cảnh tượng ấy có thể hình dung chẳng khác nào người ta đang lôi xềnh xệch một con khỉ đã bị vặt hết lông. Ngũ Phương cứ nhảy chồm chồm, vừa nhảy vừa gào thét đến độ lạc cả giọng và hình như anh ta đang gào khẩu hiệu gì đó thì phải… Mấy người áp giải chật vật lắm nhưng vẫn không giữ nổi cho anh ta đứng yên được. Khi đến gần hơn, người trong thôn mới nghe rõ những lời mà Ngũ Phương đang gào, đại khái là: Giết tao đi! Có giết, tao cũng không phục…

Suốt cả mùa hè năm ấy, tôi vẫn thường thấy Ngũ Phương bị áp giải về thôn, tay bị trói chặt bằng dây thừng, lần nào cũng thế, người ta vẫn thấy anh ta luôn xuất hiện đầu tiên là trên chiếc cầu phía Đông. Và mỗi lần bị áp giải về, Ngũ Phương lại tiếp tục đi lên cấp trên tố cáo. Ngũ Phương vẫn ấm ức vì nghĩ mình oan uổng và không chấp nhận những tội trạng khi bị đấu tố.

Ban đầu, Lương Ngũ Phương chỉ đi kiện lên đến huyện. Anh ta đứng trước cổng ủy ban hành chính huyện, trong tay là một xấp giấy do chính tay tự viết, gặp bất kỳ ai ra vào cơ quan đều chặn lại kêu oan và yêu cầu điều tra lại… Sau đó thì Lương Ngũ Phương kiện tới thành phố, đứng trước cổng ủy ban hành chính thành phố, tay giơ cao tờ giấy có ghi chữ “oan” lên quá đầu và kết quả cuối cùng là bị người ta lôi đi xềnh xệch. Không biết như thế đã bao nhiêu lần nhưng hầu như chẳng thu lại một kết quả nào. Huyện, thành phố không xong, Lương Ngũ Phương mua vé tàu lên tỉnh và cuối cùng, đã đến Bắc Kinh.

Trong suốt thời gian đi kiện tụng ấy, kết quả mà Ngũ Phương nhận được là bị áp giải quay về quê quán. Có điều anh ta vẫn tỏ ra ương ngạnh, bất phục và lúc nào cũng ngửa cái cổ nổi đầy gân xanh ra mà gào những câu quen thuộc: Tôi oan uổng! Tôi không phục!... Có giết chết tôi cũng không phục… Sau đó thì những vòng trói càng ngày càng siết chặt, thậm chí là bị trói theo kiểu quặp tay sau lưng và gông cổ đưa về làng, sự ương ngạnh của Ngũ Phương hình như có giảm đi đôi chút.

Người phụ trách việc áp giải lần nào cũng thế, đưa Lương Ngũ Phương đến tận chỗ làm việc của đại đội sản xuất, lạnh lùng nói:

- Ngồi xuống!

Lúc ấy, Ngũ Phương ngồi xuống rất ngoan ngoãn, đưa mắt láo liên tìm kiếm chung quanh để chờ dượng tôi ký vào biên bản thu nhận người. Số lần áp giải quá nhiều nên câu mà người phụ trách áp giải nói ra duy nhất cũng đã khiến tôi thuộc lòng: Bí thư Thái à, ông quản lý thằng cứng đầu cứng cổ này thật chặt vào, đừng cho nó chạy đi lung tung. Bắc Kinh là thủ đô, liệu nơi ấy có thể dành cho thằng này nói đi là đến được sao? Nói xong câu này, lão ta quay sang Lương Ngũ Phương, trừng mắt: Nhớ đấy! Không được đi lung tung nữa! Lúc ấy, dượng tôi cũng chỉ có thể nói: Được rồi, ông yên tâm. Chúng tôi sẽ quản thúc nghiêm thằng nhóc này. Và cũng như người áp giải, dượng tôi quay về phía Lương Ngũ Phương, trừng mắt nói: Không được chạy lung tung nữa, nhớ chưa!

Thủ tục bàn giao người đã xong, chờ cho những người áp giải đi khỏi, dượng tôi lựa lời khuyên giải Ngũ Phương:

- Ngũ Phương à, mày làm như thế này là không đúng rồi. Mày xem đi, bây giờ là lúc nào? Mày cứ chạy lung tung hết huyện đến tỉnh, hết tỉnh đến Bắc Kinh nhưng liệu có giải quyết được vấn đề gì không? Đây là chính sách, mày có hiểu chính sách là thế nào không?

Khi dượng tôi bắt đầu nói, Lương Ngũ Phương vẫn cứ ngồi im nghe, dáng vẻ ra chiều thành thực lắm, không hó hé câu nào. Nhưng khi dượng tôi đã nói hết những gì cần nói, Ngũ Phương mới lên tiếng:

- Lão Thái à, cho tôi ngụm nước được không? Thêm củ khoai càng tốt!

- Đói?

- Đói rồi.

- Mấy ngày không ăn rồi?

- Ba ngày.

Dượng tôi thở dài, nới lỏng dây trói cho Ngũ Phương, nói:

- Mày chờ chút.

Nhưng dượng tôi vừa quay đầu đi tìm nước, quay lại thì đã không thấy bóng dáng Ngũ Phương đâu cả.

Hết năm này sang năm khác, cái khí thế đi kiện của Lương Ngũ Phương cũng dần dần tiêu ma. Không ai biết được Lương Ngũ Phương ăn gió nằm sương như thế nào, cũng chẳng ai biết anh ta đã bằng cách nào mà mò lên được tàu lửa để đi đến Bắc Kinh mà chỉ thấy hết lần này đến lần khác, anh ta bị trói gô cổ, tay bị bẻ quắp sau lưng xuất hiện trên cây cầu nhỏ phía Đông với một chiếc áo mỏng khoác trên người, cũng có khi là trần trùng trục, trên lưng lằn ngang vết dọc những dấu roi rướm máu, đầu tóc dài chấm đến ngang vai rũ rượi khiến ai nấy đều kinh sợ. Cũng có lúc, Lương Ngũ Phương với đôi chân trần, trong mùa đông mà chỉ có độc nhất một chiếc quần đùi, run rẩy co ro vì lạnh, gầy trơ xương chẳng khác nào một con chó hoang… Có điều, sau khi bị áp giải về đến thôn, một thoáng sau là đã biến mất!

Đã có người từng trông thấy Lương Ngũ Phương, trên vai có một sợi dây thừng thật to làm công việc kéo những chiếc xe cải tiến chuyển than từ thấp lên cao tại một xưởng chế biến than đốt ở ngoài rìa thành phố, mỗi chuyến được một hào. Cũng có người trông thấy Lương Ngũ Phương đang bị cảnh sát áp giải đứng ở trên vỉa hè, trên cổ đeo lủng lẳng một tấm bảng ghi mấy chữ “tội phạm đầu cơ tích trữ”. Con dâu ông Cửu từ thành phố về thăm bà con nói với mọi người là bà ấy đã gặp Lương Ngũ Phương. Bà ấy đến công an phường để làm hộ khẩu cho con thì thấy Lương Ngũ Phương đứng tựa lưng vào một cây trụ đèn ở đường Thiết Tây bên cạnh đồn công an, đôi chân kéo lê một đôi giày rách, đôi bàn chân đỏ lòm, sưng tấy… Qua lời kể của bà ấy, có người trong thôn đã rơi nước mắt.

Cũng có người nói, Lương Ngũ Phương đã bị đưa vào trại cải tạo lao động…

Năm đó, vào một ngày tuyết rơi đầy trời, Lương Ngũ Phương – một người vốn hiên ngang cao ngạo lại chạy đến trường trung học tìm gặp tôi, đưa tay ra xin:

- Cháu Tiêu! Cho chú mượn năm xu!

Lương Ngũ Phương thừa biết tôi là một đứa trẻ mồ côi, làm gì có ngần ấy tiền, nhưng tại sao lại mở miệng nói như thế? Tôi lặng người rất lâu, sau đó mới hỏi:

- Năm xu thì chú làm được gì?

- Mua hai tờ giấy. Chú sẽ trả!

- Lại còn kiện cáo nữa sao?

Lương Ngũ Phương ậm ừ trong cổ họng. Lúc ấy, trên đầu lão ta là một chiếc mũ rách tươm, một cái túi vải cũng rách lỗ chỗ vắt vẻo trên lưng và kết hợp với cái động tác đưa tay ra phía trước khiến tôi chạnh nghĩ đến hình ảnh một gã ăn mày. Tôi nhìn vào mắt lão ta và nhận ra rằng, ngọn lửa kiêu ngạo và kích động ngày xưa không còn tồn tại nữa, chỉ còn một đốm lửa rất nhỏ đang rất yếu ớt leo lắt cháy, thậm chí tôi còn phát hiện trong ánh mắt lão ta có một chút láo liêng. Chút láo liêng ấy được ẩn tàng phía sau đốm lửa leo lắt của sự thống khổ, lại bị một lớp phong sương và bụi bặm che lấp… Miệng Ngũ Phương lại cứ chóp chép như muốn nói gì đó mà lại nói không ra lời gắn trên một khuôn mặt vô hồn, vô cảm…

Lại có một năm khác, sắp đến ngày quốc khánh, tại nơi làm việc của đại đội, tôi nghe lão Tào – Bí thư công xã đang gào chửi dượng tôi: Lão Thái! Ông là đồ trứng thối! Có muốn làm Bí thư chi bộ nữa không hả? Dượng tôi nói: Sao thế bí thư? Ông có thể chửi người tùy tiện thế à? Lão Tào nói: Tôi… Quốc khánh sắp đến rồi mà ông không biết sao? Thằng Lương Ngũ Phương lại bỏ trốn rồi! Mau bắt nó về cho tôi! Dượng tôi nói: Nhưng nó ở đâu? Lão Tào nói: Ở Đội trị an trên huyện. Mau cử người đến đó, trói nó lại mang về. Nói để ông biết, gấp lắm rồi! Đừng để cho nó chạy đến Bắc Kinh!

Ngày hai mươi tám tháng Chín năm ấy, dượng tôi dẫn theo hai dân binh đến tận Đội trị an huyện đưa Lương Ngũ Phương về nhốt tại nơi làm việc của đại đội, mỗi ngày cắt cử ba dân binh thay phiên nhau trông coi… Lần quay về không biết thứ bao nhiêu này, giọng nói của Lương Ngũ Phương đã thay đổi. Khi một dân binh lên tiếng trêu chọc: Anh Phương à, sau lần này thì anh còn đi đâu nữa? Không ngờ câu trả lời của Lương Ngũ Phương bằng tiếng phổ thông khá chuẩn: Bắc Kinh.

Trong dòng thời gian, chỉ cần một cách xưng hô cũng chính là một sinh mệnh của một người.

Khi trạng thái sinh tồn của một con người có một sự thay đổi nào đó phát sinh thì cách xưng hô đối với anh ta cũng theo đó mà thay đổi.

Khi Lương Ngũ Phương xây dựng “hội trường rồng kỳ lân”, những lời đồn đại – như tôi đã nói là “bia miệng” – về lão ta là khá tốt. Nhưng sau đó thì người ta đã thay đổi cách xưng hô với Lương Ngũ Phương. Lão ta đã nổi danh khắp toàn huyện, nhưng mà đó là “danh xấu”. Khi nói đến Lương Ngũ Phương, người ta không nhắc đến tên lão ta nữa mà gọi là “thằng chui lủi”. Ngay cả trong thôn Vô Lương cũng chẳng ai còn gọi tên lão ta nữa, mọi người hình như đã quên mất đã từng có một Lương Ngũ Phương sinh ta và từng tồn tại trong thôn này. Năm này rồi lại năm khác, thi thoảng lắm mới có người nhắc đến thì họ cũng nhắc một cách rút gọn. Bình thường thì gọi là Ngũ Phương, hoặc thân lắm thì gọi ngắn gọn là Phương, bây giờ người ta chỉ gọi một cái từ ở giữa tên lão ta, đó là “Ngũ”, sau đó uốn lưỡi thêm âm “nhi” phía sau, là “Ngũ Nhi”. Cách gọi này bao hàm ý châm chọc là một đứa trẻ không bao giờ chịu lớn.

Ông biết không, cái dây thừng để trói người cũng không chỉ để trói người. Ngày ấy, trong suy nghĩ của mọi người, những ai bị gọi là “đầu cơ tích trữ” hoặc “loại người khác” nói chung trong cuộc sống đều bị người ta khinh miệt và gọi là “phần tử xấu”. Khi một người mà liên tục bị người khác trói gô cổ lại và đưa về thôn như Ngũ Phương, cách nhìn của mọi người về lão ta cũng đã hoàn toàn thay đổi.

Sau đó, khi nhìn thấy Ngũ Phương xuất hiện trên chiếc cầu nhỏ phía Đông, người ta liền rỉ tai nhau: Ngũ Nhi đã về!

Năm một chín bảy lăm, mẹ Ngũ Phương chết nhưng lão ta vẫn đang bôn ba trên đường đi kiện… Người nhà chờ Ngũ Phương đến ba ngày nhưng cuối cùng thì không thể chờ được nữa nên phải đem chôn. Trước khi chết, mẹ Ngũ Phương cũng đã từng nói với lão ta: Con trai à, nhận ra chưa? Cánh tay dài đến mấy cũng không thể vượt qua đầu gối, thôi thì chịu thân chịu phận cho rồi. Nhưng Ngũ Phương vẫn không không nghe lời khuyên của mẹ, không chấp nhận thân phận. Đến khi mẹ chết mà lão ta không hề được thấy mặt mẹ trước khi chôn.

Nhưng rồi một ngày nọ, người ta bất ngờ phát hiện trên phần mộ của mẹ Ngũ Phương có một miếng thịt nướng gói trong một chiếc lá sen và ba mẩu tàn thuốc. Đến lúc ấy người ta mới biết rằng Ngũ Phương đã về, về một cách lén lút.

Sau đó, tùy theo tình hình không ngừng thay đổi, khi người ta áp giải Ngũ Phương về thôn, lão ta không bị trói nữa mà chỉ có mấy người áp giải theo sau. Có điều thật buồn cười là, mặc dù không bị trói nhưng dáng đi của lão ta chẳng khác mấy so với khi vẫn đang bị trói: Hai tay tự động ép sát lấy cơ thể, đầu cứ chúi về phía trước, mọi động tác đều cứng đơ, cái cổ cứ ngửa cao, đi lò dò từng bước. Nói chung dáng đi của lão ta trông chẳng khác người đã bị mất hai cánh tay… Vừa trông thấy Ngũ Phương trên chiếc cầu nhỏ, người trong thôn không ai không bật cười.

Lúc ấy, Ngũ Phương cũng cười, cái miệng thì ngoác ra nhưng lại lệch về một bên khiến người ta nghĩ, lão ta đang mếu chứ không phải cười. Họ lên tiếng:

- Ngũ Nhi, đã về à?

- Đã về – Đôi mắt Ngũ Phương hấp háy.

- Đi nữa chứ?

Ngũ Phương ngoái đầu nhìn mấy người áp giải phía sau nhưng hình như chẳng quan tâm gì đến họ, nói:

- Đi chứ, đi nữa!

- Ngũ Nhi à, đã ăn vịt quay Bắc Kinh chưa?

- Ăn rồi, ăn bằng mắt!

Lúc ấy, dượng tôi và Ngũ Phương thường hay gặp nhau ở ngay cổng đại đội sản xuất và dượng tôi thường đưa thuốc mời nước lão ta, cũng thường nói:

- Ngũ à, mày trở thành tổ tông của thôn này rồi đó. Mày đừng đi nữa, có được không? Mày nói xem, Bắc Kinh có phải là nơi mày có thể đến sao? Mỗi lần đi là một lần bị trói, thử hỏi cái mặt mày còn đáng để cho người ta xem nữa không? Thêm nữa, sống trên thế gian này có ai mà suốt đời không mang lấy một tí oan khuất?

- Lão Thái, chú cũng biết rồi đấy… – Ngũ Phương nói – Bao nhiêu năm nay, tôi làm vì cái gì? Trên đầu tôi vẫn còn một cái đang đè xuống, chú biết là cái gì không? Là cái “chính sách”. Họ mà cho tôi một cái “chính sách”, tôi sẽ không đi nữa.

- Lâu nay người ta không kể đến thành phần nữa, vậy mà còn cần đến “chính sách” gì?

- Vẫn chưa thay đổi tội trạng của tôi. Theo cách nói của chú thì bao lâu nay tôi đi kiện là phí công à?

- Chẳng qua cũng chỉ là một trang giấy…

- Không phải chỉ là một trang giấy. Đó là “chính sách”. Chú nhất thiết phải cho tôi một “chính sách” chắc chắn.

Cuối cùng thì dượng tôi xuống nước, gần như là van nài Ngũ Phương:

- Ngũ Nhi, chú cũng không làm bí thư bao lâu nữa đâu, chú bái phục mày rồi đó. Mày muốn có “chính sách” thì cứ chờ “chính sách”, mày đừng đi nữa.

- Chú nói sao thì tôi hay vậy thôi – Ngũ Phương cười một cách xảo quyệt.

- Chú hỏi mày, sao mày lại thành “đoạn ruột thừa” thế?

- Tôi sinh ra đã là một “đoạn ruột thừa” rồi.

Ngày Quốc khánh năm ấy cũng đã sắp đến nhưng hầu như quan chức trong huyện vì “thằng chui lủi” mà ăn không ngon ngủ không yên. Đích thân Bí thư huyện ủy gọi điện về cho Bí thư thị trấn yêu cầu “nghiêm phòng cẩn mật”, nhất thiết không để cho “thằng chui lủi” ấy chạy đến Bắc Kinh.

Ngày ấy, công xã đã được đổi thành thị trấn, Bí thư thị trấn Tào tiếp tục gọi điện cho dượng tôi chửi một trận rồi nói cần phải quản thúc thật chặt chẽ, ngay cả lúc “thằng chui lủi” đi vệ sinh cũng phải có người giám sát… Sau đó bí thư Tào còn chưa yên tâm, phái người về “mời” tất cả cán bộ thôn Vô Lương cùng với Lương Ngũ Phương lên thị trấn, đặt một bàn ăn trong nhà ăn tập thể của cơ quan. Chờ đến khi Lương Ngũ Phương đã cơm rượu no say, bí thư Tào nói:

- Ngũ Nhi, còn chạy nữa không?

- Không chạy nữa, không kiện nữa. Có thuốc không, cho xin một điếu?

Lão Tào dọa:

- Ngũ Nhi, lần này không được lên Bắc Kinh nữa, nghe không? Cậu mà đi nữa, tôi nghiền cậu thành cám!

- Không đi, không đi nữa! Ông yên tâm.

Bí thư Tào đốt một điếu thuốc và đưa cho Ngũ Phương, giọng nói có vẻ dịu lại:

- Ngũ Nhi, chuyện của cậu cần phải giải quyết, cuối cùng thì tôi cũng là người đứng ra giải quyết thôi, cậu thấy tôi nói có đúng không?

- Tôi nghe lời ông.

- Vấn đề bị quy thành phú nông của cậu không phải là được giải quyết rồi sao? Bây giờ cả nước đã bỏ thành phần, không nói gì đến chuyện thành phần gia đình nữa, cậu còn náo loạn chuyện gì?

- Vẫn chưa xét lại tội trạng của tôi!

- Thành phần đã hủy bỏ, không chụp mũ cho cậu nữa.

Vậy xét lại tội trạng làm quái gì? Được, xét lại tội trạng. Bây giờ tôi sẽ xét lại cho cậu, được không?

- Căn nhà ngói ba gian của tôi…, lại còn chiếc xe đạp thì sao?

- Căn nhà? Vấn đề căn nhà à? Chuyện này…, chuyện này… Tôi sẽ giải quyết ngay. Lão Thái, nhà của cậu ấy đâu rồi? Trả lại ngay!

Lúc ấy, dượng tôi mới lên tiếng:

- Đến bây giờ, đất đã được phân cho người khác… Căn nhà thì… Đã bao nhiêu năm rồi đã dột nát, sắp đổ rồi…

Bí thư Tào phẩy tay:

- Trả cho cậu ấy, về đến thôn là trả lại ngay. Thậm chí hư hỏng thì phải sửa. Thị trấn sẽ có kế hoạch hỗ trợ - Quay sang Ngũ Phương, bí thư Tào hỏi - Như thế, cậu thấy được chưa? Cậu có còn đi Bắc Kinh nữa không?

- Không đi, không đi nữa.

Có điều, ngay trong đêm ấy, Ngũ Phương đã chạy biến.

Đúng ngày Quốc khánh, một cuộc điện thoại gọi từ Bắc Kinh về đến tỉnh, tỉnh lại gọi về đến huyện, huyện lại gọi về đến thị trấn… Trong điện thoại, từng cấp từng cấp đều không giấu được sự giận dữ: “Thằng chui lủi” ấy đã lên đến Bắc Kinh! Chuyện cần phải giải quyết tại sao không giải quyết? Bí thư Tào tức điên người, đứng giữa sân của ủy ban huyện chửi: Lão Thái Quốc Dần! Đồ trứng thối! Tôi cách chức ông!

Nghe đâu rằng, vì “thằng chui lủi” này mà một cán bộ sắp về hưu là bí thư Tào bị tuyên bố cách chức trước mặt mọi người. Lãnh đạo huyện hạ quyết tâm phái người đến Bắc Kinh, tìm đến chỗ tiếp nhận hồ sơ kháng kiện, đồng thời cũng sai người đi khắp nơi để tìm Ngũ Phương. Nhưng Bắc Kinh quá rộng, người Bắc Kinh quá đông nên tìm hơn ba tháng, mọi người mới phát hiện Ngũ Phương đang ngồi ở Bát Đại Lãnh trên Vạn lý trường thành ngắm phong cảnh.

Bóng chiều đã tà tà, mặt trời sắp lặn, gió thổi hiu hiu. Phó Trưởng công an thị trấn trông thấy Ngũ Phương thì cơ hồ bật tiếng khóc:

- Ông… Ông chính là tai họa của mọi người…

- Tôi đang ngắm tổ quốc giang sơn. Sao mà đẹp! Sao thế? Tôi không có quyền đến đây sao?

- Ông trời ạ, ông đúng là ông trời. Chúng ta về thôi!

- Chờ chút, tôi còn chưa ăn gì.

- Đi! Được rồi, ăn cơm, ăn cơm.

- Có rượu không? Nhị Oa Đầu là được rồi, chai nhỏ, hai chai.

Phó Trưởng công an thị trấn nói:

- Yên tâm. Tôi sẽ gọi Nhị Oa Đầu cho ông… Nói xong, có hai người công an tiến đến, kẹp nách Ngũ Phương và dắt lão ta đi xuống từng bậc đá như sợ lão ta lại co giò chạy mất.

Năm ấy, Lương Ngũ Phương đúng năm mươi tuổi.

Vấn đề của Lương Ngũ Phương được giải quyết một cách triệt để năm lão ta năm mươi tuổi. Lúc ấy, lão ta đã chạy theo con đường đi kiện đến ba mươi ba năm, từ một thanh niên trai trẻ biến thành một lão già có cái lưng gù oằn xuống như lưng lạc đà, gương mặt phờ phạc đầy nếp nhăn, thấy người khác là cúi đầu khom lưng rồi sau đó, cúi gập người xuống tận mặt đất… Bất kỳ ai trông thấy Lương Ngũ Phương đều không thể không động lòng thương cảm. Nghe nói rằng, người mới đến nhận chức vụ Bí thư huyện là một phụ nữ, vừa trông thấy Ngũ Phương đã rơi nước mắt, nói: Chú yên tâm, tôi sẽ giải quyết cho chú, giải quyết triệt để.

Nữ Bí thư mới họ Lâm, tên là Lâm Cương. Sau khi được điều động đến đó, ngay lập tức cô ta chú ý đến một tập tài liệu khiếu kiện dày cộp, trong đó có đơn kiện của Lương Ngũ Phương. Đó là một người nhanh nhẹn, quyết đoán, nói năng như gió táp mưa sa, ngay lập tức trong mùa thu năm ấy đã tự thân đưa người đến thôn Vô Lương để giải quyết vấn đề của Lương Ngũ Phương.

Nữ Bí thư đã trực tiếp thống lĩnh cán bộ ba cấp từ huyện đến thị trấn, đến cơ quan thôn Vô Lương, rồi triệu tập người toàn thôn và tuyên bố quyết định thẩm tra lại tội trạng của Lương Ngũ Phương hơn ba mươi năm trước (kỳ thực thì Lương Ngũ Phương chẳng có tội gì mà phải thẩm tra cả)… Sau đó thì chính cô ta đã dẫn mọi người đến căn nhà của Lương Ngũ Phương đã bị thu sung công ngày xưa.

Lúc này, khắp nơi ở nông thôn người ta đã nườm nượp xây dựng nhà mới. Chung quanh căn nhà của Lương Ngũ Phương là những ngôi nhà hai tầng, ba tầng kiên cố, mái ngói đỏ tươi, chỉ có mỗi căn nhà ba gian trơ trọi như một điểm nhấn. Ba gian nhà này trước kia đã từng được sử dụng như một cái kho của đội sản xuất, bây giờ tường đã lở loét, mái ngói dột nát và đã đổ sụp một phần vì mưa sa gió táp… trông thê lương tột cùng, ai thấy cũng phải ngậm ngùi. Nữ Bí thư đứng giữa sân, nhìn những mạng nhện giăng khắp đó đây trong nhà rất lâu, nói:

- Bí thư Vương, căn nhà này không thể ở được nữa, anh nói đi, phải làm thế nào? Nếu anh không giải quyết được thì để đó cho tôi, tôi sẽ tự tay giải quyết.

Bí thư thị trấn họ Vương vội vàng lên tiếng:

- Đồng chí yên tâm. Thị trấn sẽ giải quyết chuyện này, giải quyết ngay.

- Được, tôi cho anh mười ngày, đủ không?

- Đủ. Trong mười ngày mà tôi không hoàn thành nhiệm vụ, đồng chí cứ cách chức tôi.

- Quá tốt – Nữ Bí thư quay sang Ngũ Phương nói tiếp – Chú à, căn nhà sẽ được xây lại cho chú, sẽ làm theo nguyên dạng của nó, chú thấy được chưa?

Lương Ngũ Phương mấp máy môi, lâu lắm mới lên tiếng:

- Còn chiếc xe đạp, chiếc máy khâu…

Không đợi Bí thư huyện ủy chỉ đạo, bí thư Vương đã vội vàng nói:

- Đồng loạt giải quyết, thị trấn sẽ giải quyết ngay…

Đến lúc ấy, nữ Bí thư mới lấy từ trong túi ra ba trăm đồng đưa cho Lương Ngũ Phương:

- Chú Phương, bao nhiêu lâu nay chú bị oan ức… Đây là chút lòng thành của cá nhân tôi, chú nhận đi…

Thế là, cán bộ huyện, thị trấn nhao nhao rút ví ra, người ba chục, người năm chục, một trăm, hai trăm…, cộng tất cả được một nghìn năm trăm đưa cho Lương Ngũ Phương.

Trước khi về, nữ Bí thư còn căn dặn cán bộ thị trấn, cán bộ thôn phải quan tâm chiếu cố đến cuộc sống của những người già. Cán bộ thị trấn, cán bộ thôn đồng loạt lên tiếng tiếp nhận chỉ thị của đồng chí bí thư. Tiếp theo, nữ Bí thư nhìn Ngũ Phương, hỏi:

- Chú Phương, giải quyết như thế chú bằng lòng chưa?

Lương Ngũ Phương hấp háy đôi mắt, nói:

- Bằng lòng, bằng lòng.

Có điều, khi nữ Bí thư huyện ủy vừa lên xe chuẩn bị rời khỏi cơ quan thôn, Trưởng bộ phận tiếp dân huyện lẳng lặng đến trước xe, nói nhỏ:

- Đồng chí Lâm à, dù sao đây cũng là một “thằng chui lủi”, chị phải dặn dò cán bộ trong thị trấn, nhỡ sau này…

- “Thằng chui lủi”? Không thể như thế. Dù sao cũng phải tin tưởng quần chúng chứ.

Trưởng bộ phận tiếp dân ho húng hắng định nói gì thêm, nhưng không hiểu sao dừng lại.

Không lâu sau đó, từ Bắc Kinh lại có điện thoại, hỏi huyện làm ăn kiểu gì mà “thằng chui lủi” ấy lại tiếp tục đến Bắc Kinh?

Nghe người ta nói rằng, sau khi nghe hội báo ở huyện xong, nữ Bí thư giận đến độ đập tay xuống bàn chan chát, quát lên:

- Đây là loại người nào vậy? Đúng là chẳng còn biết phép tắc gì cả. Đối mặt nhau cứ nói tốt tốt, tất cả những gì cần giải quyết thì đã giải quyết xong. Lão này còn muốn gì nữa đây…

– Ngừng một lát, nữ Bí thư hỏi – Lão này có đúng là một “thằng chui lủi”?

- Đúng thế ạ - Trưởng bộ phận tiếp dân đáp lời.

- Tinh thần của lão có vấn đề gì không?

Trưởng bộ phận tiếp dân hơi do dự rồi mới nói:

- … Không có vấn đề gì lớn. Tôi với lão này cũng đã quá nhẵn mặt nhau, chỉ là một cái gai ẩn trong da thịt, không dễ đối phó chút nào. Hay là… tống lão vào bệnh viện tâm thần?

- Không – Nữ Bí thư lắc đầu, hít một hơi thật dài – Đừng quan tâm nữa, cứ để cho lão đi đâu thì đi.

Ngày Quốc khánh đã đến gần. Trước Quốc khánh mấy ngày, ở Bắc Kinh người ta tiến hành một cuộc thanh tra đại quy mô trên lĩnh vực trị an xã hội và Lương Ngũ Phương lại một lần nữa bị áp giải về huyện. Trưởng bộ phận tiếp dân huyện đã trông thấy Ngũ Phương trong sân cơ quan, không dằn được sự tức giận, bước đến nói:

- Ngũ Nhi, tôi hỏi ông, ông còn mặt mũi nào mà ăn nói với mọi người không? Ông nói đi, ông là một nông dân, đích thân Bí thư huyện ủy đến tận nhà ông để xử lý mọi việc… Ông còn muốn gì nữa nào? Mẹ kiếp, ông còn là người nữa không? Còn có chút nhân tính nào không? Ông còn nhe răng ra để nói là đã bằng lòng tất cả, thế tại sao ông còn lủi đến tận Bắc Kinh? Ông có tin là tôi sẽ tống ông vào trại giam, trói gô cổ ông lại ngay lập tức không?

Lương Ngũ Phương ngồi bệt dưới đất, giả câm giả điếc, tùy ý ai thích nói gì thì nói, không biểu hiện bất kỳ thái độ nào. Trưởng bộ phận tiếp dân nộ khí xung thiên, chỉ thẳng vào mặt Ngũ Phương, quát:

- Ông nói đi, ông muốn gì nữa? Xe đạp, máy khâu đều đã bồi thường cho ông rồi, ông nói cho tôi nghe một câu có đạo lý một tí có được không?

Lương Ngũ Phương vẫn ngồi im dưới đất, chờ cho đến khi Trưởng bộ phận tiếp dân xả cơn tức xong, lúc này mới thay đổi tư thế ngồi, nhướng mắt lên hỏi:

- Thế… còn người đàn bà của tôi đâu?

- Hả, cái gì?... Lão ta đang nói cái gì?

Lúc này, Phó Trưởng đồn công an thị trấn, người trực tiếp lên Bắc Kinh để áp giải Lương Ngũ Phương về mới lên tiếng:

- Lão ta nói, người đàn bà của lão đã bỏ lão rồi, cần phải tìm về cho lão.

- Người đàn bà của lão ở đâu?

- Tôi đã gọi điện hỏi rồi, đã lấy chồng khác lâu lắm rồi, con đàn cháu đống rồi, thành bà nội rồi.

Trưởng bộ phận tiếp dân không biết nói sao, đành giậm chân thình thịch rồi chửi:

- Mẹ kiếp lão này! Tôi đây không giải quyết nổi chuyện này.

Lương Ngũ Phương lại rất nhỏ nhẹ, từ tốn lên tiếng:

- Thủ trưởng à, ông xem lại mình đi. Tôi còn không gấp gáp thì ông gấp gáp cái gì chứ? Đừng vội, đừng tức giận mà tổn hại đến sức khỏe.

Phó Trưởng đồn cảnh sát thị trấn còn đang rất trẻ, thở dốc mà nói:

- Cái lão bệnh hoạn này… Trên đường đi về lão đòi đủ thứ, chẳng khác ông trời con, nào là cơm thịt, nào là rượu…

Lương Ngũ Phương ngoác mồm:

- Ôi dào, với một Phó Trưởng đồn công an thì mấy đĩa thịt, hai chai rượu Nhĩ Oa Đầu thì có đáng là bao nhiêu!

Sau đó, Lương Ngũ Phương trở thành một kẻ phiêu bạt giang hồ.

Nghe dượng tôi kể lại thì, sau khi căn nhà được tu sửa xong, Lương Ngũ Phương đã từng lặng lẽ đi tìm Lý Nguyệt Tiên. Sau khi rời khỏi nhà Lương Ngũ Phương không lâu, Lý Nguyệt Tiên được gả cho một người họ Tôn ở thôn Tôn Lưu Triệu, con cháu đã đầy nhà. Lương Ngũ Phương cải trang thành một người mù, đầu đội một chiếc mũ rơm rách tươm, tay cầm cây gậy trúc đến thẳng nhà vợ chồng Lý Nguyệt Tiên, đứng trước cổng, đầu cúi gằm, lên tiếng: Bà chị ơi, cho vài miếng cơm. Tóc Lý Nguyệt Tiên đã bạc, mắt cũng đã hoa nên tuy hai người mặt đối mặt, bà ta chẳng hề nhận ra Lương Ngũ Phương. Tuy nhiên, thấy người mù có vẻ đáng thương, bà ta nói: Ông chờ một lát, tôi vào nhà lấy cho ông ít đồng. Nhưng khi Lý Nguyệt Tiên vừa quay người định đi vào nhà thì Lương Ngũ Phương lên tiếng:

- Bà chị à, nhà cửa không thấp tí nào. Xem tướng bà chị hình như là tái giá, đúng không?

Lý Nguyệt Tiên sững sờ, hỏi:

- Vì sao ông biết được? Chờ chút, để tôi vào lấy ít tiền cho ông đã.

Có điều, khi Lý Nguyệt Tiên bảo con trai mang hai đồng và một bát nước từ trong nhà ra để cho người ăn xin mù thì không thấy lão ta đâu cả. Đứa con trai quay đầu lại hỏi vọng vào nhà: Mẹ à, người ăn xin đâu? Lý Nguyệt Tiên cũng chạy vội ra, bần thần đứng ở cổng, lẩm bẩm: Vừa mới đây thôi. Người này… Và đột nhiên hình như có một chút linh cảm nào đó, bà ta vội vàng đuổi theo, miệng kêu lớn: Chờ chút, chờ chút… Chỉ thấy cái mũ rơm nhấp nhô từ phía xa xa rồi sau đó đột nhiên biến mất.

Nghe người ta đồn rằng, sau đó Lý Nguyệt Tiên có nhờ người tìm hiểu về Lương Ngũ Phương và hai người họ đã có hẹn gặp nhau. Cuộc hẹn này do anh trai của Lý Nguyệt Tiên sắp đặt, địa điểm vẫn là quán ăn trên đường Bao Tử năm nào. Nhưng đã hơn ba mươi năm trôi qua, con phố Bao Tử trên thị trấn đã thay tên, ngay cả cái “hội trường rồng kỳ lân” làm nên tên tuổi Ngũ Phương một thời cũng đã bị phá hủy để cho một con đường nhựa phẳng lỳ có tên là Bách Du chạy ngang qua… Lý Nguyệt Tiên cứ suy nghĩ mãi và đã không ít lần lặng lẽ khóc. Sau đó không biết nguyên nhân từ đâu mà chuyện này bị người nhà họ Tôn phát giác, cả nhà họ từ bé đến già, từ đàn ông đến đàn bà tụ họp lại bảo Lý Nguyệt Tiên quỳ xuống chịu tội và còn buông lời đe dọa: Thằng ấy mà còn quay lại thì sẽ đánh cho gãy chân. Lý Nguyệt Tiên đành phải bỏ ý định gặp lại Lương Ngũ Phương.

Năm ấy, khi tôi gặp Lương Ngũ Phương ở ga Bắc Kinh thì lão ta ăn mặc khá chỉnh tề, trên tay xách một cái túi giả da màu đen, áo bông khoác trên vai, một cái mũ len màu xanh…, tất cả trông còn khá mới. Lão luồn lách giữa đám đông, trông thấy một cô gái đang đi một mình thì sấn đến, nói nhỏ:

- Coi bói không?

Cô gái ấy mặc quần áo tây, trông cũng khá xinh đẹp, liếc nhìn Ngũ Phương, buông một tiếng gọn lỏn:

- Không!

Tuy vậy, lão ta vẫn bám theo bén mông cô ta, lải nhải:

- Tiểu thư à, bói một quẻ đi… Tôi thấy tiểu thư vận mệnh đều tốt cả, có điều hôn nhân không thuận lợi lắm…

Cô gái nọ đứng lại, hằn học:

- Ông biết quái gì mà nói hôn nhân của tôi không thuận?

- Tướng mạo của cô hiện rõ điều này… Bói một quẻ đi…

- Trông tướng mạo của ông rõ ràng là một thằng lưu manh cùng khổ – Cô gái gằn giọng – Tôi nói rồi, không! Ông đừng đuổi theo nữa, tôi gọi 110 đấy!

Chuyện này khiến tôi cười ra nước mắt. Vận mệnh của mình không khác con chó là mấy đã không tự đoán được, lại đi đoán vận mệnh cho người khác được sao? Nếu Ngũ Phương có tài bói toán thì lão ta phải tự bói cho mình từ lâu rồi mới phải chứ!

Trong sân ga, trong hàng nghìn người đi kẻ lại nườm nượp ấy, khi trông thấy tôi, Lương Ngũ Phương có một chút cảm thấy khó xử và hình như có ý định tránh mặt tôi. Đối với tôi mà nói, đặc biệt là khi tôi trông thấy lão chặn đường hoặc lẽo đẽo đi theo sau mông người ta nài nỉ họ coi bói, tôi cảm thấy mủi lòng và cũng cảm thấy khó xử vô cùng, nhưng nghĩ lại, dù sao thì chúng tôi cũng là người cùng thôn, lại có quen biết nhau và nói gì thì nói, lão ta cũng là bậc trưởng bối của tôi, tôi không thể làm ngơ như không hề quen biết… Thêm nữa, thời gian và những khổ ải trần gian đã làm cho Lương Ngũ Phương biến thành một lão già tội nghiệp… Khi tôi tiến đến trước mặt Lương Ngũ Phương, lão cúi đầu cười ngượng nghịu. Tôi cũng cười theo. Ngũ Phương nói:

- Tiêu à, chú có thư của cháu, là của lão Thái…

Tôi mời Ngũ Phương ăn cơm và trong lúc ăn cơm, tôi mới biết là dượng tôi đã qua đời. Ngũ Phương nói:

- Lão Thái đã biến thành một cái cây. Đây là một điều bí mật! Trong bữa ăn, sau khi uống hết hai chai Nhĩ Oa Đầu, cách nói năng của Lương Ngũ Phương đã bắt đầu lung tung, chuyện nọ xọ chuyện kia. Lão ghé sát miệng vào tai tôi, thì thầm ra chiều rất đắc ý:

- Chú mày biết rất nhiều bí mật, muốn nghe không?

Chẳng giấu gì ông, dựa vào những điều bí mật mà Lương Ngũ Phương rất đắc ý ấy, chính lão ta đã làm khổ Thái Tư Phàm ít nhất cũng ba lần.

Tôi đã nói ở trước rồi, đứa con gái thứ ba của dượng tôi nguyên tên là Thái Vĩ Hương, khi có tiền và biến thành bà chủ thì đổi tên thành Thái Tư Phàm. Hiện tại, bà chủ Thái Tư Phàm có thể được gọi là “thỏ khôn phải có ba cái ổ”, từ tỉnh đến thành phố về đến huyện đều có văn phòng chi nhánh và có nhà riêng. Một buổi chiều tối, Lương Ngũ Phương tìm thấy Thái Tư Phàm ở một tiểu khu đang xây dựng trong thành phố. Lúc ấy, lão đội một chiếc mũ rơm, trông thấy Tổng Giám đốc Thái đi ra từ một tòa nhà cao tầng đang xây dựng bèn xông đến gọi:

- Hương! Tiểu Hương! Tôi có một lá thư, là do lão Thái viết…

Thái Tư Phàm không hề thích thú với chuyện này nên chẳng thèm ngó ngàng gì đến Lương Ngũ Phương, cứ tiếp tục bước đi. Lúc ấy, Lương Ngũ Phương mới thay đổi cách xưng hô:

- Tổng Giám đốc Thái, không nhận ra chú à. Chú là chú Phương đây. Chú có lá thư do bố cháu viết…

Lúc ấy Thái Tư Phàm mới dừng chân, quay lại, ra vẻ ngạc nhiên:

- Ôi chao, chú Phương à, thế mà cứ tưởng là ai. Bố tôi có gửi thư cho tôi à?

- Đúng thế. Bố cháu viết cách đây đã mấy năm rồi. Nét chữ của ông ấy, cháu còn nhớ chứ, có nhận ra không?

Không ngờ, Thái Tư Phàm vừa cầm cái mà Ngũ Phương gọi là “thư” ấy, chẳng thèm liếc mắt đã chúm miệng nhổ một bãi nước bọt lên “lá thư” rồi vất xuống đất, xẵng giọng:

- Ông ấy viết “lá thư” này, chú cầm nó đến để tìm tôi à? Tôi không nhận.

Lương Ngũ Phương chẳng còn cách nào khác ngoài việc vừa lẽo đẽo đi theo Thái Tư Phàm vừa nói:

- Đã là người mà không nhìn xa thì ắt phải có mối lo gần. Chú không dọa cháu nhưng chú thấy trên mặt cháu có chút sát khí...

Thái Tư Phàm vốn đã từng lăn lộn với cuộc đời này từ lâu, chuyện gì mà nó không trải qua nên chỉ cười khẩy:

- Chú Phương à, hết tiền tiêu rồi à?

- Không, không… – Ngũ Phương chối – Chú chỉ thấy trên mặt cháu một chút tai họa… Tai họa này ứng vào một gốc cây. Chú chỉ muốn giúp cháu hóa giải…

Thái Tư Phàm lặng lẽ nhìn Ngũ Phương một thoáng, nói:

- Chú Phương, tôi không rỗi để nói chuyện với chú. Chú cầm năm trăm này tiêu tạm vậy, nhưng tôi cũng nói để chú biết là sau này sẽ không có lệ này đâu.

Nó lôi ra năm tờ một trăm nhét vào tay Ngũ Phương rồi lên chiếc xe đang mở sẵn cửa.

Lần thứ hai, tại số nhà 122 nằm trên đại lộ trung tâm thành phố, là văn phòng làm việc của Tổng Giám đốc Thái Tư Phàm. Không biết làm thế nào mà Lương Ngũ Phương đã lừa được nhân viên bảo vệ để đi vào văn phòng. Vừa trông thấy lão ta, Thái Tư Phàm nhăn mặt nhăn mũi hừ lên một tiếng rõ to:

- Chú Phương, chú lại đến được đây à?

- Tổng Giám đốc Thái à, người mà không nhìn xa thì ắt phải có mối lo gần. Chú không dọa cháu nhưng…

Thái Tư Phàm cắt ngang lời Ngũ Phương:

- Chú Phương, chú có tin hay không thì tùy chú, nhưng lúc này tôi đã có thể gọi bảo vệ tới để quẳng chú ra ngoài đường đấy.

Lương Ngũ Phương ngồi xuống nền nhà, nói:

- Tin, chú tin. Có điều, cây thạch lựu ấy trông rất sum suê, xanh mướt nhưng lại có vương chút tà khí…

Thái Tư Phàm nhìn lão ta, lắc đầu:

- Tôi chưa bao giờ nghĩ chú lại biến thành kiểu người như thế này.

- Cháu yêu, nói thực ra thì đầu óc sẽ nổ tung thôi… Đưa chú mượn ít tiền, khi nào chính phủ bồi thường, chú sẽ trả lại cho cháu.

- Bao nhiêu?

- Không dám mượn nhiều, chỉ mười nghìn hay tám nghìn cũng được.

- Chú đang xem tôi là một cái ngân hàng sao?

- Tổng Giám đốc Thái à, chuyện này với cháu cũng chỉ là một sợi lông trên chín con trâu thôi mà. Chú sẽ trả cho cháu mà. Cái phí tổn ấy (sau này tôi mới hiểu là “phí bịt miệng”) có đáng gì để mua được một cái tâm tĩnh lặng.

- Đó chẳng qua là những lời bịa đặt, chú cũng tin sao?

- Chú cũng biết đó là những lời bịa đặt – Ngũ Phương nói – Cháu nói xem, làm gì mà một cây thạch lựu lại có vương máu người, đúng không? Toàn là bịa đặt. Khi về đến thôn, chú sẽ vẽ một đạo bùa, thắp cho lão Thái nén hương để ông ấy không làm khó dễ cháu nữa…

Cũng trong bữa ăn ấy, Lương Ngũ Phương nói với tôi, chính câu nói ấy của lão ta đã làm Thái Tư Phàm hoảng sợ và đưa cho lão một nghìn đồng. Trước khi rời khỏi cửa, lão ta còn ngoái đầu lại nói:

- Đạo bùa của chú sẽ đảm bảo cho cháu được bình an trong ba tháng.

Sau đó, Lương Ngũ Phương còn ghé sát vào tai tôi thì thầm: Cháu phải biết là con bé ấy tuy khẩu khí ngang ngạnh nhưng trong lòng nó đã sợ lắm rồi.

Lần thứ ba diễn ra trong một cửa hàng buôn bán đồ gia dụng ở trên tỉnh. Đúng vào lúc Tổng Giám đốc Thái Tư Phàm chuẩn bị cầm kéo cắt băng khánh thành một cửa hàng đồ gia dụng thì Lương Ngũ Phương xuất hiện. Lần này, không chờ lão ta mở miệng nói gì, Thái Tư Phàm đã cười rất tươi đón chào:

- Chú Phương đã đến. Đi với cháu, vào phòng làm việc của cháu…

Vừa nói, Thái Tư Phàm vừa kéo Lương Ngũ Phương lên tầng hai, vào phòng rồi khóa cửa lại, nói:

- Chú Phương, cháu bận chút việc gấp, chú đợi cháu một lát, được không?

- Cháu bận thì cứ đi làm việc… – Ngũ Phương thản nhiên – Có điều, hướng của cái cửa hàng này không tốt, trong sách nói là hướng “hung sát tụ hội”…

- Chú uống trà đã, một lát là cháu quay lại ngay.

Nói xong thì đóng cửa, tiếng guốc lộc cộc lộc cộc đi xuống lầu.

Mười lăm phút sau, cánh cửa được mở toang ra, ba người cảnh sát trị an từ sau lưng Thái Tư Phàm đi thẳng vào phòng. Thái Tư Phàm chỉ vào Lương Ngũ Phương:

- Đồn trưởng Lưu, chính là ông ta!

Đồn trưởng Lưu cầm chiếc còng số 8 trên tay, nghiêm giọng quát lớn:

- Đứng lên!

Lương Ngũ Phương đứng dậy và đưa hai tay về phía trước một cách vô ý thức để cho lão Lưu cho chiếc còng vào, sau đó mới lên tiếng:

- Ông chính phủ, tôi phạm phải tội gì? Đồn trưởng Lưu nói:

- Ông còn giả vờ ngây thơ nữa à? Đi! Về đồn!

Bước ra đến cửa, Lương Ngũ Phương còn ngoái đầu lại nói với Thái Tư Phàm:

- Hương, cháu đối xử với người cùng xóm cùng làng như thế này sao? Chú có “lá thư” của bố cháu!

- Hừm! Tôi thấy ông đã quen thói ăn tiền của người khác rồi đấy – Thái Tư Phàm xẵng giọng.

Ba ngày sau, hình như trong lòng Thái Tư Phàm có dấy lên một chút bất nhẫn. Cho dù có là gì đi chăng nữa thì cũng là người cùng làng, vả lại… Nghĩ thế, nó gọi điện cho lão Lưu đề nghị thả Lương Ngũ Phương ra. Sau đó, Thái Tư Phàm còn gọi điện cho lãnh đạo thị trấn (lúc này quan hệ giữa các ông bà chủ với lãnh đạo chính quyền rất thân thiết), cử người lên tận thành phố để đưa Lương Ngũ Phương ra khỏi nơi tạm giam.

Có điều, chỉ được mấy ngày, Lương Ngũ Phương lại mò đến, đầu vẫn đội chiếc mũ rơm, trên lưng còn đeo thêm tấm chăn được cuộn tròn lại, gặp Thái Tư Phàm ngay trước cổng, hai mắt nhìn trừng trừng:

- Tổng Giám đốc Thái à, bà có quyền có tiền, hay là bà còng tay tôi lại. Dù sao thì tôi cũng chẳng còn chỗ nào để đi nữa.

- Ông vào đây – Thái Tư Phàm nói.

Sau khi bước vào trong, Thái Tư Phàm không nói thêm lời nào, chỉ lặng lẽ nhìn Lương Ngũ Phương. Lão ta đã phát hiện có bốn gã đại hán lực lưỡng, gã nào cũng cao trên mét tám, vai rộng eo thon đang đứng sau lưng Thái Tư Phàm.

Mười lăm phút sau, Lương Ngũ Phương vẫn đeo chiếc chăn được cuộn tròn trên lưng chạy vội ra ngoài. Theo lời Ngũ Phương kể lại thì khi chạy ra, lão ta thập phần hoảng sợ, suýt nữa thì đầu va vào cổng. Mang chăn chạy thẳng đến Phòng tiếp dân thành phố, vừa bước vào cổng, Lương Ngũ Phương đã bù lu bù loa:

- Tôi chỉ còn chỗ dựa duy nhất là chính quyền thôi! Tôi cần phải dựa vào chính quyền để sống…

Những lời lẽ của Lương Ngũ Phương khiến cho những cán bộ trong Phòng tiếp dân đứng lặng.

Lương Ngũ Phương tiếp tục hạ thấp giọng nói với tôi:

- Tiêu, chú chỉ nói chuyện này với một mình mày thôi. Nếu có một ngày nào đó chú chết, có thể là được vớt lên từ dưới sông, cũng có thể là chú sẽ đâm thẳng vào đầu ô tô trên đường… thì tất cả đều là do Thái Tư Phàm hại mà chết!

- Thái Vĩ Hương? – Tôi thất kinh hỏi lại.

- Chính là nó. Bây giờ nó đã đổi tên rồi, Thái Tư Phàm! Đồ lộn giống!

- Chú sợ rồi à?

- Cháu không biết đấy thôi… – Ngũ Phương thở hào hển nói – Chú chưa từng thấy chuyện như thế này bao giờ. Nó… mắt xanh mỏ đỏ nhưng trong mắt nó có sát khí. Nó biết cách giết người… Đúng là nó dám…

- Cuối cùng là chuyện gì?

- Đôi mắt nó rất độc ác, quá độc… – Giọng Ngũ Phương đứt đoạn chất chứa vẻ sợ hãi – Đúng là nó dám… Mắt nó chứa đầy bóng tối, trong bóng tối lại lóe sáng. Nhìn mắt nó thấy một ổ kiến độc, đúng thế. Bố nó, lão Thái… nhất định là bị nó… giết chết!

Lúc bé, khi còn ở trong thôn, tôi cũng đã từng có cảm giác này. Tôi ngờ vực nói:

- Nhưng… có cả một thôn cơ mà?

- Mày nghĩ đi, mẹ con nhà nó đối xử với lão Thái như thế nào… toàn thôn đều biết mà.

- Thế cây thạch lựu ấy bây giờ đang ở đâu?

- Chú nhất định sẽ tìm được. Tìm được chú sẽ nói với mày… – Ngừng một lát, Ngũ Phương nói tiếp – Cháu à… cho một ít tiền gọi là “phí cung cấp tin tức”. Riêng bí mật này chú chỉ nói với mày thôi đấy.

Im lặng hồi lâu, đột nhiên Ngũ Phương chuyển hướng câu chuyện:

- Tiêu, mày nhiều tiền đến như vậy, mày đã đi tiệm mát xa lần nào chưa? Cái đó… cái đó…

Tôi phát hoảng, nhìn thẳng vào mắt Ngũ Phương hỏi:

- Chú đi rồi à?

- Không đúng! “Xuân Tài xuống bờ đê”! Đồ trứng thối!

Ở quê tôi còn có một câu tục ngữ hiện đại lưu truyền khá rộng rãi. Đó là “Xuân Tài xuống bờ đê”.

Chỉ có người bản địa chúng tôi mới có thể hiểu được hết ý nghĩa của câu “Xuân Tài xuống bờ đê”. Xuân Tài là tên của một người đàn ông (người này vẫn còn sống đến bây giờ), để sau này tôi sẽ kể cho ông nghe gốc gác của câu tục ngữ này.

Lúc này, tôi cần nói với ông rằng, kết cục của Lương Ngũ Phương thấm đẫm sắc thái hài kịch. Ở thị trấn Dĩnh Hà, Lương Ngũ Phương trở thành “hộ kiện cáo chuyên nghiệp” và nhờ đó mà lão ta cực kỳ nổi tiếng. Ba mươi tám năm nay, nếu thống kê một cách đại khái số lượng cây số mà lão ta đã đi, mỗi ngày ít nhất hai mươi cây số thì tính ra nó phải gấp bảy hoặc tám lần chu vi của trái đất. Quan chức địa phương mỗi lần nghe nhắc đến cái tên Lương Ngũ Phương thì tất cả đều lắc đầu nói: Nếu cầm chắc một chút lý trong tay, lão này có thể kiện lên đến tới mặt trăng!

Đặc biệt là mấy năm gần đây, Lương Ngũ Phương đã già, mắt đã hoa, tay đã run, viết cũng không ra chữ nữa, mỗi khi đi kiện lão ta cũng chẳng đưa ra được yêu cầu gì mới mà chỉ nói: Tôi không cần gì nữa cả, chỉ cần một “cái nhà” (ai cũng hiểu “cái nhà” ở đây chính là “đàn bà”). Thực ra thì “cái nhà”

Tôi không cần gì nữa cả, chỉ cần một “cái nhà” (ai cũng hiểu “cái nhà” ở đây chính là “đàn bà”). Thực ra thì “cái nhà” mà Ngũ Phương nói tới cũng chẳng có gì cao sang ghê gớm, chẳng qua là muốn người ta đem người “đàn bà” của lão ta trả lại cho lão để “an cư” mà thôi. Có điều, đây lại là việc duy nhất mà chính quyền địa phương các cấp không thể giải quyết được cho Lương Ngũ Phương.

Chính vì việc này mà mỗi dịp cuối năm hoặc những ngày lễ tết, hầu như tất cả quan chức của huyện đều ăn không ngon ngủ không yên, ai nấy đều lo lắng về chuyện nhỡ Lương Ngũ Phương lại đến Bắc Kinh làm loạn cho nên hết lần này đến lần khác cử cán bộ đến vỗ về an ủi lão ta, ngay cả lúc này, mặc dù tuổi tác Lương Ngũ Phương cũng đã cao, chân tay cũng đã run rẩy không còn linh hoạt nữa, lên xuống xe phải có người đỡ nhưng mỗi khi đưa lão ta từ Bắc Kinh về đến thôn, mọi người đều móc ví đưa cho lão ta một ít tiền, lựa lời nói với lão ta, đại khái như: Chú à, mấy ngày tới đây, chỉ mấy ngày tới đây thôi, chú đừng ra khỏi cửa nhé. Những lúc ấy, Lương Ngũ Phương có vẻ thuần phục nói: Yên tâm đi, những ngày lễ tết ở Bắc Kinh người rất đông, tra xét rất nghiêm, tôi không đi nữa. Thấy thái độ hợp tác của Lương Ngũ Phương, người thường xuyên phải đến Bắc Kinh để áp giải lão ta về chính là Phó Trưởng đồn công an nói: Ông trời con à, rượu Nhĩ Oa Đầu tôi đã mua sẵn cho ông mười chai. Đủ để uống chưa? Ngũ Phương gật gật: Đủ rồi, đủ rồi. Nhưng “trứng” vẫn rất đau! Phó đồn trưởng cười: Lại nghĩ đến chuyện ấy à? Ngũ Phương lắc đầu: “Xuân Tài xuống bờ đê”!... Cứ thế, song phương đã ngầm ký thỏa thuận với nhau.

Chờ cho đến khi ngày tết hoặc ngày lễ kết thúc, trước khi tiếp tục đi, Ngũ Phương thậm chí còn chống cây gậy trúc đến Phòng tiếp dân của huyện, không úp mở gì mà nói thẳng: Tôi đi đây. Lúc này, hình như cũng chẳng ai quan tâm lắm đến lời tuyên bố ấy. Ngũ Phương đứng trước cổng cơ quan, gặp bất cứ ai ra vào đều nói với người ấy: Tôi đi đây, tôi đi thật đấy! Có điều chẳng ai thèm quan tâm khiến lão ta không khỏi ủ rũ mặt mày.

Nghe người ta kháo với nhau rằng, năm nào cũng thế, Lương Ngũ Phương vẫn thường xuất hiện ở thành phố, chiếc gậy trúc lúc nào cũng nắm trong tay, vừa đâm đơn khiếu kiện vừa dùng nước bọt để kiếm ít tiền lẻ sống qua ngày đoạn tháng bằng cách ngăn người ta lại giữa đường để rủ rê xem bói, cũng có lúc lão ta giả làm người mù nhướng cặp mắt toàn lòng trắng, ngửa tay xin tiền khách qua đường… Cứ thế, có thể nói là Ngũ Phương đã kiếm đủ tiền ăn uống quanh năm.

Có một lần, Lương Ngũ Phương đang chống gậy lò dò từng bước trên con phố chính trong thành phố, bỗng nhiên từ phía sau có tiếng còi xe vang lên inh ỏi rồi một chiếc xe con màu đen lù lù tiến tới… Lương Ngũ Phương ngoái đầu lại nhìn và nhận ra đó là chiếc xe đã đưa nữ Bí thư huyện ủy về thôn giải quyết chuyện của lão ta năm nào. Ngũ Phương nhớ rất rõ những chữ số trên bảng số xe. Chỉ cần có thế, lão ta nghiêng người rồi đột ngột ngồi bệt xuống đường. Lái xe lấy làm lạ, nhấn còi liên tục. Nữ Bí thư ngồi trong xe ngước nhìn và nhận ra Lương Ngũ Phương, ngay lập tức biến sắc và tỏ ra tức giận ghê gớm. Lúc ấy, thư ký của Bí thư đang ngồi ghế trước mở cửa xe, nói: Đồ điên khùng, đồ lừa bịp! Bí thư Lâm à, tôi gọi người đến lôi lão ta đi nhé. Nữ Bí thư nhìn ra bên ngoài thấy người đi đường đang tụ tập lại để xem trò vui cho nên suy nghĩ một lát rồi bảo: Bỏ qua đi, đưa lão ấy lên đây. Chờ cho đến khi được thư ký đưa vào trong xe, Lương Ngũ Phương mới tí tởn:

- Ông trời ạ, tôi đã có thể tìm thấy chính phủ rồi. Ngồi được trên xe của Bí thư đúng là quá giá trị, một đời tôi giây phút này là giá trị nhất…

Khi nhìn thấy sắc mặt của nữ Bí thư cực kỳ nghiêm túc, hình như trong lòng Lương Ngũ Phương cảm thấy nhột nhạt nên giả lả:

- Nếu tôi không phạm phải sai lầm thì con gái tôi cũng đã lớn bằng tuổi của cô…

Nữ Bí thư quay người nhìn lão ta rất lâu, hỏi:

- Ông muốn tôi phải nói với ông cái gì đây? Năm nay ông bao nhiêu tuổi rồi?

- Sáu mươi còn dư hai.

Nữ Bí thư suy nghĩ một lát rồi nói với thư ký:

- Quay về cơ quan, gọi ngay Trưởng bộ phận tiếp dân đến chỗ tôi.

Khi Trưởng bộ phận tiếp dân đến phòng làm việc của Bí thư, chỉ thấy cô ta hai tay đang ôm lấy hai vai, đi đi lại lại trong phòng, mặt mày cau có. Trưởng bộ phận tiếp dân lên tiếng:

- Đồng chí Bí thư tìm tôi?

- Vấn đề của Lương Ngũ Phương còn chỗ nào giải quyết chưa xong?

Trưởng bộ phận tiếp dân đứng lặng giây lâu, khuôn mặt ra chiều khổ sở:

- Thực tình thì không biết phải giải quyết thế nào cả…

- Tôi đang muốn hỏi, ông ta còn có yêu cầu gì nữa? Trưởng bộ phận tiếp dân nhẫn nại nói:

- Lương Ngũ Phương đúng là kẻ chẳng biết thân biết phận. Lão ta yêu cầu quá nhiều chẳng khác nào sư tử há miệng chờ mồi, nào là tiền, nào là xe đạp, nào là chỗ ở, là máy khâu… Bây giờ lão còn đòi bồi thường cả một cái nhà nữa.

- Thì bồi thường cho lão một cái nhà. Đừng để cho lão đi đâu nữa, ảnh hưởng quá tệ đến huyện ta.

Trưởng bộ phận tiếp dân nói như muốn khóc:

- Cái nhà mà lão này nói không phải là cái nhà bình thường mà là một người đàn bà. Tôi tìm đâu ra một người đàn bà để mà bồi thường cho lão bây giờ?

- Đúng rồi, đây là một vấn đề lớn – Nữ Bí thư nói – Có điều lão ta tuổi đã lớn, không con không cái, thật đáng thương… Thế này nhé, không cho phép lão ta đi lung tung, có điều, đàn bà thì tìm không ra nhưng cho lão một cái nhà thì có thể.

này nhé, không cho phép lão ta đi lung tung, có điều, đàn bà thì tìm không ra nhưng cho lão một cái nhà thì có thể.

Trưởng bộ phận tiếp dân có vẻ không hiểu, không biết làm thế nào, lặng lẽ giây lâu mới lên tiếng:

- Điều này… cái nhà…

- Thế này nhé. Anh liên hệ với thị trấn Dĩnh Hà, đưa lão Ngũ Phương này vào diện được hưởng phúc lợi, cho lão ta một chỗ trong viện dưỡng lão.

Trưởng bộ phận tiếp dân thấy thái độ của Bí thư huyện ủy rất cương quyết nên đành phải thực hiện. Tại thị trấn Dĩnh Hà ai cũng biết Lương Ngũ Phương là “thằng chui lủi”, là kẻ bất trị nên lãnh đạo thị trấn đầu tiên là có ý định từ chối, có điều chính Bí thư huyện ủy gọi điện đến, không thể không chấp hành… Khi Trưởng bộ phận tiếp dân đã hoàn thành tất cả thủ tục, đem người đem xe đến để đưa Lương Ngũ Phương vào viện dưỡng lão, lão ta nhất quyết không chịu đi:

- Các ông cứ thiêu cháy tôi đi, tôi quen với cuộc sống này rồi, tôi cứ sống một mình thế này càng thích…

Trưởng bộ phận tiếp dân nói cứng:

- Không được. Lần này đưa ông vào viện dưỡng lão là cưỡng chế, cho dù ông có kiện lên đến Ngọc Hoàng thượng đế cũng chẳng thay đổi được gì đâu.

Lần cuối cùng tôi thấy Lương Ngũ Phương, lão ta vẫn ở trong viện dưỡng lão.

Tôi còn nghe người ta nói rằng, người đầu tư xây viện dưỡng lão này chính là Tổng Giám đốc Thái Tư Phàm.

Tôi còn nhớ lần đầu tiên đến thăm Lương Ngũ Phương, lúc ấy lão ta tỏ ra hơi ngờ nghệch. Đó là một ngày đầu tháng chín, mùa thu trời cao nắng trong, Lương Ngũ Phương ngồi trên một chiếc ghế tựa phơi nắng cùng với mấy người già. Tôi hỏi:

- Chú Phương, chú còn nhớ cháu không?

Ngũ Phương vẫn nhìn tôi trân trối, đôi môi nhấp nháy phát ra mấy tiếng:

- Kỳ lân, kỳ lân, rồng kỳ lân…

- Chú Phương, là cháu đây! Cháu đã mua được gốc thạch lựu ấy về rồi.

- Đến rồi, xe đến rồi…

- Chú Phương, đừng giả vờ nữa, cháu là thằng Tiêu đây.

- Chính phủ… Tôi thật thà, rất thật thà…

Tôi nhìn thẳng vào mặt Lương Ngũ Phương. Đúng là trong đôi mắt ấy chẳng có chút tinh anh nào.

Sau đó thì mọi việc đã khác. Năm đó Lương Ngũ Phương đã sáu mươi tám tuổi, tôi lại đến viện dưỡng lão trong thị trấn để thăm lão ta. Lương Ngũ Phương cũng vẫn ngồi dưới nắng nhưng đang xem bói cho mọi người. Sân ngoài sân trong của viện dưỡng lão chen đầy xe con, tất cả đều đến đây với một mục đích là nhờ Lương Ngũ Phương xem bói… Tôi thấy Lương Ngũ Phương, chú Phương ngồi đó rất an bình, hấp háy đôi mắt nói gì đó với mọi người rồi thi thoảng điểm một nụ cười trên môi trông rất thần bí…

Có lẽ nào, đây chính là Niết bàn? Thế thì, sáu mươi tám năm trước, Lương Ngũ Phương đến cái thế giới này suy cho cùng là để làm gì? Tôi không biết!

Đến đây, tôi cần phải nói với ông rằng, sau khi tôi đặt chân lên thành phố, mỗi lần tìm đến tôi, trong tay Lương Ngũ Phương lúc nào cũng có “lá thư”. “Lá thư” này do chính dượng tôi viết. Tôi đã từng nhận vô số những “lá thư” như vậy, thường được viết trên vỏ bao thuốc lá chỉ bằng hai ngón tay ghép lại, câu đầu tiên trong mỗi “lá thư” đều là “thấy chữ như thấy người”… Tôi đâm ra nghi ngờ rằng, những “lá thư” này đều là ngụy tạo?

CHƯƠNG NĂM

Tôi và Lạc Đà chia tay nhau để đi về phương Nam. Lạc Đà đến Thâm Quyến, còn tôi về Thượng Hải.

Đây cũng là sự phân công được sắp xếp thống nhất giữa tôi và anh ta, mục đích là khai phá “căn căn cứ địa” để “hô ứng với nhau từ xa”.

Khi đặt những bước chân đầu tiên đến Thượng Hải, cảm giác của tôi là không thể thích nghi với vùng đất mới này.

Khách quan mà nói, người Thượng Hải là những công dân ưu tú. Thượng Hải là một thành phố thể hiện đầy đủ những quy định trong việc mua bán, thế chấp, thuế má… Chẳng hạn, anh ghé vào một cửa hàng nhỏ bất kỳ trên đường phố mua một chiếc bánh bao, anh cứ yên tâm là nó đã được cân đong đo đếm đúng từng gam từng lạng, về chất lượng thì tuyệt đối không phải là hàng nhái, hàng giả. Nhưng đồng thời, phụ nữ Thượng Hải cũng đã dùng xường xám, một loại áo dài dành cho phụ nữ vốn xuất phát từ dân tộc Mãn để bó chặt lấy linh hồn của mình. Đó là một kiểu áo khoe khoang màu sắc, cũng là một kiểu trêu ghẹo người khác, đột ngột từ những “cánh cổng nặng như đá tảng” ngày xưa xuất hiện trên đường phố một cách tự tin (đại khái là, có thể nguyên nhân để đưa đến chuyện “mở cửa” là do người phụ nữ trong quá khứ thường chỉ ẩn phía sau những cánh cửa sổ đóng kín, chỉ biết bĩu môi mà tự mình bình phẩm người đi lại trên đường?). Sự hẹp hòi của người Thượng Hải xuất phát từ những người đàn bà ngày ngày “tính toán” trong cuộc sống thường nhật mà ra; đồng thời, sự rộng lượng của người Thượng Hải cũng từ những người đàn bà trong những năm tháng biến động vật đổi sao dời đã dùng những đôi vai bóng mượt của mình từng ngày từng ngày “vác” ra. Cho nên, trường không khí ở Thượng Hải mang đầy âm tính, trong quá trình thương nghiệp hóa cũng thể hiện rõ tính chất “âm bao dương”, lấy “mẫu tính” làm gốc rễ, lại thêm phong cách vùng Giang Tô, Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông cộng hưởng, thủy khí cùng ánh sáng mặt trời kết hợp phô diễn những gì tươi sáng nhất, tráng lệ nhất. Nhưng Thượng Hải cũng là nơi khoáng đạt nhất, cởi mở nhất, kế thừa và tiếp nhận cái mới nhanh nhất để trở thành một thành phố có sức sống vô hạn, hiện đại nhất Trung Quốc bấy giờ.

Thời tiết Thượng Hải cũng không thể gọi là tốt. Mùa xuân và mùa thu có thể coi là không đến nỗi nào. Mùa hè là thời kỳ mưa gió bất chợt, đặc biệt là vào tháng Sáu và tháng Bảy, lúc thì âm u, lúc thì tạnh ráo, thi thoảng có những ngày mưa rả rích từ sáng đến tối, không khí ẩm thấp, quần áo lúc nào cũng dính dâm dấp vào cơ thể, như luôn có những con côn trùng đang sinh sôi trong người. Mấy tháng đầu tiên, khắp người tôi đã xuất hiện hàng loạt nốt mẩn ngứa, đỏ lốm đốm, ngứa ngáy khó chịu vô cùng. Mụn nước cũng mọc trong miệng, dưới chân thì lở loét, toàn thân nát nhừ, đêm đêm ngủ không yên giấc…

Ban đầu, rất nhiều lần tôi gọi điện thoại cho Lạc Đà than vãn: Đại ca, chắc tôi sẽ chết ở đây thôi… Anh ta chỉ trả lời cộc lốc: Kiên trì! Do vậy mà tôi đã kiên trì. Sau đó qua hai lần chuyển nhà, điều kiện sinh hoạt có tốt lên một tí và dần dần mới thích nghi được.

Thông qua sự giới thiệu của nhiều bạn học thời đại học, tôi chạy đôn chạy đáo khắp nơi để tìm việc. Đầu tiên, tôi được nhận vào làm tạp vụ trong một công ty giao dịch chứng khoán nằm trên đường Hoài Hải, nhưng không lâu sau đó được chuyển đến một công ty giao dịch khác đặt trên đường Diên An. Theo cách nói của Lạc Đà thì đây là thời kỳ “rồng ẩn mình”. Anh ta nói với tôi: Nhất định phải ẩn mình, cần phải bắt đầu từ đẳng cấp thấp nhất. Chính vì vậy mà thời gian đầu, khi chuyển đến công ty giao dịch ở đường Diên An, tôi chấp nhận làm công việc tạp vụ, theo cách gọi của người địa phương, tôi là “chiếc áo lót màu vàng”, nửa năm sau mới chính thức trở thành một giao dịch viên chứng khoán, cũng theo cách gọi dân gian vùng quê tôi là “chiếc áo ngoài màu đỏ”. Khi còn là một kẻ mang danh “chiếc áo lót màu vàng”, tôi cưỡi một chiếc xe đạp cũ nát mua ngoài chợ trời về mà bươn chải xuyên qua những đại lộ, ngõ hẻm ở Thượng Hải. Bữa nay chạy đến bưu điện để lắp đặt điện thoại cho khách hàng, ngày mai lại chạy đến cửa hàng điện máy để mua bóng đèn, ngày kia lại chạy đến nhà người ta để lắp máy lọc nước… Lúc ấy, ngày nào cũng giống như ngày nào, tôi thường phóng chiếc xe đạp cà tàng luồn lách giữa một rừng phụ nữ Thượng Hải đang đi trên đường dưới những chiếc ô che đầu. Vì chuyện này nên tôi thường phải nhận những câu chửi từ miệng các bà các cô mà không hiểu vì sao họ lại chửi mình độc địa đến như vậy. Sau đó tôi mới biết, tuy những câu chửi có độc địa một tí nhưng do tôi cưỡi chiếc xe đạp cà tàng luồn lách giữa họ, lại đang trong những cơn mưa rả rích suốt ngày đêm cho nên khó lòng tránh khỏi việc bánh xe hắt tung nước và bùn lên quần áo của họ. Mỗi khi ra đường, đàn bà Thượng Hải thường trang điểm rất công phu để gương mặt mình được đẹp hơn, mặc những chiếc váy lòa xòa, đi vớ mỏng, còn xịt một chút nước hoa, tôi lại đạp xe ào ào phóng ngang qua người họ, tạt nước bùn lên váy của họ, thế thì không bị chửi mới là chuyện lạ. Có điều, khi bình tâm tĩnh khí lại mà kiểm điểm những lời chửi của họ thì câu mà tôi nghe được nhiều nhất vẫn là: Đáng ghét! Đồ dân tỉnh! Vội cái gì chứ?

Nhưng, họ thích chửi thì cứ chửi, chứ tôi không vì những câu chửi ấy mà nhụt chí. Chúng tôi nhìn cuộc đời này bằng con mắt bị ám ảnh bởi tiền bạc, không còn tâm trạng nào mà quan tâm đến chuyện khác. Lúc ấy, thị trường cổ phiếu mới bắt đầu mở cửa không lâu, chỉ có khoảng hơn hai mươi loại cổ phiếu được niêm yết, chơi cổ phiếu là để kiếm tiền. Mỗi sáng thức dậy mở to mắt mà quan sát thị trường cổ phiếu, tăng tăng giảm giảm, mỗi ngày đại khái có thể kiếm được năm trăm đồng, đối với tôi như thế là đã quá mãn nguyện.

Nhưng Lạc Đà thì không cảm thấy đủ với những khoản thu nhập ấy. Anh ta sinh ra là để làm chuyện đại sự. Đối với tôi, điều vĩ đại nhất của Lạc Đà là toàn thân anh ta, từ trên xuống dưới, mỗi lỗ chân lông hình như đều có khả năng đánh hơi, quan sát, do vậy gần như anh ta luôn là người tiên phong, người biết trước mọi chuyện… Chính vào lúc tôi đang triền miên với chuyện tăng tăng giảm giảm, lên lên xuống xuống của thị trường cổ phiếu và mỗi ngày tôi đều có thể có năm trăm đồng thu nhập qua việc phân tích, Lạc Đà cảnh báo tôi qua điện thoại:

- Chơi cổ phiếu mới! Chỉ có cổ phiếu mới đủ khiến cậu thay đổi cuộc đời!

Lúc ấy, phần lớn số tiền tôi có trong tay đều mang ra mua cổ phiếu mới. Tôi và Lạc Đà đã cam kết với nhau và căn cứ vào sự thống nhất giữa hai bên, tôi đã phát huy lời cảnh tỉnh của anh ta một cách triệt để… Sau đó thị trường cổ phiếu có tăng có giảm đôi lần nhưng may mắn thay, thiệt hại cũng không lớn lắm.

Chắc tôi đã từng nói rồi, Lạc Đà là quý nhân phù trợ cho vận mệnh của tôi. Con đường mà tôi đang đi là do Lạc Đà mở lối và dẫn dắt. Bốn năm sau khi chia tay, tức năm một chín chín tư, khi thị trường cổ phiếu đang chìm ngập trong những ngày đen tối nhất, Lạc Đà từ Thâm Quyến bay về Thượng Hải. Ba mươi bảy tuổi nhưng tóc của Lạc Đà đã bạc trắng, gầy đến độ trông chẳng còn hình hài gì nữa, phía ống tay áo trống rỗng phất phơ bay trong gió, tuy ánh mắt vẫn tinh anh, vẫn sáng lấp lóa nhưng thần thái hình như có chất chứa một điều u uất nào đó. Cũng chính trong buổi chiều hôm ấy, tôi tận mắt chứng kiến một người nào đó nhảy từ trên tầng cao của tòa nhà công ty chứng khoán xuống, một vũng máu thịt bầy nhầy trên nền xi măng khiến bao nhiêu người hiếu kỳ vây quanh bàn tán chỉ trỏ. Sau đấy, cảnh sát đã dùng dây giăng chung quanh tòa nhà không cho mọi người vào trong, cái đống thi thể bầy nhầy được nhanh chóng mang đi đâu đó. Lòng tôi cảm thấy lạnh băng!

Đêm, tôi đưa Lạc Đà đến khách sạn Cẩm Giang – khách sạn sang trọng bậc nhất thời đó ở Thượng Hải ăn tối. Thức ăn được gọi thoải mái. Tôi chọn những món mà người Thượng Hải vẫn kháo nhau là “danh tiếng” như: canh sò vây cá, gan ngỗng hấp kiểu Pháp, bao tử bò hầm hạt tiêu, tôm hùm, bánh bao nhân ba ba… Không ngờ, Lạc Đà đưa mắt nhìn những món ăn bày biện trên bàn, hỏi:

- Có thịt kho tàu không? Có rượu Nhĩ Oa Đầu không?

Tôi đã gọi một chai Mao Đài nhưng Lạc Đà lại cứ nằng nặc đòi uống Nhĩ Oa Đầu. Tôi biết, đó là duyên phận đã gắn Lạc Đà với Nhĩ Oa Đầu. Tôi vội vàng cầm thực đơn, gọi thêm món thịt kho tàu và một chai Nhĩ Oa Đầu… Rất nhiều năm sau đó, mỗi khi gặp nhau, Lạc Đà vẫn tán thưởng: Món thịt kho tàu ở khách sạn Cẩm Giang ngon tuyệt! Vừa béo vừa thơm…

Đêm ấy, ban đầu chúng tôi cố tình không nhắc nhở gì đến cổ phiếu, chỉ hướng về những chuyện vui vẻ trong cuộc sống hàng ngày… Có điều, nét u uất vẫn in trên mặt Lạc Đà. Tôi còn phát hiện được rằng, Lạc Đà vừa có thêm một thói quen mới, chỉ cần trên tay phải không có đôi đũa thì những ngón tay của anh ta không ngừng gõ nhịp lên mặt bàn – Một, hai, ba, bốn, năm…, liên tục chẳng khác nào đang chơi đàn piano. Có lẽ là do anh ta dành thời gian quá nhiều để ngồi trước máy tính trong căn hộ của mình và lâu ngày, nó trở thành phản xạ tự nhiên.

Sau đó, hình như không thể chịu đựng được nữa, Lạc Đà mở chiếc cặp mang theo, lấy ra hai phiếu hóa đơn chuyển tiền đẩy đến trước mặt tôi:

- Ngô à, hai anh em chúng ta đều mắc nợ, tôi đã trả cả rồi, từ nay chúng ta không còn nợ ai nữa.

Tôi nhìn hai tấm phiếu hóa đơn chuyển tiền. Một phiếu gửi đến An Huy, một phiếu gửi đến Hồ Bắc, người nhận tiền là Chu Khắc Huy và Liêu Diệc Tiên, mỗi người năm mươi nghìn đồng… Tôi lên tiếng:

- Đại ca, tôi hiểu ý anh. Nhưng anh không hề hiểu tôi. Chuyện này là phải do cả hai anh em chúng ta cùng làm. Trả lại cho tôi một phiếu!

Lạc Đà nói với giọng buồn buồn:

- Tiền lẻ ấy mà, đừng quá quan tâm. Anh không muốn làm cậu bị tổn thương… – Hạ thấp giọng, Lạc Đà nói tiếp – Không nợ nần gì ai thì cuộc sống mới thoải mái được.

Tôi biết, trong lời nói của Lạc Đà ẩn chứa rất nhiều ý tứ. Trước khi đánh một quả lớn có tính mạo hiểm và mang tính quyết định, Lạc Đà muốn giải thoát bản thân mình ra khỏi những sự ràng buộc, không còn những băn khoăn trăn trở về thế thái nhân tình… Thế thì, ngoài cổ phiếu ra, còn gì nữa đây?

Quả nhiên sau đó, Lạc Đà đột ngột hạ giọng hỏi nhỏ:

- Thấy “đáy” chưa?

Tôi nhìn Lạc Đà do dự rất lâu… Một năm trở lại đây, thị trường cổ phiếu trượt dốc không phanh, chỉ số lên sàn từ 1558 điểm trượt xuống gần 400 điểm! Màn hình trong đại sảnh của trung tâm chứng khoán chỉ một màu xanh, xanh đến nhức mắt… Ngày hôm qua, có người tuyệt vọng đã nhảy lầu. Giờ Lạc Đà hỏi chuyện này, tôi phải trả lời thế nào với anh ta?

Hai mắt Lạc Đà cứ nhìn thẳng vào mặt tôi không chớp, anh ta nhắc lại:

- Căn cứ vào sự phán đoán của cậu, thị trường cổ phiếu đã chạm “đáy” chưa?

Tôi miễn cưỡng phải trả lời, nhưng lại trả lời một cách chung chung, hồ đồ:

- Rất khó nói…

- Tôi từ Thâm Quyến đến Thượng Hải chỉ cốt để tìm ở cậu một lời nhận định, bởi tôi biết cậu bình tĩnh hơn tôi. Bây giờ, cậu hãy trả lời tôi: Đã chạm “đáy” chưa?

- E rằng sẽ còn trượt một thời gian nữa – Tôi nói trong do dự.

Lạc Đà đạp mạnh tay xuống bàn:

- Sai! Tôi thấy đã chạm “đáy”. Nhất định đã chạm “đáy”! Đã đến lúc tung đòn rồi… – Sau khi đập xuống bàn, bàn tay Lạc Đà xọc vào túi lục tìm thuốc lá, run lẩy bẩy.

- Đại ca, anh xem lại đi – Tôi đành nhượng bộ nhưng vẫn cố vớt vát – Nhỡ chúng ta nhận định sai?

- Mua cổ phiếu là mua cái gì, cậu nói thử xem – Ngừng giây lát, Lạc Đà nói tiếp – Không phải mua giá trị, mà là mua sự trưởng thành! Chúng ta đều là những người học lịch sử, thế tôi hỏi cậu, một sự kiện nào đó, có thể là một sự kiện lớn liên quan đến quốc gia khi vừa mới bắt đầu thì sẽ kết thúc ngay, đúng không? – Tay anh ta chỉ lên cao – Những gì chúng ta đã từng trải qua liệu có thể nói đã kết thúc chưa?

- Chưa!

- Chưa?

- Chưa! – Lần này thì tôi khẳng định một cách chắc nịch.

Lúc ấy, ống tay áo vốn không có cánh tay, nói chính xác hơn là chỉ có một đoạn cánh tay bên trong, còn lại là trống không, bỗng nhiên bị hất tung lên không trung chẳng khác nào một con chim ưng vỗ cánh bay lên trời, mang theo một luồng gió suýt chút nữa thì đã hất văng mấy đĩa thức ăn trên bàn xuống đất. Sau đó, anh ta cúi khom người nghiêng qua bàn ăn, hạ giọng thật thấp nhưng kèm trong giọng nói là một thái độ nghiêm trang đến độ dữ tợn:

- Lúc này là 400 điểm. Là đáy! Đáy cứng như thép! Đánh! Tung toàn bộ mà đánh!

- Nên chờ thêm vài ngày nữa, xem thế nào…

- Cậu còn chờ ai, chờ cái gì nữa chứ – Thần kinh Lạc Đà đang bị kích động mạnh chẳng khác nào uống phải chất kích thích – Tôi nói rồi, đây là đáy! Đáy bằng sắt! Muốn sống tốt mà không mạo hiểm một chút thì e rằng nước cháo cũng không có mà húp nữa. Ngay ngày mai cậu phải dốc toàn lực đánh thẳng… – Giọng Lạc Đà hạ thật thấp, thì thầm – Tôi đã điều tra kỹ rồi, có sáu loại cổ phiếu, sáu loại này đây… Tôi với cậu đồng loạt tung đòn, tung toàn bộ, vét hết… Tuyệt đối sẽ gấp mười lần!

Sau khi trở về phòng, tôi với Lạc Đà còn thức suốt đêm để bàn luận… Tôi đã bị anh ta thuyết phục. Lúc đó, tôi tin tưởng tuyệt đối vào sức phán đoán của anh ta, thậm chí hình như có một chút mê tín.

Ba ngày sau, sau khi đưa Lạc Đà ra sân bay, tôi bươn bả đến trung tâm chứng khoán thành phố. Trong đại sảnh chỉ có vài người lèo tèo, trên màn hình niêm yết thị trường cổ phiếu vẫn là một màu xanh, xanh đến rợn người. Tôi cắn môi, do dự giây lâu rồi quyết định tung toàn bộ vốn liếng hiện có vào thị trường cổ phiếu…

Buổi chiều, cổ phiếu tiếp tục dao động.

Ngày thứ tư, cổ phiếu toàn quốc lại tụt xuống đến tận cùng. Ngay trong đêm đó, đúng chín giờ, Lạc Đà gọi điện thoại đến. Tôi nghe rất rõ tiếng thở gấp ồ ồ của anh ta trong ống nghe:

- Mua rồi chứ? Nếu chưa, chờ vài ngày…

- Mua rồi, tất tần tật.

Hình như Lạc Đà đang cố nén sự thất vọng, nhưng rồi không nén được, bật ra:

- Người anh em à, có phải là tôi đã đẩy cậu xuống hố rồi phải không? Có phải là tôi đã phán đoán nhầm? Vẫn còn đang trượt… Tôi đã đẩy cậu xuống hố bùn rồi, đúng không?

- Để theo dõi đã, chờ xem.

- Tôi đã mua với giá 405 điểm, tất tần tật… Không lẽ nào chỉ còn lại mỗi cái quần đùi? Ngô à, dù sao thì cậu cũng là người tỉnh táo, nhưng sau này cậu cần tỉnh táo hơn nữa. Tính tình tôi nóng như lửa… Nhưng tôi tin, tin một cách chắc nịch, sẽ không lâu đâu… Ý của cậu thế nào?

- Theo tôi thì…, thực ra tôi cũng hơi phát hoảng rồi đấy.

- Được rồi, kiên trì!

Trượt, trượt và trượt liên tục trong mấy ngày sau đó, chỉ còn 330 điểm…

Nhưng cuối cùng, đến những ngày cuối tháng Bảy thì tốc độ trượt của cổ phiếu giảm dần và đến ngày hai chín tháng Bảy, thị trường cổ phiếu mới đỏ lên một tí. Lạc Đà lại gọi điện đến:

- Thế nào? Yên tâm chưa?

- Tạm thời yên tâm.

- Cậu em à, tin đại ca chưa? Cậu cần phải tin tôi – Lạc Đà nói mà không che giấu được sự phấn khích – Anh cậu ở đây đang mầu mỡ lắm. Cậu đoán thử xem, người ta gọi anh là gì nào? Là thần cổ phiếu đấy!

Nhưng, sự phấn khích của Lạc Đà kéo dài không lâu.

Mùa hè năm một chín chín lăm đã đến.

Tiếp nối những ngày mưa phùn lất phất, thị trường cổ phiếu lại chuẩn bị bước vào thời kỳ “thị trường gấu” – thời kỳ cổ phiếu trượt giá không phanh. Trong khoảng thời gian này, tôi và Lạc Đà không ngừng gọi điện thoại cho nhau. Cả hai chúng tôi không hẹn mà cùng bấm nát mấy con số trên bàn phím của chiếc điện thoại di động và gần như chúng tôi đều đã phát điên.

Không kể đến việc toàn bộ số cổ phiếu do chúng tôi mua đều bị “chụp” cứng, chỉ nói đến chuyện không biết bắt đầu từ lúc nào, tôi và Lạc Đà đã lời qua tiếng lại với nhau, chỉ trích nhau, thậm chí còn chửi nhau nữa… Có một đêm, vào khoảng hai giờ sáng, Lạc Đà lại gọi đến. Tiếng ho của anh ta chẳng khác nào tiếng gầm của sư tử chen lẫn với giọng nói ngắt quãng, khàn khàn:

- Lão Ngô à, tôi uống đến bốn viên thuốc an thần, không hiểu sao cũng không ngủ được.

Tôi châm chọc:

- Quần áo trên người anh đã bị lột sạch, chỉ còn mỗi cái quần xà lỏn mà anh có thể ngủ được hay sao?

- Cậu chớ nói những lời vô tình lạnh căm căm ấy với tôi. Không phải cậu là người tỉnh táo à? Khả năng phán đoán của cậu chạy đi đằng nào rồi?

- Việc mua những cổ phiếu rác ấy tôi đã cảnh tỉnh anh rồi, lúc ấy, mẹ kiếp, anh đã nói những gì, anh nhớ không?

- Cậu sai rồi! Khi còn đi nghe diễn thuyết ở Bắc Kinh, một chuyên gia ở Mỹ về đã nói, căn cứ vào kinh nghiệm bao nhiêu năm của ông ấy, tỷ suất lợi ích thu được của cổ phiếu rác với cổ phiếu ưu đãi là giống nhau, không có sai khác…

- Thế thì tốt, chuyên gia đã nói thế sao? Thế thì anh cứ nghe lời chuyên gia đi. Cho anh chết!

- Có phải là chúng ta đang thảo luận với nhau không hả? Tôi có óc lợn, cậu cũng óc lợn à? Tôi bị bệnh dịch, cậu cũng bị bệnh dịch à? Con mắt tinh tường ngày nào của cậu lúc này bị đui rồi à?

Tôi cảm thấy bị quấy rầy, buột miệng chửi đổng:

- Mẹ kiếp! “Xuân Tài xuống bờ đê”!

“Xuân Tài xuống bờ đê” là chuyện gì sau này tôi sẽ kể cho ông nghe như đã hứa, đại khái là một câu chuyện đầy bi kịch, nhưng cũng như ông lúc này thôi, Lạc Đà nghe mấy tiếng này thì không hiểu tôi đang nói gì, hỏi:

- Cậu… cậu nói như thế là ý gì?

Tôi gào trong máy:

- Anh là đồ trứng thối! Gào xong, tôi tắt máy.

Một lát sau, khi đã bình tĩnh hơn, tôi cầm điện thoại gọi cho Lạc Đà. Chuông reo rất lâu, sau đó mới nghe thấy giọng anh ta đầy vẻ mệt mỏi:

- Cậu cắt ngang cuộc nói chuyện của chúng ta? Cậu có còn coi chúng ta là anh em nữa không?

- Anh ngủ chưa?

- Tính khí trẻ con! Dám cắt ngang điện thoại… – Hình như Lạc Đà vẫn còn ấm ức lắm.

- Anh mới là trẻ con! Việc quái gì mà cả ngày nay anh tắt máy điện thoại? Anh đi mà thảo luận với Vệ Lệ Lệ!

Lạc Đà cười nhưng không hề thấy chút vui vẻ nào:

- Cậu em à, không chỉ chút chuyện này đâu, đúng không? Cậu đang nắm chuôi dao trong tay mà. Vệ Lệ Lệ cũng đã phê bình tôi. Tiếp theo tôi vẫn hỏi cậu câu này: Lúc nào thì thấy “đáy”? Hay là mắt tôi nhắm lại rồi, tối đen, sao không thấy được đáy nhỉ?

- Sẽ thấy đáy, chờ đi!

- Chờ?

- Chờ!

- Không dừng?

- Không dừng.

- Được, lần này tôi nghe cậu. Đây là lời cậu nói đấy nhé. Sau đó, chúng tôi mím miệng để nuốt những nỗi tức tối xuống bụng, ba ngày liền không gọi cho nhau. Vào một buổi trưa, điện thoại di động của tôi lại reo. Vừa thoáng thấy số máy của Lạc Đà, tôi vội vàng bắt máy nhưng chỉ nghe thấy tiếng khóc nấc của một người đàn bà nào đó… Tôi chết lặng. Không lâu sau đó, một giọng phụ nữ nghe rất ngọt ngào vang lên:

- Là… thầy Ngô?

- Xin lỗi, bà…

- Tôi là Vệ Lệ Lệ… – Cô ta tiếp tục khóc – Thầy Ngô à, thầy đến đây đi, thầy đến để khuyên anh ấy một câu… Anh Lạc… sắp chết!

Tôi hỏi cuống lên:

- Anh ấy ra làm sao rồi?

- Anh ấy uống say, nằm ba ngày trong nhà vệ sinh không chịu trở dậy, trông như một đống bùn.

- Cô đừng khóc, cũng đừng lo lắng quá. Tôi sẽ đến ngay.

Có điều, khi rời khỏi máy bay, vừa đặt chân đến Thâm Quyến, tôi lại thấy Lạc Đà mặc quần áo rất chỉnh tề, trước ngực lại có một chiếc cà vạt màu tươi rói đứng ở phòng chờ làm thủ tục máy bay. Khi diện bộ quần áo tây, trông Lạc Đà càng gầy hơn, chẳng khác nào một cái giá treo quần áo, thoạt nhìn có vẻ không hợp với anh ta chút nào. Một phụ nữ mặc chiếc váy vải sa màu trắng, trang điểm rất kỹ. Người phụ nữ này có lẽ chính là Vệ Lệ Lệ. Miệng cô ta đang điểm một nét cười nhẹ, những ngón tay đang làm một ám hiệu gì đó dành cho tôi… Tôi đã hiểu.

Tôi đi đến, đưa tay ra phía trước:

- Bên mình có đàn bà hóa ra có khác.

Lạc Đà chỉnh sửa chiếc cà vạt, hỏi:

- Sao cậu lại đến đây?

- Những gì anh đã nói, quên rồi à?

- Cậu đừng đặt điều. Tôi đã nói thế nào?

Lạc Đà là người rất ý thức đến sĩ diện, tôi không thể vi phạm điều này, bèn nói:

- Anh đã nói trên tầng bốn mươi chín của tòa nhà mậu dịch quốc doanh ở Thâm Quyến có một tiệm ăn có thể xoay vòng, ở trong đó có món ăn trứ danh là vú lợn nướng. Anh nói, anh sẽ mời tôi ăn món này, anh quên rồi sao?

Lạc Đà lại tiếp tục chỉnh sửa cái cà vạt, liếc nhìn Vệ Lệ Lệ có vẻ trách móc rồi cao giọng:

- Được, ăn thôi. Vất mẹ nó hết những khó khăn đi. Tối nay chỉ có ăn và ăn thôi!

Đêm ấy, Lạc Đà đưa tôi và Vệ Lệ Lệ đến tiệm ăn trên tầng thứ bốn mươi chín của tòa nhà mậu dịch quốc doanh, chọn một chiếc bàn bên cạnh cửa sổ có thể bao quát phong cảnh toàn thành phố. Đến lúc ấy tôi mới có đủ thời gian để ngắm nhìn Vệ Lệ Lệ. Đúng là một mỹ nhân. Chí ít, cô ta cũng nhỏ hơn Lạc Đà đến mười tuổi, thân hình nhỏ xinh thon thả, ngực cao mông nở, vai nhỏ eo thon, chiếc váy ngắn để lộ đôi chân dài trắng muốt thẳng tắp, đôi cánh tay để trần nhỏ nhắn. Quả là một người đẹp đúng chuẩn. Trong mắt Vệ Lệ Lệ hình như có hơi nước, lúc nào cũng ươn ướt nhưng không thiếu vẻ kiên định. Tư thế ngồi của Vệ Lệ Lệ cũng cho thấy, đây là một kiểu phụ nữ có khí chất, có tính cách của những người đàn bà có thể lái đàn ông đi theo hướng của mình. Đặc biệt là đôi cánh tay để trần của cô ta khiến tôi nhớ đến Mai Thôn, đôi bàn tay có lẽ nhỏ hơn so với Mai Thôn với những ngón tay búp măng nuột nà khiến bất kỳ gã đàn ông nào trông thấy cũng nảy sinh một ham muốn cầm lấy mà đưa lên môi.

Sau khi cả ba đã ngồi vào bàn, Lạc Đà nói:

- Anh em chúng ta lâu rồi chưa uống với nhau ly nào, bữa nay uống một bữa cho ra trò nhé. Nào, rượu trắng hay bia?

- Bia! Thời gian gần đây tôi hơi choáng đầu.

- Bia, rượu trắng, rượu đỏ đều mang ra đây cả. Lệ Lệ uống đỏ, tôi trắng, còn cậu thì bia.

- Anh uống trắng, tôi cũng uống trắng với anh, có điều ít ít một tí.

Món ăn đã được mang ra. Ngoài vú lợn nướng là món chính, những món ăn nổi tiếng nhất vùng Quảng Đông đều được bày trên bàn. Lạc Đà chủ động rót rượu, cầm cốc rượu đưa lên cao, chạm cốc với tôi:

- Nào, uống!

Nói xong, ngửa cổ dốc cạn.

Cốc thứ hai, không chờ Lạc Đà lên tiếng, Vệ Lệ Lệ cầm cái cốc của Lạc Đà lên, tự rót đầy rượu trắng:

- Tôi cũng mời thầy Ngô một cốc.

Nói xong cũng uống cạn cốc rượu.

Không biết làm gì hơn, tôi đành phải uống cạn hai cốc rượu liên tiếp.

Ly rượu thứ ba, cả ba cùng nâng cốc.

Lúc này, Lạc Đà mới nhìn Vệ Lệ Lệ. Mặt cô ấy đỏ ửng và cũng đang đưa mắt nhìn Lạc Đà. Người ta thường nói, phụ nữ thường dùng ánh mắt để chinh phục đàn ông. Ánh mắt Vệ Lệ Lệ như có sóng trào, chan chứa sự bao dung đầy nữ tính, chính xác hơn thì phải nói là mẫu tính. Dường như hơi khó nói, Lạc Đà mấp máy môi một đỗi nhưng cuối cùng cũng lên tiếng:

- Tiểu Lệ à, em đi ngắm cảnh chút nhé, anh với thầy Ngô lâu lắm rồi không gặp, có chút chuyện riêng.

Vệ Lệ Lệ cũng rất ý tứ, mặc dù có chút do dự, đưa mắt nhìn tôi rồi cười nhẹ:

- Được thôi. Hai người nói chuyện nhé…

Nói xong thì đứng dậy, rời khỏi bàn.

Sau khi Vệ Lệ Lệ đi khỏi, Lạc Đà cầm cốc rượu lên nhưng không uống, đưa mắt nhìn tôi, hỏi:

- Cậu nói xem, từ trên tầng bốn mươi chín này mà nhảy xuống, cảm giác thế nào?

Tôi nhìn ra cửa sổ thoáng giật mình, nhìn Lạc Đà, nói:

- Rất tuyệt vời, có thể ngắm được phong cảnh thành phố trong chốc lát.

- “Bình!”. Như một quả lựu… Quá tốt! Có lẽ sẽ có một ngày, tôi sẽ nhảy, cậu có tin không?

- Vệ Lệ Lệ thì sao? Anh đành lòng bỏ cô ấy à?

- Cũng không đành lòng lắm, nhưng biết làm sao. Thực ra thì cậu chưa hiểu cô ấy lắm đâu. Tính cách Vệ Lệ Lệ rất kiên cường, kiên cường hơn tôi nhiều lần.

- Còn Tiểu Kiều nữa… Anh cũng cho tôi gặp chứ?

Lúc ấy, Lạc Đà có vẻ cảnh giác, đưa ngón tay lên miệng “suỵt” một tiếng rồi đưa mắt nhìn theo hướng Vệ Lệ Lệ vừa đi qua:

- Cậu này…, đang bên cạnh một người đẹp này lại còn dám mở miệng nhắc đến một đứa con gái khác…

Tôi cười nhẹ. Đột nhiên, Lạc Đà phản pháo:

- Còn hoa hồng Abyssinia của cậu thì sao? Tìm được chưa?

- Vẫn chưa có thời gian để nghĩ đến chuyện ấy – Tôi nói – Lao theo chuyện làm ăn đã bã người ra, nào còn tâm tư đâu mà đi tìm một thứ hoa chỉ thấy trong sách vở…

Thực ra thì trong lúc sống ở Thượng Hải tôi đã từng tán tỉnh một cô gái, chỉ có điều thời gian yêu đương kéo dài không quá ba tháng. Chuyện này tôi chưa nói cho Lạc Đà biết.

- Khi đến Hồng Kông tôi đã thăm dò giúp cậu và hình như ở bên châu Mỹ có loại hoa hồng này.

- Thật à, chỉ cần có là được, chưa vội lắm đâu.

Tôi cảm thấy đau nhói trong lòng… Chia tay với Mai Thôn đã lâu nhưng hình như cũng từ rất lâu rồi, tôi không nghĩ về cô ấy nữa, thật ra thì không dám nghĩ nữa. Hơn nữa, trong lúc này tôi đang ngập lút đầu trong chuyện tiền bạc, tôi không dám phân tâm về bất cứ chuyện gì khác. Tôi chuyển hướng câu chuyện:

- Đại ca à, nói chuyện chính đi.

Ánh mắt Lạc Đà đột nhiên lấp lóa sáng:

- Toàn cục về thị trường cổ phiếu, cậu đã quan sát chưa?

- Trông thấy hết rồi.

- Phán đoán kết quả thế nào?

- Ở những điểm nóng không thể nói là có thể lao dốc.

- Có lý.

- Giữa chúng ta tiếp tục tái lập một quy ước mới, anh thấy sao?

- Quy ước thép?

- Quy ước thép, đúng. Thêm một điều khoản…

- Cậu cứ nói.

- Thế này nhé. Bắt đầu từ nay, bất kể có chuyện toàn cục thị trường xoay chuyển thế nào, bất kể giá trên thị trường cổ phiếu tăng hay giảm, tôi và anh phải tuyệt đối tuân thủ một nguyên tắc: Mỗi khi giảm mười phần trăm, ngay lập tức chúng ta phải stop, rời khỏi thị trường.

Đôi tay Lạc Đà run bắn lên:

- Ý cậu là…

- Anh nghe tôi nói hết đã. Khi chúng ta stop, căn cứ vào giả cả cập nhật trên thị trường…, chẳng hạn như giá niêm yết của “Điện chân không” chẳng hạn… Đây là tôi nói ví dụ thôi nhé, một trăm đồng một cổ phiếu khi chúng ta mua, nếu nó trượt giá mười phần trăm, chúng ta stop và rời khỏi nó ngay lập tức. Lại tiếp tục ví dụ, cũng là “Điện chân không”, trước đó chúng ta mua với giá một trăm đồng nhưng lúc này giá thị trường là một trăm ba mươi tám đồng, chúng ta sẽ lấy một trăm ba tám đồng làm cơ sở, nếu giảm giá, lập tức stop, nhất định phải stop!

- Thế, lúc nó đang lên?

- Lên thì án binh bất động. Vẫn cứ lấy “Điện chân không” làm ví dụ nhé, có thể nó sẽ tăng đến một nghìn đồng một cổ phiếu. Chỉ cần nó không giảm đến mười phần trăm thì không cần động đậy gì cả. Lúc ấy, chúng ta lại lấy một nghìn đồng làm cơ sở, nhưng khi nó giảm mười phần trăm, lập tức stop…

Lạc Đà có vẻ suy nghĩ rồi nói:

- Được lắm, điều khoản này được lắm. Đúng là một ý chí chẳng khác nào sắt thép – Lạc Đà đang kích động, càng cao giọng – Edward Buffett nói: Tôn chỉ chủ đạo của thị trường cổ phiếu là, thứ nhất: Bảo toàn vốn; thứ hai: Bảo toàn vốn; thứ ba: Vẫn là bảo toàn vốn. Tôi hiểu rồi, cậu em! Chiêu này sao cậu lại nghĩ ra được nhỉ?

Tôi không muốn nói rằng, tôi cũng mất ngủ trong một thời gian khá dài. Trong lúc thị trường cổ phiếu biến động, có lúc tôi cũng đã nghĩ đến cái chết!

- Cậu em…, cậu bạn quý giá của tôi vẫn cứ là người tỉnh táo nhất. Đây gọi là châu ngọc kết minh! Chỉ cần anh em chúng ta bắt tay nhau tất yếu sẽ có thắng lợi. Đêm nay, cứ để Vệ Lệ Lệ ngủ đâu thì ngủ, chúng ta sẽ cùng nằm chung một giường, tiếp tục nói chuyện, nói suốt đêm nhé!

Đêm đó, tôi nằm chung với Lạc Đà trên một chiếc giường thênh thang, nói chuyện với nhau đến nửa đêm và sau đó thì tôi nghe thấy tiếng ngáy của anh ta. Có thể nói, bao bất ổn chất chứa trong lòng anh ta bấy lâu nay đã được giải tỏa khá nhiều.

Sáng hôm sau, khi không có mặt Vệ Lệ Lệ, tôi lên tiếng chửi Lạc Đà một trận ra trò. Lạc Đà chỉ biết chắp tay mà nói:

- Cậu Ngô, tôi bái phục cậu rồi. Nửa tháng nay, cuối cùng thì cậu cũng đã dỗ cho tôi có được một giấc ngủ tuyệt vời. Cậu không biết đấy thôi, dính quá sâu vào chuyện này, rồi phần lớn tài khoản ra đi, anh cậu nhảy lầu là chuyện sớm muộn thôi.

Sau khi chia tay, căn cứ vào “luật thép” đã ước định, tôi và Lạc Đà trước sau đã tránh được hai lần “thị trường gấu”, lại trúng được hai lần “thị trường bò tót”. Tháng Năm năm một chín chín bảy, thị trường tăng lên đến đỉnh cao gần 6000 điểm và sau đó thì chúng tôi rời khỏi cuộc chơi một cách vô cùng thuận lợi. Lạc Đà rất phấn khởi nói trong điện thoại: Cậu Ngô, tôi muốn ôm cậu. Cậu cho anh ôm một cái nhé. Vẫn là cậu tinh nhạy, chính xác. Cậu vĩ đại, chói sáng, ngay thẳng! Chỉ một lời của cậu mà đã cứu được đại ca!

Tôi lấy tất cả tiền trong tài khoản về, trải ra trên giường. Nói thật lòng, từ trước đến nay tôi chưa bao giờ thấy nhiều tiền như thế, tất cả đều là tiền mặt! Tất cả là bốn triệu hai trăm bảy mươi nghìn đồng! Tôi rải đều trên khắp mặt giường và thử nằm trên cái đệm bằng tiền giấy ấy. Ngủ trên tiền chẳng thoải mái chút nào, cứ khập khà khập khiễng đâm nhói vào lưng. Tôi nghĩ, mình cuối cùng đã có thể mua được hoa hồng Abyssinia rồi. Hình như là ở Nam Phi thì phải. Đương nhiên, so với tôi thì Lạc Đà kiếm được bộn hơn nhiều, vốn liếng anh ta rất lớn, hạ thủ cũng rất cương quyết theo kiểu tất tay, được ăn cả ngã về không. Tôi vẫn thường hỏi Lạc Đà là anh ta kiếm được bao nhiêu trong quả này nhưng anh ta trả lời rất hàm hồ là “hơn con số mười”. Theo tôi đoán, cụm từ “hơn con số mười” có nghĩa là phải hơn mười triệu đồng, một con số có thể làm cho người thời ấy giật mình kinh sợ, có nằm mơ cũng chẳng dám nghĩ tới.

Trong tay có tiền, tất nhiên không tránh khỏi những tính toán hơn thiệt.

Chuyện này thì hình như tôi chưa nói với ông. Ở Thượng Hải, tôi có tán tỉnh một cô gái, chúng tôi làm quen nhau khi tôi mới vừa đặt chân đến đó, là nhân viên bưu điện. Quan hệ của chúng tôi lúc thì gần, lúc thì xa, lúc thì liên tục, lúc thì đứt gãy nhưng nói chung là kéo dài được hơn nửa năm, đến lúc này thì tôi và cô ta đã chia tay, do vậy mà tôi không cần phải nói tên cô ta ra để làm gì. Tôi đã quyết định cần phải quên Mai Thôn mới nghĩ đến chuyện tìm cô gái khác. Ngày ấy, chúng tôi đã đến chính quyền địa phương nơi tôi đang cư trú để đăng ký kết hôn nên có thể gọi đã là vợ chồng hợp pháp, chỉ còn thủ tục cuối cùng là cử hành hôn lễ. Khi ấy, cô ta đưa ra một yêu cầu là, tôi phải mua hai căn hộ ở Thượng Hải, một căn dành cho hai vợ chồng, một căn cho bố mẹ cô ta, sau đó mới có thể tiến hành hôn lễ chính thức. Ban đầu tôi cũng bằng lòng…, có điều, bỗng nhiên một ngày, cô ta lấy từ trong chiếc gối của tôi ra một chiếc phong bì, là một lá thư không có tên và địa chỉ người gửi. Đúng là chạy đâu cũng không khỏi nắng! Cho dù tôi có trốn ở tận nơi nào cũng nhận được lá thư kiểu này, hoàn toàn không có người gửi và địa chỉ người gửi, bên trong có một mẩu giấy chỉ khoảng hai ngón tay ghép lại, trên đó là bút tích của dượng tôi và cũng chỉ có bốn chữ: Cho xin ngụm sữa!

Cô ta cầm mảnh giấy trong tay, chất vấn:

- Như anh nói…, cái này theo anh suốt... Vậy, trong người anh có quỷ à?

- Không phải quỷ, mà là người… Đằng sau anh có người.

- Người? Đàn bà?

… Không cần phải nói nhiều về chuyện này, nhưng cứ thế mà náo loạn cả lên, không từ biệt mà chia tay. Đăng ký kết hôn mới ba tháng mà đã chia tay không cần phải ly hôn.

Trong một khoảng thời gian khá dài, tôi thực sự buồn rầu, suốt ngày nằm trên giường đọc sách, đọc loạn xị bát nháo, vớ được cuốn nào đọc cuốn nấy, lại thường thường nghĩ đến Mai Thôn mặc dù biết chỉ là vọng tưởng. Sau đó tôi nghĩ lại, mình là người có học, lại có tiền, cuối cùng cũng nên làm một cái gì đó chân chính. Tôi cầm điện thoại gọi cho Lạc Đà, nói:

- Đại ca, lúc này chúng ta đã có thể viết sách để xuất bản rồi.

Lạc Đà có vẻ bất ngờ, lặng lẽ giây lâu mới lên tiếng:

- Sách gì? Xuất bản cái gì?

- Kinh điển! Một trăm cuốn sách kinh điển!

Lạc Đà im lặng khá lâu rồi mới nói bằng giọng nhát gừng:

- Lúc này chỉ có mấy đồng trong tay, chờ thêm thời gian nữa. Ngô à, sách nhất định phải được viết, phải được xuất bản, xuất bản sách quý, sách kinh điển… Tất cả đều là trong kế hoạch hành động của chúng ta. Nhưng phải chờ. Cậu Ngô, một trăm triệu! Chờ đến khi có một trăm triệu trong tay…

Tôi lặng người. Ông trời ạ, một trăm triệu? Lão ta điên rồi hay sao?

Sau lần ấy, tôi không hề nhắc lại chuyện này nữa. Nhưng rồi một ngày nọ Lạc Đà gọi cho tôi với một tâm trạng hình như đang bị kích động tột độ, vừa ho vừa nói như pháo nổ trong điện thoại:

- Lão đệ, đến đây, đến đây mau! Đặt vé máy bay ngay lập tức! Đến chỗ tôi ngay! Chúng ta có vấn đề để thương lượng rồi đây!

- Lại có chuyện lớn gì rồi sao?

- Tôi không muốn chơi cổ phiếu nữa, quá khổ!

- Không phải chúng ta đã nói là sẽ viết sách và in sách sao? Anh muốn làm gì nữa nào?

- Đừng nói đến chuyện sách vở nữa. Không muốn làm tôi tớ, làm con cháu của kẻ khác nữa! Tôi muốn làm nhà cái, làm ông chủ!

Nghe Lạc Đà nói như vậy, tim tôi giật thột! Có lẽ nào anh ta muốn mở công xưởng, thành lập xí nghiệp, công ty? Tôi hỏi:

- Ý anh là thế nào?

Lạc Đà vẫn nhẫn nại:

- Cậu phung phí những lời thừa thãi ấy làm gì! Mau đến đây. Tôi đã đặt phòng cho cậu rồi, một phòng VIP ở khách sạn năm sao… Mau đến đây, không nói gì thêm nữa!

Đầu óc tôi mông muội. Lạc Đà lại đang muốn có một trăm triệu!

Cũng cần nhắc lại rằng, đầu óc Lạc Đà vô cũng mẫn tiệp và có một cảm giác rất nhanh nhạy với xu thế của xã hội. Từ Thượng Hải tôi đáp máy bay về Thâm Quyến, Lạc Đà ra tận sân bay đón. Mùa thu, những gì mà Lạc Đà đang khoác trên người đều in rõ dấu tích của một bàn tay phụ nữ chăm sóc: Một chiếc áo gió rất thời trang khoác bên ngoài, bên trong là một chiếc áo sơ mi và một chiếc quần tây được là phẳng phiu, bóng mượt, dưới chân là một đôi giày được đánh xi sáng loáng. Tuy vẫn rất gầy nhưng tinh thần anh ta cực kỳ tốt, sau lưng anh ta lại còn có một chiếc xe bóng lộn đang phản chiếu ánh sáng mặt trời đến nhức mắt. Đó là một chiếc Audi A6!

Vừa gặp nhau, tôi đã hỏi:

- Không cần phải khoa trương thế này đâu, mượn xe đón tôi làm gì?

- Cái gì là mượn xe? Đây là công ty mua dành cho cậu. Cậu một tôi một, cả hai cùng một hãng!

Tôi giật mình hoảng sợ. Không ngờ, chỉ nói với nhau trong điện thoại nhưng Lạc Đà đã thành lập công ty, lại còn mua cả xe. Mới thấy lãi suất mà anh ta có được trong cú làm ăn vừa rồi thật đáng sợ. Đây mới chính là Lạc Đà mà tôi đã từng bái phục.

Tôi đứng ngây người nhìn Lạc Đà, anh ta mở cửa xe, trịnh trọng:

- Xin mời lên xe, Tổng Giám đốc Ngô!

Tôi nhìn bốn phía, hỏi:

- Lái xe đâu?

Lạc Đà cười ha hả, xòe bàn tay ra và tôi thấy chiếc chìa khóa sáng loáng đang nằm gọn trong đó. Anh ta, rất điệu nghệ tung chiếc chìa khóa lên trời rồi giơ tay bắt lấy:

- Chính tôi sẽ là lái xe của cậu, được không?

Ngay lập tức, tôi cảm thấy có chút bất ổn, lo lắng hỏi:

- Anh… anh lái có được không?

Lạc Đà lại cười rất tự tin:

- Cậu yên tâm đi, tôi học lái xe đúng ba tháng, học chính quy đường hoàng nhé, mỗi ngày một buổi… Có giấy phép lái xe đây, cần xem không?

Vừa nói anh ta vừa chui vào trước tay lái:

- Mời tiên sinh lên xe!

Ngồi trong xe, tôi vẫn còn lo lắng. Lạc Đà chỉ có một cánh tay rưỡi! Nhưng, Lạc Đà đã dùng một cánh tay rưỡi để lái xe, ôm vô lăng một cách nhanh nhẹn, thành thục, lạng lách êm ru trên đường phố, thong dong, thư thái… Lúc đó, sự căng thẳng trong tôi mới dần dần lắng xuống. Lạc Đà với một cánh tay rưỡi nhưng không có gì là không học được, điều này không thể không khiến người ta phải lắc đầu thán phục. Vừa lái xe, Lạc Đà vừa lên tiếng:

- Xe này chạy tốt lắm, lại dễ lái. Cậu phải học lái ngay!

- Anh bỏ tiền ra để mua chiếc xe này đấy chứ?

- Không bỏ đồng nào cả, Vệ Lệ Lệ tìm một người quen… Từ đó về sau, mỗi lần ngồi lên xe để Lạc Đà đưa đi đâu đó, không hiểu sao tôi lại rất yên tâm. Hình như Lạc Đà hiểu được tâm lý tôi nên cố ý ngạo nghễ: Đây gọi là “người xe hợp nhất”!

Đêm ấy, trong căn phòng sang trọng do Lạc Đà đặt trước, tôi và anh ta thảo luận suốt cả đêm. Và lần này, tôi cũng đã bị Lạc Đà chinh phục.

Suốt cả đêm, hình như cái mông của Lạc Đà chưa hề đặt xuống lần nào. Anh ta cứ đi đi lại lại, cánh tay áo trống rỗng cứ phất pha phất phơ như múa, giọng anh ta lúc thì cao ngạo khẳng khái, lúc thì thì thầm tâm sự chẳng khác nào đang đóng vai một diễn viên kịch nói. Anh ta thao thao:

- Cậu phát hiện điều này chưa nhỉ? Xã hội của chúng ta đang thay đổi ghê gớm. Quá khứ của chúng ta là nền kinh tế thực thể, tiếng Anh là real economy, nhưng lúc này đang là thời kỳ quá độ của nền kinh tế tư bản… Người ta nói kinh tế tư bản là nền kinh tế hư cấu, tiếng Anh là fictitious economy, tiếng Trung tiếng Anh cậu đều đã hiểu rồi đấy, nói theo cách hiểu thông thường là đầu tư và thu lợi nhuận. Đó là một con số mà chúng ta không thể nhìn thấy, không thể sờ mó được, con người kiếm tiền qua những con số, kiếm rất nhiều tiền! Ở Nhật Bản hình như không có ai đến ngân hàng để gửi tiền. Đến ngân hàng gửi tiền còn bị thu lệ phí… Vẫn là người Nhật thông minh! Rõ chưa? Một thời đại vĩ đại đang giơ đôi bàn tay vô hình ra… Đó là tư bản!

- Trong điện thoại không phải anh đã nói là muốn xây dựng một xưởng sản xuất dược phẩm sao?

- Sai! Không phải xây, mà là thu mua! Chúng ta chỉ quản lý việc thu mua, sau đó đóng gói bao bì, tung ra thị trường… Xây dựng xưởng dược phẩm là chuyện của người ta, để cho người ta làm, để cho những ai biết cách làm thực hiện. Chúng ta chỉ có mỗi việc tung nó ra thị trường.

Nhiệt tâm của Lạc Đà đang lên hừng hực. Dưới ánh đèn, chiếc bóng của anh ta ngả vào tường trông chẳng khác nào một con chim to tướng màu đen đang vẫy cánh vút lên trời. Cả đêm hôm ấy, trong mơ mơ màng màng, tôi chỉ nhớ những gì Lạc Đà nói có thể đóng khung lại thành bốn tiếng: Đóng gói sản phẩm!

Tiếp theo, Lạc Đà còn vạch ra kế hoạch xây dựng công ty:

- Lão đệ, lại làm liên lụy đến cậu nữa rồi. Chúng ta là anh em xuất thân từ hoạn nạn, cho nên công ty này sẽ do hai anh em chúng ta làm chủ. Tên của công ty tôi cũng đã nghĩ rồi, ban đầu có ý định lấy tên của anh em chúng ta kết hợp lại, tức là Công ty Lạc Bằng, nhưng hai tiếng Lạc khi đọc lên lại đồng âm với Lạc có nghĩa là rơi rụng, còn Bằng lại đồng âm với Bồng, nghĩa là một loại cỏ, như thế không hay chút nào. Gọi là Công ty Quốc Bằng cũng không hay lắm… Nghĩ đi nghĩ lại, tôi chọn cái tên Công ty Song Phong. Song Phong có nghĩa là hai ngọn núi đứng song song, ám chỉ cho hai anh em chúng ta lúc nào cũng bên nhau, tầm nhìn rộng rãi, lại phù hợp thực tế, ý cậu thế nào?

Thực lòng, tên công ty như thế nào không phải là sự quan tâm chủ yếu của tôi, nên tôi ậm ừ cho qua chuyện:

- Được thôi, Song Phong, tên nghe hay lắm.

Tiếp đến là chuyện góp cổ phần. Lạc Đà nói:

- Cậu có hơn bốn triệu, để lại cho cậu một phần, còn lại bao nhiêu thì đầu tư vào công ty tất tần tật. Tôi đã bảo tài vụ công ty tính toán thử rồi, như vậy cậu sẽ chiếm mười bảy phần trăm cổ phần đầu tư của công ty. Tôi thì nhiều hơn một chút, chiếm ba mốt phần trăm. Còn một người nữa, chiếm tám phần trăm. Như vậy công ty chủ yếu do ba người chúng ta đầu tư vốn. Còn lại, tôi đã liên hệ với mười mấy công ty khác, họ đều chiếm tỷ lệ rất nhỏ…

Người thứ ba là ai, Lạc Đà không nói rõ. Sau đó tôi mới biết, người được gọi là thứ ba ấy thực ra là anh trai của Vệ Lệ Lệ tên là Vệ Chân Vũ. Gã này là Phó Giám đốc một ngân hàng quốc doanh.

Đêm đã khuya lắm rồi, ba gói thuốc cũng đã được Lạc Đà đốt sạch… Anh ta vẫn tiếp tục nói:

- Khổ thêm vài năm nữa thôi, sau này chúng ta chẳng bao giờ phải nhắc đến chuyện tiền bạc nữa, vĩnh viễn không nhắc lại nữa. Mỗi người một tỷ, thế nào?

Tôi nhìn Lạc Đà. Tôi thấy những tia sáng đang lấp lóa trong đôi mắt của anh ta. Những tia sáng ấy tụ lại thành một ngọn lửa có thể thiêu đốt bất cứ thứ gì mà nó chiếu vào, chẳng khác nào miệng của một ngọn núi lửa. Anh ta vừa nói là muốn có một trăm triệu, bây giờ đã nghĩ đến một tỷ rồi!

Cuối cùng, Lạc Đà cũng đã ngồi xuống. Đang đứng, anh ta lùi lại một bước và ngã người lên chiếc ghế salon giống như một ngọn lửa đã cháy hết nhiên liệu, có vẻ cạn kiệt rã rời. Ngồi trên ghế salon, Lạc Đà hé mở đôi mắt mệt mỏi, giọng nói nhuốm vẻ bi thương:

- Lão Ngô à, trong quá khứ, anh em ta thực sự là những kẻ cùng khổ. Tôi vẫn nhớ đã từng nói với cậu rằng, trên tôi còn có một người anh. Năm tôi bốn tuổi, đó là thời kỳ mà tất cả chúng ta đều ăn cơm ở nhà ăn tập thể của công xã, anh tôi không biết chạy ở đâu đó về, thở hồng hộc. Năm đó anh ấy bảy tuổi, chạy đến trước mặt tôi, xòe bàn tay ra. Cậu đoán xem, trong bàn tay anh ấy có cái gì? Trong bàn tay anh ấy đang nắm chặt một nhúm những hạt cơm đã nát nhừ đen đen trắng trắng. Thì ra, anh ấy đã húp một bát nước cơm cháy ở nhà ăn tập thể, anh ấy không nỡ húp nốt những hạt cơm cháy nát nhừ còn sót lại dưới đáy bát nên đã đổ chúng ra lòng bàn tay và mang về cho tôi… Sau đó, anh ấy đã chết, nhưng không phải chết vì đói, chết vì bệnh tật thôi, nhưng tôi khẳng định nguyên nhân chính để bệnh tật của anh ấy phát sinh là thiếu dinh dưỡng… Trong nhà, vì anh trai tôi chết rồi nên chính tôi lại được mọi người quan tâm đặc biệt…

Khi nói những câu này, mắt Lạc Đà đã ướt nhòe, khóc không thành tiếng. Lòng tôi nhói đau. Tôi đã trải qua những ngày tháng không khác gì Lạc Đà nên thấu hiểu được, đồng cảm được với nỗi đau của anh ta, tôi nói cứng:

- Đại ca, tôi nhất định theo anh.

Không chỉ là một người nghĩa khí, Lạc Đà còn là một người rất chu đáo. Ngày hôm sau, anh ta dẫn tôi đến địa điểm công ty vừa mới khai trương. Công ty được bày biện rất chuyên nghiệp, chiếm hẳn một tầng của tòa nhà mậu dịch quốc doanh. Có hai hàng người thẳng tắp đợi sẵn ở ngay thang máy, mỗi người lần lượt lên tiếng:

- Chào Tổng Giám đốc Ngô!

Sau đó, Lạc Đà lại đưa tôi đến phòng làm việc của tôi. Đó là một căn phòng có cửa sổ tiếp giáp với không gian rộng lớn bên ngoài tòa nhà, bàn làm việc bằng gỗ to tướng, sang trọng, trên bàn có máy tính, điện thoại, một bộ salon, bộ ấm chén trà, tủ lạnh…, nói chung là không thiếu thứ gì. Lạc Đà lên tiếng:

- Vừa lòng chứ?

- Không có gì để nói nữa.

- Ngô à, tôi không tin tưởng bất kỳ ai ngoài cậu. Trách nhiệm trên vai cậu rất nặng.

- Anh cứ phân công.

- Cậu đi với tôi – Lạc Đà vẫy tay, nói.

Anh ta dẫn tôi bước qua căn phòng bên cạnh. Phòng này được bày biện giống hệt như phòng làm việc dành cho tôi. Đó là phòng làm việc của Lạc Đà. Chỉ có một sự khác biệt là, trên tường nhà có treo hai tấm bản đồ, một bản đồ Trung Quốc và một bản đồ thế giới. Lạc Đà bảo tôi đến trước hai tấm bản đồ, hỏi:

- Có muốn về thăm nhà một chuyến không?

Tôi chẳng kịp phản ứng trước câu hỏi này, hỏi lại:

- Ý anh là thế nào?

Lúc ấy, Lạc Đà chỉ lên một điểm trên bản đồ. Điểm này đã được khoanh một vòng tròn màu đỏ. Đó là một huyện thuộc vùng bình nguyên, huyện Quân Châu.

Tôi hiểu ngay vấn đề. Ngày ấy, Quân Châu được người ta gọi là “quận thuốc”, trong lịch sử, vùng đất này gắn liền với rất nhiều truyền thuyết. Tương truyền rằng, Dược vương Tôn Tư Mạc thời nhà Đường đã từng sống ở nơi này hái thuốc hành nghề y cứu người, sau khi chết cũng được an táng ở đây, được tôn làm “vua” của nghề Đông y… Vì có “vua” ở đây nên thuốc Đông y khắp chín châu mười ba huyện phải tụ tập về đây lễ bái “vua” xong, thuốc mới trở nên linh nghiệm. Thuở ấy, huyện Quân Châu đã từng là nơi tập trung và phân bổ dược liệu của sáu tỉnh vùng Trung Nguyên… Có điều, đó là chuyện của nhiều năm về trước, đến lúc này, một cái huyện hoang vu hẻo lánh như vậy, liệu có xưởng bào chế thuốc nào ở đó hay không?

- Ở đó có một xưởng bào chế thuốc khá nhỏ đang sắp sửa phá sản. Tôi nhờ cậu đi đến đó, mang nó về đây… Sau đó, chúng ta đóng gói và tung ra thị trường.

- Công ty của chúng ta mới thành lập, lại cần phải hiện đại hóa… – Tôi do dự nói – Liệu một cái xưởng nhỏ xíu sắp phá sản như vậy có được không?

Lạc Đà hình như đã bị kích động, hơi cao giọng:

- Cậu động não lên chút chứ! Một xí nghiệp to, đang ăn nên làm ra, liệu cậu có mang nó về nổi không? Những cái xưởng nhỏ như thế này chính là đất dụng võ của chúng ta. Tay xưởng trưởng của xưởng này đã chạy đến Thâm Quyến để tìm cách tiêu thụ sản phẩm thuốc viên Sơn Tra, mặt héo khô như một quả dưa thiếu nước, tôi đã từng gặp gã ba lần.

Tôi cũng đã từng bí mật đến đó khảo sát một lần… Nói để cậu hay, ngay tại kinh đô của ngành bào chế dược mà xây dựng xưởng dược thì được gọi là “địa lợi”; sản phẩm sau khi được đóng gói bao bì xong tung ra thị trường thì được gọi là “thiên thời”. Cậu là người thuộc vùng bình nguyên, thông thạo vùng đất ấy, đây được gọi là “nhân hòa”. Có đủ thiên thời, địa lợi, nhân hòa, cậu còn sợ gì nhỉ?

Ngừng lại giây lát, Lạc Đà nói tiếp:

- Cũng cho cậu biết để khỏi phân vân là, khi đóng gói bao bì để đưa ra thị trường, tôi cũng đã nghĩ đến cái tên của nơi sản xuất rồi. Cái tên đầu tiên phải sao cho thật kêu. Trong giới Đông y hiện nay có rất nhiều cái tên đều có chữ “đường”, chúng ta sẽ hùa theo ngọn gió ấy mà “bẻ” tiền thiên hạ, gọi là “Hậu Bổ Đường”. Công ty dược phẩm Hậu Bổ Đường!

Đúng là đầu óc của thiên tài! Cái tên nghe sao mà hay, có ý nghĩa. Đầy đặn, bổ dưỡng! Ghép cả ba chữ lại nghe cũng rất trang trọng, gợi lên cho khách hàng một sự tín nhiệm ban đầu. Lại một lần nữa, tôi đã bị Lạc Đà chinh phục.

- Được, tôi đi!

- Tôi đã đặt vé máy bay cho cậu rồi… Mang theo một nhân viên Phòng Tài vụ. Xuất phát ngay! Nhất định phải mang nó về đây!

Tôi nằm lỳ ở Quân Châu đến một năm sáu tháng. Vừa đến Quân Châu là tôi đã bắt tay ngay vào một vụ đàm phán không kể gì đến thể diện, thậm chí là vô sỉ.

Quân Châu là một huyện tương đối giàu có, bốn bề toàn là núi chứa đầy than đá, quặng phốt pho, quặng nhôm, lại thêm trước đây là nơi tập trung dược liệu nên cuộc sống của dân chúng không đến nỗi nào. Có điều, sau khi đến khảo sát xưởng sản xuất dược phẩm ở đây thì lòng tôi không khỏi nao núng. Cái xưởng này có vị trí rất đắc địa, nằm giữa trung tâm thị trấn, lại ở ngay phía sau lưng của miếu Dược vương Tôn Tư Mạc, trên cổng có bảng hiệu “Xưởng dược phẩm Quân Châu” với những con chữ ngã xiên ngã vẹo, thậm chí có chữ mất đến mấy nét nhưng cũng chẳng có ai quan tâm chỉnh sửa lại nữa. Bên trong xưởng, quang cảnh cũng chẳng khá hơn, chỗ nào cũng hư hỏng, ngã đổ. Những tấm kính ở ba gian nhà xưởng hầu hết đã bị vỡ, mảnh kính vung vãi khắp nơi. Máy móc trong xưởng cũng bám đầy bụi, công nhân thì chỉ làm có nửa ngày… Trước đây, sản phẩm chủ yếu của xưởng này là viên nén Sơn Tra nhưng cho đến lúc này, ngay cả viên Sơn Tra cũng chẳng có ai đặt hàng tiêu thụ nữa.

Sau khi đến đây, chúng tôi lặng lẽ đi xem xét, khảo sát. Trưởng xưởng là một người đàn ông trung niên họ Vưu, mặc một chiếc áo sơ mi nhàu nát, chiếc áo lót bên trong cũng chẳng khá hơn chiếc áo sơ mi là bao, khuôn mặt dàu dàu đầy những nếp nhăn, nhìn chung có vẻ thực thà. Khi biết chúng tôi đến, lão ta đã huy động toàn thể công nhân trong xưởng bỏ ra cả một buổi chiều để làm vệ sinh nên ngày hôm sau, bộ mặt của xưởng đã biến đổi, bảng hiệu đã được chỉnh lại, không gian bên trong cũng đã sạch sẽ, tươm tất hơn.

Sau khi chính thức liên hệ với lão Vưu, chúng tôi được mời bảy tiệc rượu liên tiếp, một của lãnh đạo huyện ủy, một của lãnh đạo chính quyền huyện, một của Phòng Vệ sinh huyện, một của Phòng Công nghiệp huyện, một của Trạm Vệ sinh phòng dịch huyện… Đó là những cơ quan có liên quan đến vụ mua bán này nên tôi không thể từ chối. Xưởng trưởng Vưu lúc nào cũng mang cái mặt nhăn nhó khổ sở, nói như năn nỉ: Tổng Giám đốc Ngô à, nể mặt nhau một tí nhé. Anh tới đây là để đầu tư, cấp trên coi trọng anh là một chuyện tốt… Họ là cấp trên, chúng ta không nên làm phật ý họ, chỉ biết uống thôi.

Cho đến khi tiếp xúc với hồ sơ giấy tờ, tôi không khỏi giật mình suýt đánh rơi cả kính. Cái xưởng bé tẹo thế này nhưng lại có đến một trăm năm mươi sáu công nhân, trong số đó có bảy mươi hai người chuẩn bị cắt giảm biên chế và cho nghỉ hưu sớm, số còn lại đang tiếp tục làm việc là tám mươi tư người. Sản phẩm của xưởng không tiêu thụ được đã đành, tổng số tiền nợ bên ngoài, nợ thuế là tám triệu đồng, ngay cả tiền điện cũng nộp không nổi. Theo lời xưởng trưởng Vưu báo cáo một cách thành thực, số tiền để giải quyết bảo hiểm lao động, bảo hiểm y tế, dưỡng lão, trả nợ ngoài… tổng cộng phải đến một trăm hai mươi triệu đồng.

Nghe xong con số này, tôi vội vàng gọi điện cho Lạc Đà:

- Chúng ta không cần cái xưởng này nữa. Đây là một con sư tử đói đang há miệng chờ mồi, là một cái động không có đáy…

Hình như Lạc Đà chẳng chú ý gì đến những lời tôi nói, chỉ hỏi cộc lốc:

- Đòi bao nhiêu?

- Một trăm hai mươi triệu!

- Không sao cả, cậu cứ trả giá, mười hai triệu!

- Lại còn số tiền dưỡng lão của một trăm năm mươi sáu người, lại còn khoản nợ ngoài… Đó là một đống tiền to bự, tôi e là ba mươi triệu cũng giải quyết không xong đâu. Anh phải suy nghĩ cho thật kỹ, còn riêng ý tôi thì bỏ cuộc chơi này đi.

Lạc Đà đã có vẻ bực mình, càu nhàu:

- Cậu làm ăn kiểu gì mà lại muốn chúng ta bỏ cuộc trong vụ làm ăn đầu tiên? Mua cho bằng được, tổng giá là mười hai triệu. Giá cuối cùng!

- Không thể thế được. Chỉ riêng khoản nợ là đã tám triệu đồng rồi, lại còn các thứ bảo hiểm của công nhân… Họ ở đây đáng thương lắm…

- Cậu cứ thương lượng. Mười hai triệu! Nói xong, Lạc Đà cúp máy.

Đến chiều tối, khi bước chân vào cửa khách sạn, tôi đã thấy xưởng trưởng Vưu với khuôn mặt dàu dàu muôn thuở chờ sẵn trong tiền sảnh. Trông thấy tôi, lão chạy vội đến, đon đả:

- Tổng Giám đốc, anh vừa về đến à? Anh là thần tài của chúng tôi… Chuyện giá cả chúng ta sẽ thỏa thuận sau… Tôi đã sai người vào núi kiếm con gà rừng, ăn cơm đã. Chúng ta đi…

Ngày hôm sau, lão Vưu bố trí một chiếc xe đưa tôi đến một hồ chứa nước dự trữ, bên bờ hồ đã đậu sẵn một chiếc du thuyền trông rất sang trọng. Trên thuyền đã có sẵn hai cô gái trẻ măng xinh đẹp không biết đến từ nơi nào đang pha trà. Tôi nhìn xung quanh, có mấy chiếc thuyền nhỏ của ngư dân đang quăng lưới xuống mặt hồ xanh ngắt với những gợn sóng lăn tăn. Xưởng trưởng Vưu ngồi đối diện với tôi, cúi người trịnh trọng:

- Tổng Giám đốc à, tối qua chúng tôi đã mời anh món gà rừng, trưa nay chúng ta sẽ thưởng thức món cá tươi được bắt từ dưới hồ này lên…

- Xưởng trưởng Vưu, anh thật có bản lĩnh. Cái hồ này cũng do anh quản lý à?

Lão Vưu nhăn mặt:

- Tôi làm gì có cái bản lĩnh như anh nói. Tất cả là do đích thân chủ tịch huyện bố trí đấy.

- Chỗ này cảnh trí quá đẹp, nhưng tiếc thay, tôi lại không ăn được cá.

Lão Vưu nhìn tôi có vẻ thất vọng và tiếc nuối:

- Anh không ăn được cá thật sao? Ăn cá tốt mà. Tất cả đều được bắt dưới hồ lên, tươi rói… À, thế thì thôi vậy…

Thực ra thì không phải tôi không ăn được cá mà tôi không muốn nhận sự hậu đãi của họ, rất khó xử. Lạc Đà đã khẳng định chắc nịch là chỉ có mười hai triệu, tôi không biết phải thương lượng với họ thế nào cả.

Rời khỏi thuyền, tôi cố ý ướm lời để đánh động lão Vưu:

- Anh Vưu à, anh nói cao quá, chúng tôi không có khả năng… Đêm ấy, Lạc Đà gọi điện cho tôi:

- Cậu giận tôi à? Cậu phải nhớ kỹ, chúng ta vĩnh viễn là anh em, có điều cậu đã nói đúng. Chỉ là hành hạ lão ta vài ngày… Hai người chúng ta vẫn phải cứ một người mặt đỏ, một người mặt trắng như ngày xưa để đối phó với con lừa ấy thôi.

- Anh là Chủ tịch hội đồng quản trị, anh nói sao cũng được.

- Có phải là cậu đang chửi tôi đấy không? Cậu và tôi, ngoài vợ của từng người ra thì không phân biệt anh tôi gì cả.

Tôi không nhịn được nữa, lớn tiếng:

- Còn có bao nhiêu là công nhân ở đây nữa. Anh thử đứng ở địa vị của họ mà nghĩ một chút chứ! Tôi nghĩ, với mười hai triệu tôi không thể mang cái xưởng này về cho anh được đâu…

- Công nhân? Công nhân cái gì? Cặn bã! Họ đã làm mấy chục năm, nay xưởng phá sản, họ lại muốn chúng ta cứu họ à? Cậu không cần phải nói thay cho những người ấy. Thời đại này chỉ có những kẻ dưới mới oán trách cuộc sống mà thôi!

Cách nói năng của Lạc Đà đã hoàn toàn thay đổi khiến tôi lặng người. Trong điện thoại, anh ta bắt đầu dùng từ “kẻ dưới” để chỉ những người lao động nghèo khó trong xã hội. Tôi run run nói không thành lời:

- Người trên…

Bắt đầu từ hôm đó, khi nói chuyện qua điện thoại với Lạc Đà, tôi luôn dùng từ “người trên” để xưng hô với anh ta.

Hình như Lạc Đà đã nhận ra sự khó chịu kiêm chút trào phúng trong hai tiếng “người trên” tôi vừa bật ra ấy nên giọng anh ta có sự thay đổi rõ rệt:

- Cậu Ngô à, tôi biết việc thương lượng rất khó khăn, tôi đã làm khó cậu rồi. Tôi để cho cậu quyết định giá cả, tiền không phải là vấn đề quá lớn, ở đây tôi đã kêu gọi thêm được mấy nhà đầu tư rồi, nhất định phải lấy cho bằng được cái xưởng ấy… Cậu đàm phán ở mức nào thì chấp nhận mức ấy, chỗ nào vướng mắc không thông, cậu cứ nện thẳng vào lão Vưu. Bảo nhân viên tài vụ đưa cho lão Vưu ấy một triệu, xem thử lão ta nói thế nào.

Một cách vô thức, trong mắt Lạc Đà lúc này không còn cái chuyện trong sáng, công bằng trong các mối quan hệ nữa rồi. Tiền có thể chen vào mọi chuyện rồi, có thể làm thay đổi cả một con người rồi, cách nhìn chung quanh của Lạc Đà đã khác xưa quá nhiều… Tôi có cảm giác rằng, lão Vưu chưa chắc đã nhận một triệu đồng ấy. Giá mà chúng tôi đưa ra để mua xưởng quá thấp, lại liên quan đến sự sinh tồn của chừng ấy công nhân, thử hỏi lão có dám nhận không?

- Chuyện này… tôi xuất đầu lộ diện không tiện chút nào… Tôi xấu hổ khi phải làm chuyện đi đưa của đút lót… Tuy vậy, tôi cũng sẽ cố gắng để đưa ra cái giá thấp nhất…

- Cậu không cần quan tâm đến chuyện này. Để Tiểu Đinh đi gặp lão Vưu.

Những ngày ấy, dường như tôi không còn là chính mình nữa. Những cuộc thương lượng vẫn diễn ra rất khó khăn, rất phức tạp và cũng rất hỗn loạn. Những lãnh đạo các đơn vị có liên quan ở đây cũng không thống nhất. Chủ tịch huyện một ý,

Trưởng phòng vệ sinh một ý, Trưởng phòng công nghiệp một ý… khiến lão Vưu xoay vòng tối mày tối mặt trong những lời chỉ đạo. Khi chủ tịch huyện đến thì nghe lời chủ tịch, trưởng phòng đến thì nghe lời trưởng phòng…, mỗi người đến lại là một cách nói khác nhau. Trong thời gian ấy, tôi cũng tự mâu thuẫn với chính mình, mắt thì có một thước ngắm nhưng lương tâm thì bảo phải làm khác đi. Tôi vốn xuất thân từ tầng lớp bần hàn nhưng lại dùng mánh lới xảo trá để đối đãi với những người bần hàn rồi nhìn thấy họ cũng chẳng thành thật gì để giao thiệp với tôi…, nói như thế nào nhỉ? Vẫn cứ là một sự căm hận bản thân.

Lão Vưu đã nhận tiền. Một triệu đồng. Lão đã nuốt trôi một triệu đồng sao? Tiểu Đinh đã nói cho tôi biết chuyện này. Có điều, không khí trên bàn thương lượng trong những ngày tiếp theo vẫn diễn ra trong sự căng thẳng, lão Vưu vẫn kêu nghèo kể khổ với hàng chục lý do, với đủ các dạng các kiểu khốn khó… Trong lúc tình hình thương lượng gặp phải ngõ cụt, lão Vưu thậm chí còn hô hào nhiều nhóm công nhân tập trung trước cổng xưởng với đủ loại biểu ngữ trên tay. Họ dùng vải trắng viết những câu đại khái như “Mua xưởng với giá rẻ mạt là tội đồ của quốc gia”, “Công nhân là người làm chủ đất nước”, “Chúng tôi muốn được ăn cơm” vân vân… rồi treo lên những cây sào trúc phất qua phất lại như những lá cờ. Lúc ấy, lão Vưu sẽ xuất hiện trong tư cách là người tốt, chỉ vào từng người, khuyên giải: Về đi! Về hết cho tôi! Làm náo loạn cái gì? Hai bên vẫn còn đang thảo luận… Yên tâm đi, không có chuyện nhượng bộ, tôi nhất định không nhượng bộ…

Có điều, khi gặp riêng tôi thì thái độ của lão Vưu lại khác. Ngày ấy, trước khi mời tôi ăn cơm, lão kéo tay tôi lôi qua một bên, thì thào:

- Tổng Giám đốc Ngô à, anh phải hiểu cho tôi, tôi cũng rất khó xử! Tôi phải lo đối phó với cấp trên nhưng cũng phải đối phó với công nhân, đắc tội với bên nào cũng gây ra hậu quả khó lường. Số tiền ấy tôi cũng đã nhận và cũng đã giải quyết. Tôi phải… – Vừa nói lão vừa đưa tay chỉ lung tung, không biết những người bị lão chỉ là ai nữa.

Tôi nhìn lão Vưu. Là một xưởng trưởng của một xưởng đang lâm vào hoàn cảnh bên bờ phá sản, tôi biết lão trăn trở, cũng dày vò lắm. Cá nhân lão Vưu như một con chuột bị mắc kẹt trong một cái lờ bắt cá, chạy đầu nào cũng bị những chiếc hom tre nhọn hoắt đâm vào mặt, không thể thoát ra được. Không biết được đang có bao nhiêu người mắng nhiếc, chửi rủa lão. Trong suốt thời gian đàm phán về giá cả, lúc nào tôi cũng thấy lão tất bật, gương mặt nhàu nát giống hệt như quần áo đang khoác trên người, đôi mắt đỏ ngầu như máu. Cho nên, khi lão nói những lời này, đúng là tôi không biết lão nói thật hay giả nữa.

Việc thương lượng giá cả vẫn đang rơi vào tình trạng bế tắc, mỗi ngày một bế tắc thêm, nhiều lúc tôi cứ tưởng mình sắp phát điên. Đột nhiên, có một ngày, một công nhân đã bị giảm biên chế lôi vợ anh ta đến ngay trước cổng xưởng, trải một tấm chiếu rách xuống đất, đặt người đàn bà nửa nằm nửa ngồi lên tấm chiếu, trùm chăn lại. Trên đầu người đàn bà có quấn một chiếc khăn, mặc chiếc áo đồng phục có in tên của xưởng hẳn hoi ở sau lưng. Trông dáng vẻ không còn chút sức sống nào, sắc mặt vàng ệch. Lập tức, rất nhiều người vây lấy hai vợ chồng này, bắt đầu ầm ĩ kêu gào… Sau đó tôi mới biết, người đàn bà này cũng là công nhân trong xưởng, đang mắc bệnh thận, mỗi tháng phải đi chạy thận mấy lần… Đây không phải là chuyện cá nhân nữa.

Quả nhiên, trong buổi đàm phán sáng hôm sau, lão Vưu đã đề cập ngay đến vấn đề kinh phí chăm sóc sức khỏe. Trên tay lão ta là một chồng các phiếu báo thanh toán viện phí, nói cộc lốc:

- Hơn bốn triệu đồng nợ tiền viện phí. Ba năm vừa rồi!

Tôi không mở miệng được nữa. Tôi không còn gì để mà bàn bạc nữa.

Việc thương lượng kéo dài trong sáu tháng nhưng không có bất kỳ tiến triển nào, nhưng rồi vừa bước qua tháng thứ bảy thì mọi việc cuối cùng cũng hé mở một tia hy vọng. Lúc ấy, lãnh đạo chính quyền địa phương đã xuất hiện… Không biết là số tiền một triệu đồng mà Lạc Đà bảo Tiểu Đinh đưa cho lão Vưu đã phát huy tác dụng hay là do chính anh ta đã chỉ huy từ xa với những thủ đoạn khác nữa. Nói chung, dưới sự can thiệp của chính quyền, thái độ của lão Vưu đã thay đổi, cuộc đàm phán cuối cùng cũng đã có kết quả. Chúng tôi đã bỏ ra hai mươi sáu triệu để mua cái xưởng ấy, có điều cũng cần phải nói rõ điều này: Ngoài mảnh đất và mấy khung thép ra, cái mà chúng tôi mua được chỉ là một cái xác, một cái xác không hồn. Nói cách khác, thứ mà chúng tôi mua được là thủ tục để xây dựng một xưởng chế biến dược phẩm.

Ngay trong đêm ấy có hơn một trăm người tụ tập ngay trước cổng xưởng. Họ chặn lão Vưu lại, vây quanh, chửi rủa, mắng nhiếc. Trên tay họ là những chiếc bát ăn cơm, lần lượt ném xuống đất vỡ tan từng cái một. Rõ ràng đó là một hình thức phản kháng lại quyết định bán xưởng của chính quyền địa phương mà lão Vưu là người trực tiếp chịu trận. Lão ta đứng giữa vòng vây, không hé răng, im lặng chịu đựng… Sau đó, hình như tất cả công nhân đều khóc.

Ngày ký kết hợp đồng chính thức đã đến. Có điều, không biết làm thế nào mà Lạc Đà lại trở thành đại diện cho chủ đầu tư Hồng Kông xuất hiện tại Quân Châu (sau đó tôi mới biết là có góp vốn đầu tư từ Hồng Kông thì được miễn thuế ba năm). Do đó mà Lạc Đà, với tư cách là đại diện cho chủ đầu tư Hồng Kông đã nhận được sự tiếp đãi cực kỳ long trọng của Huyện ủy và của lãnh đạo chính quyền. Sau đó, dưới sự chứng kiến của chủ tịch huyện, Lạc Đà vô cùng trịnh trọng ký tên vào hợp đồng: Lạc Quốc Đống. Ba chữ này được anh ta viết như rồng bay phượng múa. Tôi nghĩ thầm, ba chữ này chắc có lẽ đã được anh ta tập luyện trong một khoảng thời gian khá dài… Trong lòng tôi không khỏi bùi ngùi khi nghĩ đến những công nhân đang thất nghiệp ở ngoài kia. Mỗi người bọn họ được nhận năm mươi nghìn đồng và như thế họ không còn bất kỳ mối liên hệ nào với cái xưởng này nữa. Trong hơn một trăm người ấy, Lạc Đà chỉ giữ lại bốn mươi người để tiếp tục làm việc.

Ngay trong đêm ấy, cuối cùng tôi và Lạc Đà cũng có cơ hội để ngồi lại với nhau. Lạc Đà nói:

- Cậu em, chuyện lớn này là do một tay cậu hoàn thành, khổ cho cậu quá.

Tôi nhìn Lạc Đà. Trong thời gian gần đây, tôi và anh ta hầu như ngày nào cũng to tiếng với nhau và đã có quá nhiều điểm khác biệt giữa hai chúng tôi bắt đầu bộc lộ… Tôi nói:

- Những công nhân ấy… thật sự quá đáng thương.

Lạc Đà hoàn toàn không đồng tình với tôi, tâm lý hơi bị kích động:

- Sai! Người đáng thương tất nhiên sẽ có chỗ đáng hận. Tám mươi sáu công nhân đã ăn mòn dần dần một cái xưởng, cậu còn nói họ đáng thương?

- Người trên đừng nên dùng những lời lẽ như thế để nói về kẻ dưới – Tôi nói – Bọn họ…

- Cậu đừng có châm chọc tôi – Lạc Đà điên tiết – Tôi hỏi cậu, ở đây có đứa nào ngờ nghệch không? Không có đứa nào ngờ nghệch ở đây cả, vấn đề là bọn chúng quá tinh ranh, từng đứa từng đứa tinh ranh kết hợp lại với nhau thành một đám tinh ranh, còn ranh hơn cả khỉ nữa! Nói để cậu biết, tôi cũng đã từng bí mật đến cái xưởng này để khảo sát… Bọn họ đều lén lút lấy trộm viên Sơn Tra để “ăn”, người nào cũng là một kẻ trộm cả. Xưởng trưởng, chính là lão Vưu ấy, tuy lão này không ăn trộm Sơn Tra nhưng lão đã mang hết rương này đến rương khác để cống nạp cho huyện ủy… Khi viên Sơn Tra không còn đủ để cung đốn nữa, lão ta đã thay thế bằng những thứ khác. Cậu nghĩ xem, chuyện ấy quá đốn mạt, đúng không? Sau đó, người ta không dùng viên Sơn Tra của bọn chúng nữa thì tất cả đều lên tiếng kêu gào chúng tôi là chủ nhân. Có loại chủ nhân nào như thế không hả? Cặn bã!

Tôi thừa nhận những gì Lạc Đà nói ra đều là sự thật, có thể chẳng đến nỗi nghiêm trọng như thế, chỉ là một phần của sự thật thôi… Nhưng thái độ của Lạc Đà quá đỗi khắt khe. Có thể nguyên nhân chính là vì lương bổng của họ quá thấp, chỉ mấy đồng lương thấp lè tè lại phải nuôi sống cả gia đình nam phụ lão ấu, họ không mua nổi táo để mà ăn thì đành phải ăn trộm mấy viên Sơn Tra cho con cái họ… Thời gian tiếp xúc với những công nhân này đủ để tôi nhận ra họ là những người thiện lương, biết thế nào là lẽ thị phi…

- Chúng ta đều là những người học lịch sử – Tôi nói – Lão Tử đã từng nói, “Nước là tốt nhất, nước đem lại”…

Không chờ tôi nói hết câu, Lạc Đà đã lớn tiếng cắt ngang:

- Nhưng Lão Tử cũng đã nói, “dùng người chính trực là kẻ đại thiện, dùng người tà ác sẽ thành kẻ đại tà ác”, nói theo cách khác chính là đại ác tức thiện, đại thiện tức ác. Những gì chúng ta đang làm, xét bên ngoài thì là ác nhưng kỳ thực lại là thiện, xứng đáng được gọi là đại thiện. Chúng ta đến là để cứu vớt họ.

Nói qua nói lại, cuối cùng thì chúng tôi đã đi quá xa, nói hết chuyện này sang chuyện khác và bắt đầu lái sang những vấn đề về tín ngưỡng. Lạc Đà nói:

- Chúng ta không có “thần”. “Thần” của chúng ta quá nhiều, quá loạn và kết quả cuối cùng là chẳng có “thần” nào cả. Chẳng hạn, chúng ta tin vào Các Mác và niềm tin của chúng ta quá thành tín nên xem ông ấy là “thần”… Cần phải tin một cách chân chính. Lại như, chúng ta tin Khổng Tử, chúng ta có văn hóa Nho gia làm căn bản nên chúng ta chỉ chiêm ngưỡng “thần tính” và cố tình không nhắc đến những “cặn bã” của ông ấy và đương nhiên chúng ta đã cung phụng để ông ấy trở thành “thần”, tán dương và phát huy hào quang của ông ấy. Vấn đề là, chúng ta không hề tin tưởng hoàn toàn vào ai cả, chúng ta miệng nói một đường nhưng tâm thì nghĩ một nẻo…

- Nói tóm lại, chúng ta nên tin vào cái gì? Bây giờ, cái gì có thể làm cho anh tin?

- Bây giờ tôi chỉ tin vào một chữ: Tiền!

Tiếp sau đó, “ý thức lãnh tụ” của Lạc Đà bắt đầu phát tiết. Anh ta phân tích:

- Cậu Ngô à, cậu có biết vì sao tôi cử cậu đến đây không? Cậu là người trầm tĩnh, làm việc gì cũng nghĩ trước ngó sau. Tôi nói mười hai triệu và thế là cậu cứ đinh ninh là mười hai triệu… Tính nhẫn nại của cậu tốt hơn tôi nhiều. Cậu có thể cọ xát, có thể lăn lộn, có thể chịu đựng, tôi thì không thể như thế. Con người tôi quá nóng vội, chỉ cần lời qua tiếng lại đôi câu là tôi nổi điên, mà đã nổi điên là cho dù có bỏ ra một trăm triệu tôi cũng sẵn sàng bỏ ra để giành cho bằng được cái xưởng này. Ngô à, cậu đã lập công lớn cho Hậu Bổ Đường của chúng ta rồi!

Tôi chẳng biết nói như thế nào cả và hình như lúc ấy đầu óc tôi rối bời, mê mê tỉnh tỉnh. Tôi biết, về khả năng nắm bắt xu thế thời đại, kể cả việc phân tích “con đường của tiền bạc” – theo cách nói của Lạc Đà – thì những phán đoán của anh ta là hoàn toàn chính xác. Tuy tôi không muốn thừa nhận điều này nhưng nói một cách trung thực, tôi cũng vì tiền mà đến với anh ta… Nhưng, trong việc xử lý một số vấn đề cụ thể, giữa tôi và Lạc Đà đã có khác biệt rất lớn.

Khi cuộc nói chuyện tay đôi sắp đến hồi kết thúc, Lạc Đà lại lên tiếng năn nỉ tôi:

- Ngô à, tôi biết cậu đã rất khổ tâm hơn nửa năm nay, tôi biết cậu không thể chịu đựng nhiều hơn nữa. Nhưng cậu cố gắng nhẫn nại, cố gắng chịu khổ thêm khoảng mấy tháng nữa thôi. Cậu yên tâm, tôi không ép cậu phải lo lắng thêm về cái xưởng này, tôi sẽ kiếm một ai đó biết làm việc đến đây để quản lý nó, tôi sẽ đầu tư thêm vào đây khoảng mười triệu nữa, tất cả máy móc thiết bị sẽ được nhập khẩu để việc đóng gói được tinh xảo nhất, chất lượng sản phẩm cũng sẽ là cao nhất… Còn cậu, cậu phụ trách việc đóng gói và tung ra thị trường, cậu cần gì tôi cung cấp đủ. Tôi sẽ tìm cho cậu một kế toán có năng lực tốt nhất… – Lạc Đà cung tay làm một động tác vái – Đại ca phó thác hết cho cậu đấy!

Trong lời của Lạc Đà có nhiều hàm nghĩa. Nếu sản phẩm không thể đóng gói và tung ra thị trường thì mọi sự cố gắng trước đó đều vất cho chó gặm hết. Đây là một gánh nặng! Nếu đã có thể đóng gói và tung sản phẩm ra thị trường, tiền bạc sẽ không thành vấn đề nữa… Khi mọi việc đã đến nước này, chúng tôi đã không còn đường để thối lui.

Lòng tôi vẫn còn một “điểm” đau triền miên.

… Nó có liên quan đến “người ấy”. Tôi tiếc nuối thay cho anh ta.

Ban đầu, khi Lạc Đà đề cập đến người này với tôi, anh ta không nhắc đến tên người này mà chỉ gọi là “người ấy”. Sau này tôi mới biết, “người ấy” chính là đồng hương với tôi, cùng xã khác thôn. Anh ta người thôn Phạm, nhà anh ta chỉ cách thôn Vô Lương khoảng trên dưới mười lăm cây số. Khi tôi vào đại học, người này đã trở thành “giai thoại” ở vùng nông thôn quê tôi, là “hình mẫu” của con em nông dân thời ấy. Những ngày ấy, bà con trong thôn đều bảo: Nghe nói ở thôn Phạm có một “bảo bối” khí chất hơn người, đã được nhà nước đưa đi Mỹ!

“Bảo bối” chính là “người ấy”.

Nghe nói, “người ấy” được một bà quả phụ nuôi nấng nên người. Lúc còn nhỏ, nhà anh ta rất nghèo, có điều cực kỳ thông minh, học không biết mệt mỏi là gì và kết quả học tập thì không chê vào đâu được. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh ta nhận được học bổng sang Mỹ du học tại Trường Đại học Berkeley ở bang California, học chuyên ngành Nông học, chuyên nghiên cứu về cây ngô và cây đậu, chỉ ba năm đã nhận được học vị tiến sĩ nông nghiệp. Điều đáng nói hơn là, trong thời gian ấy, anh ta lại học thêm một chuyên ngành thứ hai là Kinh tế học, luận án tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế của anh ta đã làm chấn động cả nước Mỹ suốt một thời. Tóm lại, chỉ ba năm, anh ta đã nhận được hai bằng tiến sĩ.

Người này có thể xem là một “viên ngọc trắng không chút tì vết”, nếu có dùng kính hiển vi để phóng đại lên cũng chẳng thể tìm thấy ở anh ta một khuyết điểm nào. Sau khi về nước, anh ta nhận được sự trọng đãi của chính quyền địa phương, ban đầu được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp, một năm sau chuyển đến Viện Khoa học Kỹ thuật tỉnh làm Phó Giám đốc, sau đó thăng tiến rất nhanh, trở thành Phó chủ tịch tỉnh phụ trách về kinh tế.

“Người ấy” sau khi nhận chức Phó chủ tịch tỉnh, những lời tán dương anh ta càng ngày càng nhiều, càng hay. Anh ta không hút thuốc, không rượu bia, mỗi khi cần phải đi công cán về các vùng nông thôn vẫn giữ cái thói quen cố hữu là đội một chiếc mũ rơm, nên khi báo chí đưa tin thời sự hằng ngày thường dùng cái biệt hiệu “Ngài Phó chủ tịch tỉnh đội mũ rơm” để gọi anh ta. Và lần nào trước khi ra về, anh ta luôn luôn dặn lái xe kiểm tra xem trong thùng xe có quà cáp biếu xén gì hay không, nếu có, anh ta bảo lái xe nhất định phải mang trả lại cho người ta. Mẹ anh ta, chính là người đàn bà góa ấy, cũng là một người thông hiểu lý lẽ. Bà ta không bao giờ lên thành phố… Khi con làm quan to, bà ta gọi những người thân thích trong thôn đến nhà mình, nói: Thằng Cẩu Thừa (tên gọi anh ta khi còn nhỏ) đã làm Phó chủ tịch tỉnh. Nó không phải làm vì thôn chúng ta mà làm vì quốc gia. Tôi không tìm đến nó thì các người cũng không ai được tìm đến nó… Người đàn bà góa này nói được là làm được, không bao giờ yêu cầu con mình làm bất cứ điều gì.

Ông nói thử xem, một con người thanh liêm chính trực đến như vậy, làm sao có thể lật đổ anh ta? Ông dùng cách nào để có thể hạ bệ anh ta?

Tôi còn nhớ, ban đầu là một hạt cúc áo, một hạt cúc áo trên ống tay áo.

“Người ấy” đi du học ở Mỹ cho nên trong những trường hợp bình thường, anh ta mặc quần áo tây, có thêm chiếc cà vạt. Bộ quần áo thường mặc nhất được anh ta mua ở Mỹ khi đang còn là nghiên cứu sinh (nghe đâu là do người vợ trước của anh ta mua tặng, sau đó hai người chia tay, người phụ nữ ấy ở lại bên Mỹ), chất lượng khá tốt, cũng có thể là do anh ta quá yêu thích bộ quần áo này, cũng có thể là do hoài niệm. Chiếc cúc áo chỗ cổ tay trông rất đặc biệt, hình như được nạm bạc thì phải, nhìn một cách tổng thể rất tương xứng với bộ quần áo. Có điều, chiếc cúc trên ống tay áo bên trái hãy còn, còn chiếc bên phải đã rơi từ lúc nào… Chính chiếc cúc áo này đã làm cho Lạc Đà chú ý.

Lúc ấy, bản báo cáo kế hoạch cải tổ Công ty dược phẩm Hậu Bổ Đường và đăng ký sản phẩm đã được trình lên tỉnh và đang chờ phê chuẩn. Mọi việc đã chuẩn bị đâu vào đấy và nước đã đến chân, nhưng việc phê chuẩn vẫn cứ ì ạch, không hề tiến triển chút nào khiến lòng Lạc Đà nóng như có lửa đang cháy bên trong, lúc nào cũng quát tháo om sòm, đại khái như: Tức chết đi được! E là phải có giá để đổi thôi… Và thế là, anh ta tự mình xuất tướng, qua một cửa ải, hai cửa ải… nhưng khi lên đến chỗ “người ấy” thì dừng, không qua nổi. Nghe đâu là bản báo cáo đã nằm trên bàn của “người ấy” khá lâu nhưng anh ta không chịu đặt bút phê duyệt.

Đêm ấy, giữa tôi và Lạc Đà lại tiếp tục có một cuộc trao đổi qua điện thoại khá căng thẳng. Lạc Đà chủ động gọi cho tôi:

- … Đây là một kiểu kết cục dẫn đến cái chết. Nhất thiết phải giải quyết…

- Giải quyết thế nào? Hồ sơ cũng đã làm rồi, anh cũng biết rồi, toàn hồ sơ ma. Nghe nói, anh ta là tiến sĩ kinh tế ở Mỹ về, anh chẳng dọa được anh ta đâu…

- Đây là thời khắc tồn vong, việc quái gì mà cậu phải nói thay cho người khác chứ!

- Anh đã nói là, mọi chuyện quan hệ với các cấp để anh lo.

Tôi cũng nói để anh biết là anh ta không nhận quà đâu.

Có lẽ vì quá lo lắng nên giọng Lạc Đà vô cùng cay độc, nói như chửi:

- Đầu óc cậu… – Nhưng hình như anh ta cố gắng kềm chế – Được rồi, tôi sẽ nghĩ cách…

Nói thực lòng, tôi bái phục “người ấy” và cũng không biết Lạc Đà sẽ phải dùng cách nào đây.

Có điều, năm ngày sau, Tiểu Kiều đã từ Hồng Kông bay về. Xét về hình thức, cô gái tên Tiểu Kiều này chẳng có gì quá xinh đẹp, gầy gầy đen đen, mắt khá to, gò má cao, thoạt nhìn cũng có thể đoán được ngay là cô ta có mệnh sát phu. Bù lại những khiếm khuyết ấy, quần áo cô ta mặc trên người toàn là hàng hiệu, lại rất… gợi cảm. Tiểu Kiều và Vệ Lệ Lệ có điểm khác nhau dễ nhận diện là, đôi mắt Vệ Lệ Lệ lúc nào cũng ươn ướt như có nước, còn đôi mắt của Tiểu Kiều lại ẩn chứa đầy lửa, nói cách khác là đầy lửa lạnh, thậm chí khi nhìn người khác, trong ánh mắt cô ta có chút lệch xéo, rất nhọn, rất sắc, bên trong như có một ngọn lửa dục vọng đang âm ỉ cháy. Tiểu Kiều xuất hiện trong vai trò là “đại diện đặc biệt” của Lạc Đà. Cách nói năng của cô ta còn “Lạc Đà hơn cả Lạc Đà”, luôn hiển lộ một sự sai khiến, mệnh lệnh, vênh mặt hất hàm chỉ bảo người khác. Cuộc điện thoại đầu tiên gọi cho tôi, Tiểu Kiều đã yêu cầu tôi ra sân bay đón cô ta (thực ra thì tôi nể mặt Lạc Đà mà thực hiện mệnh lệnh của cô ta thôi)… Khi Tiểu Kiều ra khỏi sân bay, gặp mặt nhau, trong lần chạm tay đầu tiên, cái bắt tay của cô ta cũng rất lạnh nhạt, những ngón tay cũng chỉ chạm nhẹ vào lòng bàn tay tôi rồi ngay lập tức rút về.

Sau khi lên xe, Tiểu Kiều mở ổ khóa số của chiếc va ly xách tay, lấy từ trong đó ra một chiếc hộp nho nhỏ bằng thủy tinh và tôi nhận ra cái vật ở bên trong là một chiếc cúc áo.

Tiểu Kiều cầm nó bằng hai ngón tay, bằng chất giọng hơi có vẻ kiêu ngạo, nói:

- Tổng Giám đốc Ngô, lần này tôi về đây cũng chỉ vì cái này.

- Vì một chiếc cúc áo?

- Yes.

- Có đáng không?

- Be worthy of.

Tôi lắc đầu ngao ngán, không biết nói thế nào cho phải. Tiểu Kiều đưa chiếc cúc áo lên ngắm, hỏi tôi:

- Tổng Giám đốc Ngô, anh có biết chiếc cúc áo này giá bao nhiêu không?

Tôi đáp bằng một giọng trào phúng:

- Không phải là làm bằng vàng đấy chứ?

- So với vàng còn đắt hơn nhiều, mười nghìn đô la Mỹ. Tôi thoáng giật mình:

- Không thể như thế được.

- Nó đắt là vì có thêm vé máy bay. Tôi sang Mỹ cũng chỉ để mua về chiếc cúc áo này… Polo – thời trang cao cấp của công ty thời trang Mỹ Ralph Lauren Corporation.

Chỉ vì một chiếc cúc áo mà cử người làm một chuyến sang tận Mỹ, liệu có phải là đốt hầu bao hay không? Ngoài ra, tôi có một chút ác cảm đối với Tiểu Kiều, chỉ học được tập tọng vài câu tiếng nước ngoài nhưng lúc nào cũng đưa chen ngang vào trong giọng nói bản địa ngọng líu khiến người ta thực sự cảm thấy đáng ghét.

- Tổng Giám đốc Ngô, Quốc Đống nói anh chỉ phụ trách chuẩn bị đầy đủ các văn kiện, các loại bảng biểu để đưa sản phẩm ra thị trường, còn việc phối hợp, quan hệ vân vân đều do tôi phụ trách – Tiểu Kiều nói.

Nhắc đến Lạc Đà, cách nói năng của Tiểu Kiều có vẻ thân thiết hơn tôi tưởng, thậm chí trong lời nói có ẩn tàng chút coi thường. Tôi biết, Tiểu Kiều đang có ẩn ý để cho tôi biết rằng, quan hệ giữa cô ta với Lạc Đà không chỉ là quan hệ trên công việc.

Ngay trong đêm ấy, sau khi bố trí khách sạn cho Tiểu Kiều xong xuôi, tôi gọi điện ngay cho Lạc Đà. Giọng của tôi không được bình thường khi nói chuyện với anh ta, hơi khàn:

- Sao anh lại chọn một đứa con gái như thế chứ?

- Cái gì? Cậu nói gì thế nhỉ? – Lạc Đà có vẻ do dự, đắn đo. Tôi không biết phải nói thế nào, đành ngập ngừng nói thẳng:

- Đứa con gái ấy… Tiểu Kiều ấy… Cô ta nói năng có vẻ khinh bạc… Đôi mắt của anh đâu rồi? Chẳng ra làm sao cả.

Lạc Đà vẫn cứ là Lạc Đà, vẫn cứ bảo thủ:

- Cậu… Không phải là cậu đang chê tôi đấy chứ. Tôi… không chỉ là chuyện này thôi đâu. Thế này nhé, đây là thời kỳ mà chúng ta đang cần người, cần phải thử thách cô ta một chút, chỉ là thử thách thôi. Nếu cô ta chẳng làm nên chuyện thì cậu cứ yên tâm, tôi vất cô ta ra đường ngay, có được không?...

– Ngừng lại một lát, Lạc Đà nói tiếp – Thực ra thì cậu chưa hiểu cô ta thôi. Tiểu Kiều không phải là một bình hoa, có điều cô ta đã nghiên cứu rất kỹ về lĩnh vực thời trang. Cô ta tốt nghiệp Học viện Phục trang Bắc Kinh đấy, có thể trở thành một cố vấn đắc lực trong cuộc sống…

Tôi lặng im. Cũng chỉ có một cách là im lặng mà thôi.

Nói thực lòng, lúc ấy tôi không hề tin tưởng vào một chiếc cúc áo mà lại có thể làm thay đổi một con người… Nhưng hóa ra là tôi đã sai. Một chiếc cúc áo có thể không đánh đổ được một con người nhưng nó hoàn toàn có thể mở ra một khe hở. Ông cứ nghĩ mà xem, một ai đó đã trải qua một hành trình đến vạn dặm mà chỉ mang về tặng cho ông một chiếc cúc áo thì lòng thành của họ sâu nặng đến mức nào? Mùa thu, tôi đã nhìn thấy “người ấy”, là người đồng hương ấy trên tivi. Lúc này, anh ta vẫn mặc bộ quần áo cũ đó, có điều, chiếc cúc mới đã được khâu đúng vào vị trí vốn có của nó, trông thật hoàn chỉnh.

Tôi không thể biết được những thao tác cụ thể của Tiểu Kiều là như thế nào, chỉ biết rằng bốn tháng sau, đến một ngày mùa đông, báo cáo cải tổ và đăng ký sản phẩm của “Hậu Bổ Đường” đã được trình lên đến Bắc Kinh.

Nói một cách thẳng thắn, tôi đã làm giả mạo hồ sơ.

Không phải chỉ một mình tôi làm chuyện này mà là cả một nhóm người. Lạc Đà đã điều động đến cho tôi cả một nhóm người cực kỳ tinh túy, tất cả đều tốt nghiệp đại học ngành kinh tế, tất cả đều có đủ những văn bằng, chứng chỉ đủ tư cách và hợp pháp… Tôi cùng với mọi người thảo luận đúng một ngày mới có thể chốt xong những điều kiện tất yếu để kế hoạch đưa sản phẩm vào thị trường trở nên hoàn chỉnh.

Trước đó, đầu óc tôi đã muốn vỡ tung vì căn cứ vào những điều kiện hiện hành lúc ấy, việc đưa sản phẩm của “Hậu Bổ Đường” ra thị trường còn khó hơn cả việc dắt lạc đà đi qua lỗ kim khâu, nói cách khác là xây dựng một truyện cười mang tính quốc tế, một chút khả năng để biến thành hiện thực hầu như là con số không. Tôi đã từng gọi cho Lạc Đà, nói xối xả trong cơn bế tắc:

- Anh là ông trời, là tổ tông, là thần thánh. Anh còn là lưỡi dao đã kề vào cổ của tôi. Việc này tôi không làm nữa, không phải không muốn làm mà không có cách làm…, chỉ đơn giản là vì…

- Cậu đừng vội – Lạc Đà trấn an – Bình tĩnh lại đi. Ưu điểm lớn nhất của cậu là luôn tỉnh táo mà…

Miệng tôi liên tục bắn ra những tràng âm thanh chất chứa lâu nay trong lòng:

- Đây là chuyện tay không bắt sói, là từ trong cái không mà sinh ra cái có. Cứ cho là Gia Cát Lượng tái thế đi nữa thì liệu trong thời hiện đại này ông ta có thực hiện được “không thành kế” hay không?... Đây đúng là… là…

Ý tứ của tôi đã rất rõ ràng. Tôi muốn truyền đến Lạc Đà một cái tín hiệu là, tôi sẵn sàng dừng bước. Trước đây tôi đã nói rồi, giữa tôi và Lạc Đà đã có một số ám hiệu mang tính quy ước, những lời tôi nói ra đều mang ý nghĩa là kế hoạch đưa sản phẩm vào thị trường hoàn toàn là một chuyện hoang đường, tôi yêu cầu anh ta dừng lại ngay.

Giọng Lạc Đà rất lạnh, lạnh như một khối băng:

- Cậu chờ ở đó, tôi sẽ bay đến ngay!

Chiều tối hôm sau, Lạc Đà xuất hiện. Lúc này, anh ta đã là thượng khách của huyện, đích thân huyện trưởng đánh xe đi đón anh ta ở sân bay. Sau một trận rượu tưng bừng, lãnh đạo huyện còn tổ chức một vũ hội đặc biệt, tìm ở đâu ra rất nhiều những cô gái xinh đẹp để nhảy với Lạc Đà. Nhưng anh ta không tham dự mà lệnh cho một số thanh niên “tinh túy” mà tôi đã nói lúc nãy tham gia vũ hội, còn anh ta và tôi về nhà khách của huyện.

Trong một căn phòng cực kỳ lộng lẫy tại nhà khách huyện, tôi và Lạc Đà ngồi đối mặt với nhau… Không thể ngờ được rằng lần này, Lạc Đà đến lại thuyết phục được tôi một lần nữa. Anh ta mở đầu:

- Cậu Ngô, cậu lại muốn giữa tôi và cậu đường ai nấy đi, việc ai nấy làm đúng không?

Tôi nhìn Lạc Đà. Hơn một năm nay, anh ta đã thay đổi khá nhiều. Vừa rồi, khi Lạc Đà cởi bộ quần áo tây để mặc áo ngủ, tôi thoáng thấy bên trong cổ áo của anh ta có thêu ba chữ theo mẫu tự Latinh tên của anh ta: Luo Guo Dong. Đây có lẽ là tôi thoáng thấy bên trong cổ áo của anh ta có thêu ba chữ theo mẫu tự Latinh tên của anh ta: Luo Guo Dong. Đây có lẽ là “kiệt tác” của Tiểu Kiều? Sau đó tôi mới biết, bộ quần áo này là sản phẩm siêu cấp của một công ty may mặc ở Hồng Kông lấy mẫu mã từ nước Anh, đặc biệt đắt, ở đại lục chỉ có những doanh nhân hoặc một nhân vật cỡ bự mới có thể xài được.

- Được thôi, anh nói đi – Tôi đáp.

Thấy giọng tôi cũng đã lạnh băng băng, Lạc Đà đứng dậy, bước tới bước lui trong phòng, đứng trầm ngâm rất lâu rồi đột ngột quay lại nói:

- Người anh em, cậu đâm tôi chết đi. Cậu cứ găm vào người tôi mười hai nhát dao đi, đâm đến khi nào tôi nhắm mắt xuôi tay thì coi như xong… Cậu cầm dao lại đây, mau lên!

Nói xong câu này, nước mắt Lạc Đà đã ướt đầm hai bên má.

Tôi cũng đã nổi đóa, gần như hét lên:

- Anh đã nói gì, anh phải nhớ chứ! Anh là Chủ tịch Hội đồng quản trị, rất nhiều lần anh bảo tôi cút đi thì tôi cút, rất nhiều lần anh chửi tôi là đồ trứng thối thì tôi đúng là đồ trứng thối. Nhưng anh nhớ cho, chút nước đái mèo của anh không đủ để dọa cho tôi sợ đâu. Đồ trẻ con!

- Cậu mới là đồ trẻ con! – Vừa nói Lạc Đà vừa tiến tới, ôm vai tôi vỗ mấy cái – Tôi với cậu là anh em đồng sinh cộng tử, làm sao tôi đuổi cậu được, cho dù tôi có là con nghé, tôi cũng không bỏ cậu… Cậu Ngô, cậu làm khó anh rồi…

Tôi ngước đầu nhìn Lạc Đà:

- Đừng, anh đừng làm khó tôi nữa. Anh nghĩ thế nào, nói đi.

Ống tay áo trống không của Lạc Đà phất phơ, cái lưng gù như còng thêm xuống đất. Nhìn anh ta lúc ấy tôi liên tưởng đến một con sư tử đang bị nhốt trong lồng sắt. Anh ta đi đi lại lại khá lâu rồi dừng lại, một bàn tay đè mạnh xuống chiếc bàn giữa phòng, nhấn giọng:

- Phải tỉnh táo. Cậu phải tỉnh táo, tôi cũng phải tỉnh táo. Cậu ngồi xuống đây đi, chúng ta sẽ bàn luận thật kỹ vấn đề…

Tôi có cảm giác là Lạc Đà đang đánh bài ngửa tất tay. Tôi lặng lẽ ngồi xuống salon, nói:

- Anh nói đi.

- Tôi không phải là muốn làm hồ sơ giả, nhưng không thể không làm. Tiêu chuẩn chất lượng là do người Mỹ định ra, là dành cho phương Tây. Người ta là thầy, tôi chỉ là một học trò… Cậu nghe tôi nói đã… Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm quá cao, chúng ta có nhảy ba lần cũng không chạm tới được, cậu nói đi, phải làm thế nào?

Không nhịn được, tôi nói tuột ra suy nghĩ của mình:

- Thế thì chúng ta định tiêu chuẩn thấp hơn một chút, tại sao vẫn phải theo tiêu chuẩn của người Mỹ?

Ngay lập tức, nét hưng phấn đã xuất hiện trên mặt Lạc Đà:

- Đúng, cậu nói rất đúng. Tại sao lại phải học theo người Mỹ? Tại sao chúng ta lại không thể định được tiêu chuẩn cho mình? Vấn đề là ở chỗ, người ta đang túm lấy tóc tôi. Anh cần thị trường, anh cần lưu thông vốn, anh cần quốc tế hóa…, tất nhiên anh phải căn cứ vào quy tắc của người ta mà làm. Không phải là cậu đã nói, chúng ta lâu nay cũng chưa hề dùng qua phương pháp thống kê này, cũng chưa từng dùng bảng biểu này, ô này đến ô kia khiến người ta nhìn vào phải đầu choáng mắt hoa nhưng người ta lại bắt anh phải điền vào… Đó là tiêu chuẩn thông dụng của quốc tế, gọi là “giao kết quốc tế”. Tiêu chuẩn không giống nhau thì “giao kết quốc tế” cũng không thể thống nhất được. Bây giờ chúng ta hạ tiêu chuẩn xuống thấp một tí, người ta sẽ không cấp giấy chứng nhận, cậu nói…

Tôi nín lặng, không biết nói thế nào nữa. Lạc Đà lại tiếp:

- Với tiêu chuấn ấy thì chúng ta không thể theo được… Cậu nói, chúng ta phải làm thế nào? Ngô à, nếu chỉ có một mình tôi làm giả, cậu cứ nhổ nước bọt vào mặt tôi rồi bỏ đi, tôi không cản được cậu. Vấn đề là, hầu hết các sản phẩm đã tôi làm giả, cậu cứ nhổ nước bọt vào mặt tôi rồi bỏ đi, tôi không cản được cậu. Vấn đề là, hầu hết các sản phẩm đã có mặt trên thị trường đều bắt buộc phải qua một cửa ải… Đó chính là biện pháp khi không có biện pháp nào… – Ngừng lại một lát, Lạc Đà nói tiếp – Nói huỵch toẹt là thế này, tuy là chúng ta làm giả nhưng kỳ thực cũng là một quá trình học tập, chúng ta cần phải thành thật, nghiêm túc để “tạo” ra mỗi bảng biểu, mỗi con số đều phải “tạo” không có một kẽ hở nào, không có bất cứ sự sai sót nào, làm giả nhưng phải đúng như thật!

- Có thật thế nào đi chăng nữa thì cũng là giả. Tiêu chuẩn chưa đạt được thì chúng ta cứ từ từ mà hoàn thiện, có thể thông qua tranh thủ sự nỗ lực…

- Cậu nói quá có lý, nhưng thời gian… Ai cho chúng ta thời gian. Bỏ lỡ thời điểm cũng có nghĩa là đánh mất cơ hội. Chờ đến lúc chúng ta hoàn thiện, đạt được tiêu chuẩn thì e là thời cuộc đã biến thiên, dưa đã chín rục mất rồi!

- Vấn đề là, chỉ cần một địa phương, một công ty xuất hiện một vấn đề nào đó rồi ngấm ngầm đồng ý với nhau bịa ra hồ sơ giả, thế thì trong toàn quốc người người nhà nhà đều học theo nhau mà làm, sau đó… thì không thể tưởng tượng được nữa...

- Cậu cũng không phải là Chủ tịch Quốc vụ viện, lo gì chuyện ấy. Cậu không thấy trên các loại văn kiện người ta vẫn viết “Có điều kiện cũng trình lên, không có điều kiện, sáng tạo điều kiện cũng trình lên”. Ý tứ của câu này thế nào?... Vả lại, tôi cũng không thể quan tâm hết được, tôi chỉ quan tâm đến “Hậu Bổ Đường”. Chỉ cần chúng ta có đường để đi thì giả cũng có thể biến thành chân. Ngô à, “Hậu Bổ Đường” là nơi chúng ta lập mệnh, lập thân, tôi nhất định phải làm cho mọi việc êm xuôi, chúng ta phải làm một cách chắn chắn. Chúng ta sẽ theo tiêu chuẩn quốc tế, chúng ta sẽ từng bước từng bước học tập để xây dựng xí nghiệp, đó là chuyện chắc chắn sẽ thành sự thật cũng như máu đang chảy trong người tôi lúc nào cũng nóng cũng là một sự thật.

Lạc Đà nói với một thái độ hết sức thiện ý và không hề thấy phiền lòng, nói đến độ nước bọt trong miệng khô khốc… Đến một giờ sáng, tôi tiếp tục nhận ra rằng, tôi đã bị anh ta thuyết phục một lần nữa.

Trước khi đi, Lạc Đà còn nói:

- Nhất định phải có mặt trên thị trường, cho dù đầu có đập xuống đất cũng phải tung sản phẩm ra thị trường, nếu không… – Khi kéo cửa xe, Lạc Đà còn ngoái đầu lại nói – Cậu Ngô, cậu yên tâm, mọi quan hệ cứ giao cho Tiểu Kiều… – Rồi sau đó, đôi môi anh ta tiếp tục mấp máy, thì thào một câu mà theo tôi là tối quan trọng, mang tính then chốt – Xem ra chúng ta phải “nuôi”… một vài quan chức thôi.

Tôi vẫn thường cho rằng, câu này không phải do Lạc Đà nói ra.

Cuối cùng thì chiếc cúc áo ấy đã có tác dụng gì?

Sau đó, khi tôi và Lạc Đà đề cập đến Phạm Gia Phúc, anh ta nói:

- Không có khuyết điểm chính là khuyết điểm lớn nhất của một người nào đó. Điều đó chứng minh, anh ta quá quan tâm đến “bộ lông cánh” của mình… Một người mà quá yêu “bộ lông cánh” lúc nào cũng có thể…

Rồi có một ngày, Vệ Lệ Lệ đột ngột gọi điện cho tôi. Trong điện thoại, Vệ Lệ Lệ nói:

- Thầy Ngô à, có thể khuyên nhủ anh ấy được không?

- Có việc gì thế?

- Anh Lạc… anh ấy… tôi thấy hình như bị điên rồi. Tôi quản lý mảng tài vụ, là chính anh ấy giao cho tôi làm việc này. Thế mà anh ấy… không hề có ý kiến của tôi, cũng không hề thông qua Hội đồng quản trị, tự mình hạ lệnh điều xuất mười hai triệu đồng. Số tiền này có phải nhỏ đâu?

Tôi thật sự hoảng sợ, hỏi vội:

- Điều đi đâu?

- Không biết, khi kiểm tra tài khoản công ty tôi mới phát hiện ra… Trước đây, anh ấy từng nóiđang chuẩn bị một dự án... Nhưng có điều cá nhân anh ấy điều động mười hai triệu đồng mà không có chứng từ tài chính nào cả. Tôi cũng không biết là anh ấy đã điều chuyển số tiền này đi đâu, cho đến lúc này thì tài khoản đã hầu như trống rỗng…

- Cô đã kiểm tra tài khoản ngân hàng chuyển đến chưa?

- Kiểm tra rồi, là một tài khoản rất lạ.

- Cô đã hỏi Lạc Đà chưa?

- Hỏi rồi, anh ấy chỉ nói chuyện này tôi đừng quá quan tâm… – Giọng Vệ Lệ Lệ đầy lo lắng – Thầy Ngô, tôi chỉ là lo cho anh ấy, tôi e rằng đầu óc anh ấy đã có vấn đề.

Vì lẽ đó mà tôi lấy lý do lên Bắc Kinh để nộp tài liệu, dừng chân ở tỉnh. Tôi tìm thấy Tiểu Kiều ở một khách sạn năm sao. Nói thêm một tí, lúc ấy Tiểu Kiều đã là đại diện của “Hậu Bổ Đường” thường trú ở tỉnh, lại còn có một tài xế riêng, một thư ký chuyên trách về văn kiện, nơi ở là một phòng VIP có phòng ngủ và phòng khách. Có điều, về mặt danh nghĩa thì cô ta vẫn thuộc sự quản lý của tôi.

Tiểu Kiều đặc biệt thích mặc quần áo màu đen. Mùa hè, cô ta mặc chiếc váy bằng tơ màu đen để lộ đến nửa bầu ngực. Tới mùa đông, chiếc áo khoác bên ngoài cũng màu đen, thêm kính gọng đen, dưới chân là một đôi giày da cao cổ cũng màu đen… Nói chung, xét về cách ăn mặc, về dung mạo, về tính cách…, từ Tiểu Kiều tỏa ra một luồng âm khí khiến người ta phải rùng mình.

Ngày ấy, khi gặp nhau, Tiểu Kiều nói muốn mời tôi ăn cá Tây Hồ nhúng dấm. Có thể là Tiểu Kiều đã nghe Lạc Đà nói gì đấy nên cho rằng tôi có ấn tượng không tốt về cô ta, bởi thế muốn gây một chút cảm tình đối với tôi và do đó, cô ta tiếp đón tôi rất nhiệt tình.

Khi thức ăn được mang đến, Tiểu Kiều nhanh nhảu mời:

- Tổng Giám đốc Ngô, nghe Quốc Đống nói anh đã sống ở Thượng Hải một thời gian khá dài, nhất định anh đã thưởng thức cá nhúng dấm Hàng Châu… Chỗ này cũng chẳng kém so với nơi ấy, anh thử xem.

Tôi chăm chú quan sát Tiểu Kiều, quan sát cho đến khi cảm thấy cô gái này không làm mình chướng mắt nữa mới bắt đầu đi thẳng vào vấn đề:

- Tiểu Kiều, nghe nói từ Tổng công ty điều động về đây một khoản tiền khá lớn, cô dùng nó vào việc gì?

Tiểu Kiều thoáng sững sờ, ánh mắt bối rối nhìn xuống những ngón tay, ngay cả móng tay của cô ta cũng màu đen, đen đến láng bóng, lâu lắm mới lên tiếng:

- Chuyện này… tôi… tôi không thể nói…

Thực ra thì mười hai triệu đồng ấy được chuyển đến nơi nào tôi hoàn toàn chưa biết, tôi chỉ đoán chừng. Lúc này, điều phỏng đoán của tôi đã được chứng minh, số tiền ấy được chuyển đến cho Tiểu Kiều. Lạc Đà là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tiểu Kiều thực hiện chỉ thị của anh ta, không báo cáo với tôi cũng là hợp tình hợp lý thôi. Có điều, tôi vẫn cứ nhìn Tiểu Kiều. Khoản tiền này quá lớn. Về danh nghĩa, tôi là lãnh đạo trực tiếp của Tiểu Kiều nhưng cô ta không thể nói được với tôi một tiếng nào về chuyện này, chắc chắn là cô ta không được phép nói.

Tiểu Kiều cầm cốc rượu lên:

- Chúng ta uống rượu đi, Tổng Giám đốc Ngô, tôi mời anh một cốc.

Tôi không cầm cốc rượu mà chỉ nhìn cô ta.

Hình như Tiểu Kiều cũng rất khó xử trong chuyện này, nói khẽ:

- Tổng Giám đốc à, chuyện này không phải tôi muốn qua mặt anh. Có điều Chủ tịch đã dặn dò, tôi cần… thỉnh thị ý kiến ông ấy.

Cuối cùng thì Tiểu Kiều cũng đã nhắc đến Lạc Đà, có điều không nhắc bằng cái tên Quốc Đống mà là Chủ tịch Hội đồng quản trị. Ngay lập tức, tôi dồn cô ta đến bước đường cùng:

- Thế thì cầm điện thoại lên thỉnh thị ý kiến của ông ấy ngay đi!

Tiểu Kiều thoáng lặng người, nhìn tôi, do dự một lát rồi nói:

- Anh chờ tôi… Tôi vào nhà vệ sinh một lát.

Nói xong thì cầm điện thoại, quày quả bỏ đi. Rất nhanh sau đó, cô ta quay lại, liếc mắt nhìn tôi, ngồi xuống ghế rồi nói nhỏ:

- Chuyện này chỉ có ông ấy, tôi và anh… ba người chúng ta biết thôi nhé.

Tôi gật đầu.

Tiểu Kiều nói với tôi rằng, từ khi Phạm Gia Phú thu nhận chiếc cúc áo, Lạc Đà đã nhận định là người này rất chăm chút đến bộ lông cánh của mình, nói là chúng ta sẽ nắm chắc chỗ này mà đánh. Có điều, lá gan của Lạc Đà quá lớn, lớn đến độ ngay cả Tiểu Kiều cũng không dám tưởng tượng nữa, cô ta đã thú nhận như vậy. Lạc Đà bảo Tiểu Kiều đến Đài truyền hình tìm gặp một một người chuyên làm các chương trình phỏng vấn, phải là nữ và phải xinh đẹp, sau đó Tiểu Kiều còn tìm gặp một người chuyên xây dựng kịch bản phóng sự truyền hình khá nổi tiếng để làm một chuyên mục về Phạm Gia Phú có tên gọi là “Phó chủ tịch tỉnh đội mũ rơm”, phát lên Đài truyền hình. Rồi sau đó, Lạc Đà còn yêu cầu Tiểu Kiều tìm gặp một tác giả chuyên viết chân dung người tốt việc tốt mà giới văn chương gọi là loại “văn học báo cáo” viết một cuốn sách mỏng về Phạm Gia Phú. Chuyện này nhìn bề ngoài thì cũng chẳng có gì đáng nói, đối với một quan chức tỉnh vốn đã rất nổi tiếng, việc xây dựng một chương trình phóng sự truyền hình, viết một cuốn sách chân dung thì không có gì là ghê gớm, phí tổn cũng chẳng đáng là bao.

Căn cứ vào lời kể của Tiểu Kiều thì người viết cuốn chân dung ấy là do chính cô ta chọn. Cô ta nói về người này với một thái độ rất khinh bỉ, rằng đây là một kẻ bần cùng, Tiểu Kiều gọi lão ta bằng thầy và chỉ cần một cú điện thoại là lão ta đã cưỡi xe đạp phóng vù đến. Tiểu Kiều định sẵn trong bụng là sẽ chi cho lão ta một trăm nghìn, nhưng rồi cô ta ép giá xuống còn năm mươi nghìn và nói với lão ta là còn năm mươi nghìn sẽ chi phí vào công việc xuất bản. Không ngờ, lão ta đồng ý cái rụp rồi sau đó chạy thẳng về quê của vị Phó chủ tịch tỉnh tìm tài liệu, phỏng vấn… Thật là một người năng nổ, năng nổ đến độ buồn cười… Điều làm Tiểu Kiều không vừa ý là, một trăm nghìn đồng này được trích ra từ kinh phí hoạt động một triệu đồng của cô ta. Còn lại mười một triệu đồng, Lạc Đà giữ lấy tự chi cho cô gái có tên là Hạ Tiểu Vũ, cô này là người chủ trì tiết mục phóng sự truyền hình.

Với số tiền chi ra lớn đến như vậy, ngay cả Tiểu Kiều cũng không thể chấp nhận. Cô gái này, mỗi khi bị kích động là không ngừng gặm móng tay, sau khi gặm xong thì nói với tôi bằng giọng rất bất mãn:

- Tổng Giám đốc Ngô à, có làm đến mười tập phóng sự truyền hình đi chăng nữa cũng chỉ cần bỏ ra năm trăm nghìn là đã dùng không hết rồi. Gan của Chủ tịch Lạc quá lớn, lớn đến vô biên, đã vung tiền ném qua cửa sổ. Làm gì có cách chi tiền như thế… – Giọng Tiểu Kiều có vẻ run rẩy – Khoản kinh phí giao cho tôi chi ở đây, ông ấy quản lý rất nghặt nghèo, thế mà khi đối ngoại thì lại quá rộng rãi… Tổng Giám đốc Ngô, anh phải tìm cách mà nói với ông ấy.

Tôi không biết Lạc Đà đang muốn làm gì, ngay cả Tiểu Kiều cũng không thể biết là mười một triệu đồng ấy đã dùng vào việc gì, cuối cùng thì chuyện gì đang xảy ra. Tôi hỏi:

- Cô có biết Hạ Tiểu Vũ không?

- Chuyện tiền bạc có liên quan đến tôi – Tiểu Kiều nói – Hạ Tiểu Vũ là bạn học của tôi, chúng tôi đều tốt nghiệp Học viện Phục trang Bắc Kinh nhưng chúng tôi không học cùng khoa. Tôi học ngành thiết kế thời trang, cô ta học ngành dẫn chương trình truyền hình. Thực ra thì Hạ Tiểu Vũ đăng ký nguyện vọng vào học ngành phát thanh nhưng thiếu mấy điểm…

trình truyền hình. Thực ra thì Hạ Tiểu Vũ đăng ký nguyện vọng vào học ngành phát thanh nhưng thiếu mấy điểm… Khi đang học cùng nhau, tôi và cô ta chơi với nhau rất thân. Theo tôi biết thì Hạ Tiểu Vũ là người ngay thẳng, thanh cao, căn bản là không quan tâm lắm đến tiền bạc… Cho nên số tiền này có thể không phải là Chủ tịch Lạc đưa cho cô ta – Giọng Tiểu Kiều trở nên hằn học – Tôi đã đến Đài Truyền hình không biết bao nhiêu lần để giới thiệu cho ông ấy rất nhiều cô dẫn chương trình nhưng hầu hết đều không làm ông ấy vừa lòng. Sau đó thì ông ấy gặp Hạ Tiểu Vũ ở cổng Đài Truyền hình… Sau khi dẫn dắt cho Chủ tịch Lạc kết nối được với Hạ Tiểu Vũ, tôi có điện cho ông ấy gặp mặt ba bên đến hai lần nhưng lần nào cũng thế, tôi không được phép xuất hiện. Mọi chuyện về sau đều do ông ấy tự thương lượng và tự quyết định. Có ai ngờ… Tổng Giám đốc Ngô, có phải tất cả đàn ông đều như thế không?

Tôi không biết phải trả lời Tiểu Kiều như thế nào, nhưng cũng có thể là không cần phải trả lời… Tôi biết, tuy Lạc Đà cũng rất ham hố chuyện đàn bà nhưng anh ta là người kỹ tính, thậm chí là tính toán trong mọi quan hệ, huống hồ chuyện làm ăn đang như lửa đã bén đến gót chân, chắc chắn anh ta không có thời gian và tâm trí mà nghĩ đến chuyện ấy. Ngay cả một chút nguyên tắc trong quan hệ với đàn bà mà Lạc Đà không hề có, tôi nghĩ anh ta đã không còn là chính anh ta nữa. Đột nhiên trong đầu tôi vang lên câu nói của Lạc Đà ngày trước: “Cho dù đầu có đập xuống đất cũng phải tung sản phẩm ra thị trường.”

Thế thì, con người của Hạ Tiểu Vũ như thế nào?

Tôi chưa hề gặp mặt Hạ Tiểu Vũ.

Tôi chỉ thấy cô ta trên màn hình ti vi. Từ khuôn mặt và hình dáng, tôi có thể nhận định rằng, Hạ Tiểu Vũ là một cô gái thanh bạch, biết giữ mình, có chút kiêu sa, thích mặc váy màu lam da trời rất phù hợp với khuôn mặt và vóc người. Trên màn hình, đây là một cô gái dễ gây ấn tượng cho khán giả về sự đoan trang, xinh đẹp với đôi mắt trong sáng, trẻ trung, chỉ khoảng hai ba hai tư tuổi là cùng. Nhưng theo lời Tiểu Kiều thì năm ấy, Hạ Tiểu Vũ đã hai mươi chín.

Sau khi tôi và Lạc Đà đánh bài ngửa với nhau, chính anh ta là người nói ra tất cả những gì có liên quan đến Hạ Tiểu Vũ.

Hạ Tiểu Vũ xuất thân trong một gia đình có thể gọi là danh giá. Ông nội cô ta, kể cả bố cô ta đều là giáo sư dạy đại học. Ông nội Hạ Tiểu Vũ là một nhà nghiên cứu nổi tiếng về Hán ngữ cổ đại, từng bị ghép vào phái cực hữu và cũng đã từng bị quản thúc trong một thời gian dài ở một huyện hẻo lánh, sau đó thì được sửa sai. Bố mẹ cô ta đều là giáo sư đại học ngành âm nhạc. Khi Hạ Tiểu Vũ bước chân vào đại học thì ông nội cô ta đã quay trở lại thành phố, cho nên có thể nói, cô ta chẳng hề trải qua một ngày đói khổ nào và chính vì vậy, chút kiêu sa trong con người cô ta là do gia đình hun đúc nên.

Lần thất bại đầu tiên đến với Hạ Tiểu Vũ khi cô ta đăng ký nguyện vọng học đại học. Cô ta đăng ký nguyện vọng một vào ngành phát thanh viên ở Học viện Phát thanh Bắc Kinh nhưng lại thiếu hai điểm, đành lòng nhập học tại Học viện Phục trang Bắc Kinh. Thử thách thứ hai trong đời Hạ Tiểu Vũ là khi đang học ở Bắc Kinh, cô ta yêu một thanh niên, người này là dân Bắc Kinh chính gốc. Hai người đã từng thề non hẹn biển, có điều gã thanh niên này sau khi học xong tiến sĩ đã lặng lẽ đi ra nước ngoài… Đòn trí mạng ấy đã khiến Hạ Tiểu Vũ đổ bệnh trong thời gian khá dài, đau khổ đến độ không muốn sống nữa. Sau đó, bố Hạ Tiểu Vũ đưa cô ta trở về nguyên quán.

Sau khi về lại nguyên quán, Hạ Tiểu Vũ nằm lỳ trong nhà một thời gian khá dài, sau đó thì Đài Truyền hình tỉnh có thông báo tuyển dụng người dẫn chương trình truyền hình, cô ta đăng ký dự tuyển. Qua các vòng thi viết, phỏng vấn trực tiếp, thử lên hình… Hạ Tiểu Vũ đạt điểm số rất cao, được tuyển dụng và từ đó, niềm tin vào cuộc sống của cô ta đã phục hồi.

Đài Truyền hình là nơi để cho phụ nữ làm đẹp. Bước chân vào Đài Truyền hình, Hạ Tiểu Vũ như cá gặp nước, những chương trình do cô ta dẫn dắt nhận được rất nhiều lời khen nên rất nhanh chóng được đề bạt làm Phó chủ nhiệm Phòng chuyên đề. Chỉ trong vòng mấy năm, Hạ Tiểu Vũ đã tự mua xe, mua căn hộ… Vậy, Hạ Tiểu Vũ còn thiếu gì nữa? Có thể nói, cô ta chẳng thiếu gì cả.

Đúng rồi, Hạ Tiểu Vũ còn thiếu một thứ - Tình cảm. Sau lưng cô ta, những kẻ theo đuổi sắp thành một hàng dài, có điều cô ta đã đặt ra “tiêu chuẩn” quá cao. Xuất thân danh giá, được học hành đầy đủ, đã từng có người yêu là tiến sĩ… cho nên những người bình thường, cho dù trong túi có bao nhiêu tiền đi chăng nữa, đều không lọt vào mắt của cô ta.

Một người phụ nữ, đặc biệt là người ấy có địa vị, có nhan sắc, sự khuyết thiếu về tình cảm chính là sự khuyết thiếu lớn nhất. Đúng vào lúc ấy, Hạ Tiểu Vũ đã biến thành “mục tiêu” làm ăn của Lạc Đà.

Ban đầu, Lạc Đà không nghĩ là mình phải bỏ ra một cái giá quá lớn như thế. Anh ta chỉ nghĩ đơn giản là tìm một người có thể làm cho Phó chủ tịch tỉnh vui vẻ mỗi lần gặp mặt để phỏng vấn, đồng thời có thể thay mặt cho “Hậu Bổ Đường” nói một số câu gợi ý thôi… Có điều, sau khi được Tiểu Kiều dẫn dắt và chính thức gặp mặt, Lạc Đà mới nhận ra rằng mình đã sai.

Hạ Tiểu Vũ không hề thích chuyện gặp gỡ nhau trên bàn tiệc, thậm chí còn có thái độ bài xích chuyện này. Có thể là do nể mặt Tiểu Kiều, Hạ Tiểu Vũ mới miễn cưỡng đến dự tiệc, cho nên suốt cả bữa ăn, gương mặt cô ta lúc nào cũng nặng trình trịch. Lần đầu tiên gặp nhau, Tiểu Kiều giới thiệu: Đây là Chủ tịch Hội đồng quản trị…, Hạ Tiểu Vũ chỉ “à” một tiếng lạnh nhạt và cố gắng lên tiếng chào chỉ vì cho phải lễ: “Chào ông.” Khi hỏi thích món gì, cô ta chỉ cười nhẹ: “Món nào cũng được.” Hỏi uống rượu gì, cô ta nói: “Tôi không uống rượu.”

Lạc Đà gợi ý: “Rượu đỏ nhé, nho Pháp?” Cô ta lắc đầu… Sau đó, Lạc Đà đã vận dụng hết khả năng thương thuyết của mình để nói với Hạ Tiểu Vũ rằng, anh ta sẽ hỗ trợ cho ông nội cô ta xuất bản một cuốn sách giáo khoa có liên quan đến Hán ngữ cổ đại, bữa ăn mới có một chút sinh khí. Tiếp theo, khi Lạc Đà đánh tiếng mời Hạ Tiểu Vũ chủ trì xây dựng một chuyên đề truyền hình, không ngờ cô ta thẳng thừng cự tuyệt với lý do đơn giản là thời gian này cô ta rất bận.

Lạc Đà không cam tâm bỏ cuộc. Vì bên cạnh anh ta lúc ấy còn có Tiểu Kiều, mà cô Tiểu Kiều này không biết xuất phát từ trạng thái tâm lý nào mà lại tỏ ra rất thân thiết với anh ta, không ngừng gắp thức ăn bỏ vào bát anh ta, thi thoảng lại đưa một chiếc tăm xỉa răng, rồi một miếng dưa hấu… Rồi còn ánh mắt nữa, thi thoảng liếc mắt đưa tình với Lạc Đà khiến anh ta cảm thấy rất lúng túng khó xử, không thể bàn thêm được gì với Hạ Tiểu Vũ, nói chính xác hơn là không thể bàn luận một cách cởi mở hơn. Lạc Đà đã từng nói với tôi là, để đối phó với loại đàn bà này, chúng ta không nên quá câu nệ, hễ câu nệ là họ coi thường ngay lập tức.

Chính vì lẽ đó mà mấy ngày sau, Lạc Đà đã vất Tiểu Kiều sang một bên, đơn thương độc mã tìm cơ hội tiếp cận với Hạ Tiểu Vũ. Một buổi chiều tối, Lạc Đà đến trước cổng Đài Truyền hình và chờ ở đó từ năm giờ ba mươi đến tám giờ đêm. Đúng tám giờ, Hạ Tiểu Vũ mới đánh chiếc xe màu lam đi từ bên trong ra, Lạc Đà đứng giữa cổng chặn đầu xe của cô ta, nói:

- Chủ nhiệm Hạ, tôi chỉ xin cô một phút thôi…

- Anh cứ nói.

- Tôi cũng là người quan tâm đến Hán ngữ cổ đại, cũng đã từng theo học ông nội của cô. Tôi không nhớ hết những gì thầy đã nói, nhưng chỉ có câu thành ngữ mà tôi không bao giờ quên, đó là “Đứng trước cổng Trình chân ngập trong tuyết”, ý của câu này khuyên học trò phải thực sự cầu thị mới thành người. Bây giờ tôi xin đổi một tí, là “Đứng trước cổng Hạ chân ngập trong tuyết”…

Hạ Tiểu Vũ cười nhẹ.

Lạc Đà đã từng nói, trong nghệ thuật chinh phục đàn bà, cần cù nhẫn nại là một “pháp bảo”, có điều anh ta chẳng dừng lại ở sự cần cù nhẫn nại. Đêm đó, đầu tiên là Lạc Đà đã cho Hạ Tiểu Vũ chứng kiến tận mắt tuyệt kỹ lái xe của anh ta…, sau đấy, không biết bằng nghệ thuật gì mà anh ta đã kéo được Hạ Tiểu Vũ đến bờ sông Hoàng Hà.

Lúc ấy, các loại du thuyền đã neo đậu chật ních ở hai bờ sông Hoàng Hà nhưng để có một chiếc thuyền vừa phục vụ ăn uống vừa để cho du khách ngắm cảnh thì chưa nhiều lắm. Trên một chiếc du thuyền, hai người vừa ngắm trăng vừa thưởng thức món cá chép bắt từ dưới sông lên… Đêm ấy, trong trăng thanh gió mát, Lạc Đà đã thể hiện hết khả năng diễn thuyết, sự tài hoa và những tri thức anh ta có được. Lạc Đà nói:

- Tôi học sử nhưng có một số vấn đề mà từ trước đến nay tôi vẫn chưa hiểu được ngọn ngành, chẳng hạn như người Sơn Đông khi đi ra ngoài, người ta thường gọi đó là “sấm quan Đông”. Cái chữ “sấm” này cực kỳ hay, làm cho chuyến đi của họ thêm phần hào khí – Xông ra khỏi cửa ải phía Đông. Còn người vùng bình nguyên khi đi ra ngoài lại họi là “tẩu Tây khẩu”. Chữ “tẩu” này sao mà tầm thường - Chạy qua cửa khẩu phía Tây. Bây giờ tôi đã hiểu, tất cả đều do Hoàng Hà gây ra… Đó là tránh nước, là mang nước mà chạy. Phía Tây cao, mỗi khi lũ lụt ào về, người bình nguyên chỉ có cách chạy lên phía Tây. Ôi dào, dòng sông mẹ của chúng ta thực ra trong lịch sử, nó chính là một dòng sông tai họa…

Hạ Tiểu Vũ chỉ mỉm cười, trước sau không góp một lời nhưng ánh mắt thì đầy vẻ hâm mộ. Anh ta rất từ tốn và dần dần đề cập đến vấn đề chính, nói đông nói tây, nói cổ nói kim rồi nói đến Phạm Gia Phú rằng, tổ tiên của anh ta vốn có nguyên quán ở vùng Trung Nguyên, năm ấy vì đói khổ nên trốn đến tận Cam Túc, cho nên tuy có thể nói một phần hai của văn hóa vùng Trung Nguyên đã bị Hoàng Hà “ăn” mất nhưng vẫn cứ vĩ đại, vẫn cứ thâm sâu, vẫn cứ là cơ sở của văn hóa Trung Quốc hiện đại, hết đời này qua đời khác, văn hóa Trung Nguyên đã sản sinh ra những nhân vật ưu tú như Lão Tử, Nhạc Phi, Đỗ Phủ, Hàn Dũ, Viên Thế Khải… Ngay trong thời hiện tại, Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú là một điển hình. Lạc Đà nói:

- Trường Đại học Berkeley ở bang California ở nước Mỹ là trường đại học được xếp hạng nhất thế giới (?), chỉ tính riêng những người đoạt giải Nobel thế giới thì trường này đã có mười hai người (riêng chuyện này thì tôi ngờ rằng Lạc Đà đã lộng ngôn). Trong cái trường nổi tiếng thế giới này có một người Trung Quốc, chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi bốn năm đã nhận hai bằng tiến sĩ, cô có biết đó là ai không? Người này, khi còn nhỏ nhà rất nghèo, sớm mồ côi cha, lớn lên dưới sự chăm sóc của một người đàn bà chịu thương chịu khó. Khi học trung học, anh ta lên lớp trong một chiếc miếu dột nát (chuyện này thì tôi kể cho Lạc Đà, đó là miếu Ngọc Hoàng Thượng đế, trong thời kỳ Cách mạng văn hóa, ngôi miếu cổ này được cải tạo lại để làm thành một trường trung học của huyện). Phòng học là đại điện của ngôi miếu cổ đã mục nát, không có cửa, mùa đông gió thốc vào lớp học rét căm căm… Nhưng trong hoàn cảnh cùng khốn của những đứa con nhà nghèo ấy, anh ta đã nỗ lực học tập và hoàn toàn dựa vào năng lực của chính mình, thi chỗ nào cũng đỗ, sau đó thì trở thành một tiến sĩ được đào tạo trong một trường danh tiếng nhất thế giới, lại nhận hai bằng tiến sĩ cùng lúc…

Lúc này, Hạ Tiểu Vũ mới lên tiếng:

- Người anh đang nói tới chính là Phó chủ tịch tỉnh họ Phạm, đúng không?

- Chính là ông ấy, Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú. Hạ Tiểu Vũ gật đầu, nói:

- Tôi đã gặp ông ấy một lần.

- Còn chuyện này nữa, chắc là cô chưa biết… Trong câu chuyện này còn có một chuyện khác là sự phản bội.

Mắt Hạ Tiểu Vũ lóe lên, vẻ tò mò đã xuất hiện trên khuôn mặt, cô ta hỏi:

- Phản bội?

- Là một cô gái đã phản bội ông ấy. Cô có biết tại sao tôi lại nhờ cô làm chuyên đề như thế này không? Bởi vì bên trong của nó… còn có một chuyện nữa.

Bây giờ đến lượt Hạ Tiểu Vũ quan tâm đến Phạm Gia Phú và vấn đề mà cô ta quan tâm chỉ xoay quanh từ “phản bội”. Cô ta thắc mắc:

- Anh đã nói là ông ấy đã yêu một cô gái? Sao lại nói…

- Tôi cũng chỉ nghe người ta kể thôi. Nghe nói, khi Phạm Gia Phú còn đang theo học tại Trường Đại học Berkeley, ông ta đã quen biết một cô gái, cũng là người Trung Quốc. Từ khi yêu nhau cho đến lúc kết hôn là bốn năm… Có điều, đến khi Phạm Gia Phú nhận bằng tiến sĩ và trở về nước, cô gái này đã trở mặt. Cô ta thích nước Mỹ, lại tham tiền, muốn giàu sang nên kiên quyết không về nước. Do đó…

- Hai người… đã chia tay?

- Đã chia tay.

Có lẽ câu chuyện về “sự phản bội” này đã làm trái tim của Hạ Tiểu Vũ lay động. Cô ta đồng ý tham gia làm chuyên đề truyền hình.

- Chuyện này e rằng tôi phải báo cáo Giám đốc Đài truyền hình để xin ý kiến. Nói chung là không có vấn đề gì. Còn chuyện kinh phí thì thế nào?

- Cô không phải quan tâm gì đến chuyện kinh phí, cô chỉ cần làm cái chuyên đề này cho thật tốt. Tôi sẽ chuyển cho cô một triệu đồng, đủ không?

- Quá đủ rồi. Cái tên “Phó chủ tịch tỉnh đội mũ rơm” nghe cũng hấp dẫn đấy. Cứ thế nhé, mọi việc coi như đã định.

Sau đó, Lạc Đà có vẻ đắn đo, nói:

- Tôi tặng riêng cô một triệu, cứ xem như tiền thù lao.

- Đa tạ anh, nhưng không cần đâu. Một triệu cũng đã quá đủ rồi.

Lúc đó, Lạc Đà mới bắt đầu đề cập đến vấn đề đăng ký sản phẩm để đưa ra thị trường của “Hậu Bổ Đường”:

- Tôi cũng chẳng dám làm phiền cô làm chuyện gì khác cả, chỉ là nhờ cô… khi nào thuận tiện thì… nói với ông ấy một tiếng.

Hạ Tiểu Vũ nhìn Lạc Đà chăm chú, miệng vẫn cười rất tươi nhưng đầu thì lại lắc một cách rất cương quyết. Trên một chiếc du thuyền sang trọng, đối diện với gió mát trăng thanh trôi lững lờ trên dòng Hoàng Hà huyền thoại…, nhưng một bữa ăn đầy ý vị lại kết thúc không mấy vui vẻ… Trên đường về, Lạc Đà không dám nhắc lại chuyện này nữa.

Mười ngày sau, Lạc Đà lại gọi điện hẹn gặp Hạ Tiểu Vũ. Lúc ấy, cô ta đã đem chuyện làm chuyên đề truyền hình báo cáo với Ban Giám đốc đài, cũng đã gặp mặt Phạm Gia Phú một lần. Ban đầu, khi vừa mới gặp nhau, hai người nói chuyện rất tâm đầu ý hợp, nhưng điều mà Hạ Tiểu Vũ không dự liệu được là, khi nghe cô ta nói đến chuyện sẽ làm một chuyên đề cho mình thì Phạm Gia Phú lại gạt phắt:

- Chuyện này không hay chút nào, tôi không thể tự tuyên truyền cho chính mình – Vị Phó chủ tịch tỉnh này còn nói với giọng khá trầm mặc – Nếu cô thấy cần thiết và thực sự muốn làm chuyên đề này thì cứ đến Sở Nông nghiệp. Ở đó tôi có một khoảnh ruộng đang trồng thực nghiệm một loại ngô có tên là “Giống ngô số 5”.

Hạ Tiểu Vũ lo lắng, vội vàng gọi điện cho Lạc Đà. Vẫn rất sáng suốt, Lạc Đà nói:

- Thế này nhé, cô nói với ông ta, không quay ông ấy nữa mà quay “Giống ngô số 5”, tên chuyên đề là “Vị tiến sĩ với giống ngô số 5”, sách cũng được viết theo cái tên này…

Thế là Hạ Tiểu Vũ lại tìm đến Ủy ban tỉnh. Lần này, không biết vì nguyên nhân chính là do Hạ Tiểu Vũ nói quá sức thuyết phục hay là do “tâm lý chăm sóc lông cánh” phát huy tác dụng, Phạm Gia Phú đã miễn cưỡng đồng ý. Tiếp theo, lợi dụng cơ hội hoàn thành các thủ tục ban đầu để chuyên đề truyền hình “Vị tiến sĩ với giống ngô số 5” có thể khởi quay, Lạc Đà mới đưa Hạ Tiểu Vũ đến khu biệt thự nổi tiếng truyền hình “Vị tiến sĩ với giống ngô số 5” có thể khởi quay, Lạc Đà mới đưa Hạ Tiểu Vũ đến khu biệt thự nổi tiếng sang trọng nhất thành phố lúc ấy là “Bán đảo Hoa viên”.

“Bán đảo Hoa viên” là khu biệt thự cao cấp vừa mới hoàn thành, những con đường trong khu này đều thẳng tắp và rộng rãi, phong cách kiến trúc Châu Âu, mỗi căn biệt thự đều có ba tầng và đều có vườn, có sân, được rào chung quanh bằng những hàng rào gỗ sơn màu trắng, trụ cổng được ốp đá Đại Lý. Bên trong cổng là một lối đi thẳng dẫn vào nhà được lát bằng loại gỗ Vohringer nhập khẩu từ Đức, ngay cả ghế salon, bàn trang điểm của phụ nữ, bàn ghế trong nhà tất thảy đều được nhập khẩu từ châu Âu, tất cả đều màu lam, tất cả đều sang trọng, tươm tất. Khi vừa bước vào bên trong. Hạ Tiểu Vũ đã không nén được sự ngạc nhiên, kêu lên: Căn nhà này đẹp quá!

Chộp ngay lấy cơ hội này, Lạc Đà lên tiếng:

- Đẹp không? Đẹp thì mua ngay. Không đắt lắm đâu, cũng chỉ khoảng năm hoặc sáu triệu…

Thực ra thì, trong khu biệt thự này chỉ có căn đó là được bày biện, trang trí theo kiểu Tây tương đối đặc biệt, là vì Lạc Đà đã chủ động thương lượng với ông chủ của công ty địa ốc, là người quen của Lạc Đà, làm riêng cho anh ta một căn. Đúng là Lạc Đà đã bỏ ra không biết bao nhiêu công sức và tiền vốn của công ty vào chuyện này. Có điều Hạ Tiểu Vũ vẫn nheo mắt cười nhẹ, lắc đầu:

- Quá nhiều tiền.

- Cô không vì nó quá nhiều tiền mà mím môi quay lưng với căn nhà đẹp thế này chứ?

Hạ Tiểu Vũ vẫn cười, nói:

- Không quay lưng, nhưng không mua được…

- Căn nhà như thế này mới xứng đáng với một cô gái như cô… Để cho người khác ở là một sự phung phí. Mua nhé!

- Không mua, mua không nổi.

- Tính toán lại, cô xây dựng một chuyên đề dài đến mười tập, cô đã hao phí hết bao nhiêu công sức và tâm huyết. Dù có không tính đến chuyện hao tổn công sức và tâm huyết, thì ngay việc đi, về cơ sở để thu thập tài liệu và quay phim cũng đã vắt đi của cô bao nhiêu sức lực… Tôi không thể để cho một người đẹp như cô phải khổ. Thế này nhé, tôi tặng cô năm triệu, coi như là tiền thù lao.

Hạ Tiểu Vũ do dự giây lâu rồi vẫn lắc đầu:

- Không, nó không thích hợp với tôi. Tôi chỉ nói thế này thôi, chỉ là xem qua để thưởng thức cái đẹp, no con mắt thế thôi.

- Cô yên tâm, không có bất cứ điều kiện nào kèm theo ở đây cả. Chuyện tôi nhờ cô nói giúp cho xí nghiệp của tôi một câu trước đây có thể nói thì nói, không thể nói thì thôi, tôi nhất định không ép cô…

Đã đến nước ấy nhưng Hạ Tiểu Vũ vẫn rất kiên quyết nói một tiếng: Không!

Lúc ấy, Lạc Đà cực kỳ thất vọng. Cái giá năm triệu mà anh ta đã bỏ ra, năm triệu chứ có phải ít đâu lại không đủ xiêu lòng một người đàn bà… Đây là chuyện mà Lạc Đà không thể ngờ tới.

Có điều, sau đó khi nhắc đến Phạm Gia Phú, Lạc Đà phát hiện trong mắt Hạ Tiểu Vũ có những đốm lửa rất ấm áp, long lanh. Chỉ cần nhắc đến Phó chủ tịch tỉnh họ Phạm, nhắc đến cách ăn nói, phong độ, những ngày ấu thơ, những ngày du học ở Mỹ của anh ta… thì ngữ điệu của Hạ Tiểu Vũ thay đổi ngay… Đó là biểu hiện của một sự tôn trọng và ngưỡng mộ.

Lạc Đà rất hiểu đàn bà. Ngay trong ngày hôm ấy, anh ta đã thấy nhen nhóm một tia hy vọng mới.

Phán đoán của Lạc Đà không hề sai. Qua nhiều lần gặp nhau để phỏng vấn, giữa Hạ Tiểu Vũ và Phạm Gia Phú càng ngày càng gần gũi và chỉ sau hai tháng, ánh mắt Hạ Tiểu Vũ đã biến đổi hoàn toàn. Sau đó, Tiểu Kiều đã báo cho Lạc Đà biết: Hạ Tiểu Vũ đã yêu Phạm Gia Phú, yêu đến say mê, điên cuồng.

Đây là khoảng thời gian mà Lạc Đà vội vã, lo lắng và cũng nóng nảy nhất.

Đầu tiên là Lạc Đà đã trở mặt với Tiểu Kiều, lúc nào gặp nhau cũng quát tháo, mắng chửi là chính. Câu mà anh ta chửi Tiểu Kiều nhiều nhất là: Đồ lười chảy thây! Tôi nuôi cô để cô làm gì nhỉ? Chửi đến độ Tiểu Kiều chỉ còn biết ôm mặt khóc… Sau đó thì anh ta cũng có xin lỗi và yêu cầu Tiểu Kiều tiếp tục giám sát, theo dõi Hạ Tiểu Vũ.

Tôi và Lạc Đà cũng không ngừng đấu khẩu với nhau qua điện thoại… Ngay cả những “ám hiệu” quy ước giữa tôi với anh ta đến lúc này cũng chẳng còn tác dụng gì nữa. Có hai lần, cũng chỉ vì việc đưa sản phẩm ra thị trường, tôi e là Lạc Đà đã đi quá xa và sẽ gây nên chuyện lớn nên gọi điện để cảnh tỉnh anh ta. Tôi nói: “Xuân Tài xuống bờ đê”…

Chưa kịp nghe tôi nói hết, Lạc Đà đã hỏi sẵng:

- Cậu đang ép tôi phải nhảy lầu đấy à… Tôi nhảy là mọi việc êm xuôi chứ gì?

Tôi đành gác máy. Sau đó thì Tiểu Kiều gọi cho Lạc Đà, thông báo:

- Ở huyện Linh (huyện này có mấy khoảnh đất thực nghiệm giống ngô mới của Phạm Gia Phú), có một đêm, Hạ Tiểu Vũ đã đi vào nơi mà Phạm Gia Phú nghỉ qua đêm, sau đó thì không thấy quay ra.

Thế là, dùng danh nghĩa là người chịu trách nhiệm về mặt nội dung phim chuyên đề của Đài Truyền hình, Lạc Đà vội vàng chạy thẳng về huyện Linh, gặp người đang chắp bút viết sách về Phạm Gia Phú, nói là để xem xét tình hình viết lách đến đâu, thực ra đây chỉ là cái cớ để anh ta thuận tiện gặp Hạ Tiểu Vũ. Lúc uống rượu, nhà văn chuyên viết về “văn học báo cáo” này cứ nâng cốc liên tục và lần nào cũng vậy, luôn miệng nói lời cảm tạ đến Chủ tịch Hội đồng quản trị… Tiểu Kiều chỉ ngồi chêm rượu cho hai người và cố nín cười.

Vào một ngày tháng Chín, sau khi ăn cơm xong, Lạc Đà lại hẹn với Hạ Tiểu Vũ và dẫn cô ta tản bộ chung quanh những đám ruộng ngô.

- Loại ngô này tốt thật, thân của nó cao gấp đôi so với các giống ngô truyền thống – Lạc Đà nói.

- Đây là giống ngô mới, loại giống số 5 do ông Phạm nghiên cứu ra.

- Cô nói ông Phạm, phải Phạm Gia Phú?

Hạ Tiểu Vũ cảm thấy mình đã lỡ lời, không biết nói sao, chỉ cười trừ.

- Chủ nhiệm Hạ à, nghe nói… cô thích Phạm Gia Phú? Mặt Hạ Tiểu Vũ đỏ lựng:

- Ai nói? Nói bậy!

- Nếu cô đã thích ông ấy thì cứ bám chắc lấy, đừng thả tay. Hạ Tiểu Vũ đưa mắt nhìn Lạc Đà nhưng không nói thêm gì.

- Xinh đẹp thì không cần phải bàn đến nữa, cô đã có sẵn rồi – Lạc Đà nói – Điều thứ hai là, không cần phải há miệng nói gì cả, đừng có đề xuất yêu cầu nào… Dẫu là một món quà đáng giá một xu cũng đừng quan tâm. Như thế, cô sẽ vĩnh viễn là người không bao giờ nhận lấy thất bại.

Hạ Tiểu Vũ chỉ nghe, không nói…

- Cô xinh đẹp, lại có phẩm hạnh, kinh tế lại độc lập, lại không bao giờ mở miệng đòi hỏi ở ông ta điều gì… Ý tôi là, chỉ có như thế cô mới có thể chinh phục được ông ta một cách triệt để. Nên nhớ, đòi hỏi là phải tránh, phải làm sao để cho mình phải vĩnh viễn cao hơn bình thường… Lúc này Hạ Tiểu Vũ mới ngập ngừng:

- Nghe nói, trong nhà anh ấy còn có…

- Tôi biết, đó là người đã nuôi nấng anh ta từ thuở nhỏ. Bà này dễ đối phó, không phải là trở ngại. Mặc dù Phạm Gia Phú rất có hiếu nhưng bà ấy văn hóa thấp, đưa cho bà ấy ít tiền là xong, vĩnh viễn bà ấy không thể cản trở cô.

Khi bàn đến chuyện này, hình như Hạ Tiểu Vũ lộ vẻ buồn bã, cúi đầu, bước đi lặng lẽ. Lạc Đà nói:

- Cô Hạ, tôi đưa cho cô mười triệu, trước tiên là cô phải mua cho được căn nhà số 1 đã hoàn tất ở “Bán đảo hoa viên” để làm căn nhà hạnh phúc cho cô và anh ta… Đây là thứ mà cô cho anh ta…

Lúc ấy, mặt Hạ Tiểu Vũ biến sắc, giọng hoảng loạn: Không! Không! Không!

- Cô nghe tôi nói đã – Lạc Đà từ tốn – Đây là số tiền không phải tôi biếu không cho cô. Tôi đặc biệt mời cô trở thành người chính thức phát ngôn cho “Hậu Bổ Đường”, như thế là danh chính ngôn thuận.

Mặt Hạ Tiểu Vũ đã đỏ bừng, vẫn cúi đầu bước đi, miệng vẫn nói: Không! Không… Quá… Không cần!

- Cô Hạ à, cô thử nghĩ mà xem. Có được số tiền này, từ nay về sau cả cuộc đời cô sẽ không cần phải nghĩ đến chuyện tiền bạc nữa. Một người mà suốt cuộc đời không cần phải bôn ba vì tiền, nói không khách sáo thì ngay cả tôi cũng chẳng có được cái diễm phúc ấy. Từ trước đến nay, việc tập đoàn của chúng tôi bỏ ra chừng ấy tiền là chưa hề xảy ra, đó là do quyết tâm của tôi. Xí nghiệp của chúng tôi cũng đang gặp khó… Nếu cô tiếp tục từ chối thì không chừng, không biết chừng là qua một thời gian nữa cô lại cảm thấy cần, lúc ấy chưa chắc tôi đã có thể lôi ra khỏi tủ sắt số tiền to như thế đâu. Nghĩ lại đi…

Hạ Tiểu Vũ nói một cách khó nhọc:

- Anh cho tôi suy nghĩ… suy nghĩ thêm…

Trong buổi hoàng hôn đó, dưới bóng tà dương, đối diện với ruộng ngô mênh mông, Hạ Tiểu Vũ đã bị đẩy đến hoàn cảnh cực kỳ khó xử. Cô ta phải tự quyết định. Cô ta cũng biết cực kỳ khó xử. Cô ta phải tự quyết định. Cô ta cũng biết rằng, người ta làm như thế, đã đưa ra một cái giá khổng lồ như thế cũng chỉ để đánh đổi một lời của cô ta nói thay cho họ thôi. Thế thì, nếu có điều kiện, nếu có cơ hội, chỉ nói một câu…, thế thì có chỗ nào là không thỏa đáng nhỉ? Nhưng, Hạ Tiểu Vũ vẫn đang do dự.

Lạc Đà nói, đúng lúc ấy anh ta đã cảm thấy hết sức tuyệt vọng, trong đầu anh ta đã lóe lên ý nghĩ là sẽ phải từ bỏ ảo tưởng. Nhưng hình như ông trời cũng đã ra tay ủng hộ anh ta. Ngay trong buổi hoàng hôn ấy, mặt trời vẫn chiếu xuống mây, và mây với muôn ngàn màu sắc vẫn bềnh bồng trôi từng phiến từng phiến đẹp đến độ mê hồn... Nhưng không lâu sau đó, mây trắng mây đỏ biến đi đâu mất, cả bầu trời toàn mây đen sà xuống thấp, nặng trĩu như ông trời đã đổ mực vào mây, gió thốc lượn vòng và rồi, sau mấy ánh chớp nhoáng nhoàng, mưa đổ xuống như trút nước!

Hai người vội vàng quay về, nhưng quần áo đều đã ướt đẫm.

Hạ Tiểu Vũ bị dầm mưa, lên cơn sốt rất cao ngay trong đêm ấy, cao đến bốn mươi độ… Đến nửa đêm, Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú không còn cách gì hơn đành phải dùng đến quyền lực của mình lần đầu tiên, gọi liền hai cú điện thoại. Thế là, con đường cao tốc vốn đóng cửa vào ban đêm bật đèn sáng trưng và một chiếc xe cảnh sát của huyện xuất phát chạy suốt đêm đưa Hạ Tiểu Vũ thẳng lên bệnh viện tỉnh. Hạ Tiểu Vũ được đưa thẳng đến phòng cấp cứu và sau đó, được đưa về một phòng bệnh dành cho cán bộ cao cấp, được hưởng sự chăm sóc với những điều kiện tốt nhất.

Tôi đoán là, trong thời gian lâm bệnh, những mâu thuẫn trong tư tưởng của Hạ Tiểu Vũ diễn biến và đấu tranh với nhau vô cùng quyết liệt. Có điều, ông chủ động và tự giác nâng cao điều kiện, tiêu chuẩn sống của cô ta lên, đồng thời cô ta lại có tình yêu, người yêu lại du học ở Mỹ về, có hai bằng tiến sĩ, lại là Phó chủ tịch tỉnh… Tất cả những điều này sẽ tạo ra “chỗ hổng” cho chính Hạ Tiểu Vũ, mà cái “chỗ hổng” này mỗi ngày càng trở nên mê hoặc, càng hấp dẫn, cũng giống như những đám mây vàng mây đỏ trên trời cao làm ong đầu choáng mắt hoa, lục phủ ngũ tạng lúc nào cũng rạo rực như những đám mây vàng mây đỏ trên trời cao làm ong đầu choáng mắt hoa, lục phủ ngũ tạng lúc nào cũng rạo rực như có lửa đốt, có điều trong khoảnh khắc lại sấm rền chớp giật… Nhân sinh vô thường! Huống hồ Hạ Tiểu Vũ cũng chỉ là một cô gái, thử hỏi trong hoàn cảnh ấy cô ta phải giải quyết thế nào đây?

Lúc lâm bệnh, tinh thần con người có thể nói là bạc nhược nhất, bản lĩnh và lập trường có thể sụp đổ chỉ trong một giây thôi…

Khi Lạc Đà đến bệnh viện để thăm Hạ Tiểu Vũ, anh ta đã chuẩn bị sẵn một chiếc phong bì, trong có tấm ngân phiếu và nhét nó xuống dưới chiếc gối của cô ta… Hai mắt Hạ Tiểu Vũ nhắm nghiền, hầu như không nói năng gì.

- Cố gắng dưỡng bệnh – Lạc Đà nói, sau đó chỉ thêm một câu nữa – Chuyện này đừng bao giờ nói cho Phó chủ tịch tỉnh biết.

Một tháng sau, thông qua sự giới thiệu của Hạ Tiểu Vũ, nhân một chuyến công cán, Phạm Gia Phú đến “Công ty Dược phẩm Hậu Bổ Đường” để điều tra nghiên cứu…

Sau đó, Lạc Đà gọi điện cho tôi:

- Xong rồi!

Nghe xong tất cả những gì chính miệng Lạc Đà kể ra, tôi trầm ngâm rất lâu. Tôi biết, anh ta làm như thế chẳng qua cũng vì bất đắc dĩ và tất nhiên, bên trong chuyện ấy cũng có những lý lẽ riêng của nó. Có điều, mười triệu đồng thì sao? Với công ty, đó là một con số quá lớn!

Việc này đã nằm ngoài sức tưởng tượng của tôi. Tôi muốn từ chức!

CHƯƠNG SÁU

Thôn Vô Lương có một loài hoa tên là “Ổ trứng sâu bọ” nhưng được mọi người gọi bằng một cái tên khác là hoa “Biết nói về đêm”. Do đâu mà nó được gọi là hoa “Biết nói về đêm”, tôi cũng không thể hiểu được, chẳng qua cũng chỉ nghe các bậc trưởng bối trong thôn nói như thế mà thôi.

“Biết nói về đêm” là một loài hoa dại sinh trưởng ở vùng bình nguyên. Nghe nói, “Biết nói về đêm” không hề phát triển vào ban ngày, cho dù ông có nhìn chằm chằm không hề chớp mắt, nó cũng chẳng lớn lên chút nào vào ban ngày. Nó chỉ phát triển vào ban đêm. Vào ban đêm, nếu nằm áp tai xuống đất bên cạnh thân nó, dường như có thể nghe thấy âm thanh của sự sinh sôi nảy nở. Tuy loài hoa này mọc thành bụi thành lùm nhưng lại có những cành bò lan rất dài, từ trong bụi lùm, những cành dài và rất mỏng manh ấy vươn ra và đỡ lấy một cái đài hoa, bên trong đài hoa có mấy cái hạt trông giống như những cái trứng li ti. Trong mùa xuân, những cái trứng nhỏ này có màu xanh lục, khi già thì biến thành màu nâu đen. Loài hoa dại này thoạt nhìn chẳng có gì đặc biệt nhưng lại có một sức sống cực kỳ mãnh liệt. Mỗi khi đông đến, trong những cơn gió lạnh đến tê cóng thì những cái trứng này đột nhiên nở bung và “đẻ” ra những hạt giống. Những hạt giống rơi xuống đất và sau đó chúng có sống được hay không, đâm chồi thành những cây con mới hay không thì còn tùy thuộc vào sinh mệnh của chúng trong quy luật của tự nhiên.

Trong những xóm làng ở vùng bình nguyên, loài hoa “Ổ trứng sâu bọ” này nói chung thường sống chen chúc với các loại cỏ dại cây hoang trên những bờ mương, bờ kênh, số lượng không nhiều, nếu không để ý thì ông khó lòng mà nhận ra chúng. Tôi đã từng nếm thử quả của nó, đầu tiên là có mùi chan chát,

đăng đắng nhưng sau đó thì có một vị ngòn ngọt đọng lại ở đầu lưỡi.

Tôi nói hơi nhiều với ông về loại hoa “Ổ trứng sâu bọ” này vì nó có liên quan đến một người đàn bà.

Ông biết không, trong những ngày khó sống nhất, kinh khủng nhất đời tôi, người có thể làm cho tôi bật lên được tiếng cười là ai không? Đó là một người đàn bà được người ta gán cho một biệt danh là “Ổ trứng sâu bọ”.

Người thôn Vô Lương thì gọi bà ấy bằng một cái tên tắt “bà Sâu”. Đó là tên gọi sau này, ngày còn trẻ người ta gọi bà ấy là “cô Sâu”.

Trong ký ức về thời niên thiếu của tôi, bà Sâu là một người đàn bà rất thấp bé. Bà Sâu là vợ của lão Què. Rất khó nói về chiều cao của bà ấy, tôi e là chỉ cao khoảng mét ba là cùng, cũng có thể là thấp hơn nữa (?). Ngày về nhà chồng, khi lão Què dắt bà ấy xuất hiện trong thôn, mọi người cứ tưởng là lão ta đang dắt theo một đứa bé nào đó. Thân thể lão Què to lớn, có điều lại bị tàn tật, một chân bị khoèo, khi đi thì cứ chấm chấm phẩy phẩy, do vậy mỗi khi hai người đi chung với nhau rất giống cánh đồng lúa mạch đơm bông đang bị gió mạnh thổi qua nhấp nhô thành sóng lúc trồi lên lúc thụt xuống, lúc ngả qua lúc nghiêng lại khiến người trong thôn cảm thấy rất thích mắt.

Tôi vẫn còn nhớ, lúc mọi người đồng thanh hô: “Rượu giao bôi!” buộc hai người phải uống, lão Què cúi khom lưng xuống như hình một cánh cung đã giương, còn bà Sâu cho dù đã nhón gót đến hết cỡ thì đỉnh đầu của bà ấy cũng chỉ chạm đến cằm của lão Què, trông thật không xứng đôi vừa lứa chút nào khiến người ta liên tưởng đến hình ảnh một con sói đang siết cổ một con dê non vừa mới sinh ra. Tất cả mọi người đều cười, cười một cách sảng khoái!

Sáng hôm sau, khi mặt trời vừa treo trên đầu ngọn cây, người ta đã thấy xa xa có một “con nhím” khổng lồ đang di động. Lưng của “con nhím” ấy đang ngửa lên trời, nhác trông thì hình như lông của nó rất lởm chởm không đều, lại “bò” rất chậm, lúc lệch bên này lúc ngả bên kia. Mãi cho đến khi “con nhím” ấy “bò” đến gần, người ta mới kinh ngạc khi nhận ra đó chính là cô vợ mới cưới của lão Què, trên lưng có một sọt cỏ cực to. Đúng là một người phụ nữ ham làm!

Người vợ mới của lão Què đã nhanh chóng cởi bộ quần áo cô dâu cất vào rương. Bà ấy vốn thấp bé, lại mặc quần áo cũ của lão Què, trên lưng lại có một sọt cỏ to tướng nên mới khiến người ta nhầm tưởng là một con nhím khổng lồ đang bò trên đường. Sau đó, khi bà ấy đến trại chăn nuôi của đội sản xuất nộp cỏ, kế toán đội sản xuất là Lương Ngũ Đấu đặt bó cỏ lên cân. Bảy mươi hai cân! Ngũ Đấu kêu lên một tiếng “Hả?” đầy kinh ngạc. Sao lại đến bảy mươi hai cân được nhỉ? Lão ta cúi đầu nhìn mới phát hiện, cô dâu mới của thôn - bà Sâu đang bậm môi len lén đặt một chân lên bàn cân và ra sức đè xuống. Ngũ Đấu kêu lên: Này, chân của chị, lấy xuống! Lúc ấy, bà Sâu mới cười, đưa tay quệt mồ hôi, thèn thẹn bỏ chân ra khỏi bàn cân. Năm mươi hai cân. Ngày ấy, một thanh niên lực lưỡng lao động chính làm quần quật cả ngày mới có thể được bình xét mười điểm, còn đối với những người cắt cỏ thì đội sản xuất quy định cứ sáu cân là được một điểm. Như vậy sau khi trừ đại khái số lượng hơi nước còn đang bám trên cỏ, ngay trong buổi sáng đầu tiên, bà Sâu đã nhận được tám điểm rưỡi!

Sau khi cân đo hoàn tất, kế toán đội sản xuất thấy bà Sâu rất nhanh chóng vắt cái sọt lên lưng và quay người đi rất mau, thần sắc có vẻ lo lắng. Lão ta sinh nghi bèn len lén dò theo sau lưng bà ta… Vừa mới về đến sân, lão ta thấy bà Sâu vất vội cái sọt xuống đất, lật hai cái ống quần vốn là của lão Què lên, thì ra trong chiếc quần dài thòng ấy, bà ta đã lận lên đến mấy vòng và bên trong là một nhúm mầm ngô non mà bà ta đã lén lút nhổ khi đang cắt cỏ!

Chuyện này được Ngũ Đấu báo cáo lại với dượng tôi. Ông ấy nghe xong thì cười nhẹ, nói: Bỏ qua đi! Chưa được ba ngày, vẫn cứ xem là cô dâu mới… Cô ta còn phải về nhà bố mẹ đẻ nữa, bây giờ thì bỏ qua… Nhưng từ nay về sau không có cái lệ này đâu nhé!

Ngũ Đấu và cả nhóm dân binh đang có mặt lúc ấy nghe dượng tôi nói vậy thì chỉ biết đồng loạt cười trừ, mọi chuyện coi như êm xuôi. Có điều, chuyện cô dâu mới của thôn lại nhổ trộm mầm ngô của đội sản xuất thì cả thôn ai cũng biết, có người nói: Cái nhà cô này, đúng là không biết luật lệ gì cả.

Ở vùng bình nguyên, tục lệ ngàn đời nay là cô dâu mới sau ba ngày về nhà chồng thì phải quay trở về nhà bố mẹ đẻ. Ngày lão Què đưa vợ về nhà có thể nói là một ngày khá vênh vang. Lão mượn ở đâu đó một bộ đồng phục màu lam, đầu đội chiếc mũ cũng màu lam, tay dắt chiếc xe đạp (cũng mượn được từ ai đó), trên ghi đông xe treo hai hộp bánh. Còn cô dâu mới mặc một chiếc áo nhung màu đỏ, chiếc váy màu lam. Thân hình bà ta tuy thấp bé nhưng cái mông thì lại rất to, mặc cái váy quá chật nên nhìn cô ta giống cái độc bình một cách lạ lùng, trên dưới đều thóp lại nhưng ở giữa thì phình to ra, hai cái mông chẳng khác hai chiếc bánh bao nhân thịt cứ núng na núng nính. Hai người, một trước một sau và cũng như lần trước, nhấp nhô trên đường như những cơn sóng lượn.

Khi hai người xuất hiện trong nhà ăn tập thể của đội sản xuất, tất cả mọi người đều cười rộ lên. Có điều, bà Sâu chẳng hề lúng túng, đứng giữa nhà ăn lớn tiếng: Cười cái gì thế? Các ông các bà chưa từng thấy ai về thăm người thân à? Nói xong thì hạ giọng nói với lão Què: Đi thôi, nhanh lên! Lão Què chẳng thể đi nhanh được cho nên lẩm bẩm: Đừng vội, đừng vội…

Nhà bố mẹ đẻ của bà Sâu ở nông trường Đại Hạnh, chỉ cách thôn Vô Lương năm, sáu cây số thôi. Không lâu sau đó, những lời bàn tán đồn đại từ nông trường Đại Hạnh đã truyền đến thôn Vô Lương, rằng hai hộp bánh mà lão Què treo trên chiếc ghi đông xe đạp chỉ là đồ giả, chỉ có hai cái hộp giấy được lão Què mua với giá năm xu ở cửa hàng bán lẻ của đội sản xuất, còn bên trong không có bánh mứt gì cả mà chỉ có vài bắp ngô non đã luộc chín (chắc cũng vặt trộm của đội sản xuất nốt). Lão làm chuyện này cũng chỉ vì sĩ diện với người ngoài. Người ta còn nói, sau khi nhận cái hộp, mẹ của bà Sâu đã khóc ngất và sau đó thì thầm với người nhà: Thằng què này nghèo đến thế cơ à? Đúng là chúng ta đã hại con gái mình, sao lại đem “khuê nữ” gả cho một thằng bần cùng đến như thế chứ?

Những lời đàm tiếu ấy chẳng mấy chốc mà đã lan về đến thôn Vô Lương, có điều người trong thôn chẳng chê trách gì lão Què mà chỉ nhắm vào bà Sâu mà bình phẩm, đại khái như: Xì! Ngay cả mầm ngô còn nhổ trộm thì “khuê nữ” cái quái gì? Nó chẳng qua cũng chỉ là một “con sâu” thôi. Ông biết rồi đấy, khi người ta dùng danh xưng “con sâu” để gọi một ai đó thì trong mắt mọi người, theo cách nghĩ thông thường, tên gọi ấy bao hàm ẩn ý là người ấy đã quá sức nhỏ bé, quá hạ tiện rồi.

Chỉ vì chuyện này mà vừa về đến nhà chồng không lâu, bà Sâu đã gây ra tiếng tăm không hề tốt, và từ đó người ta không thèm nhắc đến tên thật của bà ấy nữa mà chỉ gọi là “Ổ trứng sâu bọ”, nói gọn lại là bà Sâu (hay chị Sâu hay con Sâu gì đó tùy lúc và tùy hoàn cảnh).

Trong thôn Vô Lương, cái tên “Sâu” còn gắn với rất nhiều chuyện khác.

Ban đầu, cái tên “Sâu” không chỉ mang ý nghĩa miệt thị mà còn ẩn bên trong cả một sự đồng cảm và khoan dung. Mỗi lần bà ấy gánh đôi thùng đựng nước xuất hiện trên đường là người ta không thể nín được cười. Cơ thể bà Sâu nhỏ thó nhưng đôi thùng gánh nước thì chẳng nhỏ chút nào, đôi thùng này bà ấy mang từ nhà bố mẹ đẻ về nhà chồng, mỗi lần gánh nước, đôi chân trần của bà ấy cứ chuếnh choáng xiêu vẹo dò dẫm từng bước trên đường làng.

Bà Sâu là cao thủ trong việc cắt cỏ cũng như cắt lúa, điểm của bà ta lúc nào cũng cao nhất trong đội sản xuất. Có điều, bà Sâu không biết bện chiếu, là người đàn bà duy nhất trong thôn Vô Lương không thể bện được chiếu. Vì cơ thể thấp bé cho nên cánh tay, kể cả ngón tay của bà Sâu cũng ngắn và do vậy, không thể bện được chiếu, tuy có thử mấy lần nhưng cuối cùng sản phẩm từ đôi bàn tay của bà ta làm ra hình như không phải là một chiếc chiếu mà là một cái gì đó trông giống như chiếc chiếu thôi. Không thể bện được chiếu, bà Sâu bèn quày quả về nhà bố mẹ đẻ mang về nhà chồng một ổ gà mái, nhờ vào “cái ngân hàng từ đít của con gà” ấy mà có thể đổi được ít muối, ít mắm… Trong khi đó, lão Què thì bị tật nguyền nên làm ăn chẳng ra trò trống gì, lại thêm cái khoản nợ nần còn đọng lại khi tổ chức lễ cưới nên cuộc sống của hai vợ chồng nhà này phải nói là cực kỳ khốn khó.

Tuy cuộc sống có khốn khó thật, nhưng rồi cũng qua ngày đoạn tháng. Bà Sâu lại biết trèo cây, thậm chí phải nói là rất giỏi trèo cây, thân thể thì nhỏ thó như một con khỉ nhưng tay chân lại rất linh hoạt. Cứ vào mùa xuân, các loài cây như cây hòe, cây du… xanh tốt, lá có thể ăn được, bà Sâu lại trèo lên cây mà ngắt những đọt non về luộc. Bà ấy lại còn sáng tạo ra cái món thời ấy gọi là “lý ngư xuyên sa”, tức là trộn lẫn lá cây du với mầm ngô, đổ nước vào nấu nhừ mà ăn. Tôi đã từng nếm qua món này, cũng ngon ra phết. Mùa hè năm ấy, đội sản xuất lần lượt phát hiện mấy khoảnh ruộng trồng rau củ quả mới lên mầm bị nhổ trộm, đầu tiên là khoảnh ruộng trồng cà, kế đến là khoảnh ruộng trồng ớt. Ai cũng nghi ngờ là do bà Sâu nhổ trộm nhưng không tìm ra được chứng cứ gì. Đội trưởng đội trị an đề nghị cho phép lão ta đến từng nhà để điều tra nhưng đề nghị ấy đã bị dượng tôi gạt phắt.

Cũng phải nói điều này, về nhà chồng chẳng được bao lâu thì bà Sâu đã mang thai. Mang cái bụng to vượt mặt như thế càng không thể bện chiếu, cho nên bà ấy chỉ có thể làm công việc duy nhất là cắt cỏ. Mỗi lần đi qua trước mắt mọi người, ai ai cũng cảm nhận được là dáng đi của bà Sâu sao mà lạch bạch, nặng nề và khó khăn vô cùng. Rất lâu sau này mọi người mới biết, cái sọt cỏ của bà Sâu có hai đáy, quần áo bà ấy mặc trên người cũng được khâu rất nhiều túi, nói chung là toàn thân bà ấy toàn là những chiếc túi.

Sau khi sinh đứa con thứ nhất được ba ngày, bà Sâu đã trùm một tấm vải lên đầu, đặt chân xuống đất. Ai thấy cũng thất kinh: Này này cô Sâu, sao lại liều mạng thế, lỡ trúng gió là có chuyện đấy! Bà Sâu đáp lại: Không sao đâu, da tôi rất dày!

Mùa thu năm ấy, các loại hạt như vừng, đậu đã được thu hoạch đưa về sân phơi. Bà Sâu bồng đứa con còn bé tí tẹo cứ lượn qua lượn lại trong sân phơi đến mấy ngày liền khiến mọi người sinh nghi. Thế là một cán bộ đội sản xuất chặn bà ấy lại. Hóa ra, trong ống tay áo, trong các túi trên quần áo của bà ấy,

kể cả trong tã lót của thằng cu tí cũng đầy nhóc hạt vừng và đậu! Tội chứng đã rành rành, cán bộ đội mới nghĩ ra cách trừng phạt bà Sâu, đó là bảo bà ấy đứng lên con lăn bên cạnh sân phơi, khảo:

- Sao lại ăn trộm vừng, ăn trộm đậu?

- Con tôi thèm.

- Chị thì sao? Có thèm không?

- Cũng thèm.

- Thèm là đi ăn trộm à?

- Chú tha cho cháu!

Một người đàn bà đã có chồng, có con mà lại gọi một thanh niên mặt còn hôi sữa bằng chú xưng cháu, sao mà đáng thương khiến cán bộ đội sản xuất không khỏi thương cảm, mềm lòng ngay tức khắc… Người ta đã nhận ra mình nhỏ bé đến độ như thế, lại thêm cái thân hình nhỏ bé ấy đang đèo thêm một đứa bé cũng nhỏ bé chẳng kém khiến cán bộ đội sản xuất chẳng truy hỏi gì thêm, chỉ nói:

- Sau này đừng làm như thế nữa nhé.

Và từ đó, bà Sâu còn có một biệt danh nữa, đó là “ăn trộm vặt”.

Điều kỳ lạ là, với cái cơ thể nhỏ thó ấy, bà Sâu lại sinh một mạch ba đứa con, hai trai một gái. Nghe mọi người kháo với nhau rằng, sau khi vượt cạn, mở mắt ra, câu đầu tiên của bà Sâu hỏi người đỡ đẻ là: Sống chứ? Người đỡ đẻ giật mình hỏi lại: Cái gì sống? Bà Sâu nói: Xem thử mạch chân tay nó có đập không? Khi nghe người đỡ đẻ nói: Sống!, bà Sâu mới thở ra một hơi dài nhẹ nhõm. Bà ấy nhỏ thó nên sợ những đứa bé khó có thể tòi ra khỏi bụng mình mà còn sống. Cũng có thể xuất phát từ cơ thể nhỏ thó của mình nên bà Sâu luôn luôn nghĩ đến cái “to”. Ba đứa con của bà ấy đều mang chung một cái tên gọi trong nhà là “quốc”: Quốc Đại, Quốc Nhị, Quốc Tam (đứa thứ ba là con gái nên có thêm cái tên “hoa”, là Quốc Hoa),

Như vậy, bà Sâu đã sinh ra một đám “quốc” mà theo giải thích của bà ấy thì chữ “quốc” này nằm trong từ “quốc gia”. Đúng là kiêu ngạo, lộng ngôn! Do sinh quá gần nhau, lại ăn uống không đầy đủ nên bà Sâu không có sữa cho con bú, ba đứa con đều được nuôi sống bằng cách “miệng đối miệng”, tức là bà ấy nhai nát củ cà rốt đã nấu chín hoặc bất cứ thứ gì có thể ăn trộm được, sau đó trực tiếp mớm từ miệng mình sang miệng đứa bé, thi thoảng cũng nhổ những gì trong miệng ra mấy đầu ngón tay rồi nhét vào mồm đứa bé. Khi đứa lớn đã có thể bập bẹ những tiếng nói đầu tiên, đứa bé nhất đã có thể bò lăn bò lóc trong nhà thì bà Sâu đã nổi danh trong thôn với cái biệt danh “ăn trộm vặt”.

Mọi người đều biết, có rất nhiều túi được khâu lung tung trên quần áo của bà Sâu, thấy cái gì là bà ấy vặt cái ấy, ăn trộm ngô, ăn trộm cà rốt, ăn trộm đậu vàng, đậu đỏ, đậu xanh, vừng… phơi trên sân. Có một lần, bà Sâu còn lấy trộm cả một sợi dây thừng dắt trâu, quê tôi gọi nó là cái “tị tựu” (thực ra đó là một sợi dây thừng, đầu dây có một cái khoen nhỏ bằng kim loại có thể kéo ra để xỏ vào mũi con trâu mỗi khi muốn dắt nó đi đâu đó). Mọi người rất lấy làm kỳ lạ, hỏi lấy cái ấy làm gì? Bà ấy nói: Hỏi làm gì? Nhưng người ta vẫn hỏi, bà ấy đành phải nói: Tôi thấy cái dây này dùng được rất nhiều việc. Người ta lại hỏi: Dùng vào việc gì? Bà Sâu nói: Dắt trâu mà dùng sợi dây thừng dài thế này quá phí, dùng nó để làm dây buộc tóc cho Quốc Hoa còn hay hơn. Người ta lại hỏi: Dây thừng to như thế làm sao buộc tóc được? Bà Sâu nói: Ông không thấy nó được bện bằng nhiều sợi nhỏ à, chỉ cần dùng đầu mũi dao tách chúng ra là có thể buộc tóc thôi. Kiểu này thì ngay cả lão chăn trâu của công xã cũng đành bó tay, chỉ biết thở dài giậm chân đành đạch chửi đổng mà thôi.

Khi trong thôn dậy lên phong trào đại hội “đấu tố tư hữu”, bà Sâu thường bị đẩy lên phía trước đám đông. Bà ấy vẫn đường hoàng bước ra phía trước. Có ai đó gào lên: Không thấy, không thấy gì cả! Thế là bà Sâu được mọi người xốc nách bỏ lên một chiếc bàn. Khi đứng trên bàn, bà ấy trông càng nhỏ hơn khiến mọi người cười ồ lên sảng khoái. Có ai đó gào lên: Mẹ mấy đứa “quốc” kia! Lộn mấy vòng xem nào! Đúng là bà Sâu vung tay vung chân lộn mấy vòng trên bàn thật. Lúc ấy trông bà ta chẳng khác nào một con khỉ đang làm xiếc!

Bà Sâu cũng đã từng bị đưa đi diễu qua diễu lại trên đường làng mấy lần, chính tay Chủ nhiệm trị an đại đội sản xuất đưa đi. Trên cổ bà Sâu lúc ấy được treo rất nhiều thứ, nào là bắp ngô, củ cải, cà rốt, ớt… đỏ đỏ xanh xanh trắng trắng lẫn lộn được xâu lại thành từng chuỗi trông như những chiếc dây chuyền khổng lồ… Chủ nhiệm trị an đại đội sản xuất đi trước, tay gõ thanh la, bà Sâu đi sau, đôi chân cũn cỡn chuệnh choạng, đi từ Đông sang Tây rồi lại từ Nam chí Bắc, hầu như không bỏ sót đường lớn ngõ nhỏ nào trong thôn, người ta đổ xô ra đường để xem trò vui. Mọi người đều nói, da mặt của bà Sâu dày còn hơn cả tường thành, có người còn nói đó là bà Sâu may mắn mới được như vậy, nếu là ai đó khác chắc không thể tránh được chuyện treo cổ!

Khi bà Sâu bị điệu đi trên đường ngang qua nhà mình, ba đứa nhóc của bà ấy bò lên bờ tường len lén nhìn mẹ, nhưng hình như bà Sâu cũng chẳng quan tâm đến chúng có bị té ngã hay không mà chỉ nói vọng vào trong: Chú ý cái vạch, đừng xóa! Thì ra phía bên trong bờ tường, bà Sâu đã vẽ ba vạch thẳng bằng phấn trắng lên tường (phấn cũng do bà ấy ăn trộm được ở trường tiểu học), ba vạch ấy dùng để đo chiều cao của ba đứa “Quốc”. Ba vạch phấn này đã được xóa đi viết lại nhiều lần. Bà Sâu sợ rằng ba đứa “Quốc” này chiều cao cũng như mình nên thường xuyên theo dõi chúng bằng cách này. Lúc ấy có ai đó gào lên: Lão Què lão Què, mau ra đây. Ra mà xem bà vợ của lão, đeo dây chuyền xanh xanh đỏ đỏ đầy cổ đây này! Có điều, lão Què cũng biết sĩ diện, trốn tiệt trong nhà, mặc cho người ta gào réo cũng không dám thò mặt ra ngoài.

Thói ăn trộm vặt đã trở thành máu thịt của bà Sâu mất rồi. Sau cái ngày bị đưa đi diễu trong làng không lâu, đêm nọ bà ta lại rời khỏi nhà. Có thể nói, ban đêm là khoảng thời gian hoạt động chủ yếu của bà ấy, cho nên hễ màn đêm buông xuống là bà ấy cảm thấy hưng phấn lạ lùng. Cái thân hình nhỏ thó đó ẩn hiện trong màn đêm, trên tay thi thoảng là cái xẻng, có lúc lại là chiếc bao gai…, và trong khoảng không mênh mông bát ngát của những cánh đồng, bà ấy lặng lẽ mò mẫm, cái gì có thể đào được, nhặt được, hái được là lượm tất mang hết về nhà. Có người nói, bà Sâu đúng là mệnh thổ, ngay cả thổ địa cũng phải nể nang bà ấy đôi phần. Đồng không mông quạnh là chỗ dựa của bà Sâu, cũng là quần áo che chắn của bà ấy, ngay cả những loài cỏ dại, côn trùng, lùm cây… đều ủng hộ bà ấy. Chỉ cần đi vào nơi đồng không ấy, chỉ loáng mắt là không còn thấy tăm hơi bà ấy đâu nữa.

Nhiều người nói, bà Sâu là một bóng ma trên những cánh đồng, thậm chí còn nói bà ấy là một kẻ trộm vặt có “thần tính”, hễ đặt chân lên đồng ruộng, bà Sâu chẳng khác gì con cá gặp nước vẫy vùng bơi lội vô cùng tự do. Bốn mùa xuân hạ thu đông, hễ có cái gì trên mặt đất là trong nhà bà ấy cũng có. Khi những trái đậu Hà Lan còn đang ngậm sữa để chuẩn bị cho hạt, bà Sâu chọn ngắt những trái nào mập mạp nhất, căng sữa nhất đem về cho con. Có một khoảng thời gian, nếu có ai tò mò muốn biết ba đứa nhóc nhà bà Sâu ăn những thứ gì, người ta chỉ cần nhìn vào miệng của chúng thì dễ dàng nhận ra. Miệng của ba đứa “Quốc” này lúc thì vàng như nước đái chó, lúc thì xanh rờn màu lá cây, lúc thì đen như nhọ nồi… Căn cứ vào cách nói của thời hiện tại thì, trong những năm tháng ấy, ba đứa con nhà bà Sâu được ăn toàn những “thực phẩm tươi non” nhất!

Do tiếng tăm của bà Sâu nổi như cồn trong thôn cho nên người ta luôn luôn đề phòng bà ấy, khắp nơi đều có những cặp mắt luôn luôn nhòm ngó… Nhưng, nếu ăn trộm trong thôn không được thì bà Sâu lại mò đến những thôn kế cận. Có một năm, những đám ruộng dưa hấu của thôn bên cạnh bị bà Sâu “thăm viếng” nhiều lần, mỗi đám bị bà ấy vặt không dưới một phần hai cho nên người ở thôn ấy nghĩ là trong ruộng dưa của họ nhất định có loài chuột bự nào đó xuất hiện, không phải một con mà là một bầy, nếu không như vậy thì làm gì có người nào dám vặt hết một nửa số dưa non? Mùa hè năm ấy, ba đứa nhỏ nhà bà Sâu ăn dưa nhiều đến độ bụng đứa nào đứa nấy tròn vo. Điều kỳ lạ là, không biết bắt đầu từ bao giờ mà những con chó trong thôn đều đã bị bà Sâu mua chuộc, hễ mỗi lần thấy bà ta vác bao gai lặng lẽ rời khỏi thôn, bọn chó chẳng có con nào sủa lấy một tiếng.

Một đêm nọ, dượng tôi dắt tôi lặng lẽ nấp trong một khu mộ bên cạnh một cánh đồng ngô. Màn đêm dày đặc, chung quanh tĩnh lặng đến rợn người, chỉ có những con đom đóm lập lòe bay qua bay lại khiến tôi sợ đến độ toàn thân tê dại, đầu tóc như muốn dựng cả lên, nhắm nghiền đôi mắt… Tôi chỉ nghe tiếng dượng thì thào bên tai:

- Sẽ xuất hiện ngay thôi…

Có điều, đợi mãi rất lâu sau đó, tôi mới nghe thoang thoảng trong gió một âm thanh lạo xạo khác thường. Dượng tôi bấm nhẹ vào người tôi, nói nhỏ: Đến rồi đó… Tôi thu hết can đảm mở mắt ra, thấy trong màn đêm dày đặc có một bóng đen trông chẳng khác một cơn gió xoáy chui từ dưới đất lên, thoắt ẩn thoắt hiện, lúc bên phải, lúc bên trái… Tôi sợ điếng người!

Đó chính là bà Sâu.

Sau đó tôi mới vỡ lẽ, thì ra bà Sâu vác trên lưng cái túi gai màu đen đã đầy những bắp ngô non, toàn thân quấn chặt trong một chiếc chăn rách cũng màu đen, lần mò trong đêm tối để vượt qua khu mộ phần, miệng thở phì phò nặng nhọc. Đột ngột phát hiện có người đứng bật dậy từ sau những nấm mộ, trên tay là chiếc đèn pin đang chiếu thẳng vào mình, đôi mông bà Sâu rơi phịch xuống đất, bà ta kêu lên kinh hoàng:

- Ôi mẹ ơi!

Lúc ấy dượng tôi mới ho nhẹ một tiếng:

- Vợ lão Què, sao cô được giáo dục nhiều lần mà vẫn không hối cải?

Bà Sâu vẫn ngồi bệt dưới đất, vừa thở hào hển vừa nói:

- Ông cứ cho nhà cháu thở cái đã…

- Cô không thể cải tạo được nữa, đúng không?

- Ông cho nhà cháu thở…, thở tí…

Dượng tôi chiếu thẳng đèn pin vào người bà Sâu. Toàn thân bà ấy ướt đẫm, đầu tóc rối bời bời, trên tóc vẫn còn vương rất nhiều lá ngô. Bà ta đang nửa nằm nửa ngồi dựa vào chiếc túi gai, miệng há hốc hớp không khí trông chẳng khác nào một con mèo bị dìm xuống nước vừa mới ngoi được lên. Dượng tôi thở dài, nói với tôi:

- Đi thôi!

Nói xong thì quay người bỏ đi. Lúc ấy bà Sâu mới bật dậy chạy theo:

- Nhà cháu không trộm gì của người trong thôn… Chuyện này tất cả mọi người trong thôn đều biết. Bà Sâu ăn trộm thì đúng là ăn trộm, nhưng chỉ ăn trộm của đội sản xuất, từ trước đến nay chưa hề đặt chân vào những thửa ruộng khoán của cá nhân, chưa vặt của cá nhân ai mầm ngô hạt đậu nào cả nên người ta cũng chẳng trách móc bà ấy nhiều lắm.

Trong một khoảng thời gian rất dài, tôi cứ nghĩ mãi mà không tìm được câu giải đáp cho vấn đề này: Tại sao lại có những ngày tháng có thể “rèn luyện” nên một con người mang da mặt dày đến độ như thế?

Sau đó thì tôi nghe được một thông tin: Năm lên sáu, bà Sâu bị một người chú ruột, cũng là người trong thôn chuyên hành nghề xiếc rong, bắt đi theo làm trò nhào lộn trong khoảng một năm, sau một tiếng thanh la lại nhào lộn một vòng… Sau đó bà ấy được công an giải cứu đưa về nhà.

Hình như mỗi người đều có một “tuyến phòng ngự” cho riêng mình và một khi “tuyến phòng ngự” bị tấn công vượt qua, người ấy sẽ được “giải phóng” một cách triệt để. Theo lời đồn đại của mọi người, “tuyến phòng ngự” của bà Sâu chính là cái dải dây lưng giữ cho cái váy khỏi tuột xuống.

Ở nông thôn thuộc vùng bình nguyên, “phẩm hạnh” của một người đàn bà chủ yếu thể hiện ở hai phương diện: Thứ nhất, sợ “ba bàn tay”, thứ hai “mở dây lưng”. “Ba bàn tay” hay nói khác đi là “bàn tay thứ ba” chẳng qua cũng chỉ là những trò chọc ngoáy một cách lén lút của một gã đàn ông nào đó, cũng chẳng phải vấn đề gì ghê gớm cả, riêng việc “mở dây lưng” lại là vấn đề đạo đức và tác phong, là chuyện “đại kỵ” của một người đàn bà. Nếu một ai đó mà mắc phải cả hai vấn đề này thì họ sẽ trở thành một người đàn bà bị khinh bỉ, bị coi thường.

Tôi vẫn còn nhớ vào một mùa thu, người trong thôn rất hứng thú rỉ tai nhau một câu chuyện, nhân vật chính trong câu chuyện này vẫn cứ là bà Sâu: Bà ấy bị người ta bắt ngay tại một vườn táo ở thôn bên cạnh. Người trông coi vườn táo là một lão già không vợ không con hơn năm mươi tuổi, thời thanh niên bị tai nạn mù một con mắt nhưng lại là một người cực kỳ thông minh. Để đề phòng người ta ăn trộm táo, lão chột giăng song song mấy sợi dây rất mảnh chung quanh vườn táo và cứ cách một quãng có treo một cái lục lạc mà người ta thường buộc lên cổ trâu. Bà Sâu đã đột nhập vào vườn táo này mấy lần vào ban đêm và bà ấy biết có sợi dây, biết có lục lạc nên đã chui ra chui vào trót lọt. Có điều, khi tiếp tục lần mò đến đó, bà Sâu không biết là lão chột đã giăng thêm dây và đổi vị trí của những chiếc lục lạc. Đêm ấy, sau khi đã vặt đầy một túi táo và trèo xuống khỏi một cây táo khá to, còn cách đất khoảng một mét, bà Sâu tung người nhảy xuống đất và vướng vào một sợi dây, lục lạc kêu leng keng inh ỏi. Thế là bà Sâu bị lão chột bắt tại trận với tang chứng vật chứng rất đầy đủ.

Lão chột chiếu thẳng đèn pin vào mặt bà Sâu hỏi:

- Là một đứa bé à?

Tay vẫn đang giữ chặt miệng chiếc túi, bà Sâu vội xin xỏ:

- Ông ơi, tha cho nhà cháu!

- À, thì ra là một đứa bé gái.

- Ông ơi, tha cho nhà cháu làm phúc… Lần đầu tiên…

- Không phải là lần đầu tiên, đúng không?

- Thề với ông, là lần đầu tiên…

- Cũng là lần đầu tiên tao gặp một đứa con gái…

- Không phải đứa con gái, mà là mẹ của đứa con gái. Nhà cháu đã có ba đứa con…

- Không thể. Táo này của tao tính bằng cân, trộm một phạt mười.

- Ông tha cho nhà cháu một lần, từ nay về sau cháu không dám đến nữa.

- Tha à, cũng được thôi. Cởi quần ra!

- Cỏ có kim châm, đau…

- Tao trải cái áo…

- Cháu kêu lên đây này!

- Cứ kêu cứ gào đi. Trộm một phạt mười!

- Cháu kêu đây! Kêu thật đấy!

- Kêu đi! Mày mà kêu một tiếng, túi táo này sẽ không rời khỏi vườn.

- Trăng sáng thế này cơ mà…

- Đi! Về trại…

Sau đó, bà Sâu vác túi táo về nhà, vừa đi vừa khóc, về đến nơi thì lau khô nước mắt mới mở cổng. Đại Quốc, Nhị Quốc, Tam Quốc vây lấy mẹ, đồng loạt kêu lớn: Táo! Táo! Táo! Bà Sâu tát cho mỗi đứa một cú như trời giáng rồi mới nói:

- Một đứa hai quả! Hoa nhỏ hơn, được ba!

Lão Què đang nằm trên giường cũng bò dậy, nói:

- Táo à, cho một quả thử xem sao…

Bất giác, nước mắt bà Sâu trào ra, bà ta nhặt táo từ trong túi ra ném lia lịa về phía lão Què, vừa ném vừa gào khóc:

- Ăn đi! Ăn mà không nghẹn mà chết mới lạ…

Lão Què cúi khom người nhặt từng quả, xoa xoa chùi chùi lên tấm chăn rồi ngoạm một miếng rõ to, khen:

- Mẹ mấy đứa giỏi quá, táo ngọt, táo ngọt…

Thấy trời đã sắp sáng, bà Sâu vắt túi táo còn lại lên vai, tiếp tục rời khỏi nhà. Lão Què hỏi:

- Đem về cho bố mẹ à? Táo ngọt lắm, để lại cho mấy đứa vài quả nữa.

Đại Quốc, Nhị Quốc và Tam Quốc cũng vây quanh, tất cả ánh mắt đều nhìn vào cái túi, lộ vẻ thòm thèm. Bà Sâu quay người lại trừng mắt nhìn chúng, giọng lạnh băng:

- Chỉ biết ăn thôi à? Tao mang táo ra chợ để đổi cho chúng mày mấy cuốn vở đây!

Nghe nói, những chuyện này đều do lão chột khai báo trong một lần “phê đấu tư bản” ở thôn bên cạnh, sau đó mới lan truyền đến Vô Lương. Lão chột còn nói, năm ấy táo rất sai quả, bà Sâu còn đến đó mấy lần nữa…, và sau đó thì hai người đã quan hệ “tốt” với nhau, ngay cả những chuyện không cần tra khảo lão chột cũng đã nói ra, nói thẳng ra là chuyện giường chiếu, thậm chí lão chột còn bình phẩm rằng, lão Què làm chuyện ấy không ra gì vì chỉ có một chân rưỡi. Sau khi mọi chuyện đã qua, mỗi lần gặp phải lão chột là bà Sâu nhổ một bãi nước bọt, gọi lão ta là thứ “không phải con người”.

Chính vì chuyện ấy mà trong một thời gian khá dài, người trong thôn gặp lão Què ở đâu cũng hỏi:

- Lão Què, táo có ngọt không?

Cái chân thọt của lão Què xoay tròn vẽ nên một cái vòng, lão cúi mặt quay đầu bỏ đi, chỉ nói được mấy tiếng lắp bắp: Không có, không biết… Trẻ con trong thôn cũng thường đuổi theo Đại Quốc, Nhị Quốc và Tam Quốc, chọc ghẹo:

- Này Đại Quốc (hoặc Nhị Quốc hoặc Tam Quốc), táo ngọt lắm, đúng không?

Hỏi xong câu này, chúng còn rồng rắn nối đuôi nhau đi theo sau ba đứa nhỏ, đồng thanh hô rất có vần có điệu:

- Ngọt! Ngọt! Ngọt chết luôn con lừa cà thọt!

Cứ thế mà hỏi, mà hô khiến cho cả nhà lão Què không ai dám ra đường.

Có lẽ, bà Sâu được “giải phóng” là từ cái đêm đầu tiên gặp lão chột ấy, sau đó là lần thứ hai, lần thứ ba… Bắt đầu từ đó trở về sau, mỗi khi gặp phải hoàn cảnh không còn đường chạy trốn nữa và bị người ta bắt lại, bà ấy đối phó bằng cách mở dây lưng rồi ngồi bệt xuống đất, cái mông trắng lấp lóa… Ban đầu, nhờ cách đối phó này mà bà Sâu đã chạy thoát được mấy lần nhưng sau đó thì nó không còn tác dụng nữa mà đã biến thành một hành vi mang tính dụ dỗ, một hình thức giao dịch bán tự giác. May mắn là, sau khi sinh đứa con thứ ba, bà Sâu đã bị ép phải thắt buồng trứng nên không sợ mang thai nữa. Cũng vì chuyện này mà tiếng tăm của bà Sâu càng ngày càng tồi tệ thêm.

Trong tình hình ấy, chính bà Sâu đã tự không xem mình là con người nữa.

Cũng trong thời gian này, thi thoảng bà Sâu bị người trong thôn gọi đến đội sản xuất vào ban đêm để “đối thoại”, đầu tiên là chủ nhiệm trị an, kế đến là đội trưởng đội sản xuất, tiếp theo là thư ký ghi công của đội, tiếp theo nữa là bảo quản viên của đội, rồi lại đến người chăm sóc vườn của đội… Những câu chuyện không mấy hay ho xoay quanh bà Sâu bay lượn khắp bầu trời Vô Lương. Nghe đâu là dượng tôi không chịu được chuyện này bèn gọi bà Sâu đến văn phòng đội, phê bình cho một trận thật nặng và kết quả là ngay sau đó, dượng tôi cũng được gia nhập vào danh sách những người đã từng cùng bà Sâu “đối thoại” khiến ông ấy tức điên lên, chửi vung khi ai đó nhắc đến chuyện này.

Nói gì thì nói, những tin tức nóng hổi cứ âm ỉ lưu truyền trong thôn. Người ta kháo với nhau rằng chủ nhiệm trị an là người thích “đối thoại” với bà Sâu nhất vì lão này tuyên bố rất hùng hồn đây là cách “giáo dục” tốt nhất, và thế là, lần thứ nhất đến lần thứ hai, thứ ba… lão ta liên tục gọi bà Sâu đến để đối thoại. Người trong thôn nói, “thoại” cũng “đối” rồi thì còn gì mà không thể không làm được? Bà Sâu cũng rất “vui vẻ” phục tùng lệnh gọi “đối thoại” của cán bộ. Thế là các cuộc “đối thoại”cứ thế mà diễn ra trong sân chăn thả gia súc, ở chuồng trâu, ở ngoài đồng lau sậy, trong ruộng dưa… Mùa hè thì chỉ cần một manh chiếu rách, mùa thu mùa đông chỉ cần kẹp theo chiếc áo khoác là đủ.

Sau đó thì bà Sâu hình như chẳng còn kiêng dè hay ý tứ gì nữa, thi thoảng trước mặt đông người nhưng cũng sẵn sàng làm những chuyện ngang ngược khiến mọi người cũng cảm thấy vừa tức vừa xấu hổ thay cho bà ấy. Chẳng hạn có một lần đội sản xuất phát rau theo tiêu chuẩn, bà ấy ngang nhiên cầm lấy hai quả cà ngoài tiêu chuẩn đem về nhà trước sự chứng kiến của tất cả mọi người. Hoặc khi thu hoạch ngô ngoài đồng, bà Sâu vừa vặt quả cho vào sọt vừa chọn những quả to nhất cho vào những chiếc túi trên người mình. Khi chủ nhiệm trị an hỏi: “Làm gì thế? Cô làm cái gì thế?”, bà Sâu điềm nhiên: “Không làm gì cả.” Chủ nhiệm hỏi gặng: “Trong túi của cô có cái gì? Lôi ra ngay!” Bà Sâu hỏi ngược lại: “Thế dưới đáy quần ông có cái gì? Lôi ra ngay!” Ban đầu, chủ nhiệm trị an hãy còn bướng bỉnh: “Lôi ra cũng là con sâu! Cô là ‘sâu’, nó cũng là ‘sâu’!” Bà Sâu khích: “Thế ông lôi nó ra đi, con sâu của ông ấy!” Chủ nhiệm trị an liếc nhìn chung quanh, cảm thấy có chút không hay ho nên hạ giọng: “Đi, cô đi với tôi!” Bà Sâu thản nhiên: “Đi thì đi, chẳng qua cũng chỉ là ‘đối thoại’ thôi mà, không phải là ‘sâu’ nhét vô ‘sâu’ thôi sao? Xem thử ai sợ ai nào!” Lúc này, mặt chủ nhiệm trị an mới đỏ rần lên, không nói thêm được lời nào nữa.

Sau đó thì thôn đến mùa thu hoạch lạc. Năm ấy lạc trúng mùa to. Mỗi đêm, vào đúng khoảng nửa đêm thì từ trong nhà bà Sâu vang lên những âm thanh ho khạc truyền ra bên ngoài, lúc thì lên cao lúc thì xuống thấp…

Trong những ngày ấy, Đại Quốc, Nhị Quốc và Tam Quốc (tức là Quốc Hoa) hầu như chẳng có ngày nào phải thiếu ăn và đến cuối mùa thu hoạch lạc, lão Què mang về nhà rất nhiều dầu lạc, mùi thơm của dầu xào với thịt với rau thơm lừng cả xóm. Con bé Tam Hoa (Quốc) tuổi hãy còn nhỏ nên thường chạy đi khoe với mọi người: Nhà cháu có nhiều bánh màn thầu chiên dầu ngon lắm!

Rất nhanh sau đó, bà Sâu gặp phải sự phản đối của toàn thể đàn bà trong thôn.

Đầu tiên là những người đàn bà lúc nào cũng chửi người nọ chửi người kia, lấy gà chửi chó, đứng trước cửa nhà chửi đổng mà không biết chửi ai… Có điều, bà Sâu vẫn hồn nhiên như chẳng có chuyện gì xảy ra. Nói cách khác thì chị chửi chị nghe, đường tôi tôi cứ đi, nghe lỗ tai này lọt qua lỗ tai kia. Đối với bà Sâu mà nói, cái mặt cũng chỉ là một lớp da, muốn cắt vất đi thì cứ cắt. Nhưng có điều bà ấy không biết rằng, một khi lòng thù hận và căm ghét chỉ cần nhú mầm, được tích lũy qua từng ngày từng tháng thì tất yếu có lúc nào đó sẽ bùng phát.

Mùa thu năm ấy, trong một ngày mưa tầm tã, hơn hai mươi người đàn bà trong thôn cùng hẹn nhau tụ tập lại thì thầm to nhỏ rồi dưới sự chỉ đạo của vợ Bí thư thôn Ngô Ngọc Hoa, lừa bà Sâu đến gian bếp sấy của đội sản xuất rồi đóng cửa lại, đè sấp bà ấy xuống nền đất, lột phăng quần áo bà ấy đang mặc trên người… Đầu tóc ai nấy đều xổ tung ra và họ hạ thủ rất nặng, hầu như chẳng chút lưu tình, ban đầu là chửi bới, tiếp theo là cào cấu, tiếp theo nữa là nắm tóc mà giũ… Cho đến khi bà Sâu vừa gào khóc vừa vùng vẫy thoát khỏi vòng vây chạy ra sân, thì những người đàn bà vừa hô hoán vừa gọi nhau í ới đuổi theo, quây bà Sâu trần trùng trục vào giữa vòng vây của họ dưới trời mưa nặng hạt.

Hình như trong ngày ấy, sự tức giận của mọi người đã được dồn nén đến cực điểm. Họ tay trong tay làm thành một cái vòng vây vô cùng kiên cố, hễ bà Sâu chạy đến đâu thì chỗ đó giãn ra, chỗ kia dồn lại nhưng không bao giờ đứt. Bà Sâu tóc tai rũ rượi chạy vòng quanh trong vòng vây, toàn thân bê bết máu vì móng tay sắc nhọn của những người đàn bà. Máu men theo hai cẳng chân ngắn cũn, cũng men theo nước mưa chảy từ trên cơ thể bà Sâu xuống nước mưa đọng dưới đất, đỏ lênh láng. Bà Sâu vừa chạy vừa gào kêu cứu vừa van xin:

- Các ông các bác các chú các anh ơi! Cứu tôi với! Các bà các cô các thím các chị ơi, tha cho tôi!...

Có điều, đúng thời điểm ấy, toàn bộ đàn ông thôn Vô Lương đã biến thành những con rùa rút đầu rút cổ, không có người nào dám ra mặt, thậm chí chẳng có ai dám bén mảng bước vào cái sân ấy nữa (mặc dù họ đứng chật ních trước cổng). Bà Sâu tuyệt vọng, chui tọt vào trong một đống rơm nhỏ giữa sân để tránh những cú đánh cú véo của những người đàn bà (nhưng cũng có thể là tránh cái rét cắt thịt cắt da), vừa gào khóc vừa van xin…, và cuối cùng thì không gào không khóc không van không xin được nữa, cái đầu lệch sang một bên và mái tóc rối bung nhúng một phần xuống vũng bùn.

Những tiếng kêu xé lòng của bà Sâu khiến người ta run rẩy nổi da gà, cái đầu ngoẹo sang một bên khiến người ta phát sợ… Cuối cùng thì người cao tuổi nhất trong nhóm đàn bà ấy, chính là bà nội của Câu Nhi phải lên tiếng. Bà ấy nãy giờ không hề tham chiến (có lẽ tuổi cao sức yếu), đứng dưới cửa gian bếp sấy nói lớn:

- Dạy cho nó như thế đủ rồi, có lẽ nào không lấy được mạng nó thì chưa hả giận sao? Lão Thái đâu rồi nhỉ?

Đúng lúc ấy, dượng tôi mới đủ dũng cảm để bước đến, đứng bên ngoài vòng vây quát lớn: Đủ rồi! Sau đó, ông ấy gọi mấy người dân binh tìm một tấm chăn mỏng, gói bà Sâu lại đưa về nhà lão Què.

Nhưng cơn tức của cánh đàn bà vẫn chưa hả. Họ lại nhóm nhau lại và lôi lão Què đến gian bếp sấy, dùng những ngón tay gí vào đầu lão ta, nhất tề lên tiếng mắng nhiếc. Có người xỉ vả:

- Lão Què, ông còn là một thằng đàn ông không hả? Nếu còn là đàn ông, ông hãy đi mua một chiếc dây xích và một ổ khóa, bẻ quặp tay con đàn bà nhà ông mà khóa lại…

Có người còn đề xuất một cách thức nhẹ nhàng hơn:

- Lão Què, mỗi đêm ông phải dùng dây thừng trói con Sâu lại, đừng cho nó rời khỏi nhà…

Có điều, cho dù cánh đàn bà muốn nói gì thì nói, lão Què vẫn cứ ngồi cúi gằm đầu xuống đất, không nói lời nào.

Đêm ấy, dượng tôi bảo tôi bí mật đến nhà lão Què quan sát động tĩnh thế nào, xem hai vợ chồng họ có đánh có chửi gì nhau không, nhỡ có án mạng xảy ra. Qua khe hở của cửa sổ, tôi nhìn vào trong nhà, chỉ thấy bà Sâu nằm thẳng trên giường, trông giống như đã chết. Lão Què ngồi im lặng dưới đuôi giường, trên tay cầm một cái bát thật to, múc nước từ một cái xô để cạnh chân giường và uống hết bát này đến bát khác và hình như đã uống no nước, lão ta hắt xì hơi và nấc liên tục… Uống nhiều nước cũng có thể khiến người ta say.

Sau đó, tôi nghe lão Què lớn tiếng hỏi:

- Cái mặt của mày của tao đâu rồi? Mày còn cái mặt không? Tao còn cái mặt không? Từ nay về sau, tao làm sao ra khỏi nhà được đây? Hay là tao lúc nào cũng phải đeo cái khẩu trang thật to? Cái mặt tao không còn nữa rồi, nó chẳng hơn gì cái mông đít. Tao phải đi mài dao cái đã, tao sẽ mài thật nhanh, giết mày trước rồi đến lượt ba đứa nhóc này, như thế là xong xuôi!

Nói đến đây, đột nhiên lão Què nhảy phốc xuống giường và lúc ấy, không hiểu sao hành động của lão ta lại nhanh một cách không bình thường, co cái chân què lên, đứng trên cái chân lành lặn còn lại giống con gà trống đứng trên một chân theo thế “kim kê độc lập” trong võ thuật:

- Ai bảo tao không đứng thẳng được hả? Tao có thể đứng thẳng. Mẹ kiếp! Tao đứng thẳng được, tao vẫn đầu đội trời chân đạp đất. Đại Quốc, tìm cho tao hòn đá mài rồi đem con dao chặt củi lại đây… – Lão cố ý gào lên thật to và hình như là muốn để cho người ta nghe thấy.

Ba đứa Quốc bị lão Què dọa đến khiếp đảm, kéo nhau chụm vào một xó nhà run lẩy bẩy…

Sau đó thì yên lặng kéo dài đến khoảng nửa đêm, lão Què đột nhiên lạch cà lạch cạch đến bên đầu giường bà Sâu đang nằm nói:

- Tao sẽ giết mày. Đúng là tao đang muốn giết mày… – Nói xong, lão ta đi một vòng trong phòng, hỏi – Còn có gì ăn không?

Bà Sâu vẫn nằm trên giường, không nói.

- Bỏ! Tao đã nói bỏ là bỏ – Lão Què gằn giọng – Cho dù phải sống một mình cả đời, tao cũng không cần thứ đàn bà như mày.

Lúc này bà Sâu mới lên tiếng:

- Tôi đi thì bọn trẻ sống thế nào?

Lão Què lại tiếp tục nốc một bát nước, uống xong thì vất cái bát vào chiếc xô, quát:

- Cút! Mày cút khỏi nhà tao, dẫn theo ba đứa này… Tao không nuôi nổi bọn chúng…

- Người ta thường nói, mua được lợn thì phải làm được cái chuồng, cưới được vợ thì phải lo được cái ăn cho vợ con. Ông thì làm được cái gì?

- Tao bóp cổ mày chết bây giờ!

- Bóp đi! Ông bóp cổ cho tôi chết đi, mọi việc coi như xong! Hai mươi ngày kể từ khi mọi việc xảy ra, bà Sâu không ra khỏi nhà nhưng mọi người đều nói không phải là bà ta xấu hổ mà vì do mặt bà ta chỗ xanh chỗ tím, đầu sưng vù trông giống như cái bánh bao. Ba đứa Quốc, một đứa năm tuổi, một đứa bảy tuổi, một đứa mười tuổi, trong đó có thằng Đại Quốc đã biết mọi chuyện và trở thành một thằng bé độc ác. Nó thường hay đứng trước sân, nói một cách căm hận: Chết đi! không chết quách đi cho rồi… – Không biết thằng nhỏ này muốn ai chết, có điều, từ đó trở về sau, chẳng có đứa nào gọi bà Sâu bằng mẹ cả, tuyệt đối không gọi, khi cần phải gọi bà Sâu thì đành ngắc ngứ trong cuống họng mà kêu “này” một tiếng thôi.

Một tháng sau, khi đã có thể bò dậy khỏi giường, có thể đi lại, bà Sâu dùng khăn trùm kín mặt vịn tay đi men theo các bờ tường trong thôn. Đúng là bà ta đã ốm yếu, đã già đi rất nhiều. Đám đàn bà trong thôn trông thấy bà Sâu, ánh mắt của họ vẫn toát ra những tia nhìn căm tức, không ai quan tâm bà ta như thế nào. Có điều, những gì có thể mọc lên từ đất, có thể nhặt được, ngắt được là bà ta vẫn cứ làm.

Lúc ấy, tiếng xấu về bà Sâu đã đạt đến cực điểm. Cánh đàn ông trong thôn chẳng ai dám nói chuyện với bà ta. Trên đường, hễ có ai đó trao đổi vài lời với bà Sâu là ngay lập tức, người ta nhổ nước miếng phì phì.

Tất cả những gì diễn ra trong thôn đều có thể lan truyền, có thể rất nhanh nhưng cũng có thể chậm. Đặc biệt là cánh đàn bà, những lời bàn tán, bình phẩm thậm thọt của họ gây ảnh hưởng không ít đến cuộc sống và hòa khí ở trong thôn.

Có một thời gian khá dài, mỗi khi từ trường về nhà, ba đứa Quốc của bà Sâu không đứa nào là không có một vài vết xước, vết thâm trên cơ thể. Bà Sâu rất lấy làm lạ, hỏi:

- Lại đánh nhau nữa à?

Cả ba đứa nhỏ không thèm trả lời… Ban đầu, bà Sâu cũng không để ý lắm, có lẽ bà ta cho rằng bọn trẻ con nông thôn đứa nào mà chẳng lăn lê bò toài trên đường, gai góc cào, đá sỏi đâm cho nên chuyện trầy da sưng đầu là chuyện bình thường. Trẻ con nhà nào mà chẳng nghịch ngợm?

Có điều, một ngày nọ, khi bà Sâu vừa đi ra đến đầu làng thì phát hiện có người đặt hai con lăn nhỏ ở ngay giữa đường, trên hai con lăn ấy có một cây sậy vắt ngang, ba đứa Quốc của bà ta, với cặp sách đeo trên lưng từng đứa từng đứa một bò chui bên dưới cây sậy. Bà Sâu kêu lên một tiếng rồi nhảy bổ tới, sau đó lớn tiếng hỏi:

- Ai bắt con tôi làm thế này? Đúng là khinh người quá sức! Chung quanh là một đám học sinh, tất cả đều đang ngoác miệng cười đến tận mang tai… Khi bà Sâu nhảy bổ tới, bọn chúng đồng loạt giải tán. Bà Sâu chụp lấy vành tai của Đại Quốc, quát lớn:

- Ai bảo chúng mày chui qua?

Đại Quốc không nói một tiếng nào.

Nhị Quốc không nói một tiếng nào.

Tam Quốc cũng không nói một tiếng nào cả.

Sau đó, vì bà Sâu cứ hỏi dồn, Tam Hoa bật khóc nói rằng, có một thằng tên là Tí Liêm (thằng nhóc này là con thứ hai của chủ nhiệm trị an, nó có thằng anh tên là Tí Đôn) bị mất một cái tẩy mới nghi ngờ là thằng Đại Quốc lấy trộm, do vậy mới gọi một đám học sinh lại, nói mẹ thằng Đại Quốc là kẻ trộm chuyên nghiệp nên mới dạy dỗ cho con để nhanh chóng trở thành kẻ trộm nhằm nối dõi… Đại Quốc đã đánh nhau với bọn nhóc này mười mấy lần nhưng vì sức yếu thế cô, bọn chúng hè nhau đánh Đại Quốc bầm mình bầm mẩy, do đó thằng bé đành phải “đầu hàng”.

Bà Sâu biết, tất cả chuyện này đều do cái miệng của cánh đàn bà trong thôn mà ra và bà ta không có cách nào để đối phó với bọn họ. Chồng bà ta cũng chỉ là một lão què, cũng đã từng bị người trong thôn chế nhạo, làm nhục… Do đó, bà Sâu chọn một cách đối phó vô cùng cực đoan: bà ta cầm một chai thuốc trên tay, bên trong chứa đầy “Bát bộ đoạn trường tán” – “Bát bộ đoạn trường tán” là thuốc diệt chuột. Bà tay kẹp chai thuốc sau lưng đến thẳng cơ quan của đại đội, nói với dượng tôi:

- Không phải là ông đang cần “nói chuyện” với tôi à? Ông nói sao cũng được, miễn là đừng để mọi người khinh bỉ con cái tôi.

Dượng tôi vô cùng khó xử, lúng búng nói:

- Cô đừng nói bậy… Ai cần nói chuyện với cô?

- Ông chưa nói gì cả, ông chê tôi bẩn. Tôi thề là đã từng “nói chuyện” với chủ nhiệm trị an.

- Thế… cô đã… nói chuyện gì với ông ấy? – Dượng tôi càng lúng túng, lắp bắp.

- Tôi chỉ là một hạt đậu đen, cho dù có nghiền có xay gì cũng không thể làm thành đậu phụ nhưng cũng có thể hòa thành nước để uống. Tôi không còn có cách nào khác. Tôi không cần cái mặt này nữa, nhưng con tôi thì chúng cần cái mặt của chúng. Bữa nay tôi đã tắm rửa sạch sẽ rồi, ông có cần “nói chuyện” không?

- Cô nói rõ ra đi, suy cho cùng thì là chuyện gì?

- Chủ nhiệm trị an coi thường thôi, con ông ấy cũng coi thường người khác… Ông có quan tâm không?

- Cô bảo tôi quan tâm chuyện gì?

Lúc này bà Sâu mới đưa tay ra, lắc lắc chai thuốc trong tay rồi đưa lên cao, nói:

- Ông có tin không, nếu ông không quan tâm, tôi dốc cạn chai thuốc này vào bụng, chết ngay trước cổng đại đội để ông và mọi người thấy…

Dượng tôi đã hoảng sợ, xua tay:

- Đừng, cô đừng làm thế. Cô nói đi!

Sau khi bà Sâu bỏ đi, dượng tôi gọi chủ nhiệm trị an đến chửi cho một trận té tát… Tiếp theo, ông gọi tất cả trẻ con trong thôn lại, nghiêm khắc răn đe cho một đỗi. Trong một khoảng thời gian khá dài sau đó, dượng tôi bất quản nắng mưa, mỗi khi đến giờ tan học đều ra đứng ở đầu làng… Nhờ vậy mà bọn trẻ không dám làm loạn nữa.

Mùa hè năm ấy, khi bọn trẻ con đang trong kỳ nghỉ hè, Đại Quốc đột nhiên biến mất… Nó mới hơn mười tuổi, sau khi nó bỏ đi ba ngày, bà Sâu chạy đôn chạy đáo khắp nơi để tìm kiếm… Sau đó, có một tin từ huyện nhắn về là Đại Quốc đang lảng vảng chung quanh ga tàu hỏa và lén lút lên tàu, nói muốn đi Ô Lỗ Mộc Tề, bị nhân viên đường sắt chộp được và giao cho cảnh sát ga… Lại là dượng tôi phải đạp xe lên tận huyện để đưa nó về. Dượng tôi hỏi:

- Thằng chó con này, mày đi Ô Lỗ Mộc Tề làm gì?

Đại Quốc không nói năng gì, dượng tôi nói tiếp:

- Ô Lỗ Mộc Tề xa lắm, đâu phải là chỗ để cho mày đến. Mẹ mày đang phát điên ở nhà, mày có biết không?

Đại Quốc chỉ liếc nhìn dượng tôi, ánh mắt đầy vẻ hằn học và có pha chút tà độc.

Lúc Đại Quốc thi đỗ vào Trường Trung học số Một ở huyện cũng là thời điểm bà Sâu bắt đầu cải tà quy chính.

Bình thường thì Đại Quốc rất ít nói, gương mặt lúc nào cũng buồn buồn, nhưng có điều nó biết cách phát tiết sự thù hận. Một đứa trẻ mà biết phát tiết sự thù hận thì không có chuyện gì mà nó không thể làm được. Trong toàn bộ học sinh của thôn tốt nghiệp lớp chín năm ấy, chỉ có mỗi một mình Đại Quốc thi đỗ vào Trường Trung học Số Một. Bà Sâu cực kỳ hưng phấn, gặp ai cũng khoe: Thằng Quốc, thằng Đại Quốc nhà tôi đã đỗ vào trường trung học!

Trong ký ức của tôi thì Đại Quốc nhỏ hơn tôi bảy tuổi, năm nó thi đỗ vào Trường Trung học Số Một thì tôi được dượng tôi thông qua các mối quan hệ, giới thiệu đảm nhận dạy một số tiết ở trường này. Tôi thấy bà Sâu ngay trước sân trường. Vóc người bà ta nhỏ thó, lại mang trên lưng một chiếc túi bên trong toàn là khoai vừa mới luộc chín đang bị vây quanh giữa một đám học sinh cười cười nói nói râm ran. Sau đó tôi mới biết, bà Sâu mang túi khoai bước vào bên trong sân trường thì gặp đứa học sinh nào cũng hỏi đầy vẻ kiêu ngạo: Có biết Đại Quốc của cô không? Có trông thấy Đại Quốc của cô không? Con cô tên Đại Quốc, chữ Quốc trong “quốc gia” ấy!

Trường Trung học Số Một của huyện có một tòa nhà hai tầng màu xanh, ngói đỏ. Tòa nhà này được gọi là “Nhà con giun đất” (tôi cũng không hiểu vì sao nó lại có cái tên này). Trước tòa nhà con giun đất có một sân vận động. Trên một góc của sân vận động, một đám học sinh nghịch ngợm đang vây quanh bà Sâu, hỏi với giọng châm chọc: Con cô tên Quốc? Bà Sâu nói: Đúng rồi, Quốc, Quốc trong “quốc gia”, thằng Quốc nhà cô là học sinh ở đây, mới thi đỗ. Thế là bọn học sinh đồng thanh gào lớn: Quốc ơi! Quốc gia ơi! Đại Quốc ơi! Mẹ Quốc gia đến đây này!

Sau đó, đám học sinh nghịch ngợm này đưa bà Sâu đi ra phía sân sau, rồi bọn chúng đưa bà ta đi khắp nơi, lúc thì nói thằng Quốc đang ở dãy trước, lúc thì nói đang ở dãy sau…, thế là cứ đi từ dãy trước qua dãy sau, rồi lại từ dãy sau qua dãy trước…, kèm theo mỗi bước chân là những tràng cười khoái trá vang lên. Bà Sâu theo chân bọn trẻ con đi hết dãy này sang dãy nọ nhưng cũng không tìm được Đại Quốc. Cuối cùng, cô nhân viên đánh kẻng trong trường cảm thấy bất nhẫn mới đưa bà Sâu đến tòa nhà con giun đất, định đưa lên tầng hai. Có điều, khi đến chân cầu thang, bọn học sinh nghịch ngợm lại đồng thanh hô lớn: Quốc, Đại Quốc, Quốc gia… Mẹ Quốc gia đến đây này!... Thật không ngờ, khi bà Sâu đang dò dẫm những bước chân leo lên cầu thang phía bên trái thì Đại Quốc đã nghe thấy tiếng gào của bọn học sinh, nó chỉ ló đầu qua lan can tầng hai nhìn một thoáng rồi sau đó biến mất không thấy tăm hơi đâu nữa.

Cho đến khi tôi gặp bà Sâu thì bà ta vẫn đứng trên hành lang tầng hai trông thật đáng thương giữa đám học sinh. Có đứa vẫn còn lớn tiếng hỏi: Quốc, đúng không? Hình như bà Sâu cũng biết là bọn trẻ con đang trêu chọc mình nhưng vẫn cứ trả lời một cách nghiêm túc: Đúng, Quốc, Đại Quốc, Quốc trong “quốc gia”. Thế là cả nhóm học sinh đồng thanh hô lớn: Quốc, Đại Quốc, Quốc gia! Mày đâu rồi? Mẹ mày đang tìm mày. Quốc, Đại Quốc! Quốc gia ơi!... Lời hô này khiến bọn trẻ con cả dãy phòng học túa ra hành lang, đồng loạt cười rộ lên vô cùng khoái trá.

Đại Quốc sợ xẩu hổ với bọn học sinh nên đã trốn tiệt.

Nói một cách thành thật, tôi cũng là thằng thích sĩ diện. Nhìn bọn học sinh trêu chọc bà Sâu như đang đùa nghịch với một con khỉ, tôi cũng thấy rất bất nhẫn. Khi trông thấy tôi, bà Sâu phóng tới, liên mồm gọi cái tên thuở nhỏ của tôi; Tiêu, Tiêu… Không phải thằng Tiêu đó sao? Thằng Quốc nhà cô đâu?... Khi tôi mặt dạn mày dày dẫn bà Sâu đến lớp học của Đại Quốc, chờ mãi cho đến khi tiếng kẻng báo hiệu vào học tiết mới vang lên mà nó vẫn không hề xuất hiện, tôi đành phải dẫn bà ta rời khỏi khu phòng học đưa về chỗ ở tạm của mình. Tôi bảo bà Sâu đặt túi khoai xuống nhưng bà ta không chịu và cứ thế, tiếp tục đeo cái túi ấy đi ra cổng trường và tiếp tục chờ.

Bên cạnh Trường Trung học Số Một, chỉ cách một bức tường rào là một công viên nhỏ, trong công viên có một cái hồ nước nho nhỏ trực tiếp lấy nước từ sông Dĩnh Thủy vào có tên là Hồ Mộng. Sát bên bờ của Hồ Mộng là một con đường nhỏ được lát gạch nung, nối liền với con đường này là một quả đồi thấp, trên đỉnh đồi có một ngôi đình nhỏ hình bát giác. Đây là nơi duy nhất để người dân phố huyện đến dạo mát trong cái thị trấn này. Đại Quốc trốn ở trong ngôi đình bát giác ấy và khi tôi tìm thấy nó thì mặt trời cũng vừa lặn, tôi nói: Đại Quốc, mẹ mày đến thăm này kìa. Đại Quốc đứng dậy, chạy ra khỏi ngôi đình và tôi nghĩ trong bụng, chắc là thằng nhóc này đã hối hận và chạy đi tìm mẹ. Nhưng nó dừng lại ở một gốc cây, đái một bãi rồi quay lại nhìn tôi, nói giọng lạnh băng:

- Mặc xác cái con rùa rụt cổ chết tiệt ấy đi!

Tôi sững sờ, không tin vào tai mình, hỏi lại:

- Mày nói ai thế? Ai là con rùa rụt cổ chết tiệt? Mẹ mày à?

Thằng nhóc ngẩng đầu nhìn tôi, nói:

- Bà ấy làm cho anh em tôi mất mặt, bà ấy không phải mẹ tôi.

- Mẹ mày mang thức ăn đến cho mày đấy…

Mặc tôi nói, Đại Quốc kéo quần lên, quay về lại cái đình, ngồi trên lan can bằng gỗ, đôi mắt nhìn về phía xa xa.

Tôi cũng nhẹ nhàng đến ngồi xuống bên cạnh, vỗ vai nó:

- Đại Quốc à…

Đột nhiên, thằng bé ngước nhìn tôi, hỏi:

- Anh biết Ô Lỗ Mộc Tề ở đâu không?

- Tân Cương Qurban Tulum? (sách giáo khoa tiểu học có giảng về nhân vật này).

- Ô Lỗ Mộc Tề ở đâu?

- Mày muốn đi Ô Lỗ Mộc Tề à? Xa lắm…

- Cậu thằng Nhị Thuyên nói ở Ô Lỗ Mộc Tề đất rộng người thưa, muốn đái muốn ỉa chỗ nào cũng được… Nếu tôi có người thân ở đó, tôi đã chạy đến đó từ lâu rồi.

Ngày ấy, những người có ý định trốn chạy khỏi nông thôn vùng bình nguyên để đi kiếm ăn nơi khác thì đích đến đầu tiên mà họ nghĩ tới sẽ là Ô Lỗ Mộc Tề. Nhưng Ô Lỗ Mộc Tề xa lắm, chỉ là một sự chọn lựa khi mà họ không còn con đường sống ở nơi chôn nhau cắt rốn nữa. Còn nói “muốn đái muốn ỉa chỗ nào cũng được” chẳng qua cũng chỉ là một cách nói để thể hiện ước mơ được tự do mà thôi, lại còn có nho Ô Lỗ Mộc Tề là mơ ước của bao người…

Trời đã bắt đầu tối dần, học sinh con em thị trấn đều đã về nhà, lúc ấy tôi mới xốc nách Đại Quốc đứng dậy. Nó rất miễn cưỡng, chậm chạp trèo qua bức tường công viên và dưới sự kèm cặp của tôi, từng bước từng bước đi về cổng trường… Bà Sâu vẫn đứng chờ nó ở đó.

Đại Quốc đưa mắt nhìn chung quanh, thấy không có ai bèn bước đến bên cạnh bà Sâu, giật lấy chiếc túi trên vai bà ta, nói với giọng hết sức cay độc:

- Ai bảo bà đến đây? Ai bảo bà đến đây hả? Bà Sâu lắp bắp trông thật tội nghiệp:

- Mẹ… mẹ đem thức ăn đến cho con.

- Đi về! Đi về mau! Đừng bao giờ đến nữa!

- Khoai vừa với luộc xong, mẹ mang đến cho con. Sao thế? Đại Quốc trừng mắt nhìn bà Sâu, nói:

- Khi còn ở trong thôn, bà đã làm mất mặt anh em chúng tôi chưa đủ sao mà còn chạy đến đây làm trò cười cho bọn trẻ con thế? Bà đến đây nói những gì? Tôi vẫn còn chưa chết đói cơ mà…

Bà Sâu nhìn sắc mặt của đứa con trai, cảm thấy có chút oan ức:

- Mẹ chẳng nói gì cả…

- Bà đến đây làm gì? Bà muốn tôi xấu hổ mà chết sao?

… Bà Sâu há hốc mồm nhìn trâng trâng vào thằng con trai, sau đó thò tay vào túi áo lấy ra một chiếc khăn tay nhàu nát bẩn thỉu, mở ra lấy nhúm tiền lẻ đưa cho Đại Quốc, nói:

- Mẹ mang đến cho con năm đồng, là tiền bán đậu, lạc… Đại Quốc giật mấy đồng bạc trong tay bà Sâu cho vào túi mình, liếc nhìn bà Sâu rồi nói với giọng lạnh tanh:

- Tôi cảnh cáo bà, lần sau đừng đến nữa.

- Thế… con sẽ ăn bằng gì?

- Bà không cần quan tâm.

- Con trai… mẹ biết, mẹ biết… đã làm con xấu hổ.

- Nhớ kỹ, không được đến nữa.

Bà Sâu nhìn tôi như muốn cầu cứu rồi nhìn thằng con trai, nói như muốn khóc:

- Cháu Tiêu, cháu nghĩ coi, nó không cho cô đến, nó lấy tiền đâu mà ăn cơm?

Đại Quốc bật khóc một cách hết sức đột ngột:

- Bà dám đến đây lần nữa, tôi bỏ học luôn cho mà xem! Bà Sâu vẫn cố bám víu, nói một cách hết sức cẩn thận:

- Thế thì, lần sau mẹ đến, mẹ chỉ đứng ở ngoài đầu cầu thôi, có được không?

Đại Quốc quay đầu đi thẳng. Bà Sâu bật khóc, đôi vai rung rung:

- Con trai, đừng oán trách mẹ. Tất cả đều do mẹ không tốt… Theo tôi biết thì từ đó trở về sau, mỗi tuần bà Sâu đến chỗ Đại Quốc một lần và lần nào cũng vậy, mang theo một túi bánh bao đứng ở đầu cầu chờ Đại Quốc tan học ra lấy. Và lần nào cũng thế, Đại Quốc giật túi bánh bao từ tay bà Sâu rồi lầm lũi bước đi, không nói lời nào.

Vào một năm nọ, khi tuyết đang rơi đầy trời, tôi gặp bà Sâu ngay tại đầu cầu, trong tay bà ta là một giỏ bánh bao, ngoài ra còn có một hộp dưa cải mặn do chính tay bà ta làm. Tôi cưỡi chiếc xe đạp cà tàng của dượng tôi ngày xưa leo lên cầu, khi nhìn thấy bà Sâu, tôi ấn mấy hồi chuông rồi đưa tay vẫy một cái như chào hỏi. Khi tiếng chuông vang lên, tôi thấy bà ta đưa mắt nhìn dáo dác rồi ngồi thụp xuống đất. Ngồi dưới đất rồi, bà Sâu còn ngước mắt nhìn chung quanh như sợ có ai đó trông thấy mình. Khi đã nhận ra tôi, bà ta thở một hơi dài rồi hỏi:

- Thằng cháu Tiêu, có thấy thằng Quốc nhà cô không?

- Sao cô lại ngồi ở đây?

- Cô đến đưa bánh bao cho thằng Quốc, mỗi tuần đưa một lần.

- Sao cô không vào trong trường?

- Không vào, vào chỉ làm trò cười cho bọn trẻ.

- Cô đưa cho cháu, cháu đưa cho thằng Quốc.

- Không được đâu. Thằng Quốc nhà cô học hành ra sao?

- Kết quả học tập khá tốt, là một trong mười đứa đứng đầu lớp.

Lúc này tôi mới thấy bà Sâu nở nụ cười, nói:

- Cháu bận thì đi đi, cô chờ ở đây cũng được.

Khi tôi quay người định leo lên xe đạp thì bà Sâu chạy tới mấy bước, nói nhỏ:

- Cháu gặp thằng Quốc thì chớ có nói là đã gặp cô ở đây.

Nguyên nhân để bà Sâu cải tà quy chính là từ những đứa con của bà ta. Lúc ấy, cả ba đứa đều không gọi bà ta bằng mẹ, đặc biệt là Đại Quốc, chỉ cần trông thấy bà Sâu là mũi của nó đã khịt khịt hoặc ho khan với thái độ đầy miệt thị… Điều này khiến bà Sâu cảm thấy mủi lòng. Đúng rồi, bọn trẻ trong nhà đều đã lớn, không muốn nghe thêm những lời ong tiếng ve về mẹ mình. Nhất định là bà Sâu đã nhận thấy điều gì đó từ trong ánh mắt của những đứa con.

Khi Nhị Quốc vào trung học, lão Què chết.

Lão Què chết rất nhanh. Cái chân của của lão Què bị tàn phế từ khi lão còn nhỏ, đến lúc này nó bắt đầu hành hạ lão, đã sưng tấy lên và có rất nhiều những mụt nhọt to tướng nổi lên, sưng mủ và chảy nước. Ban đầu, lão Què cũng chưa để ý lắm, sau đó mới thấy đau thì tình hình đã vô cùng nguy ngập, không thể đứng lên được nữa. Bà Sâu bỏ lão lên xe kéo đưa thẳng lên huyện và kết quả khám nghiệm của các bác sĩ ở bệnh viện huyện là lão đã bị ung thư xương.

Lão Què cười khi nghe bác sĩ báo tin này, nói với bà Sâu bằng một giọng hết sức lạnh lẽo: Đừng có mà lặng người đi như thế. Về thôn mà mượn ít tiền đi…

Lão Què biết một cách rõ ràng tiếng tăm của bà Sâu ở thôn quá sức tệ hại, khó lòng mượn được tiền của ai, nhưng lão vẫn cố ý nói ra câu này. Sau khi nói xong, lão ta nhìn bà Sâu một cách đắc ý. Cũng rất lâu sau này tôi mới biết được rằng, xương của lão Què mắc ung thư nhưng gan ruột của lão cũng đã mắc ung thư từ lâu lắm rồi. Có lẽ, lão đã chịu đựng dư luận quá lâu rồi, những lời đàm tiếu phỉ nhổ của mọi người đã ẩn tàng trong gan ruột lão lâu nay, đốt cháy lục phủ ngũ tạng của lão. Trong những ngày gần đây, gan ruột lão chỉ chứa toàn những ác ý và độc khí, cho nên lão nói thêm: Tao mà chết đi thì mày cứ đi bước nữa, tìm cho được một thằng chồng cho ra thằng chồng nhé.

Nghe lão Què nói thế nhưng bà Sâu lại không để tâm, đứng bật dậy, nói lí nhí:

- Tôi đi mượn tiền đây, tôi về nhà cha mẹ… Lúc này, giọng của lão Què có phần dịu lại:

- Thôi, bỏ đi, đừng mượn nữa, đi về đi.

- Nhớ nhé, bảo người ta truyền cho bình nước…

- Đừng mượn tiền nữa!

- Nhưng vẫn phải truyền nước…

- Nếu bà vẫn còn xem tôi là một thằng đàn ông của mình thì hãy xào cho tôi một nồi “tinh tinh”…

- Thèm rồi à?

Lão Què chỉ ậm ừ.

- Ông chờ nhé.

Bà Sâu đã định về nhà cha mẹ đẻ mượn tiền, nhưng khi đi ngang qua Trạm Phòng dịch huyện thấy người ta đang đứng sắp hàng bán máu… Thế là bà ta nhập vào hàng và bán được hai trăm sáu mươi đồng tiền máu. Cầm hai trăm sáu mươi đồng trong tay, bà Sâu quày quả quay trở lại bệnh viện, thở gấp, nói: Truyền nước, có tiền truyền nước rồi. Nhưng khi hỏi đến tiền viện phí thì tiền đặt cọc cũng đã đến ba nghìn. Lão Què nói: Không điều trị nữa. Trong tay bà có bao nhiêu? Bà Sâu nói: Hai trăm sáu, nhưng tôi còn có thể kiếm được nữa. Lão Què nói: Về!

Trên đường về nhà, lão Què nói thích ăn “tinh tinh”. “Tinh tinh” là một món xào lẫn lộn giữa ba thứ mầm đậu xanh, bột khoai và quả hồng, cho vào rất nhiều dầu, vị ngòn ngọt, là món mà lão Què thích nhất xưa nay Bà Sâu dừng đẩy xe, hỏi:

- Ăn cái gì?

- Tinh tinh.

- Trong nhà không còn mầm đậu.

- Bà đi ăn trộm lần nữa vậy.

Bà Sâu đặt càng xe xuống, chạy thẳng xuống đám ruộng đậu ven đường… Một đỗi sau, bà ta quay lại, hai tay vẫn trống không, nói:

- Bố mấy đứa nhỏ à, ăn trộm một lần nữa cũng chẳng thấm vào đâu, nhưng tôi sợ lại quen tay, thu về không được nữa… Tôi đã hứa với mấy đứa nhỏ…

Lão Què nói một cách cay độc:

- Cục cứt! Mày trong sạch quá!

- Trong sạch cái gì?

- Tác phong…

Thế là, bà Sâu mím miệng nghiến răng đi theo con đường trong sạch… Cuối cùng thì bà ta cũng nói:

- Tôi thay đổi rồi, thay đổi thật rồi!

Lão Què vẫn cay nghiệt:

- Tao không tin! Mày thề cho tao nghe…

- Tôi mà nói một câu không thật thì thiên lôi đánh chết tươi ngay trước mặt ông!

Sau khi đưa lão Què về đến nhà, bà Sâu muốn điều trị cho lão bằng phương thuốc dân gian. Nghe nói ăn bò cạp còn đang sống có thể trị được ung thư xương, bà Sâu bảo ba đứa Quốc cứ mỗi buổi tối là đi lục lọi trong những căn nhà bỏ hoang để tìm bò cạp… Khi con người cận kề với cái chết thì lại rất ham sống, Lão Què tuy ngoài miệng nói là căn hận cuộc sống này nhưng thực ra là lão vẫn còn đang muốn sống, đành nhắm mắt nhai nuốt không biết bao nhiêu là bò cạp còn đang sống, nhai nuốt đến độ răng nướu miệng lưỡi đều sưng tấy lên nhưng cuối cùng vẫn không thấy khá hơn tí nào, sự đau đớn càng ngày càng dữ dội hơn. Cuối cùng, lão Què nhắm mắt lại và kiên quyết không ăn bò cạp nữa:

- Đi! Kiếm về đây cho tao một mâm bánh bao nhân thịt. Từ nay về sau, mỗi ngày cho tao một mâm bánh bao nhân thịt, một chai rượu. Lâu nay tao chỉ biết uống nước lạnh, ngán rồi.

Sau đó, ngày nào lão Què cũng chống gậy ra ngồi ở đầu làng nói chuyện tán gẫu với mọi người. Những gì mà lão ta nói về bà Sâu đều là lời của người trong thôn nói về bà ấy, nói xong thì cười hi hí. Thậm chí lão Què còn nói, ba đứa Quốc ấy chưa chắc đã là con của lão. Người trong thôn nghe lão Què nói thế thì bảo: Đừng nói bậy, không phải của ông thì là của ai? Lão nói: Khó nói lắm. Nói xong thì lại cười hi hí. Kỳ thực là lão đặt chuyện để đỡ sốt ruột khi phải chờ được ăn bánh bao nhân thịt và chai rượu. Mỗi ngày, bà Sâu phải vượt qua mười tám cây số để lên đến tận huyện mới mua được bánh bao nhân thịt bọc trong lá sen nóng hôi hổi về cho lão Què, được như thế mười ngày thì lão Què tắt thở.

Biết mình sắp chết, lão Què gọi Đại Quốc, Nhị Quốc, Tam Quốc đến trước mặt, nói như trăng trối:

- Kiến đang cắn trong bụng, trong xương bố, đau lắm, đúng là đau lắm. Bánh bao rất ngon, rất thơm. Mẹ chúng mày chẳng còn nợ gì bố nữa. Mười ngày, mẹ chúng mày đã cho bố ăn mười mâm bánh bao nhân thịt. Cứ coi bố là người có phúc.

Cho dù mẹ chúng mày có không tốt đến chừng nào thì vẫn cứ là mẹ, bây giờ chúng mày nể mặt bố, gọi một tiếng mẹ xem nào…

Đại Quốc, Nhị Quốc và Tam Quốc hình như đồng loạt há miệng muốn gọi mẹ nhưng tất cả đều gọi không nên tiếng. Bà Sâu nói:

- Thôi, ông đừng làm khó mấy đứa nữa, không gọi mẹ thì không gọi, không sao cả.

Nhưng lão Què vẫn thều thào:

- Gọi ngay, phải gọi mẹ ngay.

Tam Quốc gọi trước:

- Mẹ!

Nhị Quốc gọi một cách hàm hồ:

- M... ẹ...

Đại Quốc không lên tiếng. Nó không thể gọi được nhưng mũi nó khịt khịt, cứ cho là nó đã gọi… Chỉ cần như thế, bà Sâu cũng đã mãn nguyện lắm rồi, hai tay ôm lấy mặt, khóc nấc.

Giọng lão Què đầy uy quyền, tràn trề:

- Khóc cái gì, tao đã chết đâu… Trước khi chết, lão Què còn nói:

- Phải chi có một bát tinh tinh xào…

- Tôi đi mượn một ít mầm đậu…

- Không cần nữa, bánh bao nhân thịt vẫn rất ngon… Trong đám tang lão Què, căn cứ vào ý kiến đề xuất của dượng tôi, thôn đã đồng ý chặt hai cây ngô đồng, xẻ ra ghép lại thành một cỗ quan tài cho lão Què. Suy cho cùng thì việc cho lão Què ăn bánh bao nhân thịt trong mười ngày cuối đời không phải là không có ích, thái độ của người trong thôn đối với bà Sâu đã có ít nhiều thay đổi, nói tuy bà ta sống không tốt với chung quanh nhưng đối xử với lão Què không hề tồi. Cho nên, sau khi chôn cất lão Què xong, người trong thôn cũng chẳng ghẻ lạnh với bà Sâu nữa. Vả lại, Đại Quốc cũng đã lớn, theo lệ làng thì mọi việc trong nhà phải giao cho nó trông nom. Có điều, sau khi đám tang hoàn tất, ngay trong đêm ấy đã không còn thấy bóng dáng của Đại Quốc đâu nữa, từ đó trở về sau, người ta không hề thấy nó quay lại thôn lần nào.

Sau khi lão Què chết, Nhị Quốc vào trung học, bà Sâu còn đi bán máu hai lần nữa để nộp học phí cho Nhị Quốc. Cũng giống như Đại Quốc, Nhị Quốc không cho phép bà Sâu đến trường gặp nó. Không cho thì không đi, ban đầu bà Sâu cũng mang bánh bao đến đứng trên đầu cầu vào mỗi chiều cuối tuần chờ Nhị Quốc đến lấy.

Trong những năm tháng ấy, bất cứ ai đi ngang qua cây cầu nhỏ đều bắt gặp một người đàn bà nhỏ thó, tay xách một chiếc túi vải đứng ở đầu cầu trong mỗi chiều hoàng hôn cuối tuần.

Đến khi Tam Quốc vào trung học, bà Sâu đã chuyển hẳn lên ở trên thị trấn.

Có thể nói, bà Sâu là người phụ nữ đầu tiên rời khỏi thôn Vô Lương. Bà ta đi nhặt phế liệu trên thị trấn.

Bà Sâu có thể trở thành một người làm “kinh tế thương phẩm” – nhặt và bán phế liệu – lý do căn bản cũng nằm ở Tam Quốc. Sau khi đứa con gái này thi đỗ vào trường trung học huyện, bà Sâu rất lo lắng cho con, sợ nó bị người ta ức hiếp, khinh rẻ nên đã đi theo nó. Trong mắt bà Sâu, Tam Hoa chính là “quốc hoa” của bà ta, là đứa con gái đẹp nhất thế gian, bà ta sợ nó gặp phải những điều ngoài ý muốn. Lại nữa, năm nào bà Sâu cũng đi lên đi xuống cái thị trấn huyện này, tuần nào cũng mang thức ăn đến cho hai đứa Đại Quốc và Nhị Quốc nên đã làm quen vói một lão già chuyên thu mua phế liệu. Lão này nói, đi nhặt phế liệu ở thị trấn cũng có thể kiếm được khối tiền. Thế là, sau khi suy nghĩ mấy ngày, bà Sâu mò lên thị trấn làm công việc nhặt đồng nát.

Nghe người ta nói, khi Tam Hoa học trung học, Đại Quốc cũng đã có công việc, đã có lương, hoàn toàn có thể chiếu cố đến gia đình. Có điều thằng nhỏ này chẳng đưa cho bà Sâu một xu nào. Không những không giúp cho gia đình được một xu mà ngay cả mua một chiếc bánh bao cho em cũng chẳng hề có. Sau khi tốt nghiệp sư phạm, Đại Quốc đã có ý định xin đi dạy ở Ô Lỗ Mộc Tề vì muốn tránh cái gia đình của mình càng xa càng tốt. Có điều, ý định của thằng nhỏ này không thành hiện thực. Ban đầu, nó được điều động về dạy tại một trường ở một vùng nông thôn khá xa, lương bổng cũng thấp nên cũng chẳng có điều kiện giúp đỡ gia đình, coi như bỏ qua. Nhưng cả sau khi được điều động về huyện, nó cũng chẳng thèm quan tâm gì đến gia đình. Cứ như thế, Đại Quốc muốn đoạn tuyệt với quá khứ, với gia đình và với cả quê hương của nó.

Nghe người ta nói, Đại Quốc được điều động về huyện là nhờ dựa vào chút “ánh sáng” của bố vợ. Đứa con gái vợ Đại Quốc nguyên là bạn học của nó khi còn ở trường sư phạm, bố đứa con gái này lại là Phó Trưởng phòng Giáo dục huyện, chính vì vậy mà nó được điều động về huyện để nhận công tác tại Trung tâm Nghiên cứu giáo dục trực thuộc Phòng Giáo dục huyện, trở thành cán bộ nhà nước. Không những không về thôn mà ngay cả chuyện cưới vợ, nó cũng chẳng cho ai biết… Ban đầu, nó ở trong nhà bố vợ tại phía Đông thị trấn, sau đó thì được phân phối nhà theo tiêu chuẩn.

Những năm tháng ấy, bà Sâu vẫn đi gom nhặt, mua bán phế liệu trong thị trấn. Rồi rất đột ngột có một ngày, khi đang rao lanh lảnh câu quen thuộc: “Ai bán nhôm nhựa, giấy báo… không?” trên đường phố, bà Sâu gặp đứa con trai cả của mình…

Nghe người trong thôn kể lại rằng, ngày ấy, bà Sâu vừa đẩy chiếc xe ba bánh vừa rao điệp khúc quen thuộc của những người thu mua đồng nát “ Ai bán… không?” trên đường phố. Có điều, trong một thoáng bất ngờ nhất, bà ấy đã nhìn thấy đứa con trai của mình mặc một bộ quần áo tây, cưỡi trên một chiếc xe đạp cũ mèm đang chạy từ phía đông đến. Bà Sâu đưa tay bụm miệng, trâng trâng nhìn theo Đại Quốc phóng xe vụt ngang mình. Nhưng rồi, Đại Quốc chưa đạp đi được bao xa và hình như đầu óc của nó đang miên man với một vấn đề gì đó nên đã đâm sầm vào một chiếc xe đạp khác. Xe của Đại Quốc bị hỏng hóc vài chỗ, nó phải dắt vào một tiệm sửa xe gần đó để sửa. Đại Quốc không nhìn thấy bà Sâu (cũng có thể là nó cố ý không nhìn thấy), bà Sâu cũng chẳng dám đi đến chỗ con mình để gọi một tiếng “con”, chỉ biết đứng sững người bên vệ đường, có điều bà ấy cố gắng nhớ địa chỉ của tiệm sửa xe. Ngày hôm sau, bà Sâu dùng những đồng tiền tích góp được sau thời gian thu nhặt phế liệu mua một chiếc xe đạp mới cho Đại Quốc, dắt đến chỗ tiệm sửa xe và chờ đợi. Cuối cùng thì bà Sâu đã gặp được đứa con trai lớn của mình.

Bao nhiêu năm rồi không gặp, thoạt trông cũng có thể nhận ra là đứa con trai đã trở thành một người có “thân phận” trong xã hội, ăn mặc rất chỉnh tề. Bà Sâu luống cuống gọi nhỏ: Quốc! Đại Quốc quay đầu lại, nhận ra mẹ mình và hình như nó có vẻ sợ hãi, đưa mắt lấm lét nhìn bốn phía rồi hỏi nhỏ:

- Bà… sao bà lại đến đây?

- Mẹ đã ở đây được mấy năm rồi, mua bán phế liệu…

Đại Quốc nhìn trâng trâng vào bà Sâu, khịt khịt mũi liên tục rồi thọc tay vào túi áo lấy ra tờ mười đồng, do dự giây lát rồi thò tay vào túi lần nữa, rút ra thêm một tờ mười đồng, tổng cộng là hai mươi đồng, tiếp tục dáo dác nhìn tứ phía mới đưa cho bà Sâu, nói nhanh:

- Cầm lấy và đi đi, đi nhanh lên.

- Đại Quốc, tiền của con con cứ cầm mà dùng, mẹ không cần tiền của con. Mẹ… mẹ đã mua cho con một chiếc xe đạp mới… Con đã là người của nhà nước rồi…

Vừa nói, bà Sâu vừa vụng về đẩy chiếc xe đạp đến trước mặt Đại Quốc. Nó nhìn chiếc xe, phân vân giây lát rồi hỏi:

- Đúng là… bà mua phải không?

Bà Sâu lôi tấm phiếu bán hàng ra, nói:

- Có phiếu bán hàng đường hoàng đây, con xem…

Đại Quốc cầm lấy xem qua, nét mặt giãn ra chút ít, hỏi:

- Nhị Quốc thế nào rồi, vẫn tốt chứ?

- Tốt, sắp tốt nghiệp rồi.

- Trung học?

- Đúng, sắp tốt nghiệp trung học.

- Còn Tam Hoa?

- Cũng rất tốt.

Đại Quốc bần thần nhìn bà Sâu, rồi lại nhìn chiếc xe mới sáng loáng phía sau lưng bà ta…, nhìn rất lâu mà chẳng nói lời nào. Cuối cùng thì Đại Quốc cũng lên tiếng:

- Tôi… sau mấy ngày nữa tôi sẽ đi công tác đến tận… Ô Lỗ Mộc Tề, lâu lắm mới quay lại…

- Yên tâm, mẹ không đến tận nhà để tìm con đâu, mẹ không muốn làm con phải xấu hổ thêm nữa đâu.

Đến lúc ấy, nước mắt đột ngột trào ra khỏi hốc mắt Đại Quốc:

- Đúng là tôi phải đi công tác ở Ô Lỗ Mộc Tề… Bà cứ chờ tôi quay về, bảo Nhị Quốc tìm tôi. Tôi sẽ nói với nó vài điều.

Sau đó thì Đại Quốc đã dắt chiếc xe mới đi, trước khi đi còn dặn dò:

- Chiếc xe cũ này hãy còn tốt lắm, dắt về đưa cho Nhị Quốc. Nhớ bảo Nhị Quốc đến tìm tôi – Dắt xe đi được mấy bước, nó còn quay đầu lại nói – Trong thị trấn có nhà tắm công cộng, đi tắm một cái đi.

Mặc dù không mấy sẵn sàng cho chuyện tắm táp nhưng cuối cùng thì chiều tối hôm sau, bà Sâu cũng đến nhà tắm công cộng trong thị trấn, sợ sệt khép nép đứng xếp hàng mua vé. Trong lúc xếp hàng, bà Sâu hỏi người đứng trước giá vé bao nhiêu, người này trả lời là năm đồng, bà Sâu thở dài than thầm: Sao mà đắt thế? Khi thấy người bán vé đưa mắt nhìn mình, bà Sâu vội vàng lên tiếng: Tôi mua, mua một vé. Khi người bán vé hỏi: Cần cao hay không thì bà Sâu nghĩ ngay đến chuyện cao thấp nên hỏi lại: Tắm mà cũng cần phải đo cao thấp à? Bà Sâu đâu có biết, người ta nói “cao” là dầu gội đầu và dầu tắm. Người bán vé nói: Cao là dầu gội đầu ấy, bà có cần không? Bà Sâu nói không cần, đã có xà phòng…

Đó là lần đầu tiên mà bà Sâu phải bỏ tiền ra để được tắm. Năm đồng để được tắm một lần đúng là quá đắt, bà Sâu cảm thấy tim nhói lên khi nghĩ đến số tiền này. Sau đó, bà Sâu nói với Tam Hoa rằng, nước trong bồn tắm ở chỗ ấy sao mà nóng, đúng là vô cùng thoải mái, suýt chút nữa thì bà ta đã ngủ quên. Đúng là tốt, tốt thật… Sau đó, có một lần quay trở lại để tắm, khi bà Sâu ngâm người trong bồn tắm, có một người tốt bụng đã nói với bà ta rằng đừng tiểu tiện khi ở trong bồn tắm, mất vệ chung chung, có điều bà ta lại thích làm chuyện này, âm ấm… Rất thích tắm nhưng hiềm một nỗi, nó quá đắt nên bà Sâu tự quy định cho mình là nửa năm tắm một lần, sau đó là ba tháng một lần và cuối cùng là mỗi tháng một lần. Mỗi ngày, sau khi kết thúc công việc và quay về chỗ trọ, việc đầu tiên của bà Sâu là nấu một nồi nước nóng rồi pha nước lạnh dội từ trên đầu xuống, kỳ cọ thật kỹ. Mỗi lần gặp Tam Hoa, bà Sâu luôn miệng hỏi: Con có ngửi thấy mùi gì trên người mẹ nữa hay không? Gặp Nhị Quốc, bà Sâu cũng hỏi: Còn có mùi gì trên người mẹ nữa không? Sau đó, bà Sâu mới nói đến chuyện mình đã đến nhà tắm công cộng như thế nào và cũng không quên than thở sao mà đắt đến thế. Khi đang đi trên đường, ngẫu nhiên gặp một ai đó quen biết, bà Sâu cũng hỏi có ngửi thấy mùi gì trên cơ thể bà ta nữa hay không? Có ai đó không hiểu, hỏi lại: cái gì? Thì bà Sâu nói: Mùi vị, tà vị ấy!

Những ngày sau đó, mỗi khi ra khỏi phòng trọ để đi mua đồng nát, bà Sâu cũng chú ý ăn mặc rất chỉnh tề và thường cố ý đi vào con đường mà bà ta đã gặp Đại Quốc, nhưng tuyệtnhiên từ đó về sau, bà ta không hề gặp lại đứa con trai cả củamình lần nào nữa.

Nói thực, không chỉ Đại Quốc căm ghét cái mùi toát ra từ thân thể bà Sâu mà ngay cả Nhị Quốc cũng không chịu được cái mùi ấy. Khi học trung học ở huyện, Nhị Quốc cũng không cho bà Sâu đến trường tìm nó. So với Đại Quốc thì tính cách của Nhị Quốc có phần mềm yếu hơn, không quá ương ngạnh như anh, có điều nó lại thích sĩ diện. Nhị Quốc cũng không thích nói nhiều nhưng lại rất thận trọng, ban đầu thì nó hẹn gặp bà Sâu ở đầu cầu, sau đó nó thay đổi điểm hẹn liên tục, mỗi lần gặp nhau thì mọi việc diễn ra vô cùng nhanh chóng.

Bắt đầu từ khi Nhị Quốc học trung học, bà Sâu vô hình trung đã trở thành một người “làm việc ở dưới đất sâu”, cho dù là đưa tiền hay đưa lương thực, điểm hẹn đều do Nhị Quốc quyết định. Trong những năm ấy, mỗi khi cần có chữ ký của gia đình, Nhị Quốc chủ yếu là mạo danh để ký, vạn bất đắc dĩ mới tìm đến Đại Quốc, dùng danh nghĩa là “anh trai trưởng” để ký tên. Thực ra thì hai đứa này đã gặp nhau từ lâu, chỉ là không cho bà Sâu biết mà thôi. Anh em nó đã có một “hiệp định” ngầm là, Đại Quốc chỉ là “đại diện” cho gia đình để ký tên, mọi việc còn lại nó không quan tâm, tiền và lương thực thì do bà Sâu cung cấp cho Nhị Quốc đến khi nó thi đỗ vào đại học thì chấm dứt… Nhị Quốc còn có chỗ tốt là, mỗi lần gặp mẹ nó chẳng lên tiếng chì chiết hay oán trách gì, lại còn biết hỏi thăm vài câu về sức khỏe mặc dù hơi lãnh đạm. Nhưng đối với bà Sâu mà nói, chừng đó cũng đã đủ làm bà ta vừa lòng. Mãi cho đến khi Nhị Quốc thi đỗ đại học, bà Sâu vẫn cứ đều đặn vào đầu tháng đến bưu điện gửi tiền cho nó.

Tam Hoa là đứa nhỏ nhất, bản tính thiện lương, là đứa duy nhất trong ba anh em gọi bà Sâu bằng mẹ. Điều này an ủi được bà Sâu rất nhiều. Tuy chỗ trọ của bà Sâu ở thị trấn huyện rất gần với trường học của Tam Hoa nhưng có điều, đã quá quen với việc tránh mặt mọi người nên bà ta không bao giờ đặt chân đến trường của Tam Hoa mà chỉ lén lút gặp con gái, có điều khác với hai thằng anh là địa điểm và thời gian gặp nhau đều do bà Sâu chủ động. Nói chung, cách gặp gỡ này đã trải qua quá nhiều thời gian và đã trở thành thói quen nên bà Sâu chẳng lấy thế làm phiền lòng. Thi thoảng, những lúc không đi học Tam Hoa cũng lén lút chạy đến chỗ mẹ, chui tọt vào nơi bà Sâu chất phế liệu, thu thu nhặt nhặt giúp mẹ, sắp đặt những tờ báo cũ lại cho ngay ngắn. Có điều, bà Sâu không muốn thấy Tam Hoa xuất hiện ở chỗ mình vì sợ nhỡ có ai trông thấy thì mất mặt con.

Thời kỳ ấy, diện tích của thị trấn huyện chưa mở rộng như bây giờ, quanh đi quẩn lại cũng chỉ có mấy con đường chính. Và cũng trong những ngày ấy, những người ở thị trấn cũng mơ mơ hồ hồ nhớ đến một người đàn bà nhỏ thó làm nghề thu nhặt phế liệu, đẩy một chiếc xe ba bánh so ra vẫn còn cao hơn bà ta đi đi lại lại một cách nhọc nhằn khó khăn trên đường phố. Người đàn bà ấy còn có một đặc điểm nữa là, cho dù là xuân hạ hay thu đông, trên tay bà ta luôn có một chiếc quạt lá cọ, chiếc quạt này luôn luôn được phất lạch phạch trên đường phố, lúc nào quá bận rộn thì nó được bà ta treo lên càng chiếc xe ba bánh. Chiếc quạt này đã rách nát chẳng còn hình thù gì nữa, cán quạt thì khá to được quấn quanh nhiều lớp vải và cũng chẳng ai dám sờ vào vì mồ hôi cũng như cáu bẩn đã bám chặt vào đó đến độ biến thành màu đen. Cứ như thế, hết năm này qua năm khác, ngày nào cũng như ngày nấy, bà ta đẩy chiếc xe ba bánh đi hết phố này đến phố khác với câu rao quen thuộc: “Ai bán nhôm nhựa… giấy… báo… bìa các tông… không?” Bà ta đã cung cấp tiền, lương thực cho ba đứa Quốc, hết Đại Quốc đến Nhị Quốc rồi đến Tam Quốc, hết học trung học rồi đại học…, tất thảy đều qua đôi bàn tay lúc nào cũng đầy cáu bẩn và mồ hôi ấy mà thành người, có công ăn việc làm và trước sau đều lập gia đình riêng của mình.

Tôi nghe người trong thôn nói với nhau rằng, tất cả các nhân viên bưu điện ở trên thị trấn đều nhẵn mặt bà Sâu, không phải một bưu điện mà tất cả các bưu điện trên tất cả các đường phố. Chỉ cần nhác thấy bóng bà Sâu, các nhân viên bưu điện đã lên tiếng trước: Lại đến rồi à? Lúc ấy bà Sâu chỉ nói: Đến rồi. Các thủ tục gửi tiền đã xong, bà Sâu vừa rời khỏi bưu điện là các cô nhân viên làm thủ tục cho bà ta gặp ai đến sau cũng nói: Nói ra chắc các ông các bà không tin nhưng chính là bà ấy, người đàn bà nhỏ thó làm công việc thu nhặt phế liệu ấy đã nuôi ba đứa con học đại học!

Đó là một kỳ tích đối với mọi người nhưng đối với bà Sâu, đó lại là một niềm hạnh phúc. Có thể nói, những ngày sống trong thị trấn là thời gian hạnh phúc nhất, vui vẻ nhất trong cuộc đời đáng thương của bà Sâu. Trong khoảng thời gian này, trên càng của chiếc xe ba bánh, ngoài cái quạt lá cọ ra còn treo lòng thòng một chiếc radio. Chiếc radio này cũng là đồ phế thải mà người ta định vất đi, vỏ của nó đã bị vỡ được dán lại bằng keo, mỗi lần mở công tắc phải đập đập mấy cái mới nói được. Bà Sâu thường nghe truyền thanh những vở kịch, đại khái như những vở “Thường Hương Ngọc”, “Giáp Phượng Mai”, “Thất phẩm chi ma quan”… Tôi còn nghe người ta nói là, lão già ở sát vách phòng trọ của bà Sâu thấy bà ấy ham làm nên cũng thường qua giúp sắp xếp dọn dẹp đồ phế liệu, rồi vào ban đêm cũng có mấy lần đến gõ cửa phòng bà Sâu có “ý này ý nọ” nhưng đều bị bà ta cự tuyệt.

Cuối cùng thì bà Sâu mắc phải bệnh đau chân nhưng mãi đến khi không đi lại được nữa, bà ta mới quyết định quay trở về thôn.

Nghe người ta nói lại rằng, bà Sâu thuê hẳn một chiếc ô tô để về quê. Đó là lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong đời bà Sâu được ngồi trên ô tô.

Ngày về quê, bà Sâu ăn mặc vô cùng chỉnh tề với một chiếc áo khoác nhung, một đôi giày da, tất cả đều mới toanh và xa xỉ. Có điều, đôi cánh tay vẫn đen đúa như ngày xưa. Việc bà Sâu về quê gây chấn động toàn thôn. Ai cũng biết ba đứa con của bà Sâu đều thi đỗ đại học, đều đã trở thành cán bộ nhà nước. Tại nông thôn vùng bình nguyên, mẹ vinh quang là nhờ vào con và lần này, bà Sâu đã hoàn toàn lột xác. Bà ta đường hoàng đĩnh đạc đi trên đường làng, gặp ai cũng chào hỏi. Có người lên tiếng: Ôi chao! Không phải đây là vợ lão Què đấy chứ? Về rồi à? Lúc ấy bà Sâu chỉ cười, nói: Về rồi. Người ta hỏi: Rồi cũng có ngày này sao? Bà Sâu nói: Đúng thế, đúng thế!

Lần trở về này, bà Sâu còn mang theo cả một bao to kẹo sữa hiệu Đại Bạch Thố, nhà nào cũng có quà. Gặp ai bà Sâu cũng nói: Đại Quốc rất tốt, Nhị Quốc rất tốt, Tam Quốc cũng rất tốt. Ba đứa đều là cán bộ nhà nước… Bà Sâu rời quê hương cũng đã bao nhiêu năm rồi, người trong thôn hầu như không còn nghĩ gì về quá khứ của bà ta nữa, nên đều chúc mừng: Ba đứa tốt nghiệp đại học, cô được hưởng phúc rồi. Lúc ấy, bà Sâu mới khiêm nhường nói: Chân đau, ngón tay cũng đau, e là hưởng phúc chẳng được mấy ngày…

Người trong thôn đều trầm trồ về bà Sâu, ai ai cũng lắc đầu, cảm thấy không thể hiểu nổi. Có người bình luận với nhau: Bà xem, chuyện này có lý lẽ nào không? Không có, đúng không? Cô ta là đứa chuyên ăn trộm vặt, liệu cô ta có thể dạy bảo được ai? Cô ta dạy bảo con cái như thế nào? Nhưng tại sao ba đứa con của cô ta đều hơn người, đứa sau lại thành đạt hơn đứa trước? Có người mở miệng than vãn: Đạo đời đã thay đổi quá nhiều rồi!

Đột nhiên, sau khi trở về được mấy tháng, bà Sâu lại quay trở lại thành phố. Năm ấy, sau vụ thu hoạch lúa mạch, Tam Hoa về quê thăm bà Sâu và sau đó, gặp người trong thôn, bà ta tuyên bố: Nhà tôi ẩm thấp, muỗi quá nhiều… Ba đứa con tôi chẳng đứa nào nhường đứa nào, đều muốn nuôi tôi. Tôi nói rồi, không ở cố định nhà đứa nào cả, ba nhà luân phiên nhau, mỗi nhà một tháng.

Người trong thôn lại lắc đầu nói với nhau: Mọi người mở mắt cho to lên mà xem con cái nhà người ta!

Sau đó một năm, bà Sâu chết.

Vào khoảng cuối năm, bà Sâu ngồi trên một chiếc xe ba gác trở về Vô Lương. Lần này, bà ta không còn đi lại được nữa, ngay cả việc xuống xe cũng chật vật vô cùng, phải nhờ người kéo xe ba gác bế xuống và đưa thẳng vào nhà. Người trong thôn đều chạy vội đến nhà bà Sâu, ai ai cũng nói: Vợ lão Què à, sao cô không nói với bọn nhỏ ở lại thêm, sắp hết năm rồi, sao lại chọn lúc này để quay lại? Bà Sâu thấy ai đến nhà cũng khoe: Bọn trẻ nhà tôi đứa nào cũng tốt, cũng hiếu thuận, có điều tôi không hưởng được phúc mà thôi. Bà ta còn nói: Cái gì ở thành phố cũng tốt, có điều không có một ai để nói chuyện. Con người tôi là vậy, hễ nhàn nhã là sinh bệnh tật, lưng đau, chân cũng đau, chỗ nào cũng đau cả. Chẳng biết là bệnh gì, e là bệnh nhàn thôi. Bà Sâu còn nói, bà ta chẳng muốn làm liên lụy đến con cái nên trốn bọn chúng trở về quê… Mọi người trong thôn đều lấy làm lạ: Nói về là về ngay được sao? Bọn trẻ không lo lắng à? Bà Sâu trả lời: Tôi đã nói với bọn chúng rồi, nhưng sau khi đi mới nhắn tin lại vì sợ bọn chúng lo lắng… Mọi người đều hiểu, trong lời bà Sâu còn có nhiều ẩn ý nhưng không tiện hỏi han gì thêm.

Ba ngày sau, bà Sâu đã bắt đầu thở khò khè. Trước khi chết, bà Sâu còn gắng gượng đưa tay với lấy chiếc quạt lá cọ, nói: Chiếc quạt này đã gắn với tôi bao nhiêu năm nay… Nhưng có điều, sức lực hầu như đã cạn kiệt, bà ta với tay đến mấy lần nhưng vẫn không cầm được chiếc quạt lên. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, bà ta đưa tay chỉ vào chiếc quạt, thều thào: Tôi chẳng liên lụy gì đến ai, tôi còn có chiếc quạt này…

Sau đó tôi nghe người ta thì thầm với nhau rằng, sở dĩ bà Sâu quay về nguyên do cũng chỉ vì tháng đủ tháng thiếu.

Đưa bà Sâu lên thị trấn là chủ ý của Tam Hoa. Căn cứ vào những gì Tam Hoa nói thì một mặt, con bé lo lắng và thương xót cho mẹ, mặt khác nó cũng muốn bà Sâu lên thị trấn để giúp nó chăm sóc con cái. Nghĩ thế, Tam Hoa bàn với hai anh rồi đưa bà Sâu lên thị trấn, việc phụng dưỡng do ba anh giúp nó chăm sóc con cái. Nghĩ thế, Tam Hoa bàn với hai anh rồi đưa bà Sâu lên thị trấn, việc phụng dưỡng do ba anh em luân phiên đảm trách. Ban đầu thì Đại Quốc không đồng ý lắm nhưng vì là anh cả nên không tiện phản đối. Vả lại, Đại Quốc là đứa sợ vợ, không làm chủ việc gia đình, cho nên chỉ đồng ý là cung cấp tiền, cương quyết không nhận nuôi bà Sâu trong nhà mình. Do vậy, Nhị Quốc và Tam Quốc đảm nhận phần nuôi dưỡng bà Sâu theo kiểu luân lưu, mỗi tháng đổi cho nhau một lần. Ban đầu mọi chuyện cũng khá suôn sẻ, bà Sâu trông nom con cái cho hai đứa, lắm khi thêm cả nấu cơm, từ sáng đến tối chẳng có lúc nào nhàn rỗi… Chỉ có điều, ngày nào bà Sâu cũng bắt gặp những ánh mắt không bằng lòng, không thân thiện của con dâu và con rể. Bà Sâu nhẫn nhục chịu đựng, lúc nào cũng cẩn thận từng ly từng tý trong quan hệ với con dâu và con rể để tránh va chạm trong nhà.

Cứ thế, tháng này ở với Tam Hoa thì tháng sau, bà Sâu về ở với Nhị Quốc. Có điều, trong quá trình luân phiên ấy đã xảy ra hiềm khích. Mỗi năm ba trăm sáu lăm ngày, tháng đủ thì ba mốt ngày, tháng thiếu thì hai tám ngày… Trước đó, Nhị Quốc và Tam Hoa chưa nghĩ đến việc thương lượng về chuyện này… Cho đến cuối năm, tháng cuối cùng là tháng thiếu chỉ có hai chín ngày. Ngay đêm hai mươi chín, khi Tam Hoa đang đi công tác vắng nhà, thằng chồng của nó căn cứ theo quy định, đưa bà Sâu đang lúc bệnh tật đến nhà Nhị Quốc. Xui xẻo làm sao, ngày đó Nhị Quốc cũng không có ở nhà, đứa con dâu không bằng lòng đón nhận, mới hỏi thằng con rể là tháng thiếu tháng đủ thì tính thế nào. Đứa con dâu này tốt nghiệp đại học, tính tình lại hơi cố chấp, lại thích sạch sẽ nên nhất định phải hỏi cho ra lẽ. Nó nói với bà Sâu một cách nghiêm túc: Tháng đủ ba mươi mốt ngày, tháng thiếu hai mươi chín ngày, vấn đề ở đây không phải là tiền bạc, không ai thiếu một xu nào, vấn đề chính ở đây là thời gian… Thằng con rể bà Sâu đang buôn bán gặp thời, nhất là trong lúc giáp tết thì bận rộn vô cùng nên cũng không có thời gian để tranh cãi với cô con dâu, liền nói: Chuyện này để mẹ lo, thiếu một ngày có sao đâu? Lúc này bà Sâu mới lên tiếng: Con đừng đi vội, không nên nói những lời như thế. Không ai nói là không nuôi mẹ cả… Chồng Tam Hoa không muốn nghe gì thêm vì đang vội, chỉ nói mấy câu gì đó rồi đặt bà Sâu xuống, bỏ đi.

Tam Hoa không muốn nghe gì thêm vì đang vội, chỉ nói mấy câu gì đó rồi đặt bà Sâu xuống, bỏ đi.

Như vậy, bà Sâu đã bị đứa con dâu và thằng con rể vất bỏ ngoài cổng. Trời rét đất lạnh… bà Sâu ngồi trước cổng nhà Nhị Quốc rất lâu và ai cũng biết, lúc ấy lòng bà ta rất đau. Bà Sâu không thể ngờ được rằng lại có ngày mình bị con dâu và con rể bỏ ngồi ngoài đường, ngay trước cổng nhà của chúng.

Người thôn Vô Lương lại thêm một lần phẫn nộ.

Khi chôn cất bà Sâu, người trong thôn ai cũng nghĩ là bà ấy có rất nhiều tiền. Ai cũng nói, bà Sâu buôn bán đồng nát đến hai mươi năm, chắc sẽ dành dụm được một ít tiền dưỡng già, không ngờ khi dọn dẹp nhà cửa thì không ai phát hiện được một hào, chỉ tìm được một trăm lẻ bốn hóa đơn chuyển tiền do các bưu điện cấp, trên từng tờ hóa đơn ghi rõ tên người nhận: Ngô Đại Quốc, Ngô Nhị Quốc, Ngô Quốc Hoa… Ngoài ra còn có một chiếc quạt lá cọ!

Người trong thôn nói với nhau, hay là gọi cả ba đứa Quốc về, nói để cho chúng biết thế nào là nỗi nhục nhã của đứa con mang danh bất hiếu. Có người đề xuất, hay là đi lên huyện tố cáo bọn chúng. Lại có người nói, hay là tập hợp tất cả các hóa đơn chuyển tiền lại rồi đem lên huyện, xem cái mặt của bọn chúng còn có chỗ để mà che giấu nữa không?

Cả thôn đang bàn tán râm ran tìm ra cách thức tốt nhất để trừng phạt bọn con cái bất hiếu. Ai cũng bốc hỏa trong đầu, đề xuất không biết cơ man nào là biện pháp… Đang lúc sôi nổi nhất thì một người đàn bà có vẻ tinh tường cầm chiếc quạt lá cọ lên, thắc mắc:

- Quái lạ, tại sao bà Sâu ngày nào cũng cầm chiếc quạt này bất kỳ nắng nóng hay lạnh lẽo nhỉ?

- Đúng rồi! Lúc sắp ngừng thở, bà Sâu còn chỉ vào chiếc quạt này, còn nói lắp bắp “chiếc quạt… quạt” . Ý bà ấy là sao nhỉ? – Ai đó phụ họa theo.

Thế là, mấy người đàn bà cầm chiếc quạt chuyền tay nhau xem xét, cuối cùng thì họ nhận thấy hình dáng cái cán quạt được bọc bằng nhiều lớp vải có gì đó rất kỳ lạ. Họ bóc từng lớp vải rách nát và bẩn thỉu quấn quanh cán quạt ra và quả nhiên, bên trong có cuốn sổ tiết kiệm. Cuốn sổ này cũng được quấn chặt bởi nhiều lớp vải và được ghi một cách rõ ràng: Ba mươi nghìn đồng!

Nghe nói có một cuốn sổ tiết kiệm ba mươi nghìn đồng giấu trong chiếc quạt. Đại Quốc vội vã quay trở về, sau đó một chút là Nhị Quốc và cuối cùng là Quốc Hoa cũng về nốt. Cả ba đều tranh nhau việc báo hiếu, có điều người trong thôn giữ bọn chúng ở đầu thôn không cho vào. Ban đầu, Đại Quốc còn nói rổn rảng rằng, sẽ quyết đưa chuyện này ra tòa, nhưng sau đó, sau khi tham khảo ý kiến của luật sư thì lặng im.

Có được ba mươi nghìn đồng, dưới sự chủ trì của dượng tôi, thông qua sự giám sát của lãnh đạo chi ủy thôn, tang lễ của bà Sâu được cử hành một cách trọng thể. Một cái lều được dựng ngay trên đường làng để đặt linh sàng, một cỗ quan tài bằng gỗ ngô đồng, bốn ban nhạc tang lễ với đầy đủ các loại nhạc khí, thuê ba “hiếu tử” khóc “mẹ” suốt ngày suốt đêm, mỗi người được trả một trăm đồng. Những “hiếu tử” được thuê rất nỗ lực, vừa khóc vừa hát đến độ rung chấn cả mái nhà, người trong thôn đứng sắp hàng để xem đông nghịt. Trong sân còn bày đến bốn bàn rượu, trên bàn toàn cá và gà, nói chung là một tang lễ vô cùng long trọng… Những người đàn bà đã từng ra tay đánh đập mắng nhiếc bà Sâu ai ai cũng khóc và họ tự nguyện làm công việc tắm rửa lau chùi cho bà Sâu thật sạch sẽ và đưa bà ấy ra đến tận mộ phần.

Bà Sâu được chôn bên cạnh lão Què. Người trong thôn đã dùng số tiền còn lại lập chung cho hai người một tấm bia.

Nghe nói, sau đó thì Đại Quốc, Nhị Quốc và Quốc Hoa lại trở mặt với nhau. Ba nhà này chửi nhau mấy trận ra trò chỉ vì tháng đủ và tháng thiếu và từ đó trở về sau, ba nhà không còn lai vãng gì với nhau nữa.

Đến tiết thanh minh, Tam Hoa quay về và khóc ngất, có điều nó không vào trong thôn mà chỉ đi thẳng đến mộ bà Sâu, thắp hương đốt vàng mã rồi quay về, không gặp bất kỳ ai trong thôn. Riêng Đại Quốc và Nhị Quốc thì không thấy bóng dáng đâu cả, mọi người nói hai thằng này không dám vác mặt về thôn.

Một năm nữa trôi qua, Đại Quốc được đề bạt làm Phó Trưởng phòng tuyển sinh thuộc Phòng Giáo dục huyện. Người Vô Lương nghe được tin này thì không ai bảo ai, chủ động tìm đến cửa nhà Đại Quốc, tay run run gõ cửa, sợ sệt khiêm nhường mở miệng ra là Ngô Trưởng phòng này nọ. Xét cho cùng thì Phó Trưởng phòng Ngô cũng là người có học, cũng khá khách khí, không nhắc gì đến chuyện xưa, điều gì có thể giúp là làm. Nhờ thế mà Đại Quốc đã nhen nhóm lại mối giao hảo với người trong thôn. Lúc ấy, người trong thôn mới nói với nhau: Thực ra thì Đại Quốc không phải là người xấu, tuy làm quan nhưng rất nhân nghĩa… Đương nhiên, làm con thì…

Chuyện của bà Sâu không được ai nhắc đến nữa, không nhắc bất kỳ một câu nào, dường như trên thế gian này chưa từng có người đàn bà nào mang tên là Sâu.

Cỏ mọc trên đất, cần vươn dài thì cứ vươn dài. Và ai cũng biết có một loài cỏ mang tên là “Ổ trứng sâu bọ”.

Nói để ông biết, cho đến nay tôi vẫn còn giữ trong tay năm “lá thư” mà dượng tôi đã viết cho bà Sâu. Một “lá thư” viết khi Nhị Quốc đăng ký thi đại học, một “lá thư” viết khi Tam Hoa vừa tốt nghiệp và bắt đầu đi tìm việc… Ba “lá thư” còn lại được dượng tôi viết khi bà Sâu đang ở trong thị trấn làm công việc thu nhặt phế liệu, chiếc xe ba bánh của bà ấy có mấy lần bị công an thu giữ…

Câu đầu tiên trên mỗi “lá thư” của dượng tôi lúc nào cũng: “thấy chữ như thấy người”…

CHƯƠNG BẢY

Tôi đã nói rồi, Lạc Đà là người rất hiểu đàn bà.

Trong lĩnh vực chinh phục đàn bà, Lạc Đà có đến ba cái “bảo pháp”: Một là “điếu ngư pháp”. Cách thức Lạc Đà “câu cá” cũng không hề giống với bất cứ ai, điều anh ta quan tâm không phải là cách câu như thế nào mà chỉ cốt bắt được “cá”, anh ta chỉ là không ngừng quăng mồi xuống để cho cá ăn và chờ “cá” tự mắc câu. Hai là “kiên trì sách”. Đây cũng là một phương pháp khác người, nếu nói theo ngôn ngữ hiện đại thì đó chính là “mặt dày”. Tôi còn nhớ có một lần, trong một buổi dạ hội trước khi tốt nghiệp, Lạc Đà làm một điều ngoài sức tưởng tượng của mọi người là anh ta đi đến trước mặt một cô gái, nói: Xin mời, chúng ta nhảy nhé. Cô gái này rất xấu, đang ngồi ở một cái bàn ở ngoài cùng và đang bóc quýt ăn. Có lẽ cô ta biết chẳng có ai mời mình nhảy nên cứ thế mà ăn quýt, trước mặt cô ta là một đống vỏ quýt cao ngất ngưởng, bàn tay dâm dấp nước chảy ra từ vỏ quýt. Thấy Lạc Đà mời mình nhảy, cô gái nọ xoa hai tay vào nhau, vẻ lúng túng khổ sở hiện rõ trên mặt: Tôi không biết nhảy. Lạc Đà ân cần nói: Không sao, tôi sẽ dìu bạn. Cô ta cố từ chối: Đúng là tôi không hề biết nhảy. Có điều, Lạc Đà vẫn cứ đưa tay ra mời: Xin mời… Cả hai dùng dằng đến nửa tiếng đồng hồ, một bên mời, một bên từ chối, Lạc Đà vẫn cứ đứng trước mặt cô gái, tay vẫn chìa về phía cô ta… Cuối cùng, cả hội trường đều dừng lại và đứng nhìn cảnh tượng đang diễn ra. Cô gái nọ bị Lạc Đà ép buộc đến độ muốn khóc nhưng nét mặt Lạc Đà vẫn nghiêm túc, vẫn đưa tay ra và miệng vẫn nói: Xin mời! Đứng dậy đi. Cô gái nuốt nước mắt, giọng uất ức:… Vì cái gì đây? Lạc Đà nói: Nếu bạn không đứng lên thì cái mặt của tôi sẽ cắt vất đi đâu? Đến khi Lạc Đà kéo cô gái đứng dậy thì bài nhạc đã đến đoạn kết thúc, hai người chỉ kịp nhún được ba bước chân, Lạc Đà buông cô gái ra và bỏ đi. Thực ra, cái mà Lạc Đà muốn là hiệu quả cuối cùng: Cả hội trường đều chú ý đến anh ta. Thứ ba là “khổ nhục kế”. Lạc Đà là kẻ thiện nghệ khi kể về những gì anh ta đã từng trải qua, đặc biệt là những khổ nạn… Kế này thì không cần tôi phải nói nhiều.

Theo lời kể của Lạc Đà thì, khi tiếp xúc với Vệ Lệ Lệ, anh ta đã dùng “điếu ngư pháp” mà câu được cô ấy vào tay mình. Trong số phụ nữ mà Lạc Đà đã từng tiếp xúc, chỉ có Vệ Lệ Lệ là không ngại ngùng e dè trước cơ thể tàn tật của anh ta, là người đàn bà yêu anh ta một cách chân thành nhất.

Vệ Lệ Lệ xuất thân trong một gia đình cán bộ, trước cô ấy còn có hai người anh, trong nhà, cô ấy được xem là bảo bối. Có điều, từ khi Vệ Lệ Lệ yêu Lạc Đà về sau, cô ấy chỉ nhận được những lời mắng nhiếc dày vò của gia đình. Đặc biệt là sau khi Lạc Đà từ chức, Vệ Lệ Lệ đã chính thức phản đối gia đình một cách quyết liệt, từ bỏ công việc của một cán bộ nhà nước, vì nghĩa mà “một đi không ngoái đầu” chạy thẳng lên Bắc Kinh. Năm ấy, chúng tôi đang hợp tác với Vạn Quốc Thương, chui rúc dưới đất như một lũ chuột trong một công sự phòng không bán nổi bán chìm… Mỗi lúc gặp phải cảnh tiến cũng không được mà lùi cũng không có đường, chỗ dựa duy nhất chính là Vệ Lệ Lệ. Lúc ấy, Vệ Lệ Lệ đang làm thuê cho một tạp chí ở Bắc Kinh, tiếp tế cho chúng tôi một cách bí mật. Theo như Lạc Đà nói thì chuyện bán “tình tiết” đem về được ba trăm đồng cũng là tiền của Vệ Lệ Lệ… Chuyện này cho mãi về sau tôi mới biết bởi Lạc Đà chủ động che giấu chúng tôi. Chúng tôi, bốn thằng đàn ông, trong một thời gian dài sống cùng khốn nhưng cũng miễn cưỡng vượt qua được bởi dựa vào đôi bàn tay làm thuê của một người phụ nữ. Những chuyện trong quá khứ này chưa hề được Vệ Lệ Lệ nói với bất kỳ một ai.

Sau đó, Lạc Đà hạ quyết tâm về phương Nam để tìm kiếm cơ hội phát triển, Vệ Lệ Lệ cũng xin nghỉ việc ở tạp chí để theo Lạc Đà về Thâm Quyến. Vệ Lệ Lệ tốt nghiệp đại học ngoại ngữ, đang theo học thạc sĩ. Sau khi về đến Thâm Quyến, căn cứ nhu cầu công việc trong công ty của Lạc Đà nên đã đăng ký học một lớp đại học hệ chuyên tu ngành kế toán, sau đó học tiếp mấy khóa bồi dưỡng kế toán viên cao cấp và cuối cùng nhận được giấy chứng nhận đã hoàn thành khóa học và được công nhận là kế toán viên cao cấp. Trong công ty ở Thâm Quyến, Vệ Lệ Lệ giữ chức vụ Kế toán trưởng, chưa bao giờ để lộ một kẽ hở nào, một lòng một dạ giúp sức cho Lạc Đà. Lạc Đà có mệnh số cực tốt, lại là người thông minh quyết đoán và đây chính là điểm mà Vệ Lệ Lệ say anh ta như điếu đổ, có điều anh ta là một người vội vàng, tính tình nóng nảy nhiều lúc bộc lộ như thiên lôi, phát tiết đến độ cao nhất thì anh ta chẳng coi người thân thích vào đâu cả… Vừa may, phía sau Lạc Đà còn có một Vệ Lệ Lệ. Nói chung, Vệ Lệ Lệ là một cô gái hoàn hảo, dung nhan xinh đẹp, tính tình nhu mì, giọng nói ngọt ngào êm ru. Nụ cười của cô ấy có thể được ví như một thang thuốc bổ, những lúc cần phải truy hỏi chuyện gì đó nhưng giọng của cô ấy vẫn cứ như gió xuân thổi phất qua hoa xuân với những câu hỏi ngắn nhưng cực kỳ đầy đủ, kiểu như: Thế sao? Như thế à?... Mỗi lần Lạc Đà phát cuồng nếu có Vệ Lệ Lệ bên cạnh nói những lời an ủi thì mọi việc nhanh chóng chuyển biến, tâm tình anh ta dịu lắng ngay lập tức.

Một người phụ nữ có đầy đủ những phẩm chất như vậy thì trong mối quan hệ với đàn ông, cô ta nhất định sẽ chiếm thế thượng phong. Tôi còn biết là, chỉ có trước mặt Vệ Lệ Lệ, Lạc Đà mới biết đè nén thói kiêu ngạo, lúc nào cái đầu cũng ngẩng cao làm như dưới mắt chẳng có ai của chính anh ta. Có thể, mẫu tính có được một cách tự nhiên của Vệ Lệ Lệ đã thấm nhuần lấy Lạc Đà? Cũng có thể, những gì thuần túy nhất của một người đàn bà có sẵn trong cơ thể của Vệ Lệ Lệ đã cảm hóa anh ta? Cũng có thể, trong đáy sâu tâm hồn Lạc Đà có một cảm giác hổ thẹn vì mình không bằng được người khác…? Khi Lạc Đà xoay tròn chung quanh những người đàn bà khác nhau, anh ta đều có thừa khả năng để nói ra những lời chuẩn xác đủ để lay động trái tim của họ, có điều mỗi khi đứng trước mặt Vệ Lệ Lệ, anh ta lúc nào cũng do do dự dự, thậm chí còn biểu hiện thái độ lực bất tòng tâm. Trước mặt Vệ Lệ Lệ, chỉ cần Lạc Đà nói một lời dối trá là chính anh ta nhận ngay cái cảm giác là mình đã tự vả vào mặt mình, cay đắng, hổ thẹn vô cùng. Sau đó tôi còn biết thêm rằng, đúng vào lúc Lạc Đà cảm nhận mình đang ở thế “bất lợi”, hay nói theo nghĩa đạo đức học là “nằm trong thế yếu” khiến trong quan hệ gia đình, nhiều khi anh ta tự biến mình thành một “diễn viên” – một diễn viên ưu tú có năng lực thay đổi hoàn cảnh – có thể khiến cho một người phụ nữ yêu mình chấp nhận được, có thể nói trình độ diễn xuất của Lạc Đà đã đạt đến mức thượng thừa.

Có thể nói, Vệ Lệ Lệ không hề biết đến một nửa những gì mà Lạc Đà đã làm. Trong một vài trường hợp, nếu Vệ Lệ Lệ có vô tình phát hiện ra điều gì đó, chỉ cần Lạc Đà lên tiếng giải thích là cô ấy mặc nhiên chấp nhận. Đương nhiên, trên phương diện tình cảm, Lạc Đà cũng rất chú ý đến những tình tiết nhỏ nhặt nhất. Trong căn chung cư mới mua có một chiếc tủ lạnh rất to, trong đó có một tầng chuyên dùng cho việc bảo quản kem cốc cho riêng Vệ Lệ Lệ vì cô ấy rất thích món này. Bình thường, Vệ Lệ Lệ hay nói với mọi người: Trong tủ lạnh nhà tôi có đến mười hai loại kem cốc. Ông có thể phê bình Vệ Lệ Lệ là người sống quá đơn thuần nhưng cái quan trọng nhất là trong tình yêu, cô ấy hoàn toàn chân thực, trong sáng.

Đối với người mình đang yêu, Vệ Lệ Lệ trước sau rất chú ý duy trì hình tượng đẹp về người ấy. Mỗi lần rời khỏi nhà, quần áo trên người Lạc Đà đều do Vệ Lệ Lệ tự tay mua sắm. Trước kia, Lạc Đà là người không quan tâm lắm đến chuyện ăn mặc nhưng sau khi đến Thâm Quyến, hình ảnh anh ta đã hoàn toàn biến đổi. Quần áo của Lạc Đà lúc nào cũng đi theo từng bộ, xuân hạ thu đông mùa nào có bộ nấy. Đương nhiên, trong việc ăn mặc của Lạc Đà cũng có chút đóng góp của Tiểu Kiều, bởi cô này học chuyên về phục trang. Nghe nói Vệ Lệ Lệ có chút thù địch và cảnh giác đối với Tiểu Kiều, đó cũng là điều tự nhiên thôi. Gặp nhau tại nơi làm việc, hai người đàn bà chỉ cách nhau có mấy căn phòng thường ngầm đánh giá nhau về nhân cách, về dung mạo, ngay cả chiếc xách tay của cô hiệu gì, son môi cô đậm hay nhạt… tất tần tật đều không lọt qua được mắt của nhau. Nhưng đánh giá một cách khách quan và tổng thể là, cách ứng xử của hai người đàn bà này vẫn còn chấp nhận được.

Tôi vẫn còn mù tịt một điều là, không biết Vệ Lệ Lệ có biết về “chút việc ấy” của Lạc Đà hay không? Đối với một người đàn bà, chuyện này thật sự không công bằng. Nghe đâu là Vệ Lệ Lệ cũng có tai mắt riêng của mình, có điều bất kỳ là trường hợp công khai hay cá nhân, Vệ Lệ Lệ chưa bao giờ làm khó cho Lạc Đà.

Vệ Lệ Lệ cũng có những nỗi khổ riêng. Một người đàn bà khi yêu thương sâu nặng một người đàn ông sẽ sẵn sàng hy sinh hết tất cả, nhưng hễ nói đến con cái là Vệ Lệ Lệ hình như không cam lòng. Còn nhớ, có một đêm đã khá khuya, Vệ Lệ Lệ đột ngột gọi điện cho tôi vừa khóc vừa nói: Thầy Ngô, thầy khuyên Quốc Đống giúp tôi với, lần này tôi nhất định sẽ sinh con… – Nghe những gì Vệ Lệ Lệ nói, tôi sững người, không biết trả lời thế nào cho phải. Vệ Lệ Lệ nói tiếp: Lúc nào anh ấy cũng nói tới sự nghiệp, sự nghiệp… Nhưng chúng tôi… tôi… đã phá thai đến ba lần, tôi sợ rằng từ nay về sau tôi không còn cơ hội để sinh con nữa… – Lúc ấy, tôi chỉ biết nói những lời an ủi Vệ Lệ Lệ mà thôi. Ngay sau đó, tôi gọi điện cho Lạc Đà:

- Mẹ kiếp! Anh muốn tuyệt hậu à?

- Cậu đừng nghe cô ấy nói – Lạc Đà vẫn thản nhiên như không có chuyện gì xảy ra – Tuyệt hậu cái quái gì chứ!

- Nói cho anh biết, anh phải tuyệt đối đảm bảo sức khỏe và an toàn cho chị dâu tôi – Tôi quát trong máy.

Hình như Lạc Đà lặng người trong giây lát rồi nói:

- Ai?

- Không phải anh đã nói là sẽ kết thông gia với tôi à? Anh phải đẻ con gái ra ngay cho tôi.

- Đồ bợm! Cậu mới đẻ con gái chứ, còn tôi, tôi phải có con trai!

- Được rồi, tôi thích con gái. Anh mà sinh ra con gái thì cứ đưa cho tôi là được.

- Cậu nói quá hay!

Lúc này Vệ Lệ Lệ đang mang thai và cô ấy rất cương quyết đẻ cho được đứa con này ra. Một người đàn bà trong một ngày nào đó đã hạ quyết tâm thì e rằng có trâu chín đầu xuất hiện cũng không kéo lại được. Ba ngày trước, Vệ Lệ Lệ và Lạc Đà đột nhiên đã tách ra ở riêng. Một người đàn bà thân cận nhất với Lạc Đà chỉ vì được sinh con mà lặng lẽ rời khỏi anh ta… Điều này càng làm cho những mối lo toan của tôi càng thêm nặng.

Cho nên, căn cứ vào muôn vàn nguyên nhân, tôi quyết định từ chức.

Chiều tối hôm ấy, sau khi bay đến Thâm Quyến, tôi và Lạc Đà lại leo lên tầng thứ bốn mươi chín của tòa nhà mậu dịch quốc doanh, ngồi đối mặt với nhau trong tiệm ăn xoay. Rượu đã được mấy vòng, khi tôi chuẩn bị nói hết những gì chất chứa trong lòng, cứ xem như là một ván bài ngửa thì Lạc Đà dường như cố tình chưa cho tôi đi thẳng vào vấn đề. Anh ta nói:

- Dù sao thì Thâm Quyến vẫn cứ tốt, tôi thích nơi này.

Đúng rồi. Thâm Quyến là một thành phố của dân di cư đang trong thời kỳ phát triển. Đi trên đường phố, hầu như không ai quen biết ai, không có lịch sử, không có hoàn cảnh, không có xuất xứ, không có dự đoán…, là một thành phố có thể làm cho người ta thư thái, tâm linh được tự do. Tôi gật gù:

- Rất đúng, rất tốt.

- Nơi nào là nhà? Nơi nào có tiền, có đàn bà, nơi đó chính là nhà.

Bốn mắt chúng tôi gặp nhau, cùng im lặng và cùng theo đuổi những suy nghĩ riêng. Cuối cùng, Lạc Đà lên tiếng phá vỡ sự im lặng:

- Người anh em, cậu không thể không từ chức sao?

- Anh Lạc, chúng ta đã đi quá xa, quay lại không được nữa.

- Cậu yên tâm, sẽ quay lại, nhất định sẽ quay lại. Chỉ cần “Hậu Bổ Đường” có mặt trên thị trường, ván cờ này sẽ sinh động hẳn lên… – Càng nói, giọng Lạc Đà càng trở nên kích động – Đến lúc ấy, cậu nói đi, chúng ta kiếm tiền để làm gì? Người anh em à, trong tay tôi nếu mà có một tỷ, tôi nhất định sẽ bỏ ra năm trăm triệu để giúp cho những bà con nông dân ở vùng núi phía Tây quê tôi mỗi nhà xây một cái hầm chứa nước. Trong tay tôi mà có một tỷ, tôi sẽ trích ra năm trăm triệu xây một cái hồ chứa nước để bà con nông dân vùng núi phía Tây quê tôi không bao giờ thiếu nước uống nữa. Nếu có năm trăm triệu, tôi sẽ cho nổ mìn để mở con đường Đường Cổ ở La Sơn…

Nói đến đây, nước mắt đã trào ra và lăn dài trên đôi gò má của Lạc Đà. Tôi đưa mắt nhìn thật kỹ Lạc Đà và sự xúc động của anh ta đã khiến lòng tôi dao động và suýt chút nữa thì tôi lại thần phục trước anh ta. Từ trước đến nay tôi vẫn tin tưởng Lạc Đà, tôi tin vào từng câu nói của anh ta. Có điều mấy năm gần đây, dã tâm của anh ta quá lớn, từ con người anh ta dần dần đã toát ra một thứ gì đó mà tôi không thể nói ra được nhưng nó khiến tôi cảm thấy sợ hãi. Cuối cùng, hình như Lạc Đà cũng đã nhận ra là tôi đã quyết tâm từ chức, anh ta hỏi:

- Người anh em, cậu nói tôi biết, cuối cùng thì cậu định làm gì?

- Anh Lạc, tôi không hề giống anh. Đằng sau tôi còn có quá nhiều người.

- Ý cậu là…

- Không thể một hai câu mà nói rõ được – Tôi lắc đầu nói – Sau lưng tôi còn có rất nhiều đôi mắt.

Lạc Đà có vẻ cảnh giác:

- Đừng nói hàm hồ! Cuối cùng thì cậu định làm gì?

Tôi và Lạc Đà chia tay còn có một nguyên nhân quan trọng nhất: Trên người Lạc Đà ẩn tàng một “con dao”. Cái mà tôi gọi là “con dao” ấy không phải là con dao với ý nghĩa chung. Đó chính là anh ta đã thuê ở ngân hàng một “thùng bảo hiểm”. Bên trong cái “thùng bảo hiểm” này đang cất giấu toàn bộ những giấy tờ giao dịch bí mật về công ty Song Phong. Tôi nghĩ, chúng tôi là huynh đệ cùng nhau đi lên từ hoạn nạn nhưng rõ ràng đối với tôi, Lạc Đà vẫn còn có một chút cảnh giác… Tôi nói:

- Cũng chẳng làm gì, có lẽ trước tiên là đọc vài cuốn sách, tạm hưởng nhàn để tu chỉnh bản thân một thời gian.

- Thế thì tốt. Chức vụ vẫn cứ giữ lại cho cậu, cậu có thể quay lại bất cứ lúc nào. Chuyện cổ phần vẫn chưa đụng đến, vẫn cứ là của cậu, để sản phẩm được đưa ra thị trường rồi hãy nói chuyện sau. Ngoài ra, tôi đặc biệt mời cậu làm cố vấn cao cấp cho công ty đến cuối đời. Người anh em, bảo trọng nhé!

Suy cho cùng, chúng tôi cũng là anh em, đã cùng đồng cam cộng khổ vượt qua những lúc khó khăn nhất, Lạc Đà vẫn là người trọng nghĩa. Trong bất giác, nước mắt tôi trào ra…

- Được rồi, anh cũng cần bảo trọng.

- Đừng đàn bà thế, khóc gì. Nhớ kỹ, tôi có thể gọi cho cậu bất cứ lúc nào.

Vệ Lệ Lệ đúng là một phụ nữ tốt.

Ý tôi là, một người phụ nữ như Vệ Lệ Lệ, nói chung là rất khó gặp trên đời này.

Chỉ có cô ấy và Lạc Đà biết chuyện tôi cần phải rời khỏi Thâm Quyến.

Buổi sáng trước lúc lên đường, tôi nghe thấy tiếng gõ cửa. Tiếng gõ cửa rất thận trọng, đúng lễ, đúng phép. Mở cửa, tôi thấy một người phục vụ đứng đó, tay cậu ta đẩy một chiếc xe vận chuyển hành lý, trên xe đã có sẵn một thùng giấy được gói ghém rất cẩn thận. Cậu phục vụ nói bằng giọng Quảng Đông:

- Chào ngài! Ngô tiên sinh?

- Đúng, tôi họ Ngô.

Cậu phục vụ cúi khom người bê thùng giấy xuống và mang vào phòng, đặt xuống giường… Lúc đó, cậu ta mới liếc nhìn tôi và tôi nhận ra trong ánh mắt ấy ẩn chứa nhiều ý vị. Tôi cảm thấy rất kỳ lạ, không hiểu cậu phục vụ này có ý gì. Nhưng không chờ tôi nghĩ ra điều gì, cậu ta đã cúi người chào rất lễ phép rồi đi ra khỏi phòng.

Khi đứng một mình trước chiếc thùng giấy, tôi mới nhận ra: Bên trong chiếc thùng là hoa.

Bề mặt của chiếc thùng có một tờ giấy, những chữ viết trên tờ giấy ấy vô cùng sắc sảo, chuẩn, là chữ viết của Vệ Lệ Lệ: “Hoa hồng Abyssinia. Nơi trồng: Nóc nhà Châu Phi – Ethiopia – Màu sắc: 25 màu. Thời gian hoa tươi: 60 ngày. Số lượng: 100.”

Tôi đứng sững sờ. Hình như trong tai tôi đang có những tiếng nổ bùm bụp. Đây chính là loại hoa hồng Abyssinia mà tôi cần tìm sao? Đây chính là loại hoa mà ngày ấy tôi đã hứa với… Mai Thôn? Tôi đã từng nói điên điên sảng sảng là nếu có thời gian tôi sẽ đến Châu Phi để tìm loại hoa hồng này thì quả thật, nó đã hiện hình trước mắt tôi. Nó được trồng trên nóc nhà Châu Phi, ở đất nước Ethiopia xa xôi. Tôi tỉ mỉ quan sát những chiếc tem vận chuyển được dán trên thùng và giật mình kinh sợ: Điểm xuất phát đầu tiên là Ethiopia, được chuyển bằng đường hàng không tới Amsterdam ở Hà Lan, rồi từ Hà Lan được tiếp tục vận chuyển về Hồng Kông… Trái tim con người cũng chỉ là thịt thôi mà! Nhưng tình ý trong chuyện này sao mà sâu nặng, tôi không biết nói thế nào cho phải đây?

Một cách hết sức cẩn thận, tôi mở nắp chiếc thùng và lấy ra một cành hoa. Cành hoa lạnh tanh tanh, trên những cánh hoa vẫn còn những giọt sương lấp lánh và từ đó tỏa ra một mùi hương là lạ mà tôi cho là mùi vị của đất đai tại đất nước xa xôi kia. Tôi cắm cành hoa vào một chiếc cốc thủy tinh, cho vào ít nước rồi lặng lẽ ngắm nhìn. Những cánh hoa từ từ nở ra, rất đẹp và tiếp theo đó là một mùi thơm dìu dịu lan tỏa, trong mùi hương của hoa hồng có mùi của rượu… có thể làm say lòng người. A! Đây là loại hoa hồng mà tôi đã từng nhắc tới – Hoa hồng Abissinia. Trong đầu tôi lóe lên ý định đem cành hoa hồng này tặng cho Vệ Lệ Lệ như thay cho một lời cảm tạ, có điều tôi đã không làm như thế.

Trong hoàn cảnh ấy, một người phụ nữ đang mang thai lại không quên giúp cho người mình yêu một trọng trách đã hứa với người khác, chỉ có một Vệ Lệ Lệ mới làm được chuyện đó… Cô ấy đã thay mặt Lạc Đà đặt hoa hồng Abissinia cho tôi! Đây là thiện ý của một người phụ nữ tốt nhất mà tôi đã gặp trên đời, tôi luôn nhớ kỹ điều này.

Tôi ngắm nhìn chín mươi chín đóa hồng Abissinia trong thùng, tâm trạng vô cùng rối ren phức tạp. Đúng rồi, nói thật lòng, tôi đang nhớ Mai Thôn.

Nhưng…, Mai Thôn, em đang ở nơi nào?

Trong tiềm thức của tôi, Mai Thôn vẫn là người con gái đẹp nhất.

Mai Thôn đã từng xuất hiện không biết bao nhiêu lần trong những giấc mơ của tôi. Cô ấy đang đứng dưới ánh sáng mặt trời chói lọi, thân hình cao ráo, da trắng như ngọc thạch, ngon lành như một trái anh đào chín mọng, tươi non và yểu điệu như một cây liễu trong gió… Có một khoảng thời gian, trước mắt tôi lúc nào hình ảnh của Mai Thôn cũng trôi nổi bồng bềnh, thì thầm bên tai tôi: Đến đây, em sẽ sưởi ấm cho anh!

Chính là câu nói này, chỉ một câu nói này thôi đã khiến suốt cả cuộc đời tôi không thể quên được Mai Thôn.

Tôi vẫn còn nhớ những gì diễn ra trong cái đêm ấy. Đầu chúng tôi chụm vào nhau trên một chiếc gối đơn… Mai Thôn thì thầm: Anh… chạm vào em đi… Tôi nằm ép sát vào người cô ấy… và từng phân từng phân da thịt non mềm như tơ như lụa trượt qua từng ngón tay tôi… Trong trái tim tôi, đôi vú của Mai Thôn như hai bóng đèn đang sưởi ấm cho toàn cơ thể tôi. Mai Thôn… Em như một ngọn núi lửa bằng da thịt, một ngọn núi lửa ấm nồng đang phát ra những vầng sáng, cuốn tôi vào những cơn sóng ánh sáng hung dữ và cuối cùng thì nuốt lấy tôi… Sau đó, tôi đã khóc, nước mắt dầm dề cả mặt. Mai Thôn ôm lấy đầu tôi, áp mặt tôi vào đôi vú đầy đặn, ấm áp, co giãn, trơn mượt, có mùi thơm của sữa tươi và cỏ lan chi trộn lẫn…, thì thầm: Anh đừng đau khổ như thế, chúng ta thế này… thế này… nằm bên cạnh nhau cũng đã rất tốt rồi. Lời Mai Thôn rót vào tai tôi có ý vị của tình mẫu tử. Khi tôi sinh ra, mẹ tôi cũng qua đời và lần ấy với Mai Thôn, tôi nhận được cảm giác lần đầu tiên được nằm trong lòng mẹ và thú thật, lúc ấy tôi đã định há miệng gọi một tiếng: Mẹ!

Nói thực lòng, đây chính là cái ôm ấm áp nhất trong đời mà tôi đã được thể nghiệm. Trong mắt tôi, Mai Thôn là Thánh mẫu và tôi yêu cô ấy. Nhưng rồi, những cú điện thoại từ quê hương gọi đến, từng cú, từng cuộc… đã buộc tôi không thể không rời xa Mai Thôn.

Điều đáng tiếc là, sau khi chia tay, tôi có gọi cho Mai Thôn một lần… và sau đó thì tôi không còn tin tức gì về cô ấy nữa. Tôi đã từng có ý định liên hệ lại với Mai Thôn nhưng cô ấy hoàn toàn bặt vô âm tín. Đương nhiên, trong những ngày ấy, ban đầu thì phiêu bạt ở Bắc Kinh, sau đó là bôn ba ở Thượng Hải, suốt một khoảng thời gian bon chen trong kế sinh nhai, tôi không có thời gian và tâm sức để nghĩ đến chuyện ấy quá nhiều.

Lúc này, tôi đã có thể thực hiện lời hứa với Mai Thôn. Tôi mang bên người thùng hoa hồng, chín mươi chín đóa hoa hồng Abissinia và bắt đầu lộ trình tìm kiếm Mai Thôn. Lòng tôi đã xác định, cho dù kết quả thế nào, tôi nhất định phải tìm được Mai Thôn. Đó là trách nhiệm của một người đàn ông khi đã hứa với người mình yêu.

Tính lại, đã bao nhiêu năm rồi nhỉ? Khi tôi về đến học viện ngày xưa, hàng cây dương trước ký túc xá sinh viên đã biến thành một hàng đại thụ. Đúng thế, Mai Thôn đã rời khỏi nơi này lâu lắm rồi, có điều, con đường tìm kiếm cô ấy của tôi chắc là phải bắt đầu từ nơi này.

Tôi vẫn còn nhớ, tin tức đầu tiên có liên quan đến Mai Thôn mà tôi nhận được là do chủ nhiệm Ngụy cung cấp. Ngày ấy, trời vừa tắt nắng, trong khu thể dục thể thao của học viện, tôi đã gặp thầy Ngụy. Ông ấy đang đi bộ, đã nghỉ hưu. Thân thể thầy Ngụy gầy gò, khuôn mặt già nua và có cảm giác ông ấy dường như sẵn sàng tan biến bất kỳ lúc nào. Một chủ nhiệm Ngụy đã từng một thời cao to, quyền uy, nghiêm nghị, trang trọng ngày nào bây giờ có vẻ nhỏ lại, thấp bé hơn và thể hiện đúng dáng vẻ của một lão già. Ông ấy vẫn giữ thói quen đội chiếc mũ lưỡi trai mềm, những đường nhăn chạy chằng chịt trên trán, gò mà, cổ, một đôi kính cận thị dày cộp, trên tay là một chiếc radio nho nhỏ để nghe thời sự… Tôi đứng trước mặt thầy Ngụy, một trong những người đáng được kính trọng nhất trong cuộc đời tôi. Năm xưa, thầy Ngụy đã từng khuyên răn tôi, ông ấy đã từng bảo tôi cần phải làm một nhà khoa học nghiêm túc. Nhưng tôi…

- Chào thầy chủ nhiệm!

Không ngước đầu nhìn, thầy lên tiếng hỏi:

- À… à…, ông có nghe thời sự không, lụt to ở miền Nam…

- Thầy không nhận ra em à?

Lúc này thầy Ngụy mới ngước đầu nhìn tôi, đứng lặng rất lâu rồi mới lắp bắp:

- À… cậu… khóa mấy?

Tôi bước thêm mấy bước, trả lời:

- Là em… Chí Bằng, Ngô Chí Bằng.

- À…, Ngô Chí Bằng… Nhớ rồi. Chỉ một loáng mà đã bao nhiêu năm rồi… Nghe nói cậu đã ngồi xe Audi? Xem ra ngày ấy tôi không nên cản trở cậu. Cậu đi là quá đúng, đi vẫn tốt hơn… Cậu xem, sinh viên lúc này, đứa nào cũng… – Thầy lắc đầu, đưa một ngón tay biểu thị sự đồng tình nhưng lại nói – Cái học viện này chẳng còn giống với ngày xưa nữa đâu, bao cao su tránh thai vắt đầy lên cành cây…

- Thầy vẫn khỏe chứ ạ?

- Đau, toàn thân đau nhừ… À, nhưng cái miệng là đau nhất…

- Sao thế ạ?

Thầy Ngụy lắc đầu, nói:

- Cũng chỉ vì cô nhà, không biết ma dẫn lối quỷ đưa đường thế nào mà nuôi một con hươu khiến tôi phát điên…

Tôi giật mình, hỏi:

- Hươu? Học viện có chủ trương nuôi hươu? Thầy Ngụy nói với vẻ tức giận:

- Cái gì là chủ trương? Chỉ là trò làm ăn phi pháp. Bao nhiêu năm làm thầy, tôi tích góp được ít tiền…, cuối cùng cũng chỉ để cho bà ấy mua hươu. Ăn bánh vẽ! Đúng là thế gian này có chuyện ăn bánh vẽ để đỡ đói thật! Một cái công ty quái quỷ nào đó chạy đôn chạy đáo khắp nơi lôi kéo mọi người góp vốn làm ăn, nào là nuôi hổ, nuôi hươu, nuôi cả thỏ nữa, nói là nuôi thay cho mọi người, tất tần tật đều không cần quan tâm, cứ theo năm mà hưởng hoa hồng… Kết quả là, người thì bỏ chạy, công ty bị niêm phong, cuối cùng thì chúng tôi nhận được hai thùng giấy vệ sinh… Cũng vì chuyện này mà tôi phải nằm viện đến mấy tháng.

Trào lưu là gì nhỉ? Đây chính là trào lưu. Trong guồng quay của trào lưu, anh muốn “độc thiện kỳ thân”, muốn riêng cá nhân anh được trong sạch là vô cùng khó. Gia đình thầy Ngụy suốt cả một đời cần kiệm thanh cao, vợ thầy muốn mua một củ tỏi cũng còn đắn đo sợ đắt phải cân đong đo đếm rõ ràng, nhưng bà ấy lại dùng tất cả tiền tiết kiệm được để mua một con hươu. Người ta nói với bà ấy rằng, nhung hươu, huyết hươu, thịt hươu… đều là thuốc quý, nuôi hươu lớn lên lại đẻ ra hươu con, hươu con lại đẻ hươu con…, ngoài lợi nhuận cao, chỉ cần ba năm là hoàn vốn, năm năm là làm giàu. Thế là vợ thầy mới đồng ý mua “loại hươu hoa mai số 9”, kết quả cũng chỉ là những chữ “hươu”, đến mấy chữ “hươu” viết trên giấy nhưng không thấy hươu đâu cả. Cũng theo lời kể của thầy Ngụy, tôi hiểu là không chỉ có mỗi nhà ông ấy mà còn rất nhiều thầy giáo, rất nhiều cán bộ cơ quan nhà nước… đều mua… Thầy Ngụy nắn đầu gối, nói: Máu bỏ ra nhưng không có cơ hội thu hồi!

Tôi không biết phải an ủi thầy thế nào, thậm chí cũng chẳng dám nói cho thầy biết những gì đã trải qua bao nhiêu năm nay của tôi…

- Lúc cậu ở đây, mọi việc sao mà tốt, khí thế sao mà bồng bột… Cậu đi là rất đúng – Thầy Ngụy nói.

- Đúng thế ạ, những ngày ấy vẫn còn theo chế độ phân công công việc...

- Đúng, phân việc đánh đồng. Có một khóa nào đó, có một đứa sinh viên nữ, rất đẹp, nhưng thật đáng tiếc…

Tim tôi đột nhiên đập thình thịch:

- Cô nữ sinh mà thầy nhắc đến có phải tên Mai Thôn?

- Đúng rồi, Mai Thôn. Tên nó là Mai Thôn, rất đẹp. Từ đó đến giờ chưa có thêm đứa con gái nào đẹp như Mai Thôn.

- Thế Mai Thôn… cô sinh viên này được phân công về cơ quan nào?

- Tôi không biết, trước khi tốt nghiệp, nó bị xử lý kỷ luật.

Tôi giật mình, hỏi dồn:

- Vì chuyện gì?

- Việc kỷ luật Mai Thôn cũng do chính tay tôi xử lý… Nếu là bây giờ, chuyện ấy cũng chẳng đâu vào đâu, nhưng ngày ấy thì học viện yêu cầu quá nghiêm khắc… Nhưng chẳng qua là nó chịu hình thức kỷ luật bị đuổi học, không được bảo lưu quá trình học tập.

- Vì lý do gì ạ?

- Con bé này đẹp thì có đẹp thật, nhưng đạo đức phẩm hạnh thì có chút vấn đề. Lúc Mai Thôn chuẩn bị thi tốt nghiệp, bọn con trai theo đuổi nó rất đông. Tôi có nghe nói, ban đầu con bé yêu một thằng nghe đâu là con cái của một cán bộ cấp ủy trên tỉnh, tôi có gặp thằng này một lần, mặc chiếc áo thun ngoại hiệu T-shirt màu vàng, lái chiếc Audi tới cổng học viện đón con bé. Sau đó, nó lại yêu một gã “thi nhân” nào đó nghe đâu chỉ đăng báo được vài câu thơ tình nhạt nhẽo. Nghe bọn sinh viên nói với nhau là con bé làm quen với gã nhà thơ này tại sân ga… Sau đó thì con bé lén lút thuê một phòng trọ ở ngoài khu dân cư để sống chung với gã nhà thơ. Những ngày ấy, thằng con trai đi xe Audi phát điên, chạy khắp nơi để tìm con bé… Sau đó thì thằng lái chiếc Audi này, bằng các mối quan hệ, đã truy ra gốc gác của gã nhà thơ, không những tìm ra địa chỉ cơ quan công tác mà còn biết được rằng, gã nhà thơ đã có vợ ở quê. Kết quả là náo loạn một thời gian dài, gã nhà thơ bị cơ quan buộc thôi việc… Ôi dào, loạn xị bát nháo…

Tôi đứng trầm ngâm giây lâu mới lên tiếng:

- Sau đó thì sao ạ?

Thầy Ngụy gãi đầu rồi lại lắc đầu ngao ngán:

- Không ra làm sao cả, nghe đâu là đã kết hôn với một thằng nào đó…

Tạm biệt thầy Ngụy mà lòng tôi rối như tơ vò, buồn bã, thất vọng ê chề.

Đó là khu số 17, xóm Ngũ Lý.

Số 17 xóm Ngũ Lý là một khu ổ chuột trong thành phố. Nghe đâu Mai Thôn đã thuê một căn phòng trọ và sống một thời gian trong khu này.

Trong thành phố, tôi đã tìm gặp một sinh viên nữ đã từng nghe tôi giảng trong quãng thời gian ngắn ngủi làm giảng viên, cũng là bạn học tốt nhất của Mai Thôn. Cô gái này tên Thu Yến, sau khi tốt nghiệp thì nhận được công tác ở thành phố. Chính cô ta đã đưa tôi đến khu 17 xóm Ngũ Lý này.

Thu Yến dẫn tôi đi theo một con ngõ rồi đưa tay chỉ một ngôi nhà, nói:

- Cửa sổ thứ ba. Năm ấy, Mai Thôn đã thuê căn phòng này.

Đó là một tòa nhà hình chữ “nhất”*. Hình như ngôi nhà vốn không có tầng lầu, sau đó thì người ta cải tạo thêm và biến nó thành một ngôi nhà năm tầng nhưng thấp lè tè, nhìn bao quát từ bên ngoài thì nó giống một lô cốt hơn là một tòa nhà chung cư. Ở mỗi tầng, tất cả các căn phòng đều nối liền với nhau và rất chật chội, e không quá mười mét vuông, trong phòng chỉ có duy nhất một bóng đèn 15 oát, nhà vệ sinh, nước, bếp… tất cả đều dùng chung. Ngôi nhà này chuyên cho những người ngoại tỉnh đến thành phố tìm việc làm thêm nhân những lúc nông nhàn thuê. Ngoài cổng, người ta còn xích một con chó còm nhom nhưng lúc nào cũng sủa ông ổng.

- Tầng ba – Thu Yến nói – Mai Thôn thuê căn phòng ở tầng ba, lên cầu thang rẽ về phía tay phải…

Có lẽ cũng đã quá lâu rồi nên khi hỏi những người đang thuê phòng trên tầng ba có biết có ai tên Mai Thôn đã từng thuê phòng ở đây hay không thì mọi người đều lắc đầu.

Cũng theo lời Thu Yến thì Mai Thôn đã trốn tiệt trong cái xóm nghèo giữa lòng thành phố này với một “đại thi nhân” đến từ vùng núi cao Bayankala thuộc hai tỉnh Thanh Hải và Cam Túc được bốn mươi sáu ngày. Lúc ấy trời đang rét đậm, Mai Thôn đã từng khóc và nói với Thu Yến rằng, “đại thi nhân” và cô ấy đã từng ôm nhau, mặt đối mặt và cùng đọc thơ của Percy Bysshe Shelley: Mùa đông đã đến rồi, Xuân còn có xa không… Sau đó, hai người lạnh cóng, lạnh đến độ chịu không thấu nữa, Mai Thôn chạy ra phố mua một cái máy sưởi dùng bằng điện. Không ngờ, chính cái máy sưởi ấy lại gây hỏa hoạn. Ngày ấy, cả hai cùng đi xem bộ phim tình cảm “Hai người trên sân ga” của Liên Xô, khi đi quên tắt máy sưởi. Lúc quay về, xe cứu hỏa đã đứng chật ních khu ổ chuột, khắp nơi đèn đỏ quay nhoáng nhoàng, khắp nơi còi hụ. Ban đầu, cả hai đều không để ý lắm, hỏi người đứng trên đường vì sao lại đông như thế, nhà nào bị cháy…? Khi về đến khu nhà, nhìn thấy nước ngập

tràn trong sân mới phát hoảng… Sau đó, người chủ khu nhà trọ bắt hai người phải bồi thường. “Thi nhân” xuất thân từ vùng núi Bayankala ấy làm gì có tiền mà bồi thường, hắn ta chỉ có cái miệng. Chính là do Mai Thôn lo liệu. Cô ấy chạy về học viện, gặp ai cũng hỏi mượn tiền. May mà trong phòng trọ chẳng có gì đắt tiền, chỉ là một chiếc tủ, một chiếc giường và vài thứ đồ điện lung tung, tổng cộng chỉ có hai nghìn sáu trăm đồng. Trong những ngày tuyết rơi dày đặc ấy, vị “thi nhân” nọ bị chủ nhà trọ nhốt trong một chiếc lồng sắt ở trên sân, theo lời Mai Thôn kể lại thì, khi bị nhốt trên sân, cách một hàng rào sắt nhưng “thi nhân” vẫn sang sảng đọc thơ cho Mai Thôn nghe. Hai tay hắn bấu chặt vào các thanh sắt ngang dọc, miệng vẫn léo nhéo: Từng hạt hạnh nhân, từng hạt khổ ải. Đủ làm tỉnh lại, chúng ta bước đi…, đại khái là những câu thơ ngoại nhập gì đó. Không hiểu nổi Mai Thôn! Những câu thơ như thế lại làm cho cô ấy cảm động đến độ nước mắt tràn mi. Cô ấy chỉ còn cách chạy đôn chạy đáo khắp nơi để mượn đủ số tiền nhằm giải cứu tình nhân ra khỏi chiếc lồng sắt. Cuối cùng thì Mai Thôn cũng đã bồi thường đủ số tiền theo yêu cầu và “thi nhân” đã được giải thoát.

Thu Yến kết luận: Tình sử giữa Mai Thôn với gã “thi nhân” có kết quả cuối cùng chẳng ra làm sao cả, tơi tả, thảm hại.

Tôi biết rất rõ, Mai Thôn yêu gã “thi nhân” này không hề vì tiền. Nếu vì tiền, cô ấy không thể chọn nơi này để trú ẩn. Thu Yến kể tiếp:

- Lúc ấy, Mai Thôn có rất nhiều nhiều người theo đuổi, không chỉ tặng hoa mà còn có người viết cả thư bằng máu nữa. Một sinh viên là bộ đội xuất ngũ trước khi tốt nghiệp liên tục viết “huyết thư” cho Mai Thôn rồi dán trên tường của khu ký túc xá… Lại còn có một gã có gia đình tại khu căn hộ cao cấp của tỉnh, mặc áo thun vàng hiệu T-shirt, họ Từ, không chỉ tặng Mai Thôn rất nhiều hoa hồng mà mỗi ngày còn lái chiếc Audi đến cổng học viện để đón cô ấy… Có điều, tất cả đều không đánh động được trái tim Mai Thôn. Ban đầu, cô ấy thuê phòng ở xóm Ngũ Lý để trốn một người.

- Trốn ai?

- Trốn cái gã họ Từ ấy. Gã này tặng hoa hồng, còn viết cả “huyết thư”… Đương nhiên cũng còn có nguyên nhân khác.

- Nguyên nhân nào nữa?

- Có một lần, Mai Thôn thì thầm với em rằng, cô ấy đang chờ một người.

Tim tôi giật thột:

- Đợi ai?

- Mai Thôn không nói tên người này.

- Tại sao học viện lại quyết định đuổi học Mai Thôn?

- Thầy Ngô, thầy đừng tin những lời người ta đơm đặt… Thực ra Mai Thôn là một cô gái tốt, đặc biệt thiện lương. Nói thực lòng, cô ấy quá đẹp, con trai theo đuổi nườm nượp, ngay cả em đôi khi cũng sinh một chút đố kỵ. Em đoán là, Mai Thôn đang mải miết kiếm tìm một người yêu cô ấy thực tâm thực ý, cô ấy chờ “người ấy” quá lâu, chờ đến mỏi mòn. Sau đó thì cô ấy đã âm thầm đi đến Bắc Kinh. Sau khi từ Bắc Kinh quay về, Mai Thôn trầm tư hẳn trong một thời gian… Rồi sau đó, gã “thi nhân” ấy đã đuổi theo bén gót. Nghe Mai Thôn nói thì, hai người họ gặp nhau một cách ngẫu nhiên bên bờ sông Hoàng Hà. Tên gã “thi nhân” này là Khổ Thủy, sau đó em mới biết đây chỉ là bút danh của gã. Gã này đang là nghiên cứu sinh thì bỏ giữa chừng, một mình xách hành lý đi dọc theo Hoàng Hà, không biết làm thế nào mà ngay lập tức đã lay động được trái tim Mai Thôn. Nói thế nào được nhỉ, có lẽ là Mai Thôn đang muốn dùng gã “thi nhân” này để trốn gã họ Từ kia…

Dừng lại một lát, Thu Yến kể tiếp:

- Gã “thi nhân” ấy nguyên là nghiên cứu sinh ngành khảo cổ học, đã học đến năm thứ tư nhưng vẫn cứ tâm tâm niệm niệm là ngành học của mình khó kiếm công ăn việc làm, lại thu nhập không cao, rồi một ngày đột nhiên có một ý tưởng kỳ lạ xuất hiện trong đầu óc gã. Gã muốn đi dọc theo bờ Hoàng Hà, muốn trở thành một đại thi nhân như Lý Bạch ngày xưa… Thế là bỏ học, một mình bắt đầu cuộc hành trình đi dọc Hoàng Hà. Năm ấy, báo chí cũng có một vài bài viết về gã. Thực ra thì gã “thi nhân” này cực kỳ xấu trai, đeo đôi kính cận dày cộp, gầy như một con khỉ đói, đôi hàm răng vẩu chìa ra phía trước… Mai Thôn nhìn thấy được gì ở gã thi nhân này nhỉ, em thật sự không hiểu nổi. Nhưng em biết, trái tim Mai Thôn rất mềm yếu. Có một lần, em nuốt không trôi điều nghi vấn ấy, bèn đuổi theo Mai Thôn hỏi: Cậu yêu cái gì ở thằng cha ấy? Không phải vì mấy bài thơ hắn đăng báo đấy chứ? Người ngợm như con khỉ, lại vẩu… Cuối cùng thì cậu yêu hắn ở chỗ nào?

- Cô ấy trả lời thế nào? – Tôi hỏi.

- Thầy đoán thử xem – Thu Yến nói – Mai Thôn nói Khổ Thủy là một thanh niên có chí hướng, anh ấy muốn đi dọc Hoàng Hà, sẽ sáng tác những tác phẩm vĩ đại về dòng sông này. Mai Thôn còn bảo, Khổ Thủy yêu cô ấy đến phát cuồng, sáng tác rất nhiều thơ cho cô ấy, đúng một trăm bài! Lúc ấy em hỏi, làm thơ để làm gì thì Mai Thôn nói, một trăm bài thơ, bài nào anh ấy cũng đọc cho tớ nghe. Anh ấy nói, nếu anh ấy không nhìn thấy tớ, anh ấy sẽ hóa điên. Có một bài thơ mà vừa đọc xong thì tớ khóc ròng, bài thơ thế này: Ôi! Đôi bàn tay nho nhỏ, Nó không thuộc về tôi. Người yêu ơi tôi đến, Tôi đã từng gắng sức, Chia đôi linh hồn ta. Khổ Thủy và Mai Thôn, Hai cái tên hòa quyện, Như tiếng đàn khóc thương, Tiếng đàn mang nỗi nhớ, Khắc khoải và đau thương… – Thu Yến nói – Thầy không biết đấy thôi, bài thơ này đã khiến Mai Thôn khóc suốt một ngày. Thầy Ngô, thầy thử nói xem, Mai Thôn có quá ấu trĩ không?

- Mai Thôn với “đại thi nhân” ấy đã kết hôn chưa? Thu Yến lắc đầu:

- Sau đó thì có chuyện xảy ra giữa hai người làm ồn ào một thời gian. Quê quán của gã nhà thơ ấy nghe đâu là một vùng cực nghèo ở Cam Túc, cũng đã có vợ… Thế là chuyện tình giữa Mai Thôn với gã đã dậy sóng lan ra đến nửa thành phố. Gã “thi nhân khổ” ấy nhờ vào một số bài viết của các báo về gã trong chuyến du hành dọc Hoàng Hà và cũng nhờ một số bài thơ được đăng báo nên đã được một tờ báo không mấy tên tuổi nhận vào làm việc. Lúc gã nhận việc cũng chính là lúc gã gặp Mai Thôn. Sau đó, cũng vì chuyện phong lưu giữa gã và Mai Thôn đổ vỡ, người ta mới điều tra ra rằng, phần lớn những bài thơ của gã là sao chép từ các tác giả nước ngoài, nói chung là ăn cắp… Thế là, tờ báo nọ đã đá văng gã ra khỏi cửa tòa soạn ngay lập tức. Học viện cũng đuổi học Mai Thôn luôn. Có điều cô ấy không hề biết đến chuyện gã nhà thơ đã có vợ ở quê… Thầy nghĩ, Mai Thôn phải làm thế nào?

- Chuyện tình cảm của Mai Thôn sao mà loạn thế nhỉ?

- Đúng là loạn. Nhiều thằng đàn ông vây quanh một người con gái xinh đẹp thì không loạn mới là điều lạ. Thầy nghĩ xem, có một năm, vào dịp trung thu, giường của Mai Thôn trong ký túc xá chất đầy nhóc bánh trung thu, cũng không biết là ai tặng nữa.

- Thế… cô ấy muốn chọn một người đàn ông như thế nào?

- Em không thể biết được chuyện này. Con người Mai Thôn rất giàu tính lý tưởng, lại lương thiện nên dễ dàng bị gã thi nhân ấy chinh phục. Có điều, sau khi phát hiện những bài thơ, trong đó đặc biệt là những bài thơ mà Khổ Thủy viết tặng cho mình toàn là thơ sao chép, ăn cắp của người khác, Mai Thôn vô cùng tuyệt vọng… Kết quả là, Mai Thôn chạy bên này nhảy bên kia, cuối cùng Mai Thôn cũng chấp nhận làm vợ gã họ Từ.

- Chính là cái gã… con ông cháu cha?

- Đúng thế.

- Là cái gã lái Audi, mặc áo thun T-shirt?

- Chính là gã ấy. Đúng vào lúc mà Mai Thôn cùng đường, tiến cũng không được mà thoái cũng không xong thì gã này vẫn quyết tâm theo đuổi đến cùng. Nghe đâu là, sau vụ hỏa hoạn, Mai Thôn chạy đôn đáo khắp nơi mượn tiền. Chồng của mẹ, tức dượng ghẻ cô ấy, tuy là cán bộ cao cấp nhưng sau khi về hưu thì bị bại liệt, không có tiền để đưa cho cô ấy nữa, không còn cách nào khác, Mai Thôn đành phải tìm đến gã họ Từ ngửa tay ra… Thầy tưởng tượng được tình cảnh của Mai Thôn thảm hại đến mức nào rồi chứ? Sau đó, khi hai người tổ chức lễ cưới, em có đến dự. Ngày ấy, tiệc cưới được đặt tại một khách sạn năm sao, thoạt nhìn thì ai cũng nghĩ Mai Thôn đang cực kỳ hạnh phúc, mặc áo cưới trắng tinh kẹp tay gã họ Từ đến từng bàn tiệc cụng ly… Lúc ấy em cũng cảm thấy hơi choáng váng. Mai Thôn trốn chui trốn nhủi nhưng cuối cùng cũng trốn không thoát, vẫn phải kết hôn với gã họ Từ này.

- Chỉ cần cô ấy hạnh phúc, thế là tốt rồi.

- Hạnh phúc nào hả thầy? Hai năm, chưa đầy hai năm đã ly hôn rồi.

- Sao lại ly hôn?

Hình như Thu Yến có chút do dự khi trả lời câu hỏi của tôi:

- Ai mà biết được.

Nhưng sau đó thì Thu Yến lại kể tiếp:

- Em nghĩ ra rồi. Có một lần, Mai Thôn chạy xộc đến nhà em, vừa khóc vừa nói: Không thể sống được. Hắn lúc nào cũng tra hỏi tớ như tra hỏi tội phạm không bằng, cứ cách một ngày tra hỏi một lần về chuyện tớ và Khổ Thủy đã làm những gì trong thời gian ở xóm Ngũ Lý… Tớ đã nói hết với hắn, nhưng hắn vẫn không bằng lòng.

- Sau đó thì sao? Mai Thôn đã đi đâu?

- Nghe nói, sau khi ly hôn, Mai Thôn lại kết hôn với một họa sĩ.

Tôi đứng chết lặng.

Để tìm hiểu những tin tức về Mai Thôn, tôi đã mặt dạn mày dày tìm đến gã họ Từ. Chúng tôi hẹn gặp nhau ở một quán trà. Đến nay thì gặp nhau nói chuyện trong quán trà đã trở thành thời thượng, nói chính xác hơn là trào lưu chung của thời đại.

Tên của gã là Từ Diên Quân. Từ Diên Quân nguyên là con của một cán bộ cấp tỉnh. Ông này là cán bộ cao cấp của một ngành quan trọng của địa phương, do vậy mà Từ Diên Quân đã có một thời kỳ sống trong vàng son, tùy thời tùy lúc có thể hô gió gọi mưa. Ban đầu, gã này làm việc trong một cơ quan báo chí, sau đó thì chuyển đến đài truyền hình, cuối cùng thì được điều động về một công ty xuất nhập khẩu. Trong những năm ấy, Từ Diên Quân cũng đã dấn thân vào thương trường và trở thành giám đốc của một công ty, có điều từ khi ông bố nghỉ hưu, việc làm ăn của Từ Diên Quân càng ngày càng sa sút.

Tôi đã ngầm đánh giá gã họ Từ này. Từ Diên Quân xuất hiện trong quán trà với một bộ quần áo rất thanh lịch dành cho những người nhàn nhã, kẹp một chiếc túi dưới nách, dáng điệu có vẻ lười biếng. Nhưng nhìn kỹ, trong cái dáng vẻ lười biếng ấy vẫn ẩn giấu một quá khứ đã từng là kẻ ”mi thanh mục tú”, nói cách khác là một thanh niên rất chuẩn để mọi phụ nữ phải xiêu lòng. Nhưng hiện tại thì tất cả đã qua, đầu gã đã trọc lên đến đỉnh, vác một cái bụng tròn lẳn vì bia, béo mập đến độ có cảm giác như bị phù thũng. Nói tóm lại, theo tôi đánh giá thì Từ Diên Quân khí cách hãy còn nhưng đang bị mai một dần theo đà hưởng thụ.

Nhờ có Tiểu Kiều mà tôi liên lạc được với Từ Diên Quân. Do vậy, ban đầu gã ta tỏ ra hết sức nhiệt tình, vừa gặp mặt đã rút ra một tấm danh thiếp mà tôi nhận ra ngay đó là một công ty chuyên đóng gói bao bì. Gã nói liến thoắng:

- Tổng Giám đốc Ngô, anh là công ty lớn, mong anh lưu tâm…

Chúng tôi ngồi xuống cùng uống trà. Khi tôi nhắc đến Mai Thôn, ngay lập tức gã trở nên cảnh giác, hỏi:

- Anh… anh tìm cô ta làm gì?

- Nghe nói trình độ ngoại ngữ của cô Mai Thôn này rất tốt, công ty của tôi đang cần một phiên dịch.

- Cho dù có cần đến muôn lần vạn lần cũng đừng tìm cô ta. Cô ta là một đứa đàn bà hư đốn!

- Sao anh lại nói như thế?

- Người đàn bà này… – Giọng Từ Diên Quân ngắc ngứ – Tư cách không tốt, quan hệ bất chính… nói tóm lại là thứ đàn bà hư đốn, đồ thừa…

Tôi nhìn mặt Từ Diên Quân mà cánh tay muốn vung lên để đấm mấy cái vào cái mặt đầy thịt ấy. Loại đàn ông gì đây nhỉ? Một thằng đàn ông đã từng theo đuổi đến cùng một cô gái, đến khi chán chường rồi lại nhận xét về người con gái ấy bằng những lời lẽ như thế này sao?

Khi bắt đầu nói về Mai Thôn, lời lẽ của Từ Diên Quân hãy còn đượm chút khinh bạc, pha trò. Gã nói:

- Nói thực với anh, tôi là chồng trước của Mai Thôn. Tôi đã từng theo đuổi cô ta đến bốn năm. Sau khi kết hôn, cô ta vẫn… chứng nào tật nấy, chẳng ra gì cả… – Nhưng đến đây thì ngữ điệu của Từ Diên Quân đã chuyển sang căm hận, nghiến răng nghiến lợi nói tiếp – Đúng là một thứ đàn bà phế thải. Tôi đối xử với cô ta không tồi, cần gì có nấy, nhưng cô ta lúc nào cũng thấy thiếu, không bao giờ thấy đủ, lại lén lút qua lại với người khác sau lưng tôi…

Từ Diên Quân đã nói rất nhiều về Mai Thôn, về cuộc đời này nhưng tôi không kể hết ra được. Nói thực lòng, chỉ cần nhìn thoáng qua Từ Diên Quân, tôi đã có thể đoan chắc được rằng, cuộc sống thời trẻ của gã rất đầy đủ và cũng đã từng là một thanh niên tốt… Nhưng đến lúc này, tuổi đã trung niên, gã đã mất đi chỗ dựa và sự ủng hộ của gia đình nên một khi sa sút thì sẽ buông xuôi luôn, cách nói đầy căm hận của gã cho thấy được điều này… Có điều, Từ Diên Quân vẫn chưa có đủ thời gian và cũng chẳng có điều kiện để trở thành một kẻ sa ngã đúng nghĩa, chưa thể trở thành một kẻ phá hoại, chỉ có cái miệng của gã là nói ra những lời tồi tệ mà thôi.

Thật không ngờ, trong khi mải miết nói về Mai Thôn, không biết dây thần kinh nào của Từ Diên Quân bị chạm mà đột nhiên, gã rơi nước mắt. Gã kể:

- Những năm ấy tôi thường đi ra nước ngoài. Mỗi lần từ nước ngoài quay về, lúc nào tôi cũng mua quà cho cô ta. Thời gian ấy, đồ điện khí gia dụng trong nhà tôi chẳng thiếu một thứ nào, toàn là hàng ngoại nhập khẩu. Từ Nhật về, tôi tặng cô ta bộ mỹ phẩm Shiseido chính hiệu. Đi Nga về, quà tôi tặng cho cô ta là một túi tương cá Hắc Hải. Khi ở Mỹ, tôi tiết kiệm chi tiêu, chỉ ăn mì ăn liền để trên một đường phố đắt nhất New York, tôi mua cho cô ta một chiếc ví xách tay hiệu Louis Vuitton chính hiệu của Pháp… Có thể nói, tôi không có chỗ nào để cho cô ta không vừa lòng.

- Thế… cuối cùng thì cô ta muốn gì?

Đột nhiên Từ Diên Quân hỏi:

- Có bia không? Cho tôi vài chai bia. Tôi chỉ uống Thanh Đảo.

Khi sáu chai Thanh Đảo chỉ còn lại cái vỏ được bày trước mặt Từ Diên Quân, gã vẫn tỉnh táo như không, nói xa xả:

- Con đàn bà này… đúng là hư đốn. Cô ta chẳng có chút trinh trắng nào, từ nhỏ cô ta đã mất trinh dưới bàn tay của lão dượng ghẻ… Cô ta giấu nhẹm chuyện này, nhưng bị tôi tra khảo nhiều lần nên mới hé lộ. Ban đầu, trước mặt tôi cô ta vẫn cố làm ra vẻ mình là một đứa con gái đứng đắn, thanh cao, cho dù tôi có gào xin có van vỉ gì đi chăng nữa cô ta vẫn im lặng, vẫn chối từ tình yêu của tôi. Nhưng tất cả đều là giả tạo, là ngụy trang. Chỉ cần rời khỏi nhà là không còn giữ được cái bộ mặt ấy nữa, cô ta đánh phấn thoa son lòe loẹt đến độ còn hơn cả những con điếm. Để làm gì à? Để “câu” người ta. Cô ta dùng ánh mắt để lôi kéo người ta. Tôi tuyệt đối không nghĩ được nguyên nhân vì đâu mà cô ta lại có thể ngủ được với cái gã đàn ông răng vẩu, gầy như một con khỉ đói trong công viên, xấu đến độ ma chê quỷ hờn như vậy, tệ hơn nữa, con khỉ đói này đã có vợ ở nhà… Chuyện này là do chính tôi tự điều tra ra đấy… Nghĩ lại chuyện này, tôi không thể giữ được bình tĩnh nữa. Cô ta là loại người gì vậy?

Từ Diên Quân còn nói đến những điều “bí mật” không cần thiết phải nói ra:

- Tôi nói Mai Thôn hư đốn, tất nhiên cũng có nguyên nhân của nó. Anh có biết tư thế ngủ của cô ta thế nào không? Cô ta nhất định phải ôm cho được một cái gì đó mới có thể ngủ ngon giấc. Đêm nào cũng thế, cô ta nhất định phải ôm cho được một cánh tay của tôi khiến đêm nào cánh tay tôi cũng mỏi nhừ, nếu không được ôm, cô ta không thể ngủ được. Nếu đêm nào đó không có cánh tay tôi để ôm trong lòng, cô ta đành phải vo tròn chiếc chăn đơn, vo thật chặt thành một cuộn dài… Còn chuyện này nữa, cô ta cũng chỉ vì hai nghìn sáu trăm đồng mới đồng ý làm vợ tôi. Cô ta thuê phòng trọ để ngủ với một thằng nghèo kiết xác, ai mà biết được hai người họ đã làm những chuyện gì trong căn phòng ổ chuột ấy, nhưng chắc chắn là giường gãy chiếu rơi, nửa đêm lại sinh ra hỏa hoạn, thằng kiết xác ấy bị nhốt trong cũi sắt. Lại còn vỗ ngực xưng ta đây là thi nhân! Cục cứt! Chỉ là một thằng đại lưu manh… Cô ta không còn cách nào khác mới tìm đến chỗ tôi…

- Thế anh…

- Tôi yêu cầu cô ta viết một giấy bảo đảm, cô ta đồng ý viết ngay. Cái giấy ấy tôi vẫn còn giữ… và kết quả là, cô ta vẫn cứ chạy theo thằng khác.

- Chạy theo ai?

- Một họa sĩ…

Tôi không muốn nghe Từ Diên Quân chì chiết thêm về Mai Thôn nên hỏi:

- Thế Mai Thôn bây giờ đang ở đâu?

- Điều này thì tôi không thể biết được. Khi làm thủ tục ly hôn, cô ta nói là chẳng cần gì cả, một xu của tôi cô ta cũng chẳng cần, tay trắng ra khỏi nhà… Nhưng cô ta đã cầm sổ tiết kiệm đi theo…

- Kể từ đó đến nay anh với cô ta không gặp nhau lần nào à?

- Không!

Trước khi chia tay, Từ Diên Quân đưa cho tôi một tấm danh thiếp, nói:

- Tôi đang quản lý một công ty quảng cáo, nếu muốn quảng cáo cho sản phẩm của công ty anh, anh có thể tìm đến chỗ tôi.

Tôi gật đầu. Đi ra đến cửa quán, Từ Diên Quân còn ngoái đầu lại, nói thêm:

- Đúng rồi. Tay họa sĩ ấy họ Nghiêm… Nếu anh tìm thấy Mai Thôn, anh giúp tôi chuyển đến cô ta một lời nhắn rằng, nếu đến lúc cùng đường, cô ta muốn quay lại, tôi vẫn sẵn sàng đón nhận.

Tôi hơi bất ngờ, hỏi:

- Không phải anh đã…

- Chia tay rồi, vừa mới chia tay… Chẳng có tình nghĩa gì…

Tại Bắc Kinh, tôi lại tìm ra người họa sĩ họ Nghiêm ấy. Họa sĩ này đã có chút ít tên tuổi ở thủ đô. Bút danh của anh ta là Nhạn Cửu Thiên. Khi tôi đến phòng vẽ của Nhạn Cửu Thiên, anh ta đang ngậm một điếu xì gà to tướng, ngồi trên chiếc ghế gỗ hoa lê có niên đại từ đời Thanh có khắc bốn chữ “Khang Hy niên khoản”. Đúng là ra dáng họa sĩ! Ngay cả những gia đình khá giả có nguyên quán ở thủ đô Bắc Kinh, người có thể ngồi được trên chiếc ghế này chỉ đếm được trên đầu ngón tay.

Phòng vẽ của Nhạn Cửu Thiên treo rất nhiều tranh sơn dầu, tất cả đều là tác phẩm của anh ta, trong đó đó có một bức tranh khỏa thân của một người đàn bà khiến người ta chú ý nhiều nhất. Trên một chiếc giường được phủ một lớp nhung hồng có một người đàn bà thân hình thon dài đang nửa nằm nửa ngồi… Thoáng nhìn qua, tôi nhận ra ngay người mẫu trong bức tranh chính là Mai Thôn. Tay cầm điếu xì gà, Nhạn Cửu Thiên nói:

- Bức tranh này đã có người trả ba triệu nhưng tôi không bán. Tôi đứng lặng lẽ ngắm nhìn bức tranh rất lâu…

Sau đó, khi biết tôi có ý định mua bức tranh này, Nhạn Cửu Thiên bắt đầu bộc bạch tâm sự. Anh ta nói:

- Lần đầu tiên tôi quen biết người đàn bà trong bức tranh này là trên một toa tàu. Cái đập vào mắt tôi đầu tiên là đôi bàn tay của cô ta. Đôi bàn tay ấy sao mà đẹp và tôi đã mê mẩn đôi bàn tay ấy. Trên tàu lửa, tôi hỏi cô ta: Tôi có thể ngắm bàn tay của cô một chút không? Có điều, cô ta thu đôi bàn tay lại theo phản xạ tự nhiên. Tôi nói, tôi làm việc ở Họa viện Bắc Kinh, là một họa sĩ, không hề có tà niệm nào cả. Sau đó, cô ta, rất từ tốn, có kèm một chút xấu hổ đặt đôi tay lên bàn. Tôi chẳng khách khí gì mà không nắm lấy đôi bàn tay ấy, quan sát rất lâu. Mười đầu ngón tay của cô ta trông như những ngó sen, đều tăm tắp và rất đẹp, rất sạch. Tôi hỏi cô ta: Cô biết đánh đàn piano? Cô ta cười và lắc đầu. Bàn tay cô ta chẳng có bất kỳ một chút tì vết nào, những móng tay sáng loáng như được bôi dầu, đường chỉ tay trong lòng bàn tay rõ ràng mạch lạc, trong màu trắng nõn nà toát lên sắc hồng hào, mu bàn tay như được tráng qua một lớp men dày, đầy đặn nhưng khi nắm lấy thì lại rất mềm, có tính đàn hồi, sinh động và đầy xúc cảm.

Tôi lôi trong chiếc túi lúc nào cũng đeo bên người ra một tờ giấy vẽ nháp, vạch vạch một hồi rồi đưa cho cô ta xem. Cô ta đã cười…

Nhạn Cửu Thiên trầm ngâm nói tiếp:

- Ban đầu, tôi mê bàn tay ấy thuần túy chỉ là vì nghệ thuật. Chờ đến khi cô ta đứng dậy tôi mới phát hiện rằng, không những có đôi bàn tay đẹp mà thân hình cô ta cũng đẹp chẳng kém, cao mà thon, ngực đẹp, mông nở… là một người sinh ra để làm người mẫu cho hội họa… Tôi nói: Cô bằng lòng làm người mẫu cho tôi không? Cô ta lắc đầu. Tôi lại nói: Thế này nhé, cô cho tôi địa chỉ, có thể có một lúc nào đó, tôi sẽ tìm cô. Tôi thấy cô ta do dự rất lâu và hình như có ý định cự tuyệt, bèn nói: Tôi không hề có chút tà ý nào trong chuyện này cả… Và cứ thế, trước khi xuống tàu, cô ta đã đưa địa chỉ cho tôi.

Khoảng hơn một tháng sau khi về đến Bắc Kinh, hình ảnh đôi bàn tay ấy lúc nào cũng chập chờn xuất hiện trước mắt tôi. Đôi bàn tay sao mà đẹp! Mỗi lần nghĩ đến cô ta, tay tôi lúc nào cũng run bắn lên. Đúng thế, một rung động thẩm mỹ, một nhu cầu được vẽ không thể khắc chế cứ bám riết lấy tôi. Thế là, tôi mua một vé máy bay đi tìm cô ấy. Đến lúc ấy tôi mới biết, cô ta đã có chồng, có điều tôi cũng biết, cuộc hôn nhân của cô ta không mấy hạnh phúc. Tôi nhận ra điều này từ trong ánh mắt của cô ta. Cô ta không hề có hạnh phúc!

Ngày ấy, tôi đưa cô ta đến khách sạn. Tôi đặt một bàn nhỏ trong một góc khuất tại nhà hàng phía tây của khách sạn, ngồi đối mặt với nhau. Bên cạnh bàn là có đặt một chiếc piano, có một người nào đó đang chơi bài “The Blue Danube” của Johnna Strauss II. Nói chung là không khí trong nhà hàng đang rất tuyệt vời. Cô ta chẳng nói năng gì cả, chỉ ngồi im lặng, khép nép. Lúc ấy, tôi nhìn cô ta rất kỹ và tự thâm tâm, tôi biết là mình đã mê cô ta. Khi không nói năng gì thì từ con người cô ta toát ra một vẻ thanh nhã, cao quý, đoan trang và… đẹp một cách trầm lắng, nói thế nào nhỉ… À, đẹp như một bài thơ tình. Tôi nói với cô ta rằng, tôi muốn nhờ cô ta làm mẫu để vẽ một bức tranh. Cô ta đã cười, nụ cười nhẹ mang chút ý vị chua xót, đau khổ. Tôi nói: Đúng thế, tôi đang nhờ người giúp đỡ. Bức tranh này sẽ có tên “Mùa xuân” và cô yên tâm, tôi không vẽ bất cứ cái gì trên người cô cả, tôi chỉ vẽ đôi bàn tay. Cô ta cười nhẹ, nói: Tôi biết, làm người mẫu cho họa sĩ các ông, tôi phải cởi quần áo, đúng không? Tôi phải đảm bảo đôi ba lần nữa rằng tôi chỉ vẽ đôi bàn tay, đôi bàn tay ngọc của cô ta thôi, nhất định không có ý gì khác, quyết không làm gì tổn hại đến nhân phẩm cô ta. Tôi còn nói, nếu cô ta cần tiền, tôi có thể trả tiền. Không ngờ, cô ta lại nói: Tôi không cần tiền của ông. Nếu tôi gật đầu đồng ý thì một xu của ông tôi cũng không cần. Ông cứ cho tôi thời gian suy nghĩ.

Tôi ngồi trong thành phố ấy chờ đến ba ngày, tổng cộng có ba lần gặp mặt cô ta. Mỗi lần gặp nhau, chúng tôi nói chuyện rất tâm đầu ý hợp. Cô ta ham mê nghệ thuật, tôi nói chuyện với cô ta về văn chương, về thơ ca, về điện ảnh, về văn nghệ thời đại Phục hưng, về Van Gogh, Pablo Picasso, Auguste Rodin, William Shakespeare, Leonardo Da Vinci, Paul Gauguin, Ilya Repin, Henri Matisse, Albrecht Durer… Mỗi khi cô ấy cười là ngay lập tức có một người đàn ông xuất hiện. Gã này chính là chồng cô ta, vẫn âm thầm theo dõi vợ mình. Đúng là chẳng ra gì! Rồi có một lần, chồng cô ta mang theo hai thằng thanh niên nữa xông vào định đánh tôi, nói tôi đã lôi kéo vợ mình... Sau đó thì tôi thấy tình thế khó nhằn, chủ động rút lui, có điều tôi vẫn đưa địa chỉ và số điện thoại cho cô ta.

Nói thực lòng, lúc ấy tôi đã mê tít cô ta. Tôi đã biến cô ta thành nữ thần trong trái tim mình... Lần cuối cùng gặp nhau, cô ta vẫn không chấp nhận lời đề nghị của tôi, cô ta vẫn còn đang do dự. Không ngờ, nửa tháng sau, cô ta đã đến, chỉ một mình, đi thẳng vào phòng vẽ của tôi rồi không nói không rằng, lặng lẽ cởi quần áo, nói: Ông vẽ đi!

Trong lúc cởi quần áo, cô ta quá đẹp, đẹp đến độ làm cho tôi run rẩy, nhìn đến ngây người... Thế là, ý định của tôi thay đổi. Tôi quyết tâm vẽ một bức tranh lớn, ban đầu định lấy tên là “Cái nhìn ngưng đọng”, sau đó thì đổi thành tên khác. Nói một cách thành thật, cội nguồn của nghệ thuật là đàn bà, nghệ thuật cần có sự nuôi dưỡng của đàn bà... Bức tranh này là kết tinh tâm huyết suốt cuộc đời làm nghệ thuật của tôi.

Ban đầu, tôi cũng chỉ có ý định là mời cô ta làm mẫu thôi... Nhưng sau đó, cô ta nói với tôi rằng, gã chồng vũ phu ngày nào cũng tra cũng khảo cô ta chẳng khác nào tra khảo phạm nhân. Cô ta không chịu đựng được nữa nên đã ly hôn. Lúc ấy, tôi cũng chỉ thể hiện sự đồng tình đối với những gì mà cô ta đang gặp phải, nhưng sau đó thì sao? Phải nói là Nhạn Cửu Thiên tôi đã say đắm cô ta. Sắc đẹp của cô ta đã làm tôi mê muội, tôi chìm đắm trong những đường cong trên thân thể cô ta. Thế là chúng tôi… kết hôn. Nói một cách thẳng thắn, Nhạn Cửu Thiên tôi hoàn toàn vì nghệ thuật, vì bức tranh mà tôi phải hoàn thành nên mới kết hôn với cô ta mà không thèm suy tính gì hơn. Đối với đàn ông, đặc biệt là cánh nghệ sĩ chúng tôi, hôn nhân là một thứ gì đó qua loa đại khái mà thôi. Bản nháp của bức tranh được tôi vẽ đến sáu tháng… Bức tranh mà anh thấy đây là tôi đã bỏ ra năm năm trời để chỉnh sửa và bây giờ nó có tên là “Mùa thu”.

Chưa đầy bốn tháng sau khi đến Bắc Kinh, cái bụng của cô người mẫu này đã to lùm lùm lên trông thấy. Rất rõ ràng, tôi khẳng định một cách chắc nịch là đứa bé trong bụng cô ta không phải là của tôi. Có điều, không vì chuyện này mà tôi coi thường, vất bỏ cô ta. Tôi còn chủ động đề nghị cô ta sinh đứa bé ra… Lúc ấy, tôi còn có ý định nhập hộ khẩu cho cô ta nữa, không phải một người mà là hai người. Ông biết đấy, việc nhập hộ khẩu vào thủ đô là không hề dễ dàng, tôi đã phải rứt ruột đưa mấy bức tranh đã vẽ trước đó đi đến mấy chỗ… Lúc đó, tôi đang vẽ cô ta và cô ta rất ngoan ngoãn, biết điều. Nhưng sau đó thì thật không ngờ, chính cô ta lại là người muốn điều hành tôi. Tôi là một họa sĩ, đương nhiên cần phải có nhiều người mẫu, một họa sĩ, cứ cho tôi là một họa sĩ chẳng kém ai, không thể không có đàn bà, không thể không có người mẫu. Có điều, cô ta chẳng cho bất kỳ người mẫu nào khác bước chân vào xưởng vẽ của tôi, cô ta nói: Anh vẽ tôi thôi! Tôi không đủ để cho anh vẽ hay sao? Sao lại có những lời như thế này được nhỉ? Tôi là một họa sĩ, không thể có chuyện cả đời chỉ vẽ một người. Nói tóm lại, giữa hai chúng tôi bắt đầu có mâu thuẫn và mâu thuẫn mỗi ngày một sâu nặng… Và sau đó, cô ta ôm con… bỏ đi…

Tôi thừa nhận, tôi đã mê muội cô ta trong một thời gian khá dài. Nhưng giữa người với người, đặc biệt là với đàn bà, nhất định đừng quá gần gũi, một ngày nào đó, khi đã trở nên quá gần gũi nhất định sẽ sản sinh ra một lực ly tâm, đủ các kiểu mâu thuẫn sẽ xuất hiện… Khi tiến hành các thủ tục ly hôn, cô ta làm rối tung cả lên trông chẳng ra làm sao cả. Nói về tình cảm, cô ta đã lôi tất cả những lá thư tôi viết cho cô ta, tổng cộng là ba mươi lá thư đưa ra làm chứng cứ trước tòa án nhằm uy hiếp tôi. Cô ta còn nói với người ở tòa án rằng, tôi đã từng quỳ trước mặt cô ta… Tôi mà quỳ trước mặt cô ta sao? Chuyện tiếu lâm liên lục địa! Tôi chỉ có thể cúi đầu trước “nữ thần sắc đẹp”, có thể cúi đầu trước nghệ thuật, cúi đầu trước cái đẹp hình thể thôi. Nhưng lúc này, trên thân thể của cô ta nào còn có “cái đẹp” ấy nữa. Ôi dào, cô ta thấy trong vòng hai năm ấy tôi đã vẽ, đã bán tranh tốt như thế nào… Cô ta nói cần phải có tiền nuôi dưỡng đứa con đến tuổi trưởng thành là một triệu đồng. Xì! Ông tưởng tôi đã đưa cho cô ta à? Một xu tôi cũng không đưa. Khi đứng trước mặt quan tòa, tôi nói: Cô cần tiền nuôi con à, tôi sẽ đưa, nhất định sẽ đưa. Nhưng có một điều kiện, nó tất nhiên phải là con tôi. Chỉ cần nó là con tôi, cô nói bao nhiêu tôi cũng không quan tâm, nhưng cần làm một xét nghiệm DNA!

Lúc ấy, tôi chỉ nêu một điều kiện duy nhất ấy thôi, nhưng cũng đã đủ để trị được cô ta. Cô ta kiên quyết không chịu xét nghiệm DNA, cũng không còn đề cập gì đến chuyện tiền nong nữa. Cô ta nói: Vì đứa con này… tôi không làm tổn thương nó… Xì! Cô ta chỉ sợ là khi có kết quả DNA trong tay, cô ta sẽ tự làm tổn thương chính mình thì có. Cô ta sống quá trụy lạc, mà một người đàn bà ngày nào đó buông tuồng trong lối sống trụy lạc thì sẽ trở nên đáng sợ vô cùng. Có một khoảng thời gian, cô ta chẳng khác nào một con sói cái, đêm nào cũng gọi điện cho tôi, vừa khóc vừa chửi khiến đầu óc tôi trở nên hỗn độn, mơ hồ, một chút linh cảm sáng tác cũng không còn tồn tại nữa. Kế hoạch thứ nhất của cô ta không thành thì đầu óc cô ta nảy sinh kế hoạch thứ hai. Cô ta nói, cô ta không cần gì cả, chỉ cần bức tranh này. Ông nghĩ thử xem, tôi có phải đưa cho cô ta không? Đây là tác phẩm do chính tay tôi sáng tác, là tâm huyết năm năm của tôi, là một tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa, tôi phải đưa cho cô ta sao? Nhưng sau đó, nghĩ đi nghĩ lại, tôi cũng có một đôi chút đồng tình và thông cảm với cô ta… Có điều, khi tôi chủ động gọi điện thì không còn cơ hội tìm thấy cô ta nữa…

Những lời kể của Nhạn Cửu Thiên như những mũi kim, từng chiếc từng chiếc chọc thẳng vào tim tôi, đau nhói. Tôi không biết nói gì, đúng là không biết nói gì nên không thể chêm được lời nào trong dòng hồi ức của Nhạn Cửu Thiên.

Khi tôi chuẩn bị rời khỏi xưởng vẽ của Nhạn Cửu Thiên thì có hai người đàn ông bước vào. Lúc ấy, Nhạn Cửu Thiên đột nhiên lớn tiếng:

- Ông cứ đến đây ngắm bức tranh này, tôi biết ông thích nó. Nhưng tôi không bán. Đừng nói một triệu nữa nhé, trò cười! Năm triệu, mười triệu tôi cũng không bán. Đi đi! Ông có thể đi ra khỏi xưởng của tôi được rồi đấy!

Tôi thoáng lặng người. Tôi cũng đã biết được rằng, đây là những người buôn bán tranh, là thương nhân trong làng nghệ thuật. Một họa sĩ nổi tiếng cũng có thể trở thành thương nhân. Thực ra, trước khi đến đây tôi cũng đã thăm dò và biết rằng, ba hoặc bốn năm trước, tranh của Nhạn Cửu Thiên có ai đó ra giá một nghìn một bức, anh ta cũng bán. Nhưng bây giờ, anh ta lại ngoác cái mồm to như mồm sư tử ra hét cái giá trên trời cho một bức tranh: Mười triệu đồng!

Tôi không nhịn được nữa, nhếch mép cười. Nhạn Cửu Thiên không hề biết rằng, từ khi “Hậu Bổ Đường” được đưa ra thị trường, trong tay tôi đã có một trăm sáu mươi triệu đồng, tôi hoàn toàn có thể mua bức tranh này. Loại người này, thôi thì bỏ qua.

Nhìn thấy cái cười nhếch mép của tôi, Nhạn Cửu Thiên tỏ vẻ mất tự nhiên, cố ý ngẩng mặt lên trời, cao ngạo nói:

- Nghệ thuật là vô giá!

Trong những ngày đi tìm Mai Thôn, tôi luôn mang theo bên mình chín mươi chín đóa hoa hồng Abissinia. Chúng đã khô quắt! Những cánh hoa mỗi ngày mỗi đen hơn một tí và rụng… rụng dần. Đến ngày cuối cùng, chín chín đóa hoa hồng Abissinia chỉ còn lại cành không.

Nói thực lòng, tôi vô cùng thất vọng. Tôi cũng tự biết rằng, mình không bao giờ tìm lại được Mai Thôn của thời quá khứ. Mai Thôn ngày ấy đang dần dần xa khỏi tầm mắt, tầm thương nhớ của tôi… Nhưng không biết vì đâu mà tôi vẫn cứ hy vọng rằng, đến những ngày cuối cùng, tôi có thể gặp được cô ấy một lần, nhưng chỉ gặp mà thôi.

Sau đó, đang trong lúc tuyệt vọng nhất thì cơ duyên lại đến, tôi đã tìm được ba cuốn nhật ký của Mai Thôn.

Nghe nói, Mai Thôn đã ra nước ngoài. Trước khi đi, cô ấy đã gói ghém tất cả đồ đạc gửi cho một người bạn giữ hộ… Trong ba cuốn nhật ký này, Mai Thôn đã ghi chép rất tường tận những gì mà cô ấy đã trải qua. Bây giờ, tôi sẽ chọn mười đoạn trong đó để đọc cho ông nghe, chỉ đọc thôi, không có lời bình luận nào cả.

Ngày 7 tháng 5,

Thầy W lên lớp rất hay, sinh viên ngồi kín cả giảng đường dốc. Thầy dẫn lời của Lincoln: “Cái đẹp nhất trong cuộc sống con người là mối quan hệ hữu nghị với người khác”… “Tôi cần phải đứng bên cạnh tất cả những con người chân chính nhất, khi họ đúng tôi sẽ sống chung với họ, khi họ sai, tôi sẽ rời khỏi họ.”

… Mình biết thầy đang nhìn mình. Thầy đứng trên bục giảng, ánh mắt sao mà u uất. Trong ánh mắt ấy hình như đang ẩn chứa một điều gì đó không thể nói ra, giống như chính mình thuở còn bé. Có thể hình dung thế này: Ánh mắt ấy có mang một chút khát vọng, một chút sợ hãi, một chút hiếu kỳ, một chút cảm giác phạm tội… lại còn có một chút đáng thương…

Ngày 16 tháng 9,

W đang chạy ngoài khu thể dục thể thao.

Mình đã suy nghĩ bao nhiêu lần rồi. Thầy là một người rất cần mẫn, đường chạy vòng quanh dài hơn bốn trăm mét, tốc độ chạy lúc nhanh lúc chậm, nhất là những lúc chạy qua khúc quanh và đặc biệt là khi chạy qua cổng ký túc xá, tốc độ chạy giảm hẳn. Hình như thầy đang tìm kiếm một cái gì đó, đang muốn nói chuyện với một ai đó. Có một vòng, hình như thầy muốn dừng lại nhưng rồi vẫn chạy tiếp, chỉ là một vài bước chân ngập ngừng thôi. Nếu mình dám bước ra, liệu thầy có trông thấy mình không?

Nửa đêm, đang trong giấc nồng, cửa phòng đột nhiên có ai đó gõ mấy tiếng. Cả bọn sáu đứa chúng tôi đều tỉnh giấc, đồng thanh lên tiếng: Ai? Ai đó? Nhưng không ai trả lời, rồi có tiếng gót chân chạy thật nhanh, tất cả trở nên yên lặng.

Mình biết đó là W và cũng chỉ có mình biết chắc điều này. Đó là W!

Trên đường đi đến nhà ăn, mình có gặp thầy W mấy lần, W vẫn làm ra vẻ chẳng có chuyện gì đã xảy ra… Nhìn điệu bộ W mình chỉ muốn cười lên thật to. Khi mình và W chào hỏi nhau, W có chút gì đó ngượng ngập. Mình không muốn làm cho W khó xử, tự trong lòng mình đã dấy lên một chút thương cảm.

Mình rất thích nghe những gì W nói. W thường nói cho mình nghe những suy nghĩ của W về những cuốn sách đã từng đọc. Trí nhớ của W cực tốt, W nói về Tanaka Kakuei, về Sisyphus, về Pompidou, về Eisenhower, về Roosevelt, về Achilles, về Nixon… Mỗi khi nói về ai đó, lúc nào đầu W cũng cúi thấp, dáng điệu buồn buồn và dường như đang có những suy nghĩ gì đó rất xa xăm…

Cứ thế, mình và W ngồi xuống sân thể dục, nói về một cuốn sách, một nhân vật, một sự kiện nào đó trong một cuốn sách. Sao mà hay!

Ngày 21 tháng 7,

W cần phải đi rồi. Trước khi đi, W đã kể cho mình nghe về quê hương, về thời thơ ấu… Một cảm giác nhỏ bé trong lời kể của W ngay lập tức đã đánh động tình cảm của mình. Mình cũng đã từng có một thời gian dài sống trong tủi nhục và lo sợ. Mình cũng biết cảm giác của một người khi sống trong lo sợ là như thế nào rồi. W khiến cho mình nhớ lại cái đêm thời thơ ấu ấy, trong bóng tối đen ngòm có một bóng người cũng đen ngòm trông chẳng khác nào một con chim đen khổng lồ thô bạo đổ ập lên cái thân hình bé nhỏ của mình. Lúc ấy mình sợ lắm… Lúc ấy mình chỉ cắn răng chịu đựng, không kêu lên tiếng nào… Mẹ mình đang ngủ ở phòng bên, chỉ cách một bức tường, nhưng mình không dám kêu. Lúc ấy, mình chẳng khác nào một đứa bé mới sinh, có kêu trời trời cũng chẳng đoái hoài…

W nói, W đã từng ôm một viên gạch đã được nung và gọi thầm trong bóng đêm: Mẹ ơi, sưởi ấm cho con… Chỉ cần nghe câu này, lòng mình đã nhói đau.

Chỉ câu nói ấy, đúng câu nói ấy đã khiến mình suốt đêm không thể nào dỗ được giấc ngủ, hai con mắt cứ nhìn lên trần nhà mà nghĩ về nó… Đúng là mình đã bị W chinh phục. Quá nửa đêm, mình bò dậy khỏi giường, lang thang trong trung tâm thể dục thể thao rất lâu. Mình nghĩ, mình cần phải sưởi ấm cho W, mình cần phải dùng thân thể để sưởi ấm cho W. Thân thể mình đã không còn sạch sẽ gì nữa, nhưng trái tim mình thì trong sạch.

Cũng trong đêm ấy, W nói mình cần phải chờ. W quay trở lại sẽ tặng cho mình chín mươi chín đóa hoa hồng Abbisinia!...

Chuyện này giống như một giấc mơ thôi. Trên thế gian này đúng là có hoa hồng Abbisinia không?

Ngày 16 tháng giêng,

Tuyết đã rơi, nhưng chỉ là rất nhẹ.

K đã đến. K đến từ vùng Tây Bắc, trên đầu anh chỉ là một núi tuyết.

Trong đôi mắt K có một cái gì đó khiến cho người ta phải say, lại còn một vết sẹo chạy ngang lông mày (chắc là một vết dao nào đó trong quá khứ) mà điều này lại càng khiến người ta không thể tin được rằng, chính vết dao ngang mày ấy lại là niềm yêu thích của mình đối với K… Đúng thế, hình như những u uất, những cảm thương trong lòng không thể nói ra của K khiến mình thương xót. K giống như một tấm gương có thể phản chiếu tất cả những gì chất chứa trong lòng mình. Còn nữa, K đã viết cho mình đến một trăm bài thơ tình, chẳng hạn bài này: Chỉ thoáng được gặp mặt nàng, Tim tôi rơi nằm xuống đất, Vùi trong bụi bặm cuộc đời. Từ trong bụi bặm mịt mù, Thơ tôi đươm hoa kết trái, Dâng tặng nàng tất cả, Người yêu nhỏ xinh ơi!... Hay như bài này: i - Đúng là tuyệt diệu!

Rất nhiều người hỏi mình, tại sao mình lại thích K? Một gã đàn ông xấu xí đến như vậy, bạn vì cớ gì lại thích anh ta? Mình không thể trả lời được cho câu hỏi này. K là một thi nhân, ban đầu là nghiên cứu sinh ngành khảo cổ nhưng rồi trước khi bảo vệ luận án tốt nghiệp, K đã vất bỏ con đường học tập mà không hề thương tiếc để “theo học” Hoàng Hà. K nói với mình: Hoàng Hà là một cuốn sách vĩ đại! Một nhà thơ và cũng chỉ có nhà thơ mới có cái khí chất như thế. Mình và K gặp nhau, quen biết nhau bên cạnh dòng Hoàng Hà, lúc ấy K một mình vác theo hành lý, ăn gió nằm sương, tóc dài xõa đến vai trông chẳng khác nào một con con thú hoang đi dọc Hoàng Hà… Nói thực lòng, mình chẳng hề để ý gì đến hình dung, tướng mạo của K mà chính là ý chí, là ý thơ của K đã chinh phục được mình. Thậm chí, mình còn chẳng muốn nhìn K, nói chính xác hơn là chẳng dám nhìn K vì mỗi khi quan sát K, trong lòng mình lại nhói đau. Bút danh của K là Khổ Thủy, cách đặt bút danh này cũng là lần đầu tiên mình được nghe Lại nữa, trên người K luôn có một thứ mùi vị, nó như thế nào thì mình không thể nói một cách rõ ràng được. Có điều mỗi khi mình và K gần gũi nhau, cái mùi vị ấy luôn mang lại cho mình một sự thanh thản, thoải mái và rất an nhiên. Cái mùi này bao nhiêu năm nay mình chưa hề ngửi thấy… Một người ở bên cạnh một người, cái mùi vị từ một cơ thể có thể làm cho người kia mê mẩn, chính là mùi mồ hôi. Thật kỳ lạ, trước mặt K, mỗi lần ngửi thấy cái mùi ấy là ngay lập tức mình có ngay cảm giác là đã khóc được một trận đã đời, một cảm giác muốn được chui vào trong lòng K mà mơ mà mộng. Gần gũi với K, trái tim mình lúc nào cũng cảm thấy đau nhưng càng kỳ lạ hơn nữa là mỗi lần thấy đau, mình lại càng trở nên bình tĩnh. Mình dường như đã biến thành một con chó, một con mèo nhỏ nằm cuộn trong lòng K, nghe thơ của K để mà chìm vào giấc ngủ say nồng… Thuở ấu thơ, mình đã ngủ trong từng cơn đau như thế này…

Ngày 01 tháng 2,

Cuối cùng thì mình cũng đã chia tay với K.

Chia tay là một sự giải thoát cho nhau, đặc biệt là cho chính mình… Đương nhiên, trước tiên là do K lừa dối mình. Có người nói với mình rằng, thơ của K hơn một nửa là sao chép thơ của các nhà thơ nước ngoài. Ban đầu mình không tin lắm, nhưng khi họ đem chứng cứ bày ra trước mặt, mình cầm lấy tập thơ ấy chất vấn thì K nói đó không phải là sự sao chép mà là biểu hiện của tình yêu. Mình không thể tha thứ cho việc làm này. Đây chính là nguyên nhân mà mình và K chia tay.

Nhưng sau đó, mình cũng không thể không thừa nhận là chính mình đã làm tổn thương K.

Vì mình mà X đã truy đuổi đến tận Lan Châu, đến cơ quan của tờ tạp chí nọ để tố cáo khiến K buộc phải từ bỏ cái công việc biên tập mà không dễ dàng gì kiếm được ấy. K đã bị đơn vị đuổi việc… Việc K bị tổn thương không phải là ý nguyện của mình. Mình tự hận mình, tự trách rằng tại sao mình lại là một người như thế?

Mình vốn hy vọng tìm được một người mình thực lòng yêu thương, một người mà mình hoàn toàn yên tâm khi ngả đầu vào vai người ấy, có thể nói những suy nghĩ tận đáy lòng… Nhưng mình có cách nào đây?

X đã theo đuổi mình tròn bốn năm. Có lúc mình đã nghĩ rằng, X là người không dễ có trên cuộc đời này. Trong bốn năm ấy, X đã gọi cho mình bao nhiêu cuộc điện thoại, tặng cho mình bao nhiêu là hoa hồng, không thể nhớ nổi… Mình vốn rất ghét tiếng chuông điện thoại mà X gọi đến, nhưng rồi từng ngày từng ngày, từng tháng từng tháng, từng năm từng năm, có ai đó không ngừng gọi cho bạn, có ai đó lúc nào cũng nhớ đến bạn, bạn sẽ xử trí như thế nào? Bạn còn phải xử trí thế nào nữa nhỉ? Cái máy nhắn tin mà X tặng cho mình thi thoảng lại “cốc” lên một tiếng là mình có cảm giác là mình đang “nhốt” một người nào đó ngay trong túi quần của mình… Bạn có thể lấy thế làm phiền lòng, chán ngấy những tiếng “cốc cốc cốc” ấy, nhưng có điều, khi bạn cần đến nó, khi mà bạn có cảm giác đang tuyệt vọng, không còn ai bên cạnh mình thì những âm thanh vốn rất đáng ghét ấy lại phát huy tác dụng, nghe nhiều rồi lại có được cảm giác thân thiết. Đang đi trên đường, thi thoảng nghe được tiếng “cốc” vang lên trong túi quần hoặc ở thắt lưng, lòng mình lại cảm thấy rất an tâm. Huống hồ, lúc này mình lại đang gặp lúc không còn chỗ để đặt bàn chân, đời sống riêng tư lại gặp sự cố… Thôi thì, cứ thế mà chấp nhận thôi!

Không như thế này thì như thế nào nữa đây? Chí ít thì người ấy cũng yêu mình.

Ngày 03 tháng 6,

Mình có chút khó khăn rồi. Mới cưới nhau hơn một tháng mà mình và X đã cãi nhau rồi.

X nói là rất yêu mình, không thể không có mình. Nhưng, đêm nào cũng thế, vào khoảng nửa đêm là X gọi mình thức giấc, lôi mình ngồi dậy trên giường, mặt đối mặt và bắt đầu tra hỏi.

Mình trở thành một “vật” làm chướng mắt X, trở thành một “thứ” gì đó trong túi của X. Theo cách nói của X thì đó là một “thứ dâm tặc đàng điếm”. X không ngừng tra khảo mình về tất cả những gì đã diễn ra trong thời gian mình ở chung với K, mỗi tình tiết đều phải kể lại cho thật tường tận, tỉ mỉ… Chuyện này khiến cho mình đau xót, xấu hổ và có cảm giác bị làm nhục. Thực ra thì mình đã kể cho X tất cả, kể hết, cụ thể nhất, tình tiết nhất những gì mình còn nhớ được. Có điều X vẫn không buông tha mình. Những ngày sống với X quả thực là những ngày sống trong địa ngục trần gian đối với mình.

Có một đêm, đang trong giấc ngủ chập chờn thì X nói: Cô chờ đấy, tôi có một người bạn làm ở Trung tâm giám định. Ở đây mới mua về một chiếc máy đo tâm lý. Trong lúc đang mơ màng, mình giật mình và mồ hôi lạnh túa ra đầy người, mình hỏi: Để làm gì? X nói: Để giám định cô, xem cô cuối cùng là đã nói thật hay nói dối. X còn nói: Đã sợ rồi phải không? Cô chờ đấy. Nếu biết điều, cô phải nói hết, nói một cách thành thật để khỏi phải chờ đến lúc bị lột mặt ra. Đó là một chiếc máy giám định cực kỳ hiện đại, cô giấu không nổi nó đâu. Lúc đó mình đã tỉnh ngủ:

- Tôi cần phải nói gì nữa nào?

- Tự cô phải biết mình cần phải nói những gì.

- Không phải là tôi đã nói hết với anh rồi sao?

- Chưa nói rõ ràng gì cả. Nhất định cô còn giấu giếm nhiều chuyện. Cái đạo lý về sự khoan dung cho lòng thành thật chắc cô đã biết?

- Tôi van xin anh, đừng có ép buộc tôi nữa. Anh cứ ép buộc tôi thế này, có thể tôi sẽ nhảy từ trên này xuống đất thôi.

Hình như X có giật mình nhưng vẫn khích: “Cô nhảy đi. Tôi đang mở mắt thật to để xem cô nhảy đây.”

Khi lòng đã chết, vạn sự đều đã hóa thành tro tàn, nhảy lầu thì có gì đáng sợ đối với mình nữa, mình bước xuống giường, đến bên cửa sổ dợm chân nhảy xuống thì X ào tới, ôm cứng lấy mình, rồi quỳ xuống hôn chân mình, nói đi nói lại lời xin lỗi, lại còn thề là từ nay trở về sau sẽ không bao giờ nhắc lại chuyện này nữa.

Có điều, chỉ sau hai ngày, tất cả mọi chuyện vẫn cứ tiếp diễn.

Mình không thể chịu đựng thêm cảnh sống mà ngày nào cũng biến thành tù nhân như thế này nữa. Mình yêu cầu được ngủ riêng nhưng X kiên quyết không đồng ý… Gặp phải loại người như X, mình phải sống thế nào đây?

Ngày 01 tháng 3,

Trên con tàu ấy, mình đã gặp Y.

Y là một họa sĩ nhã nhặn, lịch thiệp. Y chỉ nói về đôi bàn tay của mình, muốn vẽ nó… Không biết vì sao mà trong lúc đầu óc rối tung rối mù mình lại đưa địa chỉ cho Y. Mình không thể nói được một cách rạch ròi, thôi thì tự an ủi rằng, đã là con người thì cũng có lúc cũng mê muội hồ đồ. Cũng có thể, mình là một đứa đàn bà hư đốn, dâm đãng như X đã từng nói.

Một tuần sau, Y đã đến, ở trong một khách sạn. Nhận điện thoại của Y, đột nhiên mình có một thoáng xúc động, rất muốn khóc và có cảm giác gặp lại người thân quen. Cơ bản là mình chẳng quen biết gì với Y, chỉ là gặp nhau tình cờ trên tàu, thế thôi, có điều, mình lại có cảm giác rằng Y là người thân thiết lâu nay. Tại sao lại như thế? Mình vẫn chưa ly hôn, mình là loại người nào vậy nhỉ?

Khi gặp nhau tại nhà hàng phía Tây khách sạn, Y rất lịch thiệp, rất nhã nhặn, rất chu đáo khi kéo ghế ra mời, chờ đến khi mình ngồi xuống, Y mới ngồi xuống theo. Âm nhạc du dương, êm dịu… Nói chung là không khí vô cùng trang trọng.

Y nói có ý định sáng tác một bức tranh, muốn nhờ mình ngồi làm mẫu. Y không ngừng xưng tụng mình: “Cái đẹp là tiêu chuẩn của nghệ thuật, cái đẹp mang tính toàn nhân loại…”

Mình có đôi chút lú lẫn về chuyện này.

Ngày 08 tháng 3,

Chỉ cách có một tuần, Y lại đến.

Như một người chuyên hoạt động ngầm, mình lén lút đến gặp Y. Mình đang tự căm thù mình, tự sỉ vả mình rằng: Mày có phải là một đứa đàn bà vô sỉ hay không?

Lần gặp nhau này, Y đã nói với mình rất nhiều kiến thức về mỹ thuật, mình nghe mà cảm nhận được nhiều điều mới mẻ…

Y nói: Những bức tranh thời kỳ đầu của Picasso thiên về màu xanh da trời, một màu xanh nhạt, màu của thời đồng niên, màu của lập thể… cũng giống như trong tâm linh của ông ấy có một vầng trăng màu lam vừa mới mọc. Lúc ấy, trong lòng Picasso có tình yêu. Cô biết không, tình yêu là một loại năng lực… Sau đó thì ông ấy trở thành ông tổ của trường phái ấn tượng, màu lam không còn là màu lam của da trời nữa mà là màu lam của máu, màu lam của sự phẫn nộ ẩn tàng bên trong. Sau đó nữa thì phong cách vẽ tranh của Picasso không ngừng thay đổi, tranh của ông ấy khiến người xem không thể hiểu được. Picasso đã đem sinh mệnh cắt ra thành từng miếng nhỏ với ý đồ tạo ra những ấn tượng mang tính hoang đường.

Có thể nói, đó là một loại cảm giác, tranh của Picasso là tranh cảm giác!

Y nói: Van Gogh thì lại không giống Picasso. Chuyện này có liên quan đến tính cách. Van Gogh là người nóng nảy, là họa sĩ thuộc trường phái ấn tượng, nhưng trong lòng ông ấy lại chất chồng nhiều bi thương và dục vọng. Chẳng hạn màu xanh lam. Van Gogh cũng vẽ màu xanh lam, đường nét cực sáng. Bức “Hoa diên vĩ” xanh đến cực độ khiến người xem nhức mắt, khó thở. Tranh của Van Gogh càng ngày càng đậm đặc, từng đống từng cụm màu sắc điên cuồng. Chẳng hạn, bức “Hoa hạnh nhân” chẳng khác nào một ngọn núi lửa đang phun trào… Cho nên sau đó thì Van Gogh hóa điên, tự cắt tai của chính mình.

Y nói: Trên thế gian này, người vẽ tranh đẹp nhất về đôi bàn tay vẫn là Albrecht Durer. Bức “Đôi bàn tay cầu nguyện” khiến người ta phải run rẩy. Liên quan đến bức tranh này có một câu chuyện rất chân thực nhưng cũng rất sinh động. Albrecht Durer nguyên là một người thợ kim hoàn, rồi vẽ đồ họa cho khắc gỗ, sau đó trở thành người vẽ chân dung nhưng thành công nhất của ông ấy là vẽ đôi bàn tay, vẽ bàn tay thì Durer là “thiên hạ đệ nhất”. Mỗi đường gân, mỗi mạch máu trên đôi tay được Durer vẽ như thật, như bàn tay đang sống thật, là bàn tay của một người lao động chằng chịt vết xước, vết thương… Đôi bàn tay này biết nói.

Y nói: Tôi muốn vẽ đôi bàn tay cô. Tôi cần phải vẽ đôi bàn tay cô. Đây là một đôi bàn tay cực đẹp, là tuyệt đỉnh của cái đẹp. Mỗi khi tôi nhắm mắt là nghĩ đến đôi bàn tay cô, những nét hoa văn trên đó sao mà tinh tế, sao mà đầy đặn, ngay cả những sợi gân xanh nổi mờ mờ bên trong cũng cực kỳ sinh động, những móng tay hồng hào… Tôi còn cần phải vận dụng nghệ thuật tả ý của Trung Quốc vào trong bức tranh của mình, bởi mỗi ngón tay của cô ngoài họa ra thì đều là thơ, là âm nhạc đang gọi nhau để tạo nên cái đẹp… Đôi bàn tay của cô là một kiệt tác của tạo hóa và tôi có trách nhiệm phải lưu giữ đôi bàn tay ấy cho đời. Cô nhất định phải đồng ý với tôi, tôi khẩn cầu cô hãy đồng ý để tôi vẽ kiệt tác của tạo hóa này…

Mình không muốn thừa nhận chuyện này, nhưng thực tế là, kể từ sau lần gặp này, mình đã bị Y chinh phục. Mình đã mê muội vì tay họa sĩ này mất rồi. Mình tự nói với chính mình: Có lẽ đây là người đàn ông mà mình đã đi tìm suốt cả cuộc đời và cuối cùng mình đã tìm được người ấy!

Ngày 09 tháng 7,

Bữa nay mình lại nhận được thư của Y.

Trong những năm tháng này, người viết nên những lá thư ngày càng ít đi, dùng bút mực để viết thư lại càng ít. Thư của Y lại được viết trên giấy tuyên màu hồng có ô có hàng rõ ràng, lại thêm một vệt trà xanh thấm lên đó… Lá thư này không thể để trong nhà, nếu để trong nhà thì chính nó sẽ trở thành tờ giấy chứng minh sự phạm tội của mình, đành phải tạm thời gửi nó ở nhà Tiểu Tuyết…, mỗi lần muốn đọc lại nó cần phải chạy thẳng đến nhà Tiểu Tuyết. Tiểu Tuyết là người tốt, nó đưa luôn cho mình chìa khóa chiếc thùng có cất giữ những lá thư ấy.

Mình đã đếm rất kỹ số thư mà Y đã gửi đến, tổng cộng có ba mươi lá. Trong mỗi lá thư đều là những câu đầy ắp sự thúc giục, đại khái như: Đến đây đi! Được nhốt trong một chiếc lồng son, hoa sẽ nở rộ. Sống cả một đời người, hãy để cho cái đẹp tự do phô diễn hết mình! Hoặc là: Mỗi người đều có quyền chọn cho mình một lối sống riêng! Hoặc như: Tôi sẽ làm cho người đời sau biết đến em! Có thể lưu lại cho hậu thế một bức tranh đẹp về một người đàn bà, tôi và em đều trở thành người không bao giờ chết!

Kết thúc mỗi lá thư, Y luôn luôn vẽ một con chim én miệng đang ngậm một quả tim hình trái đào…

Đã đến lúc mình cần phải hạ quyết tâm rồi.

Ngày 07 tháng 11,

Trong xưởng vẽ của Y, mình tự nguyện hiến thân vì nghệ thuật…

Nhưng, trong khi đang chìm đắm trong những nét vẽ, Y đột ngột dừng cọ rồi ôm chầm lấy mình: Tôi muốn thể nghiệm một tí… Y dùng đầu lưỡi để thể nghiệm, dùng đầu lưỡi để liếm khắp toàn bộ cơ thể mình. Hình như mình đang quay trở về với thời thơ ấu… Trong khoảnh khắc ấy, mình cũng không thể nói được cảm giác của mình như thế nào. Nhưng có thể là thế này, ban đầu, mình có chút sợ hãi, hoảng loạn, nhưng rồi sau đó mình không còn sức mà chịu đựng nữa. Mình nói, chính mình lên tiếng nói: Anh… tôi đi…

Và như thế, chỉ ba ngày trong xưởng vẽ mình đã trở thành người của Y. Y nói là yêu mình và mình đã trở thành người đàn bà của Y.

Điều này mình hoàn toàn tự nguyện. Mình vẫn còn một chút sợ hãi. Mình sợ hãi vì nghĩ đến sau này, không chừng mình sẽ lại trở thành một “vật” hay một “thứ” gì gì đó…

Có điều, mình đã mang thai!

Ngày 04 tháng 8,

Mình nghĩ, cuối cùng mình cũng đã có thể sống một cách yên ổn, cuối cùng thì mình cũng đã tìm được người đàn ông mà mình có thể yêu và người ấy có thể cũng yêu mình. Mình tự nguyện để người ấy vẽ mình, nói như Y là, mình đã tự nguyện biến thành những màu sắc để nhuận sắc những bức tranh của Y… Sau đó, mình sẽ cùng với Y trải qua những tháng ngày êm đẹp nhất, mình sẽ giặt quần áo, nấu cơm, đẻ con… Con của mình sẽ được sinh ra.

Nhưng…,

Nhưng rồi…,

Quá nhiều cái “nhưng”…

Ngày 07 tháng 2,

Đây là tình yêu sao? Đây… là tình yêu. Mình không thể nhẫn nhục được nữa, mình không thể cam chịu được nữa.

Một nhà nghệ thuật, một người ngày nào cũng nói đến lương tri, một người mẫn tiệp với cuộc đời tại sao lại thù hận một đứa trẻ đến như vậy?

Mình đã rất nhiều lần nhận thấy, vào khoảng nửa đêm, Y bò dậy và rời khỏi giường, một mình ngồi lặng lẽ, len lén ngắm nhìn đứa bé, mỗi lần ngắm kéo dài đến khoảng vài tiếng đồng hồ. Tay Y cầm một chiếc đèn pin và chiếu vào mặt đứa bé khi nó vẫn đang còn say ngủ, đưa tay xoa nắn cái đầu của nó. Y đã từng nói trên đầu mình có hai cái xoáy, đàn ông trong họ hàng nhà Y hết thế hệ này sang thế hệ khác đều có hai cái xoáy, nhưng tóc trên đầu đứa bé này lại chẳng có cái xoáy nào. Y nói chắc nịch rằng mình đã xem đầu thằng bé này rất kỹ, không có cái xoáy nào… Rồi sau đó, Y đoán rằng, thằng bé này không phải là con của mình.

Mình nhận ra, một nhà nghệ thuật, một họa sĩ danh tiếng lại âm thầm, lén lút cấu véo một đứa trẻ con… Tâm địa của Y sao mà tối tăm, tấm lòng của Y sao mà hẹp hòi… Liệu có qua ngày đoạn tháng được chăng?

Nghe qua những trang nhật ký này, ông nói đi, người đàn bà này có còn là Mai Thôn trong trái tim của tôi nữa không?

Nhưng, tôi vẫn muốn được gặp Mai Thôn một lần, không tận mắt nhìn được cô ấy, trái tim tôi sẽ không để cho tôi yên. Thậm chí, tôi còn nghĩ là, nếu có mắt, ông trời ở trên cao kia nhất định sẽ tạo cho tôi một cơ hội để gặp Mai Thôn một lần. Ông nói đi, tôi nói thế có đúng hay không?

Cuối cùng thì tôi cũng đã thấy được Mai Thôn.

Mấy năm sau đó, trong một ngày gió thổi và cát bụi bay ngút ngàn, tại một thành phố ở vùng cực Bắc, Mai Thôn dắt một đứa trẻ trong tay đi chầm chậm trên phố.

Năm ấy, gió và bão cát ngút ngàn. Con phố mờ mịt trong gió và cát bụi, tôi chỉ nhìn thấy trong cơn lốc cát bụi ấy có một người đàn bà đang đi về phía mình. Thời khắc ấy, hình như tất cả những gì trên thế giới này đều không hề tồn tại, trước mắt tôi chỉ là một tấm màn bụi màu tro, trong tấm màn ấy chỉ có một người đàn bà, một người đàn bà đang vật vã, bôn ba trong gió cát! Tôi đã tìm Mai Thôn quá lâu rồi nhưng trong giây phút không ngờ nhất, cô ấy đã xuất hiện. Tôi sững sờ. Tôi chết lặng… Tôi muốn gọi tên Mai Thôn… Rất muốn. Nhưng trong lòng thì tôi hiểu rất rõ, nếu gặp lại Mai Thôn, tôi sẽ làm tổn thương đến cô ấy. Tôi biết. Mai Thôn đã có hai lần ly hôn và đang nộp đơn lên tòa án để ly hôn lần thứ ba… Tôi không thể tiếp nhận được điều này. Trong tim tôi lúc này chỉ còn lại sự thương xót.

Đúng thôi. Chúng tôi không thể quay lại thời xưa cũ. Tôi không có bất kỳ lý do nào và cách nào để quay lại với quá khứ. Mai Thôn cũng không thể quay đầu lại được nữa.

Tôi nghe thấy một tiếng gọi từ trong lòng mình và đang chực chờ để thoát ra khỏi miệng: Mai Thôn!... Nhưng hình như cổ họng tôi đã khô khốc, đã bị một cái gì đó to đùng chặn lại không cho tiếng gọi từ trong lòng thoát ra ngoài. Tôi đứng đó, nhìn và… im lặng.

Mai Thôn đang dùng một chiếc khăn nhỏ trùm lên mái tóc, đi ngang qua người tôi trên phố, vai gần chạm vai.

Đó không còn là một Mai Thôn của thời quá khứ nữa mà là một người đàn bà trung niên đang đi trên phố với sắc mặt đầy vẻ ai oán. Đứa bé khoảng bảy, tám tuổi gì đó, dùng dằng không muốn đi nên vừa bước đi, Mai Thôn vừa lên tiếng chửi bới đứa bé, đại khái là: Đi mau lên! Sao mày lại không chết đi nhỉ… Có điều, chửi thì cứ chửi nhưng tay Mai Thôn vẫn cầm chặt bàn tay thằng bé con.

Tôi đứng như trời trồng trên hè phố, đưa mắt nhìn Mai Thôn đi ngang qua người mình… Cô ấy đã không nhận ra tôi. Khi vai Mai Thôn sánh ngang rồi trượt qua vai tôi, người tôi như có một luồng điện đột ngột kích vào và tôi phát hiện ra rằng: Trải qua bao nhiêu năm tháng dài đằng đẵng, chúng tôi mải mê đi tìm một cách thức để điều trị cho căn bệnh sợ hãi, nhưng có điều, chúng tôi sợ cái gì thì không ai có thể nói ra được một cách rõ ràng. Tôi nghĩ, có thể Mai Thôn đang sống vì đang tìm kiếm. Cô ấy sống trên thế gian này để tìm kiếm một bờ vai, hay nói một cách duy ý chí là tìm một bến đỗ có thể tin tưởng được, một nơi không khiến cô ấy phải sợ hãi nữa. Có điều, Mai Thôn vẫn chưa tìm ra chốn ấy, nói cách khác là cô ấy vẫn còn đang đi trên đường.

Khi Mai Thôn đi vượt qua khỏi người tôi, đột nhiên tôi lại nghi ngờ: Liệu người đàn bà vừa đi ngang qua người mình có đúng là Mai Thôn?

Sau đó một thời gian, khi gặp mặt Lạc Đà, anh ta hỏi:

- Đã tìm gặp Mai Thôn chưa?

- Thấy rồi.

- Tặng hoa chưa?

- Hoa hồng Abbisinia đã biến mất giữa cuộc đời này rồi… Tôi vẫn đang nợ cô ấy, nhưng sau này sẽ không nghĩ đến chuyện trả nợ nữa.

- Đồ dở hơi! Sao mặt cậu lại không có chút sức sống nào thế. Đừng có nghĩ tiêu cực thế. Cậu biết không, vận khí của chúng ta đang đến, núi cũng không thể ngăn được… Mẹ nó chứ! Tôi chỉ cần đánh một cú rắm là kiếm được cả hàng triệu đồng…

Lạc Đà còn nói huyên thuyên đủ thứ chuyện và đó cũng là lần cuối cùng tôi gặp anh ta. Sau đó hai năm, Lạc Đà đã nhảy lầu tự vẫn từ tầng thứ mười tám của một tòa nhà.

CHƯƠNG TÁM

"Bát bộ đoạn trường tán” là một loại thuốc độc chuyên dùng để đánh bả chuột.

Nhưng có lẽ vì độ công hiệu của loại thuốc này kém, hơn nữa lại được nông dân dùng trong một thời gian quá dài nên những con chuột nào ranh ma quỷ quyệt một tí, mỗi khi ngửi thấy mùi này thì biết ngay là thứ không thể ăn được nên không thèm ăn. Thế là, loại thuốc độc này nằm lăn lóc từng viên từng nhúm ở khắp đường làng đường ruộng, bọn trẻ con lại nhầm tưởng là những viên đậu được bọc đường nên nhặt lấy mà ăn… Rất nhiều vụ trẻ con bị ngộ độc đã xảy ra khiến thôn trên xóm dưới hô hoán ầm ĩ, gọi loại thuốc độc này là “Thuốc độc từ từ”. Sau đó, “Bát bộ đoạn trường tán” được dùng để đặt biệt hiệu cho một con người.

Ông ấy là thầy giáo đã dạy tôi thời tiểu học trong một thời gian ngắn.

Năm một chín sáu hai, thầy giáo này từ thành phố bị “đày” về thôn.

Thầy giáo họ Đỗ, tên đầy đủ là Đỗ Thu Nguyệt, đường đường là một người đàn ông nhưng cái tên thì lại rất đàn bà. Tôi vẫn còn nhớ, năm ấy vào mùa đông, khi mới chân ướt chân ráo về đến thôn, ông ấy mặc chiếc áo cán bộ màu đen có bốn túi, trên chiếc túi trước ngực có giắt một chiếc bút cũng màu đen, cổ quấn một chiếc khăn sa màu đỏ, đeo đôi gọng kính. Trên sống mũi có chiếc gọng kính khiến ông ấy rất ra dáng trí thức. Khi tiến vào thôn, trên vai Đỗ Thu Nguyệt đeo tấm chăn được cuộn tròn, tay xách chiếc va ly có lẽ quá nặng nên đôi vai còng xuống trông giống như một con tôm, dò dẫm đi từng bước. Trời rét căm căm, dưới hai lỗ mũi Đỗ Thu Nguyệt là hai dòng nước mũi sền sệt xanh xanh đang chảy ra liên tục, cứ đi vài bước là ông ấy dừng lại, rút chiếc khăn mùi soa trắng tinh ra lau nước mũi rồi lệch vai xách chiếc va ly tiếp tục đi.

Sau khi lần dò đến được thôn, Đỗ Thu Nguyệt trông chẳng khác nào một con gà đang mổ thóc, gặp ai cũng gật đầu chào, thậm chí còn gật đầu với cả cây hòe cổ thụ đứng ở trước sân cửa hàng cung tiêu của đội sản xuất nữa, miệng lẩm bẩm mấy tiếng gì đó không ai nghe thấy rồi tại tiếp tục đi về phía trước, vừa đi vừa hỏi đường. Chờ cho đến khi Đỗ Thu Nguyệt mò đến được cơ quan đại đội thì cũng đã quá ngọ.

Sau đó mọi người mới biết, Đỗ Thu Nguyệt bị cận thị nặng, nguyên là thầy giáo dạy trung học trên thành phố nhưng vi phạm kỷ luật về đạo đức tác phong mới bị điều động về thôn Vô Lương cải tạo lao động.

Ngày ấy, sau khi lao động xong, mọi người nhất tề xông đến sân của đại đội, mục đích là để xem mặt Đỗ Thu Nguyệt. Cách ăn mặc của Đỗ Thu Nguyệt cộng với lời ong tiếng ve về đạo đức tác phong của ông ấy đã hấp dẫn người Vô Lương, họ muốn điều tra ngọn ngành chuyện này. Ai ai cũng muốn biết, cuối cùng thì Đỗ Thu Nguyệt vi phạm đạo đức tác phong về vấn đề gì. Có phải là hiếp dâm? Người ta nói với nhau: Nếu là kẻ đã từng hiếp dâm thì không thể sơ ý với loại người này. Do vậy, qua đề nghị rất nhiều lần của chủ nhiệm trị an, cán bộ lãnh đạo đại đội quyết định ép Đỗ Thu Nguyệt phải xuất hiện một lần trước quần chúng để đối chất. Đây cũng là cơ hội để cán bộ đại đội nắm bắt và quản lý quá trình cải tạo của ông ấy tại địa phương mình.

Đỗ Thu Nguyệt bị mọi người dắt đến sân khấu trung tâm. Đầu tiên là ông ấy ngước đầu lên, nhìn mọi người bằng đôi mắt rất ngạc nhiên, nhưng đại khái là ông ấy chỉ thấy trước mặt mình là một “bức tường mặt người”… Tiếp sau đó, đầu Đỗ Thu Nguyệt từ từ cúi xuống và ngay lập tức, trên mặt ông ấy biểu lộ vẻ sợ hãi, có vẻ thành thật hơn rất nhiều so với trước đó. Đối mặt với một đám đông nông dân như vậy, ông ấy chỉ biết cúi đầu chào một cách đúng lễ, không nói được câu nào, đứng im, đầu cúi gằm.

Dưới sự cầm đầu của chủ nhiệm trị an, mọi người đồng loạt hô vang các khẩu hiệu… Khi những câu khẩu hiệu đã được hô, lá gan của mọi người như được bổ sung thêm sức mạnh, sự hưng phấn cũng như được tiếp thêm sức mạnh. Những đôi chân của họ ngứa ngáy, nhún nhảy liên tục và một cách không tự giác, cứ từ từ nhích lên phía trước, nước bọt văng tung tóe như tuyết bay đầy trời, những đầu ngón tay đưa thẳng về phía trước, chỉ thẳng vào mặt Đỗ Thu Nguyệt… Chủ nhiệm trị an lên tiếng đe dọa: Thành khẩn khai báo!

Đỗ Thu Nguyệt vẫn không nói gì.

Khi khẩu hiệu được hô đến lần thứ ba, dượng tôi đã phải lên tiếng:

- Yên lặng! Mọi người giữ yên lặng một tí!

Một chút yên lặng tạm thời đã được thiết lập, mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía Đỗ Thu Nguyệt…

Sau đó tôi mới biết được rằng, trong hoàn cảnh đặc biệt nào đó, ngôn ngữ của con người không phải hoàn toàn xuất phát từ miệng mà ánh mắt cũng có ngôn ngữ. Đặc biệt, những từ ngữ cực đoan nhất, làm tổn thương người ta nhất cũng được “nói” ra từ đôi mắt của mọi người. Do vậy mà tại nông thôn thuộc vùng bình nguyên có một từ khá thông dụng là “táp khải”, từ này dùng để ví với việc người ta dùng ánh mắt để nói chuyện, ý nghĩa của “táp khải” tương đương với các từ phổ thông như “công kích”, “đả kích” hoặc “hạ bệ”, “phá hủy”. Mỗi lúc phát hiện trong mắt của mọi người có những “viên đá nhỏ được sinh ra” thì anh phải hiểu là họ đang dùng ánh mắt để “táp khải” đối phương.

Trong hàng trăm ánh mắt chăm chú nhìn mình, đầu của Đỗ Thu Nguyệt càng lúc càng cúi thấp xuống. Ông ấy im lặng, ông ấy không muốn nói. Sau cùng, trước sự “táp khải” của mọi người, Đỗ Thu Nguyệt bất đắc dĩ phải lên tiếng, mở đầu bằng những tiếng ngắc ngứ:

- Chuyện này… đã có kết luận rồi…

Chỉ cần có thế, những tiếng ngắc ngứ đã châm ngòi nổ. Dưới sân, mọi người đồng loạt gào lên:

- Chuyện gì? Nói mau! Kết luận thế nào? Nói thật rõ!

Trong biển nước bọt tung tóe, trong cơn gào thét thịnh nộ của mọi người, Đỗ Thu Nguyệt sợ chết khiếp, lưng ông ấy như còng thêm, run rẩy nói:

- Phần tử xấu… Tôi là phần tử xấu…

Thấy Đỗ Thu Nguyệt là người thành phố, đeo kính cận, nhìn người cũng phong độ ra vẻ trí thức nên cánh đàn bà trong thôn cũng có chút băn khoăn do dự. Bọn họ có người nắm lấy vạt áo của Ngô Ngọc Hoa, ghé miệng vào tai bà ấy thì thầm: Thằng này nhìn cũng được, sao lại nói không ra lời thế nhỉ? Bà chị lên tiếng hỏi thử xem… Ngô Ngọc Hoa vốn dị ứng với “vấn đề tác phong” lâu nay nên bước lên mấy bước, đứng trước mặt Đỗ Thu Nguyệt, nắm lấy cổ áo ông ấy, rít qua kẽ răng:

- Cậu đã làm gì? Nói!

Đỗ Thu Nguyệt bật khóc, mồm méo xệch. Đám đông lại bắt đầu nhốn nháo. Có ai đó quát lớn:

- Khóc cái con khỉ? Mày mà còn cái mặt để biết khóc à?

Cuối cùng thì Đỗ Thu Nguyệt cũng đã nói kèm theo tiếng khóc:

- Tôi đã yêu một người con gái... Tôi... Sau đó, cô ta lại yêu một quân nhân... Rồi sau đó, bị điều tra ra là đã mang thai...

Đám đông “Ồ!” lên một tiếng nghe chẳng khác nào có một đàn ruồi đang bay ngang qua. Cách nói lúc nghẹn ngào, lúc ngắt quãng của Đỗ Thu Nguyệt khiến cho những cái đầu đang bốc hỏa của mọi người mặc sức tưởng tượng. Họ chụm đầu vào nhau, nói: Mẹ nó chứ! Đúng là một thằng lưu manh!

Chủ nhiệm trị an bước lên mấy bước, hỏi:

- Cậu dám đương đầu với người của quân đội à? Nói đi, ai làm cho cô ta có bầu? Là con của ai?

Đỗ Thu Nguyệt có vẻ rất lo lắng, nói lắp bắp:

- Đứa nhỏ… đứa nhỏ đã… bị sẩy… sẩy thai…

Không hiểu sao lúc ấy chủ nhiệm trị an đột nhiên hô to:

- Bắt nó phải bồi thường!

Mọi người sững sờ một lát, dường như không hiểu nhưng cuối cùng cũng đồng thanh gào to:

- Bắt nó bồi thường!

Cuộc họp đối chất đến lúc này bỗng chốc đã chẳng khác nào một bầy chim sẻ đang bay trên trời, chợt phát hiện một kho thức ăn liền chao cánh hạ xuống, ồn ào náo nhiệt. Người ta tụm năm tụm ba lại với nhau, đầu chụm vào đầu cười nói râm ran, càng nói càng loạn. Có người lên tiếng hỏi về nguồn gốc đứa bé, có người truy hỏi về cô gái, có người lại hỏi Đỗ Thu Nguyệt cuối cùng đã ngủ với đứa con gái ấy bao nhiêu lần… Cuối cùng, có ai đó hô to: Đánh cho nó một trận! Coi cái mặt của nó kìa, chẳng khác nào một con khỉ, không biết nói năng gì cả…

Đến lúc ấy, dượng tôi mới quát lớn:

- Dừng lại! Tất cả dừng lại!

Cả một đám người đang lao xao chuẩn bị động chân động tay bị tiếng quát của dượng tôi làm cho sững lại. Chuyện có liên quan đến quân nhân nên dượng tôi không muốn Đỗ Thu Nguyệt nói tường tận thêm nữa. Dượng tôi nói:

- Mọi chuyện đến đây là đủ rồi. Cậu Đỗ, cố gắng cải tạo cho tốt!

Nhưng mọi người vẫn còn muốn nghe nữa, những điều muốn hỏi muốn truy còn chất chứa trong lòng chưa được giải đáp… Có ai đó lên tiếng:

- Để cho nó nói xong đã!

Dượng tôi nói với thái độ rất cương quyết:

- Không nói năng gì nữa! Cuộc họp kết thúc tại đây. Giải tán!

Sau cuộc họp, mỗi khi người trong thôn đưa mắt nhìn Đỗ Thu Nguyệt, ánh mắt của họ đã hoàn toàn thay đổi. Ai cũng biết rằng, Đỗ Thu Nguyệt đang bị “đội mũ”, một “cái mũ” tuy nhìn không thấy nhưng ai cũng có thể tưởng tượng ra. Rất nhiều năm sau đó tôi vẫn cứ nghĩ là những ai có quấn khăn quanh cổ thì nhất định trên đầu người ấy luôn luôn có một “cái mũ”.

Mùa đông năm ấy, công việc mà đại đội giao cho Đỗ Thu Nguyệt là đi thu dọn phân, gánh phân rồi tưới phân. Những nhà vệ sinh công cộng dọc các con đường trong thôn dùng chung cho đàn ông lẫn đàn bà, cách để phân biệt từng ngăn là mỗi lần ai vào đó để đại tiện thì treo chiếc thắt lưng của mình trước mỗi ngăn. Ban đầu, chưa nắm được cách phân biệt gian nào dành cho đàn ông, gian nào dành cho đàn bà là dựa vào chiếc thắt lưng nên Đỗ Thu Nguyệt gánh đôi thùng vô tư bước vào nhà xí và “Ơ!” một tiếng, vội vã tháo lui… Ra khỏi nhà xí mới ú ớ nói được hai tiếng: Xin lỗi! Thế là, những lần đến dọn nhà xí sau này, từ ngoài xa ông ấy đã ho lên mấy cái và lên tiếng: Có ai trong đó không?

Đến khoảng tháng Ba tháng Tư, tuy là mùa xuân nhưng mưa vẫn như trút nước, đường sá trong thôn bị nước ngập tràn, đường đất hóa thành đường bùn lầy lội, xe ba bánh, xe cút kít đi lại trên đường tạo thành những rãnh sâu hoắm, bước chân cũng trở nên trơn trượt dễ té ngã vô cùng. Trong khi những đứa trẻ chúng tôi với những bàn chân trần ngày nào cũng đi qua những con đường lầy lội ấy thì người được phân công đảm nhiệm công việc thu dọn phân là Đỗ Thu Nguyệt lại mang một đôi ủng cao su cao cổ, bên trong lại có tất hẳn hoi. Người trong thôn trông thấy thì cảm thán với nhau: Suy cho cùng thì thằng cha này cũng là người thành phố!

Mùa hè đã đến. Khi thu hoạch lúa mạch, Đỗ Thu Nguyệt đội một chiếc mũ rơm mới, mặc chiếc áo sơ mi màu trắng dài tay, những chiếc cúc áo nơi cổ tay, cổ áo đều được cài một cách cẩn thận. Ra đến đồng lúa, mọi người đều nhìn ông ấy nói:

- Lão Đỗ à, cậu đi “xuyến” người thân à?

Lúc này, Đỗ Thu Nguyệt đã có thể nghe hiểu được từ địa phương ở quê tôi nên hiểu được từ “xuyến” có nghĩa là “thăm viếng”, bèn trả lời:

- Không “xuyến”, không “xuyến” ai cả. Ở đây tôi không có ai là thân thích cả.

Thế là một tràng cười rộ lên, Đỗ Thu Nguyệt đứng im như phỗng trông rất khó xử. Chủ nhiệm trị an bảo:

- Lão Đỗ à, đã không đi “xuyến” người thân, thế mặc quần áo đẹp như thế để làm gì, cởi ra đi! Lá lúa mạch rất sắc, chỉ một ngày là áo cậu rách tả tơi ngay.

- Cởi ra! Cởi ra! Cởi ra! Mau mau cởi ra – Mọi người cùng đồng thanh phụ họa theo lời chủ nhiệm trị an.

Đỗ Thu Nguyệt liếc nhìn cánh đàn ông. Hầu như ai nấy đều cởi trần trùng trục, phơi lưng dưới nắng, do dự giây lâu rồi cũng cởi áo. Sau khi Đỗ Thu Nguyệt cởi xong áo sơ mi và chiếc áo lót bên trong, mọi người lại đồng thanh ồ lên kinh ngạc khi phát hiện toàn thân ông ấy đỏ rực, chắc là bị muỗi cắn. Chủ nhiệm trị an bước đến, dùng chân đạp lên những thân lúa mạch cho chúng ngả rạp rồi ngồi xuống nhặt một loạt những cục đất rải lên trên, phủi tay nói:

- Biết thế nào là “lừa lăn lộn” không?

Đỗ Thu Nguyệt đứng lặng. Chủ nhiệm trị an nói tiếp:

- Ngay cả cách thức “lừa lăn lộn” mà cậu cũng không biết sao?

Mọi người lại cười rộ lên. Chủ nhiệm trị an dùng tay và chân biểu diễn động tác thế nào gọi là “lừa lăn lộn”… Và thế là, trong những tràng cười sảng khoái của mọi người, Đỗ Thu Nguyệt nằm xuống “tấm thảm” mà chủ nhiệm trị an đã làm cho mình, bắt đầu thực hiện những động tác đã học được… Mọi người cười đến chảy nước mắt. Chủ nhiệm trị an hỏi:

- Còn ngứa không?

- Không còn ngứa nữa! Không còn ngứa nữa! Chủ nhiệm trị an nói đầy vẻ cao ngạo:

- Trong đất có thần dược!

Sang năm thứ hai, Đỗ Thu Nguyệt đã có thể để trần trùng trục, trên người chỉ có mỗi chiếc quần đùi, đi vào nhà ăn công cộng để ăn cơm. Ông ấy cũng đã học được cách ngồi dưới nắng để bắt rận trong quần áo, thậm chí ông ấy cũng đã học được cách quấn những lá thuốc vừa được sấy khô trong nhà sấy với những tờ giấy báo cũ để hút, có điều không hút được loại thuốc quá nặng này, hễ hút vào là ho khù khụ.

Sau mùa thu, khi tham gia cắt lau sậy, Đỗ Thu Nguyệt đã có thể cười cười nói nói với cánh đàn bà. Họ đều tranh thủ bày cho ông ấy cách cắt lau sậy như thế nào để khỏi xây xát tay chân, ai ai cũng nói: Lão Đỗ à, cậu đúng là người không may!

Mùa đông năm ấy, người đến chỗ ở của Đỗ Thu Nguyệt mỗi ngày một nhiều. Hễ có lúc nào rảnh rỗi, cánh đàn ông thường rủ nhau: Đi, tìm Đỗ Thu Nguyệt để “phún không”. Thế là chỗ tạm trú của lão Đỗ – là một căn phòng vốn bỏ hoang trong gian sấy lá thuốc – đã trở thành nơi tụ tâp của cánh đàn ông để “phún không”. Ở vùng bình nguyên này, “phún không” là từ địa phương, có nghĩa là “nói chuyện phiếm”, nhưng còn có hàm nghĩa là “học hỏi kiến thức”. Mọi người đã trở nên quen biết nhau nên không còn câu nệ gì nữa, vừa đến là đi thẳng vào nơi Đỗ Thu Nguyệt đang tạm trú để nghe ông ấy “phún không”.

Lúc ấy, hầu như tất cả mọi người đều đã quên “cái mũ” trên đầu Đỗ Thu Nguyệt, ông ấy hình như cũng đã quên “cái mũ” đang chụp trên đầu mình. Cứ đến mỗi buổi tối là căn phòng nhỏ ấy lại trở nên náo nhiệt. Có lần, Đỗ Thu Nguyệt nói:

- Tôi chuẩn bị viết một phong thư gửi đến trung ương. Thời cơ đã đến, theo ý tôi là chúng ta đã có thể giải phóng Đài Loan…

Mọi người đều trố mắt nhìn Đỗ Thu Nguyệt. Ông ấy nói tiếp:

- Các anh có biết không, Ngô Đình Diệm ở Việt Nam đã bị bắn chết!

Lúc này có một ai đó rất cẩn thận lên tiếng:

- Ngô Đình Diệm là ai? Làm gì?

Ngay lập tức có ai đó gắt lên:

- Ông thì biết cái khỉ khô gì mà hỏi, để lão Đỗ nói cho mà nghe.

- Người này, Ngô Đình Diệm ấy mà, là tổng thống của miền Nam Việt Nam… Nhưng chuyện này không quan trọng lắm, vẫn còn một tin này quan trọng hơn rất nhiều, một tin tốt. Các anh biết không, nước Mỹ đã có vấn đề, vấn đề rất lớn. Kennedy đã bị ám sát!

- Kennedy là ai? – Có người lên tiếng.

- Ông cần quái gì phải biết Kennedy là ai, để lão Đỗ nói tiếp – Ai đó càu nhàu.

- Tổng thống. Là tổng thống của nước Mỹ. Ông Kennedy này là tổng thống trẻ tuổi nhất kể từ khi nước Mỹ có lịch sử cho đến nay, chỉ mới ba mươi hai tuổi, chết rồi, bị ám sát. Người da đen ở Mỹ cũng đã xuống đường biểu tình thị uy… Cho nên tôi mới nói, thời cơ đã đến rồi.

Một ngày nọ, sau khi đã thu dọn hết phân, Đỗ Thu Nguyệt ghé qua chỗ đại đội để đọc báo (ở đại đội bộ có một tờ “Nhân Dân nhật báo”). Dượng tôi trông thấy ông ấy, liền hỏi:

- Lão Đỗ, tôi nghe nói cậu định gửi thư cho Trung ương, đúng không?

Đỗ Thu Nguyệt sững sờ:

- Tôi… Tôi chỉ nói… nói chuyện giải phóng Đài Loan…

Dượng tôi trừng mắt nhìn Đỗ Thu Nguyệt, đưa tay lột cái mũ rơm ông ấy đang đội trên đầu xuống, sờ nắn cái đầu vừa mới cắt tóc trọc lốc của ông ấy, không nói gì thêm. Nhưng hình như Đỗ Thu Nguyệt hiểu được những gì mà dượng tôi không nói, gật đầu lắp bắp:

- Tôi biết rồi…, không nói…, không nói gì cả…

Năm thứ ba, do thành tích cải tạo tốt, Đỗ Thu Nguyệt được điều động sang trường tiểu học thôn làm giáo viên.

Đỗ Thu Nguyệt rất mãn nguyện với sự điều động này và cũng từ đây, thái độ ông ấy cũng thay đổi rõ rệt, biểu hiện rõ nhất là ông ấy trở nên cao ngạo. Đầu tiên, Đỗ Thu Nguyệt lên thị trấn cắt mái tóc ba phân, lại còn mua một lọ dầu chải tóc bôi lên khiến mái tóc mới cắt bóng mượt, tiếp theo là lôi chiếc áo cán bộ có bốn chiếc túi từ trong rương ra mặc lên người, lại còn mua một đôi giày da mới toanh, mỗi lần mang giày đi lại trên đường thôn khiến bọn trẻ con phải trố mắt nhìn đầy ganh tỵ. Buổi đầu tiên đến trường, gặp học sinh nào, Đỗ Thu Nguyệt cũng đưa tay chỉnh chỉnh sửa sửa đôi gọng kính, nói: Chào các em!... Lúc đó chúng tôi đều trân trối nhìn, lặng ngắt vì điệu bộ lịch lãm của ông ấy và tự dưng trong lòng dấy lên một chút kính trọng.

Năm ấy, hiệu trưởng trường tiểu học thôn Miêu Quốc An cũng là con rể của thôn Vô Lương. Lần đầu tiên gặp Đỗ Thu Nguyệt trong phòng hiệu trưởng, chính ông Miêu cũng cảm thấy đôi chút lúng túng. Trước tiên là ông ta vội vàng thả cái ống quần dài được quấn mấy vòng xuống, tiếp theo đó là nhấc chiếc chân đang duỗi trên bàn rồi đứng dậy… Nhưng sau đó, hình như ông ta đã nhận ra là không cần thiết phải như vậy nên ho khan một tiếng:

- Lão Đỗ, vào đi!

Khi rời khỏi phòng hiệu trưởng, thái độ của Đỗ Thu Nguyệt không còn oai vệ như khi mới đến vì đến lúc ấy, ông ấy mới biết mình chỉ là một thầy giáo tạm thời để dạy thay cho một giáo viên đang nghỉ ốm. Khi rời khỏi phòng hiệu trưởng, Đỗ Thu Nguyệt kẹp hai cuốn sách giáo khoa dưới nách bước ra sân, dáng vẻ không vừa lòng, mặt mày nhăn nhó như một quả bóng bị xì hơi, vừa lắc đầu vừa lẩm bẩm: Mình tốt nghiệp đại học nhưng lại phân công cho mình dạy lớp ba, quá sức khinh người!

Mặc dù được phân công dạy lớp ba nhưng hình như Đỗ Thu Nguyệt cũng đã cảm thấy hạnh phúc hơn hẳn so với thời gian ba năm phải dọn phân. Ngày ấy, khi đứng trên bục giảng, cái đầu của Đỗ Thu Nguyệt thi thoảng lại ngẩng lên cao. Lúc ấy, tôi rất nể cái tư thế ngẩng mặt lên cao của ông ấy, sao mà cao nhã, chững chạc. Tay ông ấy thật từ tốn cầm viên phấn đưa lên cao và trên bảng đen dần dần hiện ra ba chữ Đỗ Thu Nguyệt, tiếp theo là một dấu chấm bên dưới từng chữ, rồi ông ấy cao giọng:

- Nào các em, có đọc được ba chữ này không? Đỗ - Thu - Nguyệt. Đây là tên của thầy, thầy chính là Đỗ Thu Nguyệt, là chữ Nguyệt trong câu thơ nổi tiếng Một mảnh trăng thu vừa ló dạng, Nhân gian bá tánh ngẩng đầu xem trong tiểu thuyết “Hồng lâu mộng”.

Nói xong, ông ấy vạch hai đường phấn chạy song song thật đậm dưới cái tên của mình.

Kể từ đó, Đỗ Thu Nguyệt trở thành thầy giáo dạy lớp ba của chúng tôi. Chúng tôi còn đặt cho ông ấy một biệt hiệu là “Đỗ gọng kính”. “Đỗ gọng kính” dạy chúng tôi các môn ngữ văn, toán, vật lý, mỹ thuật, âm nhạc và cả thể dục. Khi lên lớp, Đỗ Thu Nguyệt thích dùng những mẩu phấn nhỏ kẹp vào giữa hai ngón tay búng về những đứa học sinh ngủ gật trên lớp. Ông ấy dùng hai ngón tay kẹp lấy cục phấn, đưa lên ngang gọng kính rồi nhắm thật chuẩn vào cái đầu của đứa nào đang gục trên bàn, búng thật mạnh. Có điều, không phải lần nào ông ấy búng cũng trúng đích, thậm chí có khi phải búng đến mười lần khiến tất cả học sinh cười rộ lên thích thú.

Cách lên lớp của Đỗ Thu Nguyệt cũng không giống với các giáo viên khác và thường hay thay đổi. Có một lần, tiếng chuông báo giờ lên lớp đã leng keng inh ỏi nhưng Đỗ Thu Nguyệt lại dẫn lớp chúng tôi ra khu thể dục để dạy môn vật lý.

Buổi sáng hôm ấy, Đỗ Thu Nguyệt mang ra khu thể dục một cái bảng đen nhỏ, kê vào chân cột bóng rổ rồi bảo chúng tôi đứng xếp hàng ngay ngắn trước tấm bảng và sau đó thì ông ấy co giò chạy đi đâu đó…

Không lâu sau, Đỗ Thu Nguyệt xuất hiện ở một phía bên trái khu thể dục, dắt theo chiếc xe đạp cũ mèm mượn của dượng tôi. Ông ấy dựng chiếc xe trước mặt chúng tôi, cao giọng hỏi:

- Các em, đây là cái gì?

Chúng tôi đồng thanh gào lên:

- Con lừa của người Tây!

- Nó được gọi là xe đạp, được sản xuất ở Thượng Hải, hiệu của nó là “Vĩnh Cửu”. Các em có biết Thượng Hải ở đâu không?

- Không biết ạ – Chúng tôi đồng thanh trả lời.

Thế là, Đỗ Thu Nguyệt dùng phấn vẽ lên bảng một bản đồ Trung Quốc, trên bản đồ điểm một chấm tròn để biểu thị đó là vị trí của Thượng Hải… Tiếp theo, Đỗ Thu Nguyệt giảng cho chúng tôi nghe về Thượng Hải. Ông ấy nói:

- Thượng Hải là một thành phố lớn… – Từ giới thiệu về Thượng Hải, Đỗ Thu Nguyệt nói về chiếc xe đạp “Vĩnh Cửu” được sản xuất ở Thượng Hải và tiếp theo là nói về nguyên lý cấu tạo của một chiếc xe đạp, về mối liên hệ giữa đĩa xe và líp xe… Và cứ thế cho đến khi tiếng chuông báo hết giờ vang lên, cả trường như ong vỡ tổ chạy ào ra vây kín sân thể dục để xem thầy “Đỗ gọng kính” dạy học.

Có một thời gian, do Đỗ Thu Nguyệt dạy quá hay nên hầu như tất cả bọn học sinh chúng tôi đều mê tít và ông ấy trở thành thần tượng, thành tấm gương mà bọn con nít chúng tôi đều tự nguyện noi theo. Với những bàn chân trần, chúng tôi đi theo Đỗ Thu Nguyệt học cách đi bộ, học cách ông ấy ngẩng cao đầu, hễ đầu ngẩng lên là tay phải vung như thế nào… Có điều chẳng đứa nào học được cả. Thậm chí, chúng tôi còn học cách dùng những mẩu phấn nhỏ “xạ kích” nhau sau khi tan học, có điều cũng chẳng đứa nào “xạ” trúng đứa nào. Chúng tôi nói thầm với nhau: Không trúng đích vì bọn mình không có gọng kính như thầy Đỗ!

Trong những tiết thể dục, Đỗ Thu Nguyệt rất thích hướng dẫn cho chúng tôi chơi bóng rổ. Trên chiếc sân bóng rổ sơ sài của một trường tiểu học, chúng tôi mê mẩn trước những kỹ thuật điêu luyện khi ném rổ của thầy Đỗ, nhất là động tác nhảy ba bước ném rổ của ông ấy, trông chẳng khác nào một vận động viên bóng rổ chuyên nghiệp đang biểu diễn… “Bụp… bụp… bụp” ba tiếng bóng nện xuống sân, tiếp theo sau là thân thể thầy Đỗ vọt lên cao, cánh tay phải giương cao và đẩy mạnh. Động tác ấy sao mà giống chim nhạn đang vỗ cánh… Trái bóng bay đi lượn hình cánh cung và chui tọt vào rổ, chuẩn xác đến từng centimet. Chúng tôi chỉ biết trố mắt, nín thở mà nhìn.

Sau đó thì đầu của thầy Đỗ ngẩng lên mỗi ngày một cao. Ông ấy gặp hiệu trưởng Miêu cũng chẳng thèm gật đầu chào nữa, kẹp mấy cuốn sách giáo khoa dưới nách nghênh ngang bước thẳng khiến thầy Miêu cũng đứng nhìn theo bóng của ông ấy đầy vẻ ngạc nhiên. Mùa đông, thầy Đỗ còn quấn thêm trên cổ chiếc khăn xếp màu đỏ, mỗi khi một đầu của chiếc khăn buông thõng xuống trước ngực, bọn trẻ con chúng tôi đều ngẩn người vì cái thần khí toát ra từ ông ấy. Đôi khi, thầy Đỗ đi trên đường, chân thì bước nhưng miệng thì lại phát ra những âm thanh của một bài hát nào đó, đôi chân như được gắn thêm lò xo, nhún nhảy trên đường, thỉnh thoảng lại giống như động tác nhảy ba bước ném bóng rổ… Điều đó cho thấy, tâm trạng thầy Đỗ đang rất hưng phấn.

Nhưng, suýt chút nữa thì “Đỗ gọng kính” tiếp tục phạm sai lầm, sai lầm trong quan hệ nam nữ. Lén nghe những lời trao đổi thì thầm của các thầy cô giáo với nhau, chúng tôi biết được rằng: Trong trường chúng tôi, có một nữ sinh lớp năm nhưng cũng đã khá lớn tuổi vì học cứ lưu ban hoài có biệt hiệu là “Kim Băng” đã thầm yêu trộm nhớ thầy Đỗ. Nghe đâu là cô nữ sinh ở thôn bên cạnh này lúc nào cũng cài một chiếc kim băng to tướng trước ngực. Chiếc kim băng này sáng loang loáng và nó không chỉ là một món đồ trang sức mà còn trở thành biệt hiệu của cô ta nữa. Có một thời gian, cô học sinh này lúc nào cũng lởn vởn trước phòng thầy Đỗ đang dạy, vừa tan học là chạy theo thầy Đỗ hỏi han đủ thứ… Sau đó, ngày nào cô ta cũng chạy từ nhà đến trường, trong tay là một quả trứng gà luộc còn đang nóng hôi hổi, lén lút tìm đến phòng học lớp ba, lôi ngăn kéo dưới bàn giáo viên ra và đặt quả trứng vào đó. Khi ngăn kéo đặt đủ sáu quả trứng, Đỗ Thu Nguyệt mới phát hiện ra… Thế là, trong giờ mỹ thuật, thầy Đỗ lại dạy cho chúng tôi một bài học có liên quan đến việc vẽ trứng. Ông ấy nói: Ở nước ngoài có một người ban đầu chỉ chuyên vẽ trứng gà, nhưng sau đó thì trở thành một họa sĩ nổi tiếng thế giới… Tôi còn nhớ, một nửa tiết học còn lại, cả lớp chúng tôi chỉ cặm cụi ngồi vẽ trứng gà, tuy vẽ theo lời hướng dẫn của thầy Đỗ nhưng chẳng có đứa nào vẽ trứng gà cho ra trứng gà cả. Điều đó đã cho chúng tôi một lời tiên đoán: Tất cả chúng tôi sẽ không có đứa nào sẽ trở thành họa sĩ trong tương lai, bởi một lẽ đơn giản: chúng tôi hiếm khi thấy được quả trứng gà và được ăn nó…

Dần dần, tôi phát hiện chung quanh thầy Đỗ có rất nhiều ánh mắt đang nhìn ngược ngó xuôi, toàn là ánh mắt của loài kiến lửa. Có thầy giáo thì thầm với chúng tôi: Tránh xa thầy Đỗ một tí, càng xa càng tốt. Ông ấy vẫn còn đang đội “cái mũ” ở trên đầu… Có điều, chúng tôi vẫn gần gũi với thầy Đỗ, đơn giản là vì chúng tôi thích ông ấy.

Nghe đâu là, trong một đêm chẳng có một ngôi sao nào trên trời, cô học sinh lớp trên có biệt danh “Kim Băng” ấy đã ẩn nấp trong những chỗ khuất nhất trong các lớp học từ buổi chiều đột ngột xuất hiện chặn đường thầy Đỗ, hỏi:

- Thầy Đỗ, thầy đã ăn trứng gà chưa?

Đỗ Thu Nguyệt đứng sững như trời trồng rất lâu rồi mới lên tiếng:

- Trứng gà…

“Kim Băng” nói:

- Đúng, trứng gà…

- À… à… Chuyện này là thế nào… Thầy cứ nghĩ… Chuyện này không tốt, không tốt…

- Nhà em có ba con gà mái nhưng đôi khi chỉ có hai con chịu đẻ, thi thoảng lắm mới đẻ đủ cả ba con. Ban đầu, em là người nhặt trứng trong nhà, bố mẹ em không biết. Mẹ em nói, ăn trứng bồi bổ khí huyết…

- À… à… cảm ơn nhé – Đỗ Thu Nguyệt bước tiếp hai bước nhưng sau đó thì dừng chân nói – Lần sau em đừng làm thế nữa nhé, như thế không tốt…

Nhưng “Kim Băng” đã lao tới và… ôm chầm lấy Đỗ Thu Nguyệt… Lúc ấy, chắc chắn là thầy Đỗ sợ đến độ đứng tim, nhắm nghiền đôi mắt, nói lắp bắp:

- Đừng… đừng… đừng thế này… Thầy đã sai lầm một lần… đã sai lầm một lần rồi… đã…

- Nhưng em tự nguyện, hoàn toàn tự nguyện…

- Đừng… đừng… đừng…

- Thầy… ôm em đi…, thầy sờ… ngực…, sờ… em đi… Hình như “Đỗ gọng kính” không còn sức để mà phản kháng nữa, toàn thân run rẩy. Thân thể của “Kim Băng” cũng đã mềm nhũn nhưng đôi cánh tay vẫn bám vào cổ Đỗ Thu Nguyệt kéo xuống… Cả hai cùng run rẩy… Nghe nói, chuyện này không biết sẽ diễn ra như thế nào sau đó nếu không có tiếng ho của thầy hiệu trưởng Miêu đã cứu Đỗ Thu Nguyệt. Không biết thầy Miêu xuất hiện như thế nào nhưng kèm theo tiếng ho khan là một tiếng quát lớn khiến “Kim Băng” hoảng kinh co giò chạy biến.

Ngay trong đêm ấy, thầy Miêu đã gọi “Đỗ gọng kính” lên phòng hiệu trưởng, giận đùng đùng quát cho ông ấy một trận ra trò. Đỗ Thu Nguyệt đã khóc, mặt mũi đều ướt đầm… Sau đó, thầy Miêu nói với mọi người rằng, ông ta đã sớm phát hiện ra điểm không bình thường giữa hai người nên đã cố công theo dõi… Đúng là thầy Miêu đã cứu Đỗ Thu Nguyệt, nếu không thì mọi chuyện không biết đâu mà lường. Gia đình “Kim Băng” là một đại gia tộc ở thôn bên cạnh, chỉ riêng dòng tộc của cô ta thôi thì số lượng người đã đếm không xuể, biết đâu sẽ làm cho Đỗ Thu Nguyệt không còn tồn tại trên thế gian này nữa.

Sau đó mấy ngày, thầy Miêu lại gọi “Kim Băng” đến phòng hiệu trưởng để nói gì đó. Không biết thầy đã nói gì nhưng kể từ lúc đó không thấy “Kim Băng” đến trường nữa, nghe nói đã lấy chồng… Đỗ Thu Nguyệt mỗi lần gặp thầy Miêu đều nhẹ nhàng gật đầu chào biểu thị sự kính trọng.

Từ đó trở về sau, tiếng ho của thầy hiệu trưởng Miêu ngày càng to, càng nghiêm nghị. Cuối cùng ông ta cũng đã tìm lại được sự tự tin.

Ở nông thôn, có những sự việc diễn ra vô cùng bất ngờ.

Tôi vẫn còn nhớ, mùa hè năm một chín sáu sáu, Đỗ Thu Nguyệt đang đứng trên bục giảng đọc bài thơ “Lên lầu Quán Tước” của Vương Chi Hoán đời Đường để chúng tôi học thuộc lòng. Giọng đọc của thầy Đỗ cực hay, hay chẳng khác nào đang hát: Nắng chiều tắt sau núi, Hoàng Hà nhập biển khơi… Thật đột ngột, người ta đã không cho Đỗ Thu Nguyệt đọc nốt bài thơ và khi mở mắt ra, ông ấy chỉ thấy một đám học sinh trung học trên thị trấn gầm gừ xông vào lớp, bao vây và liên tục tạt cháo loãng vào người mình.

Lúc ấy, lớp học rất yên tĩnh, chỉ có thầy Đỗ vẫn đường hoàng đĩnh đạc đứng trên bục giảng. Cháo loãng từ trên đầu từ từ chảy xuống đến chân và nhỏ giọt xuống bục giảng. Trong cái chất nhầy nhầy gọi là cháo ấy có đủ các loại tạp chất, trong đó mùi vị dễ dàng nhận diện nhất là mùi đậu phụ thối. Toàn thân thầy Đỗ thấm đẫm, ướt nhèm chất nước lầy nhầy thối inh ấy, trắng nhờ nhờ và hình như ông ấy đã rùng mình để biến thành “một dòng nước Hoàng Hà dẻo quẹo trắng đục”. Tiếp theo đó, một chiếc mũ giấy được dán bằng hồ được một đứa học sinh chụp lên đầu Đỗ Thu Nguyệt, trên đó có viết một dòng chữ màu đen nguệch ngoạc: “Phần tử xấu Đỗ Thu Nguyệt”!

Thầy Đỗ đã khóc, khóc sướt mướt, khóc bù lu bù loa chẳng khác một đứa trẻ, khóc đến độ khiến người ta cảm thấy thương tâm. Vẻ tôn nghiêm của một thầy giáo đã hoàn toàn biến mất, vừa khóc thầy Đỗ vừa nói:

- Tôi không thấy gì cả, các bạn học sinh, tôi không thấy gì cả…

Đỗ Thu Nguyệt đã đội “một cái mũ” đúng nghĩa. Cái mũ bằng giấy ấy đã chụp xuống tận đôi mắt kính của ông ấy.

Những người đội mũ cho thầy Đỗ là học sinh sắp tốt nghiệp của trường trung học trên thị trấn. Những học sinh trung học trên thị trấn dám chụp mũ và tạt cháo loãng lên thầy Đỗ bởi vì bọn chúng đều được mang băng đỏ trên ống tay áo có tua vàng, là Hồng vệ binh!

Cầm đầu nhóm học sinh từ trên thị trấn về thôn là con trai của chủ nhiệm trị an thôn. Hắn tên là Ngô Tiểu Đồn, bọn trẻ chúng tôi thường gọi hắn là Tí Đôn. Đứng trên bục giảng, Ngô Tiểu Đồn xốc lại cái băng đỏ trên ống tay áo lên đến tận nách, bừng bừng khí thế, một tay túm chặt lấy cổ áo của thầy Đỗ, một tay chém ngang chém dọc trong không trung, cao giọng nói:

- Các bạn! Hắn đã bị lột mặt nạ rồi! Đừng nghe hắn phóng nọc độc nữa!

Chúng tôi chỉ biết trố mắt nhìn, không biết đây lại là một “cơn mộng” nào nữa đây?

Đúng lúc ấy, chiếc loa phóng thanh của đại đội đột ngột vang lên. Thanh âm sao mà cao ngất, tinh khôi chẳng khác nào có một con chim không lồ từ bên ngoài bầu trời bay xuống, một con chim biết hát, nghe thấy âm thanh ấy khiến người ta trở nên hưng phấn, dễ dàng bị kích động nhưng cũng khiến người ta lo sợ. Trong ấn tượng ban đầu của tôi, Tí Đôn vẫn cứ là Tí Đôn. Hắn ta khiến tôi liên tưởng đến khoai lang đỏ. Phải nói rằng, khoai lang đỏ là thứ liên quan mật thiết đến Tí Đôn nhất, hắn đánh rắm ra toàn mùi khoai lang đỏ thì ai cũng biết và cũng không ai dám so sánh với rắm của hắn về độ thối. Nhưng có một ngày, hắn lại đeo được chiếc băng đỏ trên ống tay áo thì con người hắn ngay lập tức biến đổi, ngay cả giọng nói cũng không còn như xưa và gần như sắp trở thành “lãnh tụ”!

Trong âm thanh hùng hồn và cao vút từ chiếc loa phóng thanh vang ra, Tí Đôn tiếp tục lôi đến sân trường hai “tên địa chủ” và bốn “tên phú ông” nữa, trong đó có bốn đàn ông và hai đàn bà, tất cả đều đã xấp xỉ bảy tám mươi, cộng với Đỗ Thu Nguyệt nữa là bảy người. Bảy người đều bị chụp mũ, đều bị trói và xâu thành một xâu, xiêu xiêu vẹo vẹo đi thành một hàng dọc trên khu thể dục. Tí Đôn thi thoảng lại vung chân đá vào mông họ, miệng hô: Một hai một! Một hai một!... Đi cho đều vào! Hầu như tất cả mọi người đều răm rắp nghe theo lệnh của Tí Đôn nhưng thực ra thì họ đang nghe theo hiệu lệnh của Hồng vệ binh, bởi trên ống tay áo của thằng này có chiếc băng màu đỏ. Hắn có thể dùng gậy để điểm vào đầu của từng ông lão bà lão này, miệng nói: Ông, bà… còn ông nữa… Đi đứng cho thẳng vào!

Lúc ấy, bọn nhóc chúng tôi trở thành khán giả. Tôi không muốn nhìn Tí Đôn một chút nào, vì trước kia tôi đã từng coi thường hắn. Nhưng lúc ấy, tôi không thể không nhìn hắn, vì trên ống tay áo hắn có dải băng đỏ, không chỉ có tôi mà tất cả bọn nhóc chúng tôi đều nhìn cái dải băng đỏ trên ống tay áo của hắn. Chúng tôi đứa nào cũng mê mẩn cái dải băng đỏ ấy! Nó có một ma lực nào đó, một lực hấp dẫn nào đó khiến ai được đeo nó đều có khí thế lấn át cả sao Ngưu sao Đẩu, cá chép có thể hóa rồng! Tự trong thâm tâm, tất cả chúng tôi đều khao khát được đeo nó trên cánh tay mình rồi sau đó có yêu cầu chúng tôi làm gì cũng được, kể cả phải chết! Nếu có thể, tôi sẽ tìm một dải băng đỏ, tự may lên đó mấy cái tua rồi tự đeo vào ống tay áo mình, có điều tôi không dám làm chuyện này vì trong thâm tâm, tôi thấy nó quá thần bí, quá thiêng liêng… Và thế là, chúng tôi dễ dàng trở thành những kẻ theo đuôi Tí Đôn một cách tự nguyện, hô vang khẩu hiệu, chạy lúp xúp theo cái mông của Tí Đôn. Nhưng cũng phải tỉnh táo mà nhìn nhận là,

chúng tôi không chạy theo Tí Đôn, chúng tôi đang chạy theo cái băng đỏ có gắn tua màu vàng!

… Sau đó, chúng tôi bắt đầu đá vào mông của mấy ông già bà cả, đá vào mông của thầy mình, nhưng hình như tất cả những cú đá của chúng tôi đều được thực hiện một cách lén lút và sợ sệt.

Tuy chúng tôi đã từng mê mẩn, từng nối đuôi rồng rắn theo sau Đỗ Thu Nguyệt, nhưng lúc này ông ấy đã bị “đả đảo”, mà một kẻ bị “đả đảo” thì không còn gì để mà người ta phải tôn kính nữa. Chúng tôi đã từng cười sảng khoái vì thầy Đỗ trước đây, lúc này trông ông ấy càng đáng cười hơn nữa, toàn thân đẫm cháo loãng nhớp nháp thối inh, cái mũ trùm xuống đến tận nửa mặt, bị người ta thộp cổ, bị trói, bị tròng dây thừng qua cổ và xâu lại thành một xâu với người khác, bị dắt đi, bị đá cho ngã lăn quay, bị quỳ ở giữa khu thể dục… Trông Đỗ Thu Nguyệt lúc này chẳng khác nào một con gà trống ướt hết cả lông cánh, rũ rượi sau một trận đấu sinh tử với một con gà mạnh hơn… Thật chẳng ra gì cả!

Người ta đã tụ tập chật cứng trong khu thể dục, chỉ thấy một màu đen ngòm. Chỉ nghe thấy tiếng hô khẩu hiệu của Tí Đôn vang lên dõng dạc:

- Đả đảo “Đỗ gọng kính”!

Thế là đám đông đồng thanh gào lên:

- Đả đảo “Đỗ gọng kính”!

Rồi lại tiếng Tí Đôn:

- “Đỗ gọng kính” không đầu hàng, bắt nó phải c…h… ế…t!

- “Đỗ gọng kính” không đầu hàng, bắt nó phải c…h… ế…t!

Sau đó, Tí Đôn còn muốn đưa Đỗ Thu Nguyệt lên thị trấn để diễu phố thị chúng nhưng đã bị dượng tôi ngăn lại. Hình như lúc này ông mới biết chuyện gì đang xảy ra và cũng vừa xuất hiện trong khu thể dục. Dượng tôi nói một cách nghiêm nghị:

- Không được đưa Đỗ Thu Nguyệt đi đâu cả. Cậu ta bị đưa về đây để cải tạo lao động, trách nhiệm quản lý cậu ta là thuộc đại đội sản xuất.

Tí Đôn quát lớn:

- Ông dám bao che cho phần tử xấu sao?

Dượng tôi dùng tiếng địa phương chửi to:

- Mày đang phóng uế đấy à con? Miệng mày nói ra toàn cứt! Lão đây tham gia cách mạng khi mày còn đang nằm đâu đó bên trong cái đũng quần của mẹ mày!

- Ông dám chửi người à?

- Chửi mày là còn nhẹ đấy! Đại đội là một tổ chức, mày là cục cứt gì? Thả người ra! Toàn thể dân binh nghe đây, tập hợp!

… Suy cho cùng thì Tí Đôn cũng chỉ là một thằng nhát gan miệng còn hôi sữa nên đã bị khí thế của dượng tôi làm cho nhụt chí. Lúc ấy, chủ nhiệm trị an bước đến, nói:

- Đôn à, nghe lời dượng Thái đi.

Chiều tối, Đỗ Thu Nguyệt ra bờ sông tắm rửa kỳ cọ cháo loãng bám trên người, vừa kỳ cọ vừa khóc ồ ồ. Trong đầu ông ấy suy nghĩ gì thì khó mà biết hết được nhưng cái cảm giác là mình chẳng khác nào một con chó bị chủ thắt dây xích trên cổ và dắt đi dạo phố có lẽ dễ dàng cảm nhận nhất… Suy nghĩ rồi khóc, khóc rồi suy nghĩ…, cuối cùng Đỗ Thu Nguyệt đứng dậy, cái đầu chúi xuống sông… May sao, dượng tôi rất lo lắng Đỗ Thu Nguyệt sẽ sinh chuyện nên đã cử một dân binh bí mật đi theo ông ấy. Chỉ cần một tiếng kêu, người trong thôn đã chảy bổ đến và vớt ông ấy lên bờ.

Sau khi đã được kéo lên bờ, Đỗ Thu Nguyệt vừa khóc vừa giải thích:

- Tôi không cố ý… Tôi không hề có ý định từ bỏ nhân dân… Tôi trượt chân ngã thôi. Đúng là trượt chân rồi ngã xuống sông…

Trong lúc ấy, mọi người đều cảm thấy Đỗ Thu Nguyệt thật đáng thương. Có ai đó đã nhanh chân chạy về sân phơi ôm đến một mớ rơm đốt lên để sưởi ấm cho ông ấy.

Khoảng gần nửa đêm, dượng tôi đã đến nơi tạm trú của Đỗ Thu Nguyệt, ngồi ngoài cửa nói với ông ấy:

- Lão Đỗ nghe này. Cậu chỉ đi dạy lại được có hai ngày mà cắt tóc kiểu mới, mua giày mới... Cậu nói đi, cậu làm thế có được không? Cậu định dọa ai thế?

- Tôi sai rồi – Đỗ Thu Nguyệt cúi khom lưng trước mặt dượng tôi – Tôi biết mình đã sai…

- Cậu đừng có tưởng tượng ra nhiều cảnh đẹp như thế, lo mà cải tạo cho tốt… Có lão đây thì chẳng có đứa nào dám động đến cậu được.

Nước mắt Đỗ Thu Nguyệt chảy ròng ròng trên má, thổn thức:

- Chú yên tâm, tôi sẽ cải tạo thật tốt, tôi sẽ thay xương đổi máu…

- Cậu nói gì thế? Máu thì có thể thay, nhưng xương thì có thể thay được không?

Hình như Đỗ Thu Nguyệt có sững sờ trong giây lát nhưng sau đó vẫn nói:

- Chú yên tâm, tôi có thể thay được tất cả, nhất định tôi sẽ thay xương đổi máu, quay trở về làm người.

Dượng tôi thở dài, chỉ biết lên tiếng an ủi:

- Cậu cũng cần lấy vợ rồi. Chờ vài ngày nữa, tôi sẽ nói...

Đỗ Thu Nguyệt cười méo xệch:

- Tôi đã như thế này thì có ai cần đến tôi chứ?

Sau đó ba ngày, công xã tổ chức phê đấu, Đỗ Thu Nguyệt lại bị người ta áp giải lên công xã. Nghe người ta nói lại rằng, đầu ông ấy vẫn bị chụp cái mũ trùm xuống đến nửa mặt, quỳ trên sân khấu trọn một ngày… Nếu không có dượng tôi bám sát bên cạnh thì e là Đỗ Thu Nguyệt không còn đường để quay về thôn nữa.

Thêm ba ngày nữa, Đỗ Thu Nguyệt lại quay về làm cái công việc dọn phân gánh phân như xưa. Ông ấy đội một chiếc mũ rơm rách tươm khiến quạ cũng phải sợ hãi khi nhìn thấy, mặc độc chiếc quần đùi, đôi bàn chân để trần, gánh đôi sọt phân nặng trịch lặng lẽ men theo đường làng, thấy ai cũng gật đầu. Trước cửa các nhà vệ sinh công cộng, ông ấy vẫn khẽ khàng câu hỏi quen thuộc: Có ai ở bên trong không?

Thi thoảng, chủ nhiệm trị an từ trong nhà xí đi ra, tay vẫn nắm chiếc dây lưng quần, quát lớn:

- Đỗ Thu Nguyệt!

Đỗ Thu Nguyệt cúi khom lưng, nói:

- Có mặt!

- “Đỗ gọng kính”!

- Có mặt!

- Lão Đỗ!

- Có mặt!

Năm một ngàn chín trăm sáu mươi chín, Đỗ Thu Nguyệt kết hôn với một người đàn bà góa.

Người đàn bà này do dượng tôi giới thiệu. Bà ta họ Lưu, người ở Vương Gia Trang, tên thường gọi là Lưu Hoan, tên cúng cơm là Lưu Ngọc Thúy. Dung mạo Ngọc Thúy có thể nói là không tệ, duy chỉ có đuôi mắt hình mũi dùi, gò má hơi cao và theo cách nghĩ của người vùng bình nguyên, Ngọc Thúy có tướng “khắc” đàn ông. Chồng cũ của bà ta – Vương Tùng Cầu đã chết cách đó ba tháng trong mỏ than.

Những năm tháng đó, chuyện người chết ở mỏ than là chuyện như cơm bữa nhưng vì tiền lương cũng khá cao nên người ta vẫn cứ đổ dồn đến đó. Theo quy định chung, công nhân đang làm việc tại mỏ than mà chết vì tai nạn lao động thì người nhà sẽ nhận được ba trăm đồng tiền tử tuất, điều hấp dẫn mọi người hơn là còn có thể được phép đưa một người thân trực hệ tiếp tục làm việc tại mỏ than khi có sự cố chết người xảy ra. Nghe đâu là trong tang lễ của chồng, Ngọc Thúy đã chửi nhau với gia đình nhà chồng một trận ra trò chỉ vì một trang giấy, đó chính là “Giấy gọi đi làm”. Đó là một sự đãi ngộ của chính sách. Ngọc Thúy cùng gia đình nhà chồng chửi nhau cũng chỉ vì tờ giấy đãi ngộ thay người đã chết đi làm này. Nghe đâu trong tang lễ, hai bên không chỉ chửi nhau mà thậm chí còn thượng cẳng chân hạ cẳng tay khiến người đến đưa tang phải lắc đầu ngao ngán.

Nhà họ Vương vốn rất ghét Lưu Ngọc Thúy, nhân dịp này đã tung hô lên rằng xương gò má của bà ta cao, đuôi mắt hình mũi dùi, do vậy mà Vương Tùng Cầu mới chết. Có điều, Ngọc Thúy chẳng thèm để ý đến những lời dị nghị ấy, bà ta chỉ một mực muốn được kế thừa công việc của chồng, muốn rời khỏi gia đình chồng (phụ nữ làm việc ở mỏ than không phải chui vào hầm để đào than hoặc vận chuyển than mà chủ yếu là làm công việc phân loại hoặc làm chị nuôi ở nhà ăn tập thể công nhân, công việc mà ai cũng thèm muốn lúc ấy). Thế là cả gia tộc họ Vương lớn tiếng phản đối vì suy cho cùng, bà ta chẳng phải trực hệ gì với họ Vương. Tính cách của Lưu Ngọc Thúy cũng khá ngang ngạnh nhưng có điều trước sự đàn áp đông đảo của nhà họ Vương, tờ giấy gọi đi làm ấy không thể giữ được trong tay. Không những không giữ được tờ giấy trong tay mà Lưu Ngọc Thúy còn bị người nhà họ Vương đánh đến độ thâm tím mặt mày và đẩy ra khỏi nhà… Ngọc Thúy không còn đường để lưu lại Vương Gia Trang nữa bèn chạy thẳng lên công xã để kêu oan.

Trong một lần đi họp trên công xã, dượng tôi đã gặp người đàn bà góa đang đi thưa kiện này. Ngày ấy, bà ta mặc bộ đồ tang trắng toát, đầu đội khăn tang, thoạt trông có vẻ tiều tụy mà trang nhã, điệu bộ rất đoan trang… Dượng tôi thấy bà ta khóc đến nỗi nước mắt nước mũi ướt nhòe cả khuôn mặt nên động lòng trắc ẩn, lời qua tiếng lại trao đổi dăm ba câu, dượng tôi đã kéo bà ta về thôn.

Về đến thôn, dượng tôi lập tức sai người đi tìm Đỗ Thu Nguyệt đưa về đại đội bộ. Lúc ấy, ông ấy đang gánh đôi thùng nước phân tưới cho những luống rau.

Hai người họ đã gặp nhau ngay tại đại đội bộ. Ý của dượng tôi là muốn Đỗ Thu Nguyệt phải thay bộ quần áo tinh tươm một chút trước khi gặp Lưu Ngọc Thúy nhưng có điều ông ấy vẫn cứ cố chấp không chịu nghe lời, đặt đôi thùng phân xuống đất và cứ thế mà đi gặp Ngọc Thúy. Bước vào cửa, Đỗ Thu Nguyệt cúi khom người và cứ thế đứng im như phỗng, chẳng nói chẳng rằng gì, chờ đến khi Lưu Ngọc Thúy nói: Anh ngồi xuống đã… Lúc ấy Đỗ Thu Nguyệt mới ngẩng đầu lên nhìn bà ta rồi ngồi xuống, nói ngay:

- Tôi phải nói cho rõ, tôi đã từng phạm sai lầm…

- Tôi biết chuyện này rồi.

- Tôi đang đội cái mũ trên đầu…

- Tôi cũng biết chuyện này rồi.

- Thời gian này tôi không còn dạy học ở trường nữa mà đang gánh phân dọn nhà xí ở thôn…

- Tôi cũng biết tất cả.

Đỗ Thu Nguyệt không nói gì thêm.

Lưu Ngọc Thúy là một người đàn bà có nhiều chủ kiến. Bà ta luôn hướng sự quan tâm của mình về cuộc sống nơi thành phố, thích người có văn hóa. Bà ta nói:

- Tình hình của anh đã được chú bí thư nói cho tôi biết tất cả rồi, tôi không có gì để phiền hà về anh cả, chẳng qua tôi có một yêu cầu…

- Cô nói đi – Đỗ Thu Nguyệt nói.

- Cắt bỏ hết mọi ảo tưởng, sống những ngày còn lại thật tốt.

Lúc ấy, Đỗ Thu Nguyệt cũng đã cảm nhận được bản thân mình đang trải qua cuộc sống như Lưu Ngọc Thúy nói, còn ảo tưởng về những chuyện gì nữa được nhỉ? Còn có thể tìm được ai nữa đây? Thế là Đỗ Thu Nguyệt mặc nhiên chấp nhận sự gán ghép của dượng tôi. Sau đó thì dưới sự sắp xếp của dượng tôi, người trong thôn hùn công góp sức để sửa sang lại hai căn phòng sấy vốn đã bỏ hoang lâu nay, đục cửa cho chúng thông với nhau, quét qua một lượt vôi trắng, dán thêm vài chữ “song hỷ” màu đỏ, lại còn bày ra một hai bàn tiệc… Thế là đủ cho Đỗ Thu Nguyệt và Lưu Ngọc Thúy thành vợ thành chồng.

Đêm tân hôn, người đàn bà rất nghe lời, phối hợp rất nhịp nhàng. Đỗ Thu Nguyệt bảo bà ta kêu như thế nào thì bà ta kêu như thế ấy và bà ta cho rằng, đó mới chính là “văn hóa”. Người trong thôn kéo đến gian nhà sấy rất nhiều, tụ tập bên ngoài phòng tân hôn để nghe ngóng và ai ai cũng lắc đầu kinh dị vì nghe thấy tiếng Đỗ Thu Nguyệt hô lên “Cày này!” thì ngay sau đó có tiếng Lưu Ngọc Thúy phụ họa theo “Cày!”; “Cày!”… “Cày nhanh”… “Cày!”… “Cày nhanh lên!”… và cứ thế, cày cày… liên tục.

Ngày hôm sau, có ai đó trêu chọc: Ngọc Thúy, cô dắt mấy con bò thế, có thể cày cày cuốc cuốc đến cả đêm như thế sao?

Mặt Lưu Ngọc Thúy đỏ tía, đỏ đến tận mang tai.

Sau đó mấy ngày, cũng từ miệng cánh đàn bà truyền cho nhau nghe, từ một lan mười…, mọi người mới hiểu sự tình diễn ra trong đêm đó. Đêm tân hôn ấy, người đàn bà của Đỗ Thu Nguyệt rất biết nghe lời, khi hai người gần gũi nhau, ông ấy nói cái gì thì Ngọc Thúy cũng phụ họa theo. Trong lúc hưng phấn nhất, Đỗ Thu Nguyệt buột mồm kêu “Li!... Li!... Li!” liên tục, Lưu Ngọc Thúy cảm thấy rất ngạc nhiên nhưng cũng rất mới lạ, cho rằng đó là tiếng kêu khi làm chuyện vợ chồng của người có văn hóa nên mới phụ họa theo “Li!... Li!... Nhanh lên…Li!... Nhanh nữa đi… Li…”. Thế cho nên người trong thôn cứ nghĩ “li” là cái cày theo nghĩa của một danh từ hoặc là đi cày theo nghĩa của một động từ nhưng Đỗ Thu Nguyệt nói: Không phải là cái… cày, cũng không phải đi cày… Sau đó thì chính miệng Ngọc Thúy hỏi Đỗ Thu Nguyệt “li” là cái gì nhưng Đỗ Thu Nguyệt nín lặng, không nói gì khiến bà ta mặc sức mà tưởng tượng. Nhưng sau đó mấy ngày nữa, qua tra vấn, Ngọc Thúy mới biết “li” lại là tên của một đứa con gái nào đó, thế là bà ta nổi điên lên, chửi: Muốn mặt trời thì đã có mặt trời. “Li” chỉ là cái gót chân của tôi thôi! Và từ đó trở về sau, Ngọc Thúy không thèm kêu rên gì nữa, cắn chặt môi, không kêu không nói tiếng nào. Khi hai người ngủ chung với nhau, tất cả đều im lặng như tờ.

Lưu Ngọc Thúy vốn cho rằng mình đã được làm vợ một người có “văn hóa”. Nhưng “văn hóa” này không hề có tác dụng gì ghê gớm, chỉ là một thứ dùng để trang trí mà thôi, vả lại “người có văn hóa” ấy suốt ngày phải còng lưng dọn phân gánh phân tưới phân, toàn thân lúc nào cũng hôi thối. Còn nữa, sau khi cưới nhau, bà ta mới biết Đỗ Thu Nguyệt là một kẻ chỉ biết làm, ăn rồi ngủ mà không biết nói gì. Quả thật, từ khi rời khỏi trường tiểu học, Đỗ Thu Nguyệt như người thất thần, suốt cả ngày không mở miệng nói lấy một lời, khuôn mặt lúc nào cũng quàu quạu. Về đến nhà, ông ấy trông chẳng khác gì một cái tượng gỗ có nối với cái dây, ông nắm chiếc dây giật một cái, ông ấy sẽ động đậy, ông không giật cái dây thì ông ấy cũng sẽ ngồi yên bất động mà thôi.

Trước đó thì mọi sinh hoạt của Đỗ Thu Nguyệt rất đơn giản, tự mình lo liệu chuyện ăn uống, nhưng sau khi có vợ, ngoài việc dọn phân, gánh phân ra thì tất cả những công việc còn lại đều được giao phó cho Ngọc Thúy. Lưu Ngọc Thúy cũng khá siêng năng, mỗi ngày đều có thể nấu cho ông ấy một bữa cơm nóng. Có điều, trong ngày đầu tiên về với Đỗ Thu Nguyệt, bà ta đã phá khóa chiếc rương của thầy Đỗ, mở ra, lôi tất cả sách vở trong đó ra và xé từng trang, sắp các trang sách lại thành hai chồng, một chồng dành cho việc chùi đít, chồng còn lại để làm mồi nhen lửa. Sau khi dọn phân xong, về đến nhà, thầy Đỗ sững sờ, kêu toáng lên:

- Sao cô lại đốt hết sách thế hả?

- Không có thứ gì để nhen lửa cả.

- Đây là sách, không phải đồ nhen lửa.

- Nếu anh không đọc sách, liệu đầu anh có bị chụp cho cái mũ không? Nghe tôi nói này, tất cả những thứ này đều dẫn anh đến tai họa, chỉ cần đốt nó đi, anh sẽ không nghĩ ngợi gì hết, chúng ta mới có thể sống một cách yên lành.

Đỗ Thu Nguyệt suy nghĩ rất lâu rồi cũng gật đầu, nói:

- Em nói cũng phải, đốt thì đốt!

Sau đó thì Lưu Ngọc Thúy có thai, đẻ được một đứa con gái. Sau khi có con, công việc trong nhà càng thêm nhiều, Ngọc Thúy thường lên tiếng nhờ thầy Đỗ giúp đỡ, nhưng mỗi lần gọi giúp đỡ là mỗi lần bà ta tức đến độ phát điên. Chẳng hạn, khi Ngọc Thúy đang nhào bột thì đứa bé tè ra giường. Hai tay đang dính bột, Ngọc Thúy chỉ còn biết chạy qua phòng bên, gọi: Lão Đỗ, tè rồi. Đỗ Thu Nguyệt đứng há miệng ra vẻ chẳng hiểu gì cả, Ngọc Thúy tức tối nói tiếp: Đái rồi, con đái rồi! Mau bồng nó lên! Thầy Đỗ hỏi: Bồng thế nào? Lưu Ngọc Thúy không còn cách nào khác là chạy vào nhà bếp rửa tay rồi bồng đứa bé trên giường lên, đến trước mặt Đỗ Thu Nguyệt làm một vài động tác bồng con thay tã như thế nào… Lại một lần khác, Ngọc Thúy kêu lớn: Lão Đỗ: Trào rồi! Lúc ấy lão Đỗ cũng chỉ đứng trơ trơ không hiểu, sau đó mới biết là vì lửa cháy quá to nên nồi ngô đang luộc trên bếp nước trào ra ngoài làm tắt lửa… Lại lần khác nữa, Ngọc Thúy kêu lớn: Lão Đỗ, cơm cháy rồi! Thế mà lão Đỗ vẫn đứng trơ trơ… Thế là không dằn lòng được nữa, Ngọc Thúy nổi điên mắng cho té tát: Lão Đỗ kia! Đúng là ông không bằng con quỷ sống với tôi trước đây. Nó còn có thể giúp tôi bê được nồi cơm xuống khỏi bếp! Đầu óc ông toàn bằng gỗ thôi sao?

Trong cuộc sống thường ngày, đúng là Đỗ Thu Nguyệt chẳng có một chút kiến thức gì và chính ông ấy cũng biết mình trở thành một vật thừa thãi trong gia đình, thế là Ngọc Thúy bảo phải làm gì thì ông ấy làm nấy. Những khi cơm cháy nước trào, Ngọc Thúy bảo ông ấy đứng giữa nhà, đầu cúi xuống đọc những đoạn “ngữ lục” để tạ lỗi với các lãnh tụ… Lưu Ngọc Thúy rất thích nhìn Đỗ Thu Nguyệt khi ông ấy đọc “ngữ lục”: Cái đầu cúi gằm, cái lưng cong oằn xuống trông chẳng khác một con tôm, cúc áo cái nào cũng cài rất nghiêm chỉnh, rất thành khẩn đọc thuộc lòng các đoạn “ngữ lục” của lãnh tụ. Thế là, cứ một vài ngày, bà ta lại tìm cách “hành hạ” ông ấy một lần với các lý do khác nhau. Mỗi lần Đỗ Thu Nguyệt “tạ tội” là mỗi lần Ngọc Thúy được cười… Và cứ như thế, những giận dỗi cũng vơi đi phần nào. Mỗi lần Đỗ Thu Nguyệt “tạ tội” với lãnh tụ xong cũng đều được Ngọc Thúy “thưởng” cho một thứ gì đó, nhiều nhất vẫn là một quả trứng gà luộc, nói bồi bổ cho não. Đỗ Thu Nguyệt chẳng có cách đối phó nào, đành chấp nhận hình phạt, riết rồi cũng quen.

Trong một thời gian dài, hễ mỗi khi Lưu Ngọc Thúy ra đường là người ta hỏi ngay:

- Lão Đỗ đâu rồi?

Lưu Ngọc Thúy trả lời rất nhanh:

- Đang “tạ tội” với lãnh tụ ở nhà…

Mọi người đều cười.

Đỗ Thu Nguyệt và Lưu Ngọc Thúy chính thức trở mặt với nhau là chuyện của hơn mười năm sau.

Mùa hè năm ấy… Đầu tiên là có ai đó có quan hệ với phần tử xấu Lương Ngũ Phương tung ra một tin tức: Những người bị quy chụp ở thành phố Bắc Kinh trước kia đã điều tra lại, đã được “sửa sai”, lại còn được bồi thường… Lúc ấy, Đỗ Thu Nguyệt đang mặc chiếc quần đùi ngồi ăn cơm ở nhà ăn tập thể, nghe được tin tức ấy, ông ấy lặng người. Tất cả những người có mặt trong nhà ăn lúc ấy đều đưa mắt nhìn Đỗ Thu Nguyệt. Có ai đó lớn tiếng: Lão Đỗ, chạy thử một chuyến đi, không biết chừng ông cũng được “sửa sai”, được bồi thường.

Miệng Đỗ Thu Nguyệt mấp máy định nói gì đó nhưng rồi im lặng, cầm bát cơm đang ăn dở chạy thẳng về nhà.

Ngày hôm sau, Đỗ Thu Nguyệt mượn một chiếc xe đạp chạy thẳng lên thành phố và đến chiều tối mới từ thành phố quay về. Mọi người nhìn thấy đầu ông ấy cúi gằm, dáng điệu bơ phờ, thất thần mới đuổi theo hỏi: Lão Đỗ, sao lại phờ phạc thế? Đỗ Thu Nguyệt lắc đầu, không nói gì cả và ngày hôm sau tiếp tục gánh phân như thường lệ.

Dần dần người trong thôn cũng biết được rằng, Đỗ Thu Nguyệt đã đi hỏi về chuyện của mình, lãnh đạo nói vì ông ấy phạm sai lầm trong quan hệ nam nữ nên không được liệt vào các tội trạng được “sửa sai”… Trong một thời gian dài, ông ấy trở thành một người thất thần.

Sau đó, khi Đỗ Thu Nguyệt đến nhà ăn tập thể, người ta mới lên tiếng “dạy khôn” Đỗ Thu Nguyệt. Có ai đó nói:

- Lão Đỗ, ông đúng là ngốc ngếch. Ông cho rằng chuyện “sửa sai” lại dễ dàng đến như thế hay sao? Cần phải có quà, phải có biếu xén!

- Quà? Quà gì? Biếu xén cho ai?

- Cho ai thì ông phải biết chứ? Không có quà, ai lại đi sửa sai cho ông?

Mọi người cùng đồng thanh nói:

- Đúng rồi! Phải có quà cáp biếu xén mới được.

Nghe mọi người nói như vậy, Đỗ Thu Nguyệt như được mở mắt, và thế là ông ấy về nhà chuẩn bị quà cáp. Nhà Đỗ Thu Nguyệt nghèo rớt mồng tơi, chẳng có gì để có thể gọi là “lễ vật” cả, ông ấy bèn bảo Lưu Ngọc Thúy đến mọi người trong thôn để mượn. Lưu Ngọc Thúy cũng đã nghe người ta nói, chỉ cần được “sửa sai” là lão Đỗ có thể trở thành người của nhà nước, có thể được nhận lương hằng tháng, việc này quá tốt. Thế là bà ta nói:

- Tôi biết da mặt ông rất mỏng. Vậy thì để tôi, tôi đi mượn mọi người…

Lưu Ngọc Thúy đi đến từng nhà trong thôn, gặp ai cũng nói Đỗ Thu Nguyệt sắp được “sửa sai”… Lúc ấy, mọi người trong thôn đều rất trọn nghĩa trọn tình nên cho bà ta mượn đủ thứ, nào là mứt quả hồng, hạt đào, trứng gà…, còn cả dầu đậu lạc…, mỗi nhà một món. Ai ai cũng nói, lão Đỗ mà được “sửa sai” thì nhất định sẽ làm quan.

Nghe người trong thôn nói, trong thời gian ấy lão Đỗ thường cưỡi chiếc xe đạp mượn của dượng tôi, đèo phía sau bao nhiêu là “lễ vật” mà mọi người đã góp lại chạy lên thành phố không biết bao nhiêu lần. Dần dà, sắc mặt của Đỗ Thu Nguyệt đã giãn ra. Có người hỏi: Chạy như thế nào rồi? Lúc ấy lão Đỗ trả lời rất gọn: Nhanh thôi!

Cứ thế mà chạy, chạy đến tròn một năm nhưng việc “sửa sai” hầu như không thấy tiến triển gì cả. Ngày nào Đỗ Thu Nguyệt cũng bôn ba chạy trên đường, hy vọng hình như rất mơ hồ nhưng công việc làm ăn thì hoàn toàn bị bỏ bê. Mọi người trong thôn ai cũng biết lão Đỗ đang chạy việc, lâm vào hoàn cảnh ấy nên ai cũng thông cảm, đại đội sản xuất cũng không làm khó ông ấy. Phần lớn thời gian nếu không bôn ba trên đường thì Đỗ Thu Nguyệt chỉ biết ngồi thẫn thờ trên giường, tính tình ngày càng trở nên nóng nảy, chỉ cần động đến là lập tức phát hỏa!

Tâm tình của Đỗ Thu Nguyệt thay đổi liên tục, mỗi ngày mỗi sắc mặt. Hôm qua người ta thấy sắc mặt ông ấy có chút vui vẻ, cười cười nói nói thì bữa nay đã thấy sắc mặt ông ấy cau có, thần hồn như biến đi đâu. Đỗ Thu Nguyệt cũng là một người rất sĩ diện, nhưng có điều trong quá trình bôn ba khắp đó đây, hình như ông ấy đã cắt cái mặt của mình vất đi đâu mất rồi. Sau đó, hình như chút hy vọng cuối cùng của Đỗ Thu Nguyệt đã bị dập tắt hoàn toàn, hy vọng đã biến thành tuyệt vọng.

Tôi vẫn còn nhớ, đó là khoảng thời gian tôi đang làm nghiên cứu sinh ở một trường đại học. Một ngày nọ, thầy Đỗ đột ngột đến trường tìm tôi. Đó là một ngày Chủ nhật, căn phòng trong ký túc xá dành cho nghiên cứu sinh chỉ còn có mình tôi. Khi thầy Đỗ xuất hiện trước cửa phòng, tôi nhận ra ngay là bước chân ông ấy đã loạng choạng… và sau đó là đầu ông ấy chúi thẳng vào bụng tôi. Tôi hoảng sợ, nhìn thẳng vào mặt thầy Đỗ, nhận ra khuôn mặt ông ấy đã tím ngắt, tím đến đen sì. Tôi chưa bao giờ trông thấy gương mặt nào lại đen sì vì giận dữ như vậy. Trong cơn giận cực độ ấy, thầy Đỗ lắp bắp:

- Chí Bằng (từ trước tới nay thầy chỉ gọi tên đi học của tôi, chưa bao giờ gọi tôi là Tiêu), em giúp tôi một việc, một việc thôi…

Tôi vẫn biết là lâu nay thầy Đỗ vẫn đang chạy chọt cho việc “sửa sai”, nhưng tôi vẫn đang là một học viên chưa tốt nghiệp, vậy tôi giúp được gì cho ông ấy. Tôi nhìn bộ dạng như người sắp chết của ông ấy, nói: Thầy nói đi… Không ngờ, ông ấy lại òa lên khóc, vừa khóc vừa nói:

- Em có biết tôi đã gõ biết bao nhiêu cánh cửa rồi không?

Em có biết tôi đã gặp biết bao nhiêu cái mặt cười nhăn nhở rồi không? Em có hiểu được những tâm trạng của một thằng đứng chờ chực trước cổng nhà người ta đến tận hoàng hôn không?...

Tôi có thể tưởng tượng được những gì mà thầy Đỗ đã phải đối diện trong hơn một năm bôn ba nhờ vả, cũng tưởng tượng ra những nụ cười khinh bạc đểu cáng trên những gương mặt béo tròn dành cho thầy trong những ngày tháng ấy… Thầy Đỗ lau nước mắt, thổn thức:

- Nhân tâm hiểm ác… Nhân tâm sao mà hiểm ác đến thế nhỉ?...

Sau khi bình tâm trở lại, thầy Đỗ nói rất nhanh:

- Thế này nhé, nói ngắn nói dài, nói đi nói lại, cuối cùng tôi đã nhờ được một người, người này đồng ý giúp tôi, nói nhất định là làm được việc cho tôi… Tặng quà không nói nữa, hơn một năm nay tôi tặng cho hắn bao nhiêu quà không tính được nữa, hắn đã đồng ý giúp tôi nhưng có điều hẹn hết lần này đến lần khác… Bữa nay, tôi lại đến tìm, hắn chỉ nói sẽ đến thành ủy ngay để tìm ai đó. Thầy không tin vào hắn nữa. Thế này nhé, em giúp tôi chuyện này, ngay hôm nay em tìm cơ hội để theo dõi hắn. Tôi chỉ cần chứng mình là hắn đang giúp tôi thôi…

Tiếp theo đó, thầy Đỗ hạ giọng nói cho tôi tên của người ấy… Tôi biết người này, là bạn đồng môn với thầy Đỗ từ khi còn học đại học, bây giờ là một lãnh đạo hạng trung ngay trong ngôi trường mà tôi đang theo học. Thế là, tôi đành phải gật đầu.

Đây là lần đầu tiên và cũng là duy nhất trong đời tôi làm công việc theo dõi người khác, lại là một người có thanh danh không đến nỗi tồi, có học hàm giáo sư và có chức vụ không hể thấp trong trường, đầu tóc lúc nào cũng chải bóng mượt và hất ngược ra sau. Đầu tiên là ông ta đi chợ mua mấy quả dưa chuột, mấy quả cà chua, hai cân thịt bò, một bó rau cần… Sau đó, rất điềm đạm và từ tốn cưỡi xe đạp rời khỏi chợ, chạy thẳng đến cửa hàng bách hóa thành phố, dừng xe trước cổng và khóa lại rất cẩn thận, sau đó đi thẳng vào bên trong, năm phút sau quay ra, trên tay xách một túi giấy vệ sinh, đặt nó lên chiếc yên đèo hàng ở phía sau, leo lên và tiếp tục đạp về hướng cơ quan Thành ủy, Ủy ban thành phố nhưng ông ta không dừng xe. Tôi vốn nghĩ, hôm nay là Chủ nhật, ông ấy có thể đến nhà một ai đó đang làm việc ở Thành ủy, nhưng khu tập thể của cán bộ Thành ủy ở ngay sát sau lưng Ủy ban thành phố mà ông ấy không hề xuống xe… Tôi bám riết lấy ông ta và khi ông ta quay về đến khu tập thể dành cho giáo sư bên trong trường, tôi liếc nhìn đồng hồ. Thời gian để tôi theo dõi vị giáo sư nọ là một tiếng mười sáu phút. Lần theo dõi này đã cho tôi một kinh nghiệm sống, đó chính là: Không được dễ dàng tin tưởng người khác, nhất là đối với những người tóc chải bóng mượt và hất về phía sau, cần phải rời xa những người này.

Đỗ Thu Nguyệt vẫn còn đang chờ tôi trong ký túc xá. Tôi không biết phải nói gì với ông ấy, nghĩ trong bụng chắc là ông ấy sẽ nổi cơn thịnh nộ, không chừng sẽ tìm vị giáo sư kia thí mạng cũng nên… Có điều, sau khi tôi tường thuật tất cả những gì mình đã chứng kiến, ông ấy chỉ ngồi im rất lâu, cuối cùng mới lên tiếng:

- Tôi biết rồi… Tôi sẽ không tìm đến hắn ta nữa…

Vừa nói, thầy Đỗ vừa quay người đi ra khỏi cửa, dáng đi lòng khòng trông thật tội nghiệp. Tôi bước vội theo và đột nhiên có một ý tưởng lóe lên trong đầu:

- Thầy Đỗ…

Đỗ Thu Nguyệt quay lại nhìn tôi. Tôi đưa ngón tay chỉ lên trời, nói:

- Nếu cấp thành phố không xong, thầy có thể lên tỉnh…

- Lên cấp cao hơn?

- Đúng, lên đến tỉnh.

Đỗ Thu Nguyệt cầm tay tôi thật chặt:

- Tôi biết rồi… biết rồi. Cám ơn em.

Sau đó thì Đỗ Thu Nguyệt thường cưỡi chiếc xe đạp mượn của dượng tôi chạy đến trường, để chiếc xe đạp trong ký túc xá rồi mua vé tàu đi thẳng lên tỉnh. Lần nào cũng thế, ông ấy luôn dặn dò tôi không nói với bất cứ ai về chuyện ông ấy lên tỉnh.

Ba tháng sau, vào một buổi chiều, Đỗ Thu Nguyệt về đến nhà nhưng không vào nhà mà ngồi ủ rũ trước sân. Lưu Ngọc Thúy thấy dáng vẻ ông ấy có vẻ buồn rầu bực bội nên không dám hỏi han gì vì sợ ông ấy nổi điên, chỉ đưa cho ông ấy chiếc quạt và một cốc trà hoa cúc… Đỗ Thu Nguyệt vẫn không nói tiếng nào.

Đêm đã khuya, bầu trời đầy sao lấp lánh nhưng Đỗ Thu Nguyệt vẫn ngồi thẫn thờ trên sân. Cơm tối dọn sẵn trên bàn, đã được bà Lưu hâm đi hâm lại mấy lần nhưng Đỗ Thu Nguyệt không hề có ý định ăn cơm. Biết tính khí của ông ấy, bà Lưu cũng không dám nói tiếng nào, ngay cả việc đi lại trong nhà cũng phải rón rón rén rén. Có mấy lần, bà Lưu nhẹ nhàng đi đến trước mặt ông ấy, nói nhỏ: Ông à, đã khuya lắm rồi… nhưng ông ấy vẫn bất động… Sau đó một lát, bà Lưu lại quay ra, nói: Ông à, ngoài trời lạnh lắm, mặc thêm chiếc áo khoác vào nhé… Nói xong thì khoác chiếc áo lên vai ông ấy. Đỗ Thu Nguyệt vẫn không nói tiếng nào. Cuối cùng, không chịu đựng được nữa, bà Lưu đành phải lên tiếng:

- Ông đừng tự hành hạ mình quá đáng như thế. Việc không xong thì thôi, đã bỏ ra bao nhiêu tiền rồi nhưng chỉ là bánh bao ném chó thôi.

Lúc ấy, Đỗ Thu Nguyệt mới đứng dậy, vặn lưng mấy cái rồi nói:

- Bà cần tôi “tạ tội” với lãnh tụ không?

- À, tôi đã quên chuyện này lâu rồi – Bà Lưu cười nhẹ – Làm đi…

Thế là Đỗ Thu Nguyệt đứng giữa sân, chỉnh sửa lại quần áo, cài các cúc áo, cúi khom người, gục đầu, nói:

- Tôi có tội, tôi là một tội nhân. Lãnh tụ vĩ đại đã dạy chúng ta rằng: Sai lầm và thất bại sẽ dạy khôn cho chúng ta và khiến chúng ta sẽ biến thành người thông minh hơn một chút…

Bà Lưu cười đến chảy nước mắt, xua tay nói:

- Thôi, thôi đi… Chuyện này không trách ông được…

Nhưng đúng lúc ấy, Đỗ Thu Nguyệt đột nhiên bật khóc, tiếng khóc chất chứa đau khổ, uất nghẹn. Bà Lưu hoảng sợ, vội vàng lên tiếng:

- Ông à, sao ông lại khóc? Tôi có bắt ông phải “tạ tội” đâu, là do ông tự ý làm đấy chứ…

Đỗ Thu Nguyệt chỉ xua xua tay, không nói gì cả.

Đêm ấy, sau khi vào nhà, Đỗ Thu Nguyệt đưa mắt nhìn gian phòng sấy như đang ước lượng điều gì đó. Trần nhà bị khói bụi và mạng nhện bám đầy đen ngòm, bốn bức tường chung quanh vốn được đóng rất nhiều đinh và móc để treo lá thuốc đã được nhổ đi để lại những vết lở loét, trên xà nhà có treo một cái sọt tre đen đen, bên trong là một vài món khoai món củ gì đó, lại còn một bịch mỡ lợn… Ngả lưng xuống giường, đôi mắt Đỗ Thu Nguyệt vẫn không rời khỏi trần nhà…

Bà Lưu đang dọn dẹp rửa ráy chén bát ở phòng bên kia, khi quay lại mới phát hoảng… Sau này bà Lưu nói với mọi người, lúc ấy bà ta có cảm giác là hồn phách của lão Đỗ đã thoát ly khỏi thân xác ông ấy, ngơ ngơ ngẩn ngẩn và hình như không còn nhận biết gì về chung quanh.

Nhưng cũng trong đêm ấy, sau khi tắt đèn, Đỗ Thu Nguyệt đột nhiên nói cộc lốc:

- Sửa rồi!

Bà Lưu thoáng giật mình nhưng sau đó thì kêu lên đầy hoan hỉ:

- Hả! Ông đã được “sửa sai”?

- Sửa rồi.

- Ông trời ạ, sao ông không nói sớm để tôi biết. Đúng thế chứ?

Đỗ Thu Nguyệt gật đầu, nói:

- Ngày mai đã có thể làm hộ khẩu rồi.

- Giấy chứng nhận đâu?

- Chứng nhận gì?

- Giấy chứng nhận là ông đã được “sửa sai” đâu rồi, ông đưa tôi xem.

Đỗ Thu Nguyệt thò tay vào túi áo trước ngực lấy ra một tờ giấy đưa cho bà Lưu. Bà ta vội vã thắp đèn, cầm lấy tờ giấy có đóng con dấu đỏ lật qua lật lại xem như không tin vào mắt mình, nói:

- Đúng là không dễ dàng gì, nhưng cuối cùng cũng đã được sửa sai… Ông đọc tôi nghe với…

- Đọc cái gì mà đọc – Mặt Đỗ Thu Nguyệt đột nhiên biến sắc – Có gì hay mà đọc, sửa sai thì sửa sai, có gì mà phải đọc…

Nói xong, ông ấy giật mạnh tờ giấy bà Lưu đang cầm trong tay, gấp lại làm bốn rồi nhét vào túi áo. Bà Lưu không giận, nói rất nhẹ nhàng:

- Ông xem lại mình đi, tôi có nói gì đâu… Thôi được, không đọc thì ngủ vậy…

Hai người lại nằm xuống, lưng đấu vào nhau, mỗi người theo đuổi những suy nghĩ riêng của mình… Đột nhiên, bà Lưu ngồi bật dậy:

- Lão Đỗ, còn tôi và con thế nào?

Đỗ Thu Nguyệt vẫn nằm im, nói:

- Tôi về thành phố cái đã… Bà và con… từ từ rồi tính…

- Ông phủi đít bỏ đi… Không phải là… ông không cần mẹ con tôi nữa đấy chứ?

- Không thể như vậy – Đỗ Thu Nguyệt nói sau một lát yên lặng.

- Tôi cũng nghĩ là ông không thể làm thế. Ông không phải là kẻ có lương tâm của loài sói hoang…

- Ngủ đi…

- Ông không được vất bỏ mẹ con tôi… Nói gì thì nói tôi cũng đã theo ông bao nhiêu năm rồi…

- Đừng nói nữa, ngủ đi.

Bà Lưu đập chân đập tay xuống giường bành bạch:

- Nếu ông dám vất bỏ mẹ con tôi… tôi quyết ăn thua đủ với ông.

- Vừa mới được “sửa sai” xong, nhà cửa không có, cái gì cũng không có hết. Để tôi lo liệu xong rồi về đưa mẹ con bà lên.

Bà Lưu cố nuốt cục nghẹn trong cuống họng, nói:

- Thôi thế cũng được.

Trước ngày quay về thành phố, Đỗ Thu Nguyệt gặp ai cũng gật đầu nói lời cảm ơn… Ông ấy còn rơi nước mắt nói, thôn Vô Lương đã cải tạo ông ấy thành người tốt, thôn Vô Lương là cha mẹ tái sinh của ông ấy. Ông ấy còn nói sẽ không bao giờ quên được những ngày tháng cải tạo lao động ở nơi này.

Sau khi Đỗ Thu Nguyệt về thành phố, bà Lưu ngày ngày đứng tựa cửa trông mong. Chờ mãi chờ mãi đến một ngày nọ, bà Lưu đột nhiên chạy khắp đường khắp xóm, vừa chạy vừa chửi:

- Con mẹ nhà nó chứ! Tôi bị mắc lừa rồi. Bao nhiêu năm nay tôi đã nuôi một con chó sói trong nhà!

Mọi người ái ngại nhìn bà ấy, ai đó lên tiếng an ủi:

- Sao lại thế được? Lão Đỗ không phải là hạng người vong ân bội nghĩa như thế.

Một năm sau, Đỗ Thu Nguyệt quay về thôn Vô Lương.

Ông ấy quay về để bàn chuyện ly hôn.

Lần này về thôn, Đỗ Thu Nguyệt có vẻ rất khiêm nhường. Tuy đã được “sửa sai”, đã trở thành cán bộ nhà nước, có điều ông ấy vẫn mặc bộ quần áo mà ngày xưa ông ấy vẫn thường mặc khi còn ở Vô Lương, rất lôi thôi lếch thếch, ngay cả những người thôn Vô Lương cũng trông không vừa con mắt, phải nói: Lão Đỗ, bây giờ cậu đã là cán bộ nhà nước rồi, thay bộ quần áo coi được chút nào. Lúc ấy, Đỗ Thu Nguyệt chỉ cười cười, không nói gì.

Sau đó thì Lưu Ngọc Thúy nói với mọi người là Đỗ Thu Nguyệt chỉ là giả trang để đánh lừa mọi người thôi. Lúc ấy, lão Đỗ đã biết nói dối. Trước đây, Đỗ Thu Nguyệt chưa bao giờ nói dối, chỉ cần nói một lời không thật là mặt ông ấy đỏ lựng lên, nhưng bây giờ thì có nói bao nhiêu câu dối trá, mặt ông ấy cũng chẳng ửng lên tí nào. Bà Lưu còn căm hận nói: Lão ta tự luyện được cách nói dối. Nhìn mặt lão bây giờ là nhận ra ngay sự xảo quyệt…

Về đến thôn, ban đầu Đỗ Thu Nguyệt không nói gì đến chuyện ly hôn, chỉ nói là làm thủ tục chuyển hộ khẩu cho hai mẹ con bà Lưu. Lúc ấy bà Lưu không hề biết là Đỗ Thu Nguyệt đang lên kế hoạch lừa mình nên mừng rơn, mừng đến độ suốt đêm không hề chợp mắt. Sáng sớm hôm sau, bà ta còn cố ý chải đầu cho thật gọn gàng, mặc bộ quần áo đẹp nhất đang có rồi ra khỏi nhà, trên đường gặp ai cũng nói: Tôi sắp chuyển hộ khẩu rồi, sắp trở thành người thành phố rồi… Sau này mọi người có việc lên thành phố cứ đến nhà tôi… Ai cũng biết việc bà Lưu sắp nhập hộ khẩu về thành phố và những lời bà ta nói sau này được người ta thêm mắm thêm muối vào để trở thành những câu chuyện tiếu lâm kể cho nhau nghe. Sau đó, bà Lưu trong tâm trạng cực kỳ hưng phấn cùng đi với Đỗ Thu Nguyệt lên thị trấn.

Lên đến thị trấn, công việc đầu tiên mà Đỗ Thu Nguyệt làm là đưa bà Lưu đến cửa hàng bán vải, bỏ ra hai đồng để mua cho bà ta mấy xấp vải. Bà Lưu nói phung phí tiền làm gì thì Đỗ Thu Nguyệt nói: Cần tiêu pha một chút cũng đáng, bao nhiêu năm nay bà khổ quá nhiều vì tôi. Lời của Đỗ Thu Nguyệt khiến bà Lưu thấy mình hạnh phúc tràn trề.

Trong một tiệm ăn, Đỗ Thu Nguyệt đãi bà Lưu một bữa cơm trưa ra trò: Một đĩa thịt kho, một bát canh thịt, một đĩa cá hồng, hai bát cơm. Tất cả đều là những món mà bà Lưu rất thích. Khi bà Lưu đang ăn ngon lành, dầu mỡ chảy đầy miệng, Đỗ Thu Nguyệt mới bắt đầu nói:

- Thúy à, có một vài chuyện, chúng ta sẽ từ từ nói với nhau, từng bước một…

Bà Lưu ợ một tiếng rõ to, hỏi:

- Ý ông là… thế nào?

- Tôi đã làm hộ khẩu cho cả hai mẹ con… nhưng cho đến bây giờ người ta chỉ chấp nhận một… Bà nói xem… tôi nên chọn ai?

Bà Lưu sững sờ, hỏi:

- Không phải là ông đã nói là sẽ làm hộ khẩu cho cả hai mẹ con tôi sao?

- Tôi muốn thế, nhưng người ta không chấp thuận…

- Ông bỏ tiền ra đi. Tiền đáng bỏ ra thì phải bỏ chứ…

- Bà nghĩ là tôi chưa bỏ tiền ra à. Ngày nào tôi cũng biếu quà cáp cho người ta, chạy đến độ mỏi chân mỏi gối, cuối cùng họ mới phê chuẩn nhập hộ khẩu cho một người. Thôi thì chấp nhận như thế đã, từ từ rồi chúng ta sẽ bàn sau, bà thấy thế nào?

Đầu óc bà Lưu rối rắm, mơ hồ:

- Thôi thì… chuyển hộ khẩu cho con trước vậy…

- Tôi cũng nghĩ thế. Tôi cũng nghĩ là phải lo cho tương lai của con trước… Bà thấy thế nào? – Nhưng không đợi bà Lưu trả lời, Đỗ Thu Nguyệt nói tiếp – Bà yên tâm, tôi sẽ tìm mọi cách để chuyển hộ khẩu cho bà sau vậy.

Bà Lưu lặng lẽ gật đầu, trong lòng cảm thấy có gì đó bất an nhưng không biết nói gì thêm.

Ăn cơm xong, Đỗ Thu Nguyệt đưa bà Lưu đến cơ quan chức năng để chuyển hộ khẩu cho con gái. Có lẽ Đỗ Thu Nguyệt đã chuẩn bị đâu vào đó nên mọi việc diễn ra vô cùng suôn sẻ. “Cạch cạch cạch”, ba con dấu đỏ chói đã được đóng lên tờ giấy, mọi việc coi như xong.

Rời khỏi nơi làm hộ khẩu, Đỗ Thu Nguyệt đưa bà Lưu đến thẳng Ủy ban thị trấn. Đứng trong sân Ủy ban thị trấn, Đỗ Thu Nguyệt làm như vừa nghĩ ra chuyện gì, nói:

- À, đúng rồi, còn chuyện này nữa, nhân dịp này chúng ta sẽ làm nốt…

Bà Lưu chẳng cần suy nghĩ gì nhiều, hỏi:

- Chuyện gì nữa?

- Làm xong tôi sẽ nói để bà hiểu. Chuyện này có liên quan đến việc tôi được phân nhà tập thể ở thị trấn, làm xong thì tôi có thể nhận được nhà.

- Cuối cùng thì là chuyện gì?

- Bà đừng hỏi, chỉ cần chứng minh ở Vô Lương tôi không có nhà cửa gì cả thôi.

- Chỉ chuyện này thôi sao?

- Đúng, chỉ cần như thế. Nhưng khi vào trong ấy, bà đừng nói gì cả, người ta hỏi bà đồng ý hay không đồng ý, bà chỉ cần nói đồng ý là được rồi.

Thế là, trong mơ mơ hồ hồ, bà Lưu được Đỗ Thu Nguyệt đưa vào một căn phòng…

Sau đó, mỗi khi gặp ai, bà Lưu cũng nói:

- Con người này cực kỳ ác hiểm, là một loại thuốc độc ngấm từ từ, tại sao tôi lại không thể nhận ra được gì cả thế nhỉ? Tất cả mọi chuyện đều được lão Đỗ sắp đặt sẵn. Vì chuyện “sửa sai”, lão ta đã chạy đôn chạy đáo khắp nơi đến gần hai năm. Trong hai năm ấy, với việc tiếp xúc với đủ loại người, lão ta đã học được cách biếu xén quà cáp như thế nào, không chỉ học được điều này mà lão ta còn học được cách nói dối, đánh lừa người khác. Lão này gặp người thì nói tiếng người, gặp quỷ thì nói giọng quỷ. Lão thực sự đã biến thành một con quỷ đội lốt người!

Nhất định là trước đó, Đỗ Thu Nguyệt đã biếu xén không ít quà cáp cho người phụ trách chuyện hôn nhân và gia đình trong cơ quan công quyền thị trấn nên chuyện ly hôn mới diễn ra êm xuôi suôn sẻ một cách đột xuất như vậy. Sau khi vào phòng, Đỗ Thu Nguyệt bảo Lưu Ngọc Thúy ngồi ngoài phòng chờ, đi thẳng vào bên trong, thò tay vào túi lấy ra hai tờ giấy chứng nhận kết hôn màu đỏ đưa cho gã chuyên viên, nói: Đồng chí Lưu, làm phiền đồng chí… Gã chuyên viên liếc nhìn ra bên ngoài rồi làm ra vẻ đường hoàng đĩnh đạc hỏi: Đến rồi à? Không có ý kiến gì chứ? Nghe đến đây, bà Lưu ló đầu vươn cổ nhìn vào bên trong. Nhưng không chờ bà Lưu nhìn thấy gì, gã chuyên viên đã cầm lên hai tờ giấy chứng nhận ly hôn màu xanh, điền tên tuổi vào rồi “cạch cạch” hai tiếng vang lên, con dấu đã được đóng. Chỉ nghe thấy Đỗ Thu Nguyệt nói hai tiếng “cám ơn” rồi đứng dậy, đi ra khỏi phòng, dắt tay bà Lưu đi thẳng ra cổng.

Rời khỏi Ủy ban thị trấn, Đỗ Thu Nguyệt không ngừng phân bua:

- Ngọc Thúy à, bà yên tâm. Tôi vẫn không có lỗi gì với mẹ con bà cả. Cái giấy này là đồ vất đi, tôi vẫn sẽ sống với bà suốt đời. Thúy, tôi biết bà là người tốt, tuy miệng có nói gì đi nữa thì lòng bà vẫn thiện lương, bà có trái tim của Bồ tát, bà nhất định phải tin tưởng tôi. Cả đời này, nếu cần phải nói lời xin lỗi thì tôi chỉ xin lỗi trước một mình bà, tôi sẽ báo đáp cho bà. Tôi có ăn, bà và con cũng sẽ có cái ăn. Bà có tin không? Mỗi tháng tôi sẽ gửi tiền đều đặn cho bà…

Từ trước đến nay, Lưu Ngọc Thúy chưa bao giờ được nghe những lời hay ho như thế nên bỗng nhiên hóa thành một người say, mê mê man man theo chân Đỗ Thu Nguyệt đến bến xe.

Sau khi Đỗ Thu Nguyệt leo lên chiếc xe chạy về thành phố, bà Lưu mới đưa tay vào túi mình và phát hiện trong đó có một phong bì, bên trong phong bì không chỉ là hai trăm đồng mà còn có một tờ giấy chứng nhận ly hôn màu xanh.

Bà Lưu “ơ” lên một tiếng rồi khóc ngất. Bà ta hối hận vì không chú ý đến một câu mà Đỗ Thu Nguyệt nói đi nói lại mãi và cho đến lúc này, bà ta mới hiểu được “chuyện này nữa” mà Đỗ Thu Nguyệt nói chính là chuyện ly hôn!

Đỗ Thu Nguyệt ly hôn với bà Lưu là có nguyên nhân.

Nghe người ta nói, trong thời gian bôn ba xuôi ngược để được “sửa sai”, Đỗ Thu Nguyệt đã vô tình đọc trên báo một bài tản văn có nhan đề là “Trăng sáng vì cố hương”. Cuối bài viết này có một câu: “Trăng thu quê hương ơi, bạn khỏe không?”. Chính cái câu có ý tứ nhắn nhủ này đã khiến Đỗ Thu Nguyệt nảy sinh ý đồ và sắp đặt kế hoạch ly hôn với bà Lưu.

Đỗ Thu Nguyệt rất muốn quay về với quá khứ, đi tìm “li”, người trong trái tim ông ấy. Rất nhiều năm đã trôi qua nhưng “li” vẫn luôn tồn tại trong lòng ông ấy. Sau khi được “sửa sai”, Đỗ Thu Nguyệt càng thêm nhớ nhung những ngày cùng với “li”, mỗi lần nhớ đến “li”, ông ta luôn chọn những khoảng thời gian ngọt ngào nhất, hạnh phúc, lãng mạn nhất, giàu chất thơ nhất để mà nhớ. Những ký ức mật ngọt ấy khiến Đỗ Thu Nguyệt say, say trong hồi ức.

Sau khi ly hôn, Đỗ Thu Nguyệt cố tâm đi tìm kim đáy bể, đến khắp nơi để dò la tin tức của “li”. Ông ấy viết không biết bao nhiêu là lá thư để nhờ những bạn học ngày xưa truy tìm… Cho đến khi biết được tông tích của “li” thì bà này đã trở thành người đàn bà của người khác và đã được điều động lên công tác tận Bắc Kinh, lúc này đã là một cán bộ không nhỏ. Khi biết được địa chỉ, Đỗ Thu Nguyệt ngồi tàu lửa suốt một đêm lên Bắc Kinh nhưng rồi tìm đến ba ngày mà vẫn không gặp được người tình xưa cũ. Ông ấy đã hoàn toàn tuyệt vọng. Đã bao nhiêu năm trôi qua, tại sao lại không thể gặp mặt nhau một lần cuối? Nhưng “li” rất cương quyết, không chấp nhận gặp gỡ. Cuối cùng, Đỗ Thu Nguyệt chỉ nhận được một lời nhắn của “li” qua miệng một người khác: Quá khứ cứ để cho nó lùi vào quá khứ!

Đỗ Thu Nguyệt rất đau khổ, vùi đầu uống rượu trong một quán rượu bên vỉa hè Bắc Kinh, say túy lúy, say đến một đêm một ngày, suýt chút nữa thì bỏ mạng ở Bắc Kinh. Nghe theo lời khuyên của bạn bè, Đỗ Thu Nguyệt đành bơ phờ lên tàu về lại quê hương. Cũng theo lời người bạn này thì, “li” chính là tác giả của bài tản văn “Trăng sáng vì cố hương” nhưng “li” không muốn quay về với quá khứ, chẳng qua chỉ là một chút ưu thương khi nhớ về quá khứ trong quá trình vươn đến tương lai, là sự “tẩy rửa” quá khứ để đủ sức chống chọi với tiền đồ sắp đến… Nói chung là Đỗ Thu Nguyệt đã hiểu sai hàm ý của bài tản văn, có điều ông ấy vẫn không công nhận là mình sai, kiên quyết không thừa nhận những gì mà người bạn đã nói. Theo Đỗ Thu Nguyệt thì, con người ta không thể nào hoàn toàn lãng quên được quá khứ, “li” vẫn còn tình ý với ông ấy, nhất định “li” vẫn còn điều gì đó khó nói… Nói thì nói vậy nhưng Đỗ Thu Nguyệt đã hoàn toàn tuyệt vọng và hạ quyết tâm không bao giờ thèm nghĩ về quá khứ nữa.

Nhưng, có một điều mà Đỗ Thu Nguyệt không thể ngờ được là, Lưu Ngọc Thúy không hề là người dễ dàng chịu thua cuộc, bà ta không cam tâm khi mà vụ ly hôn diễn ra quá dễ dàng như thế. Lâu nay, bà ta vẫn mơ ước mình sẽ lên thành phố, sẽ trở thành một công dân thành phố hẳn hoi… Cho nên,

Lưu Ngọc Thúy không chịu nhắm mắt buông xuôi.

Sau đó là những “trận đánh du kích” đã diễn ra.

Ngày ấy, Lưu Ngọc Thúy về đến thôn mà tiếng khóc vẫn chưa dứt. Mọi người trong thôn vây lấy bà ta. Tuy Đỗ Thu Nguyệt đã lừa bà ta để thực hiện thành công kế hoạch ly hôn nhưng hoàn cảnh của bà Lưu đã nhận được sự đồng tình, chia sẻ của mọi người trong thôn. Mọi người đều phẫn nộ nói với nhau: Đỗ Thu Nguyệt sao lại biến thành một kẻ hiểm ác, một kẻ vong ân bội nghĩa như thế? Sao hắn ta lại nhẫn tâm làm được cái chuyện tày trời như thế? Một kẻ dọn phân gánh phân thân phận không hơn gì một con chó nhưng có cơ hội là vất bỏ người đàn bà đã từng sống với nhau hơn mười năm mà không có một lời giải thích, kẻ ấy không xứng đáng làm người… Họ nói nhiều lắm nhưng nói chung không nằm ngoài những lời sỉ vả như thế.

Thế là ba ngày sau, Lưu Ngọc Thúy dẫn theo một đám đông lên thành phố, xông thẳng đến Học viện Sư phạm để tố cáo Đỗ Thu Nguyệt. Đám đông vây lấy cổng học viện, lớn tiếng gào to: Thằng đại lưu manh Đỗ Thu Nguyệt đâu! Ra đây mau!

Có điều, căn bản là Đỗ Thu Nguyệt không dám đối mặt với bà con trong thôn, nấp kín vào một chỗ. Có lẽ đây là lần duy nhất trong cuộc đời của Đỗ Thu Nguyệt thực hiện một âm mưu, nhưng chính cái âm mưu duy nhất ấy lại hại ông ấy. Đám đông ban đầu còn đứng trước cổng gào thét, nhưng sau đó thì xông thẳng vào phòng làm việc của hiệu trưởng, từng người từng người một lên tiếng tố cáo tư cách đồi bại của Đỗ Thu Nguyệt, nói đến độ hiệu trưởng cũng chẳng biết là điều nào đúng điều nào sai nữa. Có ai đó còn đập tay lên bàn của hiệu trưởng, thét to: Đây là một thằng đại lưu manh!

Đỗ Thu Nguyệt sợ điếng người. Ông ấy chỉ nghĩ đơn giản là ly hôn với Lưu Ngọc Thúy, một đường dao phạt ngang là đường ai nấy đi thôi, không ngờ cơ sự lại phát triển đến mức này. Đỗ Thu Nguyệt cũng không ngờ là bà Lưu lại có thể dẫn người đuổi theo ông ấy đến tận thành phố và làm náo loạn cả trường lên như thế. Việc đã đến nước này, Đỗ Thu Nguyệt không còn cách nào khác là phải hạ quyết tâm nhất định không quay đầu lại. Ông ấy quyết định: Chuyển công tác, đổi địa bàn cư trú.

Ban đầu, Đỗ Thu Nguyệt vẫn còn tin rằng, Lưu Ngọc Thúy làm vậy cho thỏa cơn tức nhất thời, chỉ một thời gian rồi cũng sẽ êm xuôi thôi. Có điều ông ấy không ngờ, cuộc chiến mà bà Lưu bày ra lại kéo dài triền miên, cho dù ông ấy có được điều động đi đến đâu cũng bị bà ta bám riết theo như hình với bóng và lần nào cũng thế, bà ta tìm đúng thủ trưởng đơn vị để tố cáo… Cuộc chiến này kéo dài đến ba năm.

Từ ngày về thành phố, Đỗ Thu Nguyệt vẫn chưa được cấp nhà tập thể, ông ta chỉ thuê một căn phòng nhỏ ở ngoài phố để ở tạm. Khi “chiến tranh” nổ ra, ông ta chỉ còn biết không ngừng xách chiếc va ly lên và… dọn nhà đi chỗ khác. Mỗi tuần, Đỗ Thu Nguyệt còn phải lên lớp, đường đi đến trường của ông ấy là cố định, còn Lưu Ngọc Thúy thì rất tự do, muốn chộp ông ta lúc nào là chộp lúc ấy.

Đúng là Đỗ Thu Nguyệt đang lâm vào thế khó. Để trốn Lưu Ngọc Thúy, trước sau ông ấy đã chuyển đơn vị công tác đến ba lần, từ thành phố này chuyển đến thành phố khác và cuối cùng thì được điều động lên đến tỉnh. Mỗi lần điều chuyển công tác, Đỗ Thu Nguyệt phải tổ chức những bữa cơm chia tay người cũ, rồi tiệc gặp mặt người mới, chưa kể là phải có lễ vật, nhưng chưa bao giờ ông ấy được yên ổn quá mười ngày, hễ ông ấy đi đến đâu thì bà Lưu cũng bén gót theo đến đó, gặp ai cũng kể lể về chuyện ông ấy lừa bà ta trong vụ ly hôn như thế nào, nói về tình cảnh ông ấy ra làm sao trong những ngày dọn phân… Tất cả khiến tinh thần và sức lực Đỗ Thu Nguyệt hao tổn nghiêm trọng.

Vì bị phân tâm quá nhiều trong cuộc sống nên trong công việc, Đỗ Thu Nguyệt cũng không thể hoàn thành tốt được, đêm nào cũng mất ngủ, sau đó thì bị chứng đau nửa đầu, đôi khi chỉ vừa bước lên bục giảng là đầu óc choáng váng, rỗng tuếch, có mấy lần phải chạy thẳng vào bệnh viện. Trong khoảng thời gian hơn mười năm, Đỗ Thu Nguyệt Đông ẩn Tây tàng và xoay vòng cùng với Lưu Ngọc Thúy và chính vì vậy mà không thể vượt qua được kỳ thi để trở thành giáo tàng và xoay vòng cùng với Lưu Ngọc Thúy và chính vì vậy mà không thể vượt qua được kỳ thi để trở thành giáo viên chính thức. Đây là điều khiến Đỗ Thu Nguyệt cảm thấy xấu hổ vô cùng. Khi mọi chuyện mới bắt đầu, Đỗ Thu Nguyệt được điều động từ Học viện Sư phạm về dạy ở một trường trung học, sau đó tiếp tục bị điều về một trường tiểu học, cứ như thế mà điều qua điều lại, nhưng cuối cùng, ngay cả tư cách là một giáo viên tiểu học chính thức, ông ấy cũng không hề có. Đỗ Thu Nguyệt hoàn toàn suy sụp, không thể lên lớp được nữa mà biến thành bệnh nhân. Không lên lớp được nữa, tiếng tăm lại toàn là tiếng xấu, trường có ý kiến, hội phụ huynh học sinh cũng có ý kiến…, cho nên chẳng bao lâu, Đỗ Thu Nguyệt đành phải nhận sổ hưu trước tuổi.

Cuối cùng rồi cũng có một ngày khi đang đi trên đường, Đỗ Thu Nguyệt ngã lăn ra đất và người đưa ông ấy vào bệnh viện không ai khác chính là Lưu Ngọc Thúy!

Đến lúc này, Đỗ Thu Nguyệt đã tái hôn.

Vợ ông ấy cũng không ai khác hơn là Lưu Ngọc Thúy.

Lưu Ngọc Thúy ngoan cường, kiên quyết cuối cùng cũng đã được ở lại thành phố… Trong những năm bôn ba thực hiện “chiến tranh”, càng làm náo loạn thì kinh nghiệm sống của bà Lưu ngày càng phong phú. Khi còn ở huyện, được sự giới thiệu và bày vẽ của nhiều người, bà Lưu nhận chân phụ việc cho một cửa hàng bán thịt dê ở trước cổng trường, sau đó kiêm luôn việc dọn dẹp vệ sinh ngoài giờ tại phòng giáo viên ở trong trường. Như vậy bà Lưu đồng thời nhận được hai nguồn tiền công. Sau đó một thời gian, nhân có một cơ hội nào đó mà bà ta đã thuê được hẳn một gian phòng nhỏ đối diện với trường và bán tạp hóa, từ sách vở văn phòng phẩm cho đến rượu, thuốc lá… Nói chung việc buôn bán cũng không đến nỗi ế ẩm.

Trước khi đuổi theo Đỗ Thu Nguyệt lên thành phố, Lưu Ngọc Thúy đã bán cái quầy tạp hóa ở phố huyện được một ít tiền. Đến thành phố, bà ấy lại thuê một căn phòng nhỏ trước cửa trường trung học bày bán sách vở, dụng cụ học tập. Suốt thời gian vừa đuổi theo Đỗ Thu Nguyệt, bà ta cũng vừa buôn bán nên có chút của ăn của để. Bôn ba một thời gian dài trong thành phố, gặp được nhiều người có vai vế ít nhiều trong gian vừa đuổi theo Đỗ Thu Nguyệt, bà ta cũng vừa buôn bán nên có chút của ăn của để. Bôn ba một thời gian dài trong thành phố, gặp được nhiều người có vai vế ít nhiều trong xã hội nên dần dà, bà Lưu cũng đã trở nên khôn ngoan hơn. Ngay cả việc đấu tranh, tố cáo Đỗ Thu Nguyệt cũng đã có nhiều thay đổi, không còn kêu gào khóc lóc hay lớn tiếng chửi bới nữa, lời ăn tiếng nói cũng nhã nhặn hơn, khách quan hơn và được suy tính cẩn thận; chính vì vậy mà càng ngày càng nhận được nhiều sự đồng tình, thông cảm hơn. Thêm nữa, một khi đã lên thành phố, cho dù là ở huyện hay ở tỉnh, bà Lưu lại có điều kiện để chăm chút cho hình thức và rùng mình biến thành một người phụ nữ có thể gọi là có chút nhan sắc, nhờ đó mà có nhiều người đồng ý giúp đỡ. Chính vì vậy, công việc buôn bán của bà ta ở thành phố tỉnh lỵ khá thuận lợi. Và cứ thế, chẳng bao lâu mà cái quầy bán dụng cụ học tập đã phát triển lên thành một hiệu sách ba gian rộng rãi khang trang, sách được bày bán toàn là những loại sách đắt tiền…

Tôi nói để ông biết một bí mật này: Đến nay trong tay tôi vẫn còn giữ năm “lá thư” mà dượng tôi đã viết cho tôi, hai lá được viết trên vỏ bao thuốc lá yêu cầu tôi giúp cho Đỗ Thu Nguyệt chạy trốn, ba lá còn lại được viết trên giấy viết thư rất đường hoàng yêu cầu tôi giúp đỡ Lưu Ngọc Thúy trong việc kiện tụng vụ ly hôn… Thật là mâu thuẫn!

Dòng chữ đầu tiên vẫn cứ là: “Thấy chữ như thấy người!”.

CHƯƠNG CHÍN

Ông đã từng có được cảm giác như đang ngồi trên mây bao giờ chưa?

Trong tiếng nhạc du dương, ông cưỡi trên một đám mây năm màu bồng bềnh bồng bềnh. Hoa tươi và tiền giấy bay phấp phới đầy trời, từng tờ từng tờ lượn chung quanh ông, đưa tay ra là có thể bắt được… Ngồi trên những đám mây và bay lượn trong không gian đầy hoa tươi và tiền bạc ấy nhất định sẽ rất tuyệt vời, rất kỳ diệu, đúng không?

Có điều, đang mơ như thế ông lại chợt tỉnh, ông nhận ra là mồ hôi túa ra, toàn thân ông đều là mồ hôi… lạnh.

Điều này nói lên cái gì nhỉ?

Nói để ông biết, khi một con người đang trong thời kỳ đắc ý nhất, quang vinh nhất cũng phải biết lo sợ.

Có một khoảng thời gian khá dài, Lạc Đà không ngừng gọi điện cho tôi, đặc biệt là sau khi cổ phiếu của “Hậu Bổ Đường” chen chân được vào thị trường, Lạc Đà vui mừng đến độ ngày nào cũng gọi cho tôi vài ba cú điện thoại:

- Cậu Ngô! Cậu có biết là đã nắm trong tay bao nhiêu không?

- Bao nhiêu?

- Một trăm bảy mươi triệu!

- Làm sao mà tôi có được đến một trăm bảy mươi triệu? Tôi có xứng với cái giá ấy không?

- Vờ vịt chi nữa cậu em? Đũng quần cậu lúc này cũng có khí thế rồi đấy! Đây gọi là “khí thế nuốt Ngưu Đẩu” đúng nghĩa!

Đúng thế, Lạc Đà vẫn cứ là Lạc Đà. Những lời nói của anh ta lúc nào cũng văng vẳng bên tai tôi: Nhất định chúng ta sẽ thành công. Và lúc này tôi đang tưởng tượng ra cảnh anh ta nâng cốc chúc tụng như thế nào… Tôi không thể nói rõ được cảm giác trong lòng nhưng có một điều chắc chắn, có một chút hoảng loạn, một chút bồng bềnh và… như đang nằm mơ. Trong vùng nông thôn quê tôi, tổ tiên tôi hết đời này qua đời khác, chưa có ai dám nghĩ là mình đáng giá một trăm bảy mươi triệu. Tiền có giá trị chống và đẩy con người đi về phía trước, chỉ cần có con số này đã khiến tư thế đi đứng của tôi có chút bay lượn nhưng cũng có chút ngật ngưỡng rồi.

Tôi nhớ một đêm nọ, Lạc Đà gọi đến:

- Xem thị trường chưa?

- Xem cái gì?

- Lên rồi. Công ty Song Phong của chúng ta lại lên rồi, đại nhảy vọt!

- Bao nhiêu?

- Cậu… bốn trăm ba mươi triệu. Người anh em, vẫn còn có thể đi lại được đấy chứ?

- Thế anh thì sao?

- Hơn cậu gần mười lần! Nhưng cậu hãy chờ xem, vẫn còn lên nữa, lên thành tiền tỷ chứ chẳng chơi… – Rồi anh ta chuyển hướng đột ngột – Tôi hỏi cậu, đã tìm ra đứa con gái ấy chưa?

- Đứa con gái nào?

- Vờ vịt! À… hoa hồng Abissinia ấy… Tôi im lặng. Lạc Đà nói tiếp:

- Đừng tìm nữa, đàn bà bây giờ thiếu gì. Đến đây đi cậu em, đừng nói là một người đàn bà mà cậu muốn tìm bất kỳ ai, là sinh viên Đại học Thanh Hoa hay Đại học Bắc Kinh…, đại ca này lo tất cho cậu. Mau đến nhé.

- Cái mà tôi tìm không chỉ là một… người đàn bà.

- Thế cậu tìm cái gì?

- Cái tôi tìm… rất khó nói rõ ra với anh.

- Toàn nói những lời điên điên khùng khùng. Si tình! Đây là thời đại nào rồi hả. Quay về đây ngay!

- Quay về để làm gì? Anh đã có Tổng Giám đốc rồi…

- Thằng này không được… – Giọng Lạc Đà có vẻ vội vã – Chỉ là đồ trứng thối. Cậu mà đảm nhận vị trí này thì tôi mới dám làm ăn to được. Nhưng nếu dùng thằng này làm phụ tá, nó sẽ giúp cậu rất nhiều đấy… – Ngừng lại một lát, Lạc Đà nói tiếp – Người anh em, khi cậu quay về đây, tiện thể mời giúp tôi một người đi theo cậu…

- Ai?

Tôi biết, Lạc Đà vòng vo tam quốc một hồi và đến lúc này anh ta mới bắt vào chủ đề chính, nói đi nói lại cũng chỉ để nhờ tôi giúp anh ta một việc.

- Tôi đã nghe nói rồi, khi còn học trung học, cậu có một người bạn cùng lớp tên là Vương Thế An, đúng không?

Tôi giật mình thán phục trí nhớ của Lạc Đà:

- Tôi biết rồi, anh muốn tìm truyền nhân của họ Vương, “Vương thị tiếp cốt”. Nhà này chỉ cách thôn Vô Lương vài chục cây số. Ba anh chị em, một người tên Vương Thế Bình, một người tên Vương Thế Hương và người cuối cùng tên Vương Thế An…

- Đúng! Đúng rồi! Chính là anh ta. Nghe đâu bắt đầu từ ông nội anh ta đã là danh y trong dân gian. Trước giải phóng, ông nội anh ta đã đến mỏ than để làm thầy thuốc ở đó và trong thời gian ấy, ông ta đã nhặt xương của người chết, sau đó, nổi danh là một thầy thuốc dân gian chuyên nối xương, trước cửa nhà không lúc nào vắng bóng người… Ba anh em họ Vương này đều nối nghiệp tổ tông.

- Sao anh biết được chuyện này?

- Tôi nghe được chuyện này khi ở Hồng Kông. Người này cực kỳ danh tiếng. Phàm là nhà giàu có quyền thế ở Bắc Kinh, Hồng Kông… đều biết thanh danh của ba anh em họ Vương này, nghe đâu đã từng trị liệu cho một thủ trưởng nào đó ở tận trung ương. Người anh cả hiện nay đang ở Ý, người thứ hai ở Hồng Kông, chỉ còn lại người thứ ba đang còn ở đâu đó.

- Rất may là tôi chỉ quen với người thứ ba. Thời trung học, Vương Thế An là bạn cùng khóa với tôi.

- Tốt! Quá tốt! Cậu có thể mời được anh ta đến Bắc Kinh không?

- Đến Bắc Kinh làm gì?

- Có một vị lãnh đạo, là một Thứ trưởng…, chẳng qua là Tỉnh trưởng Phạm nhờ vả thôi. Cột sống chỗ thắt lưng ông ấy bị gì đó mà không thể leo lên leo xuống giường được, tôi muốn mời anh ta đến Bắc Kinh để điều trị cho ông ấy.

Tôi do dự nói:

- Bắc Kinh thì thiếu gì những bệnh viện lớn, hiện đại…

- Đúng rồi. Nhưng bao nhiêu bệnh viện lớn nhỏ đều bó tay.

- Tôi sẽ thử xem.

- Nhất định phải mời cho được, nhất định phải đưa anh ta đến Bắc Kinh. Tiền bạc không lo, bảo anh ta đưa ra một con số.

Nói một cách thành thật là tôi không chắc mình đã mời được Vương Thế An. Tuy là bạn đồng khóa thời trung học, nhưng mấy chục năm nay tôi và Vương Thế An chẳng liên hệ gì với nhau… Cũng từ Lạc Đà mà tôi biết được rằng, Vương Thế An đã được Sở Thế dục Thể thao tỉnh đặc biệt mời đến và được giao nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho các vận động viên thể dục thể thao.

Thế là, tôi đành phải thực hiện một chuyến đi đến Sở Thể dục Thể thao tỉnh, dễ dàng tìm được Vương Thế An. Anh ta mặc một bộ blouse trắng, đang cúi người nắn chân cho một vận động viên. Bao nhiêu năm không gặp nhưng tôi vẫn nhớ anh ta, tôi bước tới hỏi thăm dò:

- Đại phu Vương… Vương Thế An?

Vương Thế An ngước đầu nhìn lên, miệng nở nụ cười rất tươi:

- Chí Bằng? Là Ngô Chí Bằng phải không? Lâu lắm rồi không gặp!

- Đúng rồi! Chỉ mới một thoáng thôi mà đã mấy chục năm…

- Chí Bằng, thế này nhé. Cậu đến Phòng Y vụ ngồi chờ tôi một lát, tôi làm nốt cho anh bạn này rồi sẽ đến gặp cậu ngay.

- Cậu cứ làm, cứ làm…

Tôi vẫn còn nhớ khi học trung học, Vương Thế An là người yếu đuối, hay tỏ vẻ thẹn thùng trước bạn bè, lúc này anh ta đã đường đường là truyền nhân của họ Vương nhưng vẫn không thích nói nhiều. Có điều, anh ta tỏ ra rất cao nhã, tự tin và có vẻ mập lên trông thấy.

Buổi trưa, khi tôi và Vương Thế An ngồi trong một nhà hàng, anh ta vẫn cứ như ngày trước, không nói nhiều lời. Tôi nói:

- Thế An, cậu biết không, khi học trung học, tôi đã từng lấy trộm của cậu một món ăn sáng.

Vương Thế An cười nhẹ:

- Chuyện ấy thì có đáng gì. Các món ấy tôi mang đến lớp là để cho bạn bè ăn ấy mà.

Ngày đó, ông nội Vương Thế An là một danh y chốn dân gian nhưng khi khám chữa bệnh cho bà con, không hề lấy đồng nào, nói là để tạo phúc cho con cháu sau này. Để cảm tạ ông ấy, khi đến khám chữa bệnh, người ta thường hái luôn các loại rau củ có sẵn trong vườn nhà làm chút quà. Tôi vẫn còn nhớ, trong chu vi hàng trăm cây số, ai ai cũng biết nhà họ Vương dành hẳn một gian nhà để treo không biết cơ man nào là các loại lương thực thực phẩm được sinh ra từ đất của vùng này.

Đúng thế! Khi học trung học, tôi đã lén lút lấy của Vương Thế An hai củ khoai luộc. Thời ấy, tất cả chúng tôi đều nghèo khổ như nhau…

Khi tôi nói rõ ý định của mình, Vương Thế An có vẻ do dự rất lâu:

- Anh tôi, chị tôi đều đang ở nước ngoài. Mẹ tôi cũng đã già lắm rồi, chỉ có tôi là đứa con duy nhất gần gũi bà… Nhưng… khi bạn bè đã nhờ cậy cứu người mà từ chối thì không phải lẽ… Thôi thì tôi đi vậy.

Tôi nhìn Vương Thế An, ngập ngừng:

- Còn… chuyện tiền nong thì sao?

Vương Thế An lập tức đưa một cánh tay ra làm động tác ngăn lại:

- Không nói đến chuyện tiền bạc.

Nhà họ Vương là danh y cha truyền con nối, gia giáo rất nghiêm, sống chỉ vì người khác, có tuyệt kỹ chỉ lưu truyền cho con cháu… Tôi nghĩ, trong cái thời đại nhiễu nhương vì đồng tiền tác oai tác quái này, làm người mà có thể làm được như Vương Thế An quả thật là không hề đơn giản tí nào.

Thế là, chính tôi lái xe chạy hơn bảy trăm cây số để đưa Vương Thế An đến Bắc Kinh… Có điều khi chúng tôi chuẩn bị khởi hành, Lạc Đà lại gọi điện, yêu cầu tôi nhất định phải đưa Tiểu Kiều theo. Nói thực lòng, tôi chẳng có một chút ấn tượng tốt nào về cô gái này, có điều không thể ngờ tới là, chính vì cô Tiểu Kiều này mà tôi và Lạc Đà đã đoạn tuyệt quan hệ với nhau.

Sau đó tôi mới biết, lúc ấy nguy cơ đã rình rập chung quanh Lạc Đà.

Cuối cùng thì tôi cũng đã gặp Lạc Đà ở Bắc Kinh.

Lạc Đà vẫn là Lạc Đà của ngày xưa, không mập lên tí nào, có điều cái đầu đã cạo trọc lóc. Anh ta sờ nắn cái đầu trọc mới cạo, nói:

- Có người nói, tôi có tướng Phật.

Mùa hè năm đó, Lạc Đà với cái đầu trọc lóc đang đi đi lại lại trong tiền sảnh của một khách sạn năm sao ở Bắc Kinh, mặc một bộ quần áo rộng thùng thình màu đen, loại quần áo dành riêng cho những người nhàn hạ, vạt áo dài tung bay, thi thoảng lại đưa tay lên sờ sờ cái đầu trọc, thoạt nhìn cứ nghĩ Lạc Đà là người sinh ra để được dạo bước trên những tấm thảm đỏ, để làm lãnh đạo. Khí chất của Lạc Đà cũng tỏ ra khá chững chạc và có phần cao ngạo (đại khái là giá trị của “Hậu Bổ Đường” khoảng hơn mười tỷ sáu trăm triệu đã “chống” cho cái lưng của anh ta). Những bước đi của Lạc Đà tuy nhẹ nhàng nhưng chắc nịch như dưới bàn chân anh ta được dát toàn những viên gạch bằng vàng nguyên chất và hình như đôi chân ấy đi đến đâu thì chỗ ấy đã là nhà của anh ta. Điều làm cho người ta kinh sợ hơn là, Lạc Đà đã vươn đến trình độ đi đứng mà không thèm nhìn người khác, hay nói khác đi là, trong mắt Lạc Đà lúc này hầu như không còn có ai nữa, ngay cả những câu chửi thường ngày trước đây cũng không hề nghe thấy từ miệng anh ta.

Lạc Đà bố trí cho chúng tôi mỗi người ở trong một phòng VIP của khách sạn Bắc Kinh. Tôi biết, phòng VIP trong khách sạn này không hề rẻ, hình như khoảng bốn trăm đô la Mỹ mỗi ngày thì phải. Tôi đã đề xuất với Lạc Đà là không cần phải ở quá đắt đỏ như vậy nhưng anh ta đã gạt phắt: Cậu nói gì thế? Chúng ta là anh em, đại phu Vương lại là danh y. Còn Tiểu Kiều à, cô ấy là mỹ nhân, đủ tư cách…

Vương Thế An chỉ cười nhẹ mà không nói gì, đó là biểu hiện của thái độ khách tùy ý chủ. Chỉ có Tiểu Kiều là có chút phản ứng, cô ta đưa mắt liếc nhìn Lạc Đà rồi cái môi dưới trề ra trông thật đáng ghét.

- Tối nay chúng ta ăn gì nhỉ? Xin thỉnh giáo ý kiến của thầy Vương!

Cả ba chúng tôi đều đưa mắt nhìn Lạc Đà, không hiểu ý tứ của anh ta như thế nào. Lạc Đà nói:

- Thầy Vương à, tôi mời thầy đến để điều trị cho một người đã từng giữ nhiều chức vụ trọng yếu, lúc này đang phụ trách về chứng khoán, là người có công lao không hề nhỏ trong sự phát triển của công ty tôi, giúp tôi không biết bao nhiêu lần… Gần đây, anh ta mắc phải bệnh đau cột sống nơi thắt lưng, trước thì vẫn còn có thể đi lại được, lúc này chỉ đành nằm im một chỗ. Tôi nghĩ thầy Vương là danh y, là thần thủ, có thể điều trị cho anh ta. Nếu chiều nay anh ta có thể rời được khỏi giường, chúng ta có thể kéo anh ta ngồi dậy thưởng thức những món ăn nổi tiếng Bắc Kinh như “Khổng phủ thái”, “Đàm gia thái”…

Nếu anh ta vẫn không ngồi dậy được, chúng ta sẽ ăn tối ở ngay trong khách sạn này, chờ một dịp nào đó, chúng ta sẽ thưởng thức các món ấy, các vị nghĩ sao?

Tôi đã rõ. Mặc dù Lạc Đà mở miệng ra xưng tụng Vương Thế An là danh y, nhưng trong tâm khảm anh ta vẫn chưa xác định… Anh ta vẫn còn đang muốn thử tay nghề của Vương Thế An, suy cho cùng là “danh” có hợp với “thực” hay không.

Tôi nhìn Vương Thế An. Y thuật của anh ta không biết cao diệu đến mức nào nhưng là người nối dõi nghiệp nhà, chắc không phải là kẻ hữu danh vô thực được. Cũng qua lần gặp mặt này tôi biết được rằng, Vương Thế An được tuyển vào làm công việc chăm sóc sức khỏe cho các vận động viên của tỉnh, không phải là do chọn lựa một cách ngẫu nhiên mà thông qua thi tuyển rất nghiêm túc. Số là, trước kia tỉnh có một vận động viên điền kinh rất có khả năng sẽ giành được huy chương trong giải vô địch điền kinh toàn quốc, nhưng không may khi thi đấu vòng sơ loại, anh ta bị thương ở cổ chân, đi cà nhắc và không còn hy vọng tham gia vòng chung kết. Trong tình thế cấp bách, người ta đã tìm đến Vương Thế An, hy vọng anh ta có thể điều trị cho vận động viên nọ. Thế là anh ta được mời đến và kết quả là vận động viên ấy có thể tham gia thi đấu và về đích ở vị trí thứ ba.

Nghe Lạc Đà nói như vậy, Vương Thế An chỉ cười nhẹ, từ tốn nói:

- Tôi vẫn chưa hiểu được bệnh tình thế nào, cứ thử xem.

- Có lời này của thầy Vương là tôi đã yên tâm rồi – Lạc Đà nói.

Sau đó, Lạc Đà đưa Vương Thế An đến chỗ người bệnh, bảo tôi và Tiểu Kiều ngồi ở khách sạn chờ điện thoại của anh ta… Đương nhiên là tôi hiểu, đây lại là một lần đầu tư tình cảm. Lạc Đà làm việc gì cũng đã nghiền ngẫm rất kỹ đến hiệu quả.

Hai tiếng sau, Lạc Đà đã gọi điện cho tôi, rất vui vẻ nói:

- Cậu Ngô à, quả nhiên là thần y, danh bất hư truyền. Thầy Vương chỉ ra tay có một lần trong vài chục phút mà bệnh nhân đã có thể leo xuống giường. Hai người đến ngay phố Phủ Hữu nhé, chúng ta ăn “Khổng phủ thái”.

Buổi tối hôm đó, suy cho cùng là đã ăn nhưng món gì tôi đã quên mất rồi… Tôi chỉ nhớ là chúng tôi bước vào một cái cổng lớn màu đỏ tía, có hai cô gái mặc sườn xám xách đèn lồng đưa chúng tôi đi sâu vào phía trong. Bên trong là một không gian rất rộng bao gồm rất nhiều những ngôi nhà lầu kiến trúc theo lối cổ, cây cỏ hoa lá sum suê. Chúng tôi đi ngang qua rất nhiều những gian phòng, những hành lang, những chiếc cổng sơn màu đỏ tía rồi dừng chân trước một căn phòng được trang trí kiểu hoàng gia, trong phòng có một bộ bàn ghế được làm từ thời nhà Thanh, dụng cụ ăn uống đều có vẻ rất cổ và tôi đoán chúng cũng thuộc thời nhà Minh… Sau đó, Lạc Đà có nói cho tôi biết: Bữa cơm ấy hết ba mươi mốt nghìn, không đắt!

Tiểu Kiều là người hoạt bát, sinh động nhất trong tất cả những người có mặt buổi tối hôm ấy. Bộ mặt lãnh đạm có kèm chút cao ngạo của cô ta trong ấn tượng ban đầu của tôi ngày xưa lúc này đã biến mất. Cô ta trở thành một cánh bướm bay qua bay lại giữa người này và người khác suốt bữa ăn, lúc thì rót rượu, lúc thì gắp một món thức ăn mời khách, lại còn đưa danh thiếp cho từng người. Lạc Đà cũng đã mời một số chức sắc ở trong Bộ tham dự bữa cơm. Tất cả đều được Tiểu Kiều chăm sóc rất chu đáo, đặc biệt là quan tâm đến vị thứ trưởng đang mắc bệnh, khiến anh ta cảm thấy rất vừa lòng. Trong suốt bữa ăn, vị lãnh đạo này cũng tỏ ra ý thức được vai vế của mình nên không nói nhiều, tôi nhớ hình như anh ta chỉ nói ba câu: Một là, cảm ơn thầy Vương, thầy Vương chính là Hoa Đà tái thế; Hai là: Món ăn ở đây đều được tinh chế rất công phu, chẳng khác phục vụ cho hoàng thân quốc thích ngày xưa; Ba là: Cô Tiểu Kiều này…

Khi mọi người đứng dậy ra về, Tiểu Kiều nhanh tay đỡ lấy vị thứ trưởng rồi ghé miệng vào tai vị này nói thì thầm gì đó, đỡ anh ta đi qua các hành lang rồi đưa ra tận xe.

Về đến khách sạn, vì đi đường và bận rộn suốt cả ngày nên Vương Thế An có vẻ mệt, xin phép đi nghỉ trước. Tiểu Kiều đưa cặp mắt ai oán nhìn Lạc Đà một lát rồi quay lưng đi về phòng… Lạc Đà vỗ vai tôi, nói: Cậu Ngô, đến chỗ tôi.

Bước vào phòng Lạc Đà, chúng tôi cùng ngồi đối diện nhau, nhìn nhau và trong một thoáng, cả hai đều có một chút cảm giác không tự nhiên. Bạn hữu trùng phùng, sao lại có cảm giác như người không quen biết thế nhỉ?

Lạc Đà lên tiếng phá vỡ sự im lặng kéo dài đã gần mười lăm phút:

- Cậu Ngô, thời gian gần đây thế nào?

- Vẫn tốt, không có chuyện gì đáng nói – Tôi trả lời có vẻ hàm hồ.

Hình như Lạc Đà đã nhận ra là tôi không muốn nói chuyện riêng nhiều nên chuyển hướng câu chuyện:

- Tay nghề của lão họ Vương này không tồi chút nào, đã giúp cho tôi rất nhiều. Mọi chuyện xong xuôi tôi sẽ tặng cho anh ta một phong bì. Ý cậu thế nào?

- Vương Thế An là người rất trọng đạo lý, trọng danh dự. Tay nghề của anh ta là tiếp thu từ ông nội, không có ý định làm tiền. Anh xử lý thế nào thì tùy anh vậy.

Lạc Đà Lạc Đà liếc mắt nhìn tôi đầy vẻ hoài nghi:

- Không nhận tiền?

- Đúng vậy.

Lạc Đà không nói gì thêm, Sau đó anh ta nhìn thẳng vào mặt tôi, nói:

- Người anh em, quay lại với tôi đi, tôi cần cậu. Tôi có một phương án thu mua mới, một đại kế hoạch! Việc này mà thành công, chúng ta có thể có trong tay vài ba chục tỷ là chuyện bình thường. Cậu là người cẩn thận, lại rất điềm tĩnh. Tôi không có trợ thủ nào đáng gọi là tâm đắc cả nên thiết tha mời cậu quay lại đảm nhiệm việc này… Cậu thấy thế nào?

Chuyện này lâu nay tôi đã nghĩ tới, cũng đã chuẩn bị hết những lời để ứng phó với Lạc Đà nên chỉ nói:

- Đại ca…, anh nên rút tay về thì hơn. Lạc Đà có vẻ sững sờ trong giây lát, hỏi:

- Cậu nói thế có nghĩa là gì?

- Cái phương án mà anh gọi là đại kế hoạch ấy tốt thì tốt thật, nhưng quá trình thu mua rất phức tạp, cần phải vượt qua không biết bao nhiêu là cửa ải. Tôi có một dự cảm, một dự cảm không tốt tí nào… Công ty Song Phong hiện giờ có giá trị cổ phiếu hơn mười tỷ rồi, tôi thấy như thế cũng đã đủ lắm rồi. Anh đâu còn thiếu tiền, đúng không? Vậy nên, theo tôi, anh rút tay về lúc này là hợp lý nhất.

- Mẹ kiếp! Rút tay về là rút như thế nào? Đang ăn nên làm ra, việc quái gì tôi phải rút tay về. Tôi đã bỏ ra bao nhiêu là tâm huyết, mọi việc trên dưới đều đang chạy cực kỳ thông suốt,

chín mươi chín cái miệng đang chờ cơm la ó rùm trời, thế mà cậu bảo tôi rút là rút như thế nào?

- Anh làm gì cũng được, nhưng đừng để trở thành một kẻ dẫn mối cho gái điếm!

Đúng là câu này thoát ra khỏi miệng do một thoáng tôi không kềm chế được, rất khó nghe. Lạc Đà sững sờ rất lâu, sắc mặt đỏ tía lên, gầm lớn:

- Láo toét! Sao cậu lại nói câu này được nhỉ?

- Từ trong lòng tôi, tôi biết rất rõ mình đã nói gì.

Sau khi trở thành Chủ tịch Hội đồng quản trị, tính khí của Lạc Đà ngày càng trở nên nóng nảy hơn. Đặc biệt là trong khoảng thời gian mà giá trị cổ phiếu của “Hậu Bổ Đường” đang lên như diều gặp gió, sản phẩm tiêu thụ trên thị trường cũng rất tốt, tất cả nhân viên của công ty đều lên tiếng ca tụng người đứng đầu, các cơ quan chính quyền lại dành cho Lạc Đà quá nhiều vinh dự, anh ta trở thành một trong mười nhân vật được báo chí nhắc đến nhiều nhất trong tỉnh…, tất cả đều làm cho tính khí của Lạc Đà càng trở nên nóng vội. Thời gian này, Lạc Đà chỉ nhận được quá nhiều những lời ve vuốt, ca tụng… mà chưa hề nghe thấy lời cảnh tỉnh hoặc chỉ trích nào, cho nên anh ta bất ngờ và nổi giận trước câu nói của tôi cũng là chuyện thường tình. Lạc Đà đứng bật dậy, chỉ vào mặt tôi, gằn giọng:

- Mẹ kiếp! Cậu cút đi cho khuất mắt tôi!

Tôi đã cười. Lúc ấy, tôi lắc đầu nhưng không hiểu tại sao mình lại có thể cười được. Với cơn giận này của Lạc Đà, liệu tôi còn có thể quay lại để làm phụ tá cho anh ta hay không? Tôi đứng dậy thật từ tốn, nói một cách cực kỳ nghiêm túc:

- Đại ca, đây là lần cuối cùng tôi khuyên anh, nghe hay không là tùy ở anh… “Đỗ Thu Nguyệt”!

Lạc Đà trợn trừng đôi mắt… Nhưng Lạc Đà vẫn cứ là Lạc Đà của bao nhiêu năm nay. Anh ta đưa tay lên vỗ vỗ vào cái đầu trọc và rất nhanh sau đó, một nụ cười đã xuất hiện trên mặt. Anh ta đứng dậy, nói:

- Người anh em, cậu là người đầu tiên và duy nhất cho đến lúc này dám chỉ trích, dám chửi tôi.

- Đại ca, lời trung thực khó lọt lỗ tai, thuốc đắng đã tật. Tôi cũng chỉ muốn khuyên anh thôi…

Lạc Đà phẩy tay, nói:

- Bỏ qua đi. Giữa anh em với nhau, có khi cũng phải chửi nhau một trận mới có ý nghĩa. Ngồi xuống đi. Nhưng có một câu cậu cần phải nói cho rõ, dựa vào cái gì mà cậu nói tôi là “kẻ dẫn mối”?

- Anh Lạc à, giữa anh em chúng ta, anh đừng ra cho tôi một câu đố câm, đừng đặt cho tôi một vấn đề mà tôi không thể hiểu được như thế.

Lạc Đà suy nghĩ trong một thoáng rồi nhận ra điều gì đó:

- Cậu nói… phải chăng là Tiểu Kiều? À, cô ta lên Bắc Kinh không phải do tôi chủ động gọi, mà cô ta xin đi đấy.

- Nói gì thì nói, cô ta cũng là người đàn bà một thời tốt với anh.

Lạc Đà im lặng suy nghĩ. Từ trước đến nay, không có gì mà Lạc Đà không nói với tôi, nhiều nhất vẫn là khoác lác về khả năng chinh phục đàn bà của anh ta. Lúc này Lạc Đà đã là Chủ tịch Hội đồng quản trị, đã bắt đầu chú ý đến vai vế và vị trí xã hội của mình, do vậy mà tôi không nhất thiết phải quan tâm nhận định hay đánh giá về những người đàn bà của anh ta nữa…

Đêm ấy, tôi không thể ngủ được. Tôi nằm cách Lạc Đà chỉ một bức tường nhưng giữa hai chúng tôi đã không còn tìm được tiếng nói chung, không thể song hành cùng nhau nữa. Trong miên man trằn trọc, những ký ức của mười năm trước, thời mà tôi cùng với Lạc Đà chui rúc trong những công sự phòng không ở Bắc Kinh dồn dập hiện về. Thời gian ấy khổ cực tất nhiên không cần phải nói, nhưng rất vui vẻ và tràn trề niềm tin… Đúng rồi, tôi thừa nhận, tôi đã hàm ân Lạc Đà quá nhiều, lại nữa, tôi không cao thượng được như anh ta. Tôi chỉ lo lắng…

Thú thật tận đáy lòng, tôi muốn nói hết những gì chất chứa trong lòng tôi với Lạc Đà. Chúng tôi đều xuất thân từ hạng cùng đinh, trên đầu chẳng có “cái ô” nào, nếu cho là có “ô” thì chẳng qua cũng là mượn của người khác. Bầu trời trong vắt, bình an vô sự nhưng rồi một lúc nào đó, mưa bão sẽ trút xuống, cái “ô” mượn được ấy liệu còn có tác dụng gì không? Giác quan thứ sáu của tôi đã cảnh báo tôi rằng, không chừng sẽ có một ngày nào đó, mưa bão sẽ chính thức trút xuống…

Nhưng khi tôi đứng trước cửa phòng Lạc Đà thì thấy cánh cửa đang khép hờ, bên trong vẳng ra tiếng cãi vã. Lạc Đà và Tiểu Kiều đang đấu khẩu với nhau. Giọng Tiểu Kiều vừa cao vừa đanh đá:

- Tôi không đi! Lại là Hạ Tiểu Vũ! Những gì anh đã làm cho cô ta vẫn còn ít sao? Tôi hỏi anh, có đúng là anh đã yêu tôi thật lòng không? Tôi còn là người đàn bà của anh không? Anh có dám nói ra điều này ngay trước mặt tôi không?

Lạc Đà vỗ bàn rầm rầm:

- Tôi nói lại lần nữa, tôi không yêu cầu cô đến đây, là cô tự đến!

- Anh thật vô sỉ!

- Cô nói gì? Nói lại lần nữa xem!

- Anh, chính là anh! Tôi cần đến? Tại sao tôi lại cần đến đây? Được, tôi là con đàn bà hư đốn, được chưa?

- Cô… cô muốn đứng núi này trông núi nọ à?

Giọng Tiểu Kiều có vẻ chì chiết:

- Tôi có núi à? Núi của tôi ở đâu? Tôi muốn gần anh, anh lại bảo tôi gần cái gì? Tôi lại càng không phải là Hạ Tiểu Vũ. Con người Hạ Tiểu Vũ…

- Người như cô, vẩy rắc lung tung làm gì, động vào một cái là đem mình ra so sánh với Hạ Tiểu Vũ. Cô mà so sánh được với người ta sao? Đã là người thì phải tự biết mình là ai chứ!

- Hạ Tiểu Vũ thì có gì ghê gớm nào? Không phải chỉ là một ả đàn bà sao? Trong con mắt của mấy thằng đàn ông, cô ta là một đóa hoa. Trong mắt một số đàn ông, tôi là một miếng đậu phụ thối.

Lạc Đà vỗ bàn nói:

- Cô… Cô thật thô bỉ, không còn đạo lý gì nữa… Hình như Tiểu Kiều cũng chẳng tỏ ra yếu kém:

- Được rồi, anh đã như thế thì tôi cũng không thể treo cổ mà chết trên cái gốc cây khô của anh nữa. Chúng ta nói rõ với nhau điều này, anh đưa tôi bao nhiêu (theo tôi hiểu thì Tiểu Kiều đang đề cập đến kinh phí hoạt động?).

… Không tiện nghe tiếp, tôi lẳng lặng quay về phòng.

Sáng sớm hôm sau, tôi nhận ra Tiểu Kiều trang điểm thật kỹ, một mình lên xe đi đâu đó.

Ông có biết, ở Bắc Kinh người ta nói đến từ “phạm nhi” thì nó có nghĩa là gì không?

Đại khái, có thể hiểu từ này chỉ cho cái vẻ ngoài của một ai đó. Nghe đâu là, ở Bắc, Thượng, Quảng (tức Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu), trong giới thượng lưu cho đến hiện tại đang lưu hành hai kiểu “phạm nhi”, một loại là “quý tộc phạm nhi”, một loại là “Âu Mỹ phạm nhi”. Chuyện này tôi hoàn toàn không hiểu.

Có điều, tôi đã từng gặp một người phụ nữ đúng là “phạm nhi”. Mỗi khi bà ấy đứng ở bất kỳ ở đâu thì tất cả chúng tôi, kể cả Tiểu Kiều đều thất sắc. Tôi không thể dùng những từ nào để nói hết được cảm nhận của mình. Căn cứ theo sự hiểu biết cá nhân của tôi, “phạm nhi” có thể giải thích bằng cách tổng hợp ý nghĩa của các từ “tu dưỡng”, “khí chất”, “dáng vẻ”, “thái độ”…

Sau đó tôi mới biết, người phụ nữ này đã bốn mươi tám tuổi. Một người phụ nữ xém năm mươi nhưng thoạt nhìn, người ta nhận ra thân hình bà ta vẫn rất thon thả, thần thái vẫn tươi nguyên trông chẳng khác một đứa con gái ba mươi tuổi là bao. Bà ấy là giáo sư tại một trường đại học ở Bắc Kinh, có tên là Đan Ngọc.

Vị nữ giáo sư này đến khách sạn Bắc Kinh vào lúc tám giờ tối. Lúc ấy, chúng tôi vừa ăn cơm xong, tập trung về phòng Lạc Đà để nói chuyện phiếm… Chuông cửa reo vang, Tiểu Kiều ra mở cửa. Cửa mở, Tiểu Kiều đứng như trời trồng, gương mặt biến sắc, thẫn thờ.

Vị nữ giáo sư rất từ tốn, chậm rãi đi vào phòng. Bà ấy đi đến đâu, trong phòng như có một luồng phóng xạ phát ra, toàn bộ không khí trong phòng đều tụ về một điểm. Điểm ấy chính là bà ấy. Vẻ cao ngạo nhưng nhã nhặn của bà ấy không biểu hiện trên mặt mà là được thể hiện một cách hết sức tự nhiên, tự nhiên đến độ hoàn mỹ, ưu việt. Bà ấy nhìn chúng tôi, gật đầu rất nhẹ rồi nói:

- Làm phiền các vị rồi…

Đúng thế. Bà ấy đứng ở chỗ nào, chỗ đó sẽ không còn có ai nữa, nói dễ hiểu hơn là, anh không còn muốn nhìn bất kỳ ai nữa, chỉ nhìn bà ấy. Không phải vì nhan sắc, cũng chẳng phải là quần áo, mà là “phạm nhi”. Bà ấy khiến tâm trí anh rối bời nên tất cả chúng tôi thậm chí không ai dám tiến lên vài bước để bắt tay bà ấy nữa, e là “làm bẩn tay” bà ấy. Đúng thế, nữ giáo sư Đan Ngọc đã khiến tất cả chúng tôi chết đứng!

Lúc ấy, Lạc Đà là người trấn tĩnh đầu tiên, như người bị nước sôi đổ vào mông, đứng bật dậy như một chiếc lò xo, rời khỏi chiếc ghế salon, hỏi to:

- Cô Đan, giáo sư Đan… Sao cô lại đến đây?

Sau đó, anh ta hướng về phía chúng tôi, giới thiệu:

- Đây là giáo sư Đan, phu nhân của bộ trưởng… Mời cô ngồi, Tiểu Kiều, rót trà…

Nhưng phu nhân của bộ trưởng không ngồi, trên mặt có một nét cười thoảng qua:

- Xin lỗi mọi người, tôi đến quá bất ngờ, mạo muội làm phiền mọi người nên cũng không thể ngồi lâu được. Chủ tịch Lạc, hôm qua anh đã đến nhà chúng tôi có để quên một cái này, bữa nay tôi tiện đường nên ghé lại đưa cho anh…

Nói đến đây, vị nữ giáo sư mở ví lấy ra một chiếc phong bì nhẹ nhàng đặt lên bàn.

Lạc Đà đứng sững. Tất cả chúng tôi cũng đứng im như trời trồng, không biết phải nói gì…

Vị nữ giáo sư vẫn cười rất nhẹ, rất tươi, tất cả những động tác cũng như lời nói đều rất chú ý đến lễ nghĩa. Tiếp theo, bà ấy nói một cách ý vị, hàm súc:

- Tôi biết, theo đuổi công việc làm ăn tại các địa phương không dễ dàng gì. Ông Tùy nhà tôi giúp các vị một số việc, tất cả đều là những việc ông ấy nên làm. Sau này nếu còn gặp khó khăn gì, các vị vẫn có thể đến tìm ông ấy. Còn chén trà này, thay mặt ông ấy, tôi xin nhận. Cảm ơn mọi người. Lần sau đến nhà, nhất định tôi sẽ làm cơm chiêu đãi các vị, nhất định sẽ đến nhé.

Trước khi ra về, bà Đan còn đưa mắt nhìn một lượt mấy người chúng tôi, dừng lại ở Tiểu Kiều, cười nhẹ, hỏi:

- Vị này chắc là Tiểu Kiều, đúng không? Tiểu Kiều há miệng, ngắc ngứ:

- Vâng, thưa… (tiếng “bà” không thoát ra khỏi miệng). Lạc Đà vội vàng lên tiếng giới thiệu:

- Đúng rồi à, là cô ấy, phụ trách công tác tuyên truyền (Lạc Đà không dám nói là “quan hệ với các cơ quan công quyền”) của công ty.

Giáo sư Đan gật đầu, nói:

- Trẻ quá, rất trẻ. Lần sau đến, không cần phải đến cơ quan, cứ trực tiếp đến nhà, được không?

Chúng tôi đều đưa mắt nhìn Tiểu Kiều. Tuy cô ta trẻ trung, xinh đẹp, nhưng không hiểu vì sao trong hoàn cảnh đó, Tiểu Kiều bỗng dưng lại “mỏng”, “mỏng” thành một trang giấy, toàn thân như đang nhiễm phải khí lạnh khiến chúng tôi không nhẫn tâm nhìn lâu hơn được nữa.

Giáo sư Đan đã về, tiếng chân của bà ấy vẫn cứ vang vọng trong tâm tư chúng tôi, có thể nói như người xưa là “dư âm vấn vít”. Đó chính là “phạm nhi”!.

Gương mặt Lạc Đà tím tái, ra đẩy cánh cửa đánh sầm…

Tiểu Kiều cúi gằm mặt xuống đất…

Không khí trong phòng đặc quánh, đặc đến độ tôi có cảm giác đang đông kết thành những giọt nước… Tôi lên tiếng cố tình phá vỡ sự ngột ngạt:

- Đúng là một người đàn bà đẹp, lần đầu tiên tôi thấy một người đàn bà đẹp đến như thế…

Không ngờ, Lạc Đà vung tay, quát:

- Đi ra!

Rồi quay sang Tiểu Kiều, anh ta gằn giọng:

- Cô đứng đó. Mất mặt! Mất mặt quá!

Đúng rồi, buổi sáng Tiểu Kiều đánh phấn thoa son thật đẹp và rời khỏi khách sạn, không biết đi đâu và gặp mặt những ai, nhưng đến tối thì phu nhân bộ trưởng đã đến.

Ngay trong đêm ấy, Lạc Đà và Tiểu Kiều lại có một trận khẩu chiến…

Sáng hôm sau, trong lúc ăn sáng tôi phát hiện đôi mắt Tiểu Kiều thâm quầng, gương mặt bơ phờ. Trong bàn ăn, cô ta ấm ức tức tối nói mấy câu nghe có vẻ tục tằn rồi câu cuối cùng mà cô ta nói là: Đem người so với người, đáng chết!

Lạc Đà trừng mắt nhìn Tiểu Kiều nhưng không nói gì.

Ăn sáng xong, khi thấy Lạc Đà đứng một mình trong hành lang, tôi tiến đến, nói:

- Anh Lạc, tôi muốn tặng anh một chữ…

Lạc Đà đưa mắt nhìn tôi, trong cái nhìn ẩn chứa vẻ không mấy quan tâm, nói:

- Nói đi!

- Là một chữ “chậm” thôi. Có rất nhiều việc cần phải giải quyết từ từ, chậm mà chắc.

- Tôi nghĩ cậu phải có một chiêu thức gì mới hơn chứ, bổn cũ soạn lại mãi thế?

- Tôi nói chữ ấy là để đối phó với một chữ khác…

- Chữ gì?

- Một chữ trong lòng anh.

- Mẹ kiếp! Cậu là một con ký sinh trùng nằm trong bụng tôi à?

- Không phải tôi, mà là cái chữ ấy. Cái chữ ấy chính là một con ký sinh trùng đang nằm trong bụng anh.

- Chữ gì?

- Anh đã biết.

Lạc Đà liếc mắt nhìn đồng hồ, nói:

- Tôi không có thời gian để mài nanh mài vuốt với cậu đâu. Đi đâu thì đi đi!

Tôi biết, trong lòng Lạc Đà có ẩn tàng một chữ, đó chính là “cướp”. Cái mà anh ta muốn “cướp” chính là thời gian. Từ này với thời gian gắn kết lại với nhau, từ này cũng đã từng được người ta vẽ lên tường trong những con phố lớn, nhưng chỉ có Lạc Đà mới vận dụng cái chữ này như một bí quyết để thành công vì chính anh ta là người hiểu sâu sắc cái chữ này nhất, ôm lấy cái chữ này đã hơn mười năm nay và không thể dừng lại được nữa. Cũng mãi đến sau này tôi mới hiểu điều này: Nhịp điệu cuộc sống quá nhanh, dây cung đã kéo quá căng khiến con người mau chết!

Đến chiều tối hôm ấy, khi ăn cơm, Lạc Đà đột nhiên nói với tôi:

- Chỗ giáo sư Đan đã… thông rồi.

Tôi lặng người không hiểu gì cả, Lạc Đà nói tiếp:

- Bộ trưởng Tùy là người tốt, nhưng có điều sợ vợ… – Dừng lại một lát, anh ta nói với giọng rất tự tin – Con người mà, ai cũng có nhược điểm.

Đêm ấy, Tiểu Kiều nói nhỏ cho tôi biết nguồn cơn là thế này: Bố của vị nữ giáo sư rất “phạm nhi” ấy cũng là một giáo sư rất nổi tiếng. Ông ta có một tâm nguyện là sẽ trùng tu một ngôi trường tiểu học đã từng mang tên ông nội của ông ta là “Trường tiểu học Hy Vọng” mà trong thời chiến tranh kháng Nhật đã bị cháy rụi cho quê hương mình. Nhưng việc này chưa thể thực hiện được do rất nhiều nguyên nhân. Đó là một nỗi ân hận luôn dày vò ông ta. Lạc Đà biết được chuyện này sau một ngày nằm lỳ trong phòng gọi điện thoại đi khắp mọi nơi mọi chốn và điều tra ra. Thế là Lạc Đà tự đánh xe đến thăm vị giáo sư đã nghỉ hưu ấy, nói là anh ta tự nguyện góp hai triệu đồng để thực hiện tâm nguyện tạo phúc cho nhân dân của giáo sư mà không hề đòi hỏi gì. Vị giáo sư nọ không hiểu lắm về thế thái nhân tình nên đã rơi nước mắt mà gật đầu… Thế là Lạc Đà bấm một cú điện thoại, yêu cầu người trong công ty trực tiếp mang tiền về quê giao tận tay giáo sư.

Lạc Đà còn nói là sau khi trùng tu ngôi trường xong, sẽ mời vị giáo sư khả kính ấy cùng với giáo sư Đan Ngọc về cùng cắt băng khánh thành… Giáo sư Đan đã định phản đối, nhưng mọi việc đã muộn.

Tôi đã từng nói, tôi lo lắng là có nguyên nhân. Tôi biết, đến thời điểm cuối cùng, trong sổ sách quyết toán của bộ phận tài vụ công ty, số tiền này sẽ ghi tên vị bộ trưởng ấy cùng với người người con gái khả kính của ông ta, chính là giáo sư Đan.

Căn cứ vào những gì tôi biết, Lạc Đà vẫn cứ giấu trong mình một “con dao”, tất nhiên nó không có nghĩa là một “con dao” thật. “Con dao” này nếu không vì hoàn cảnh bất đắc dĩ thì nó cũng chẳng có chút chức năng nào nhằm dọa người khác cả. Kỳ thực, đó là một “chiếc rương bảo hiểm” được bảo quản trong ngân hàng, “chiếc rương bảo hiểm” là những “tài liệu tuyệt mật” có liên quan đến công việc giao dịch của công ty Song Phong… Lạc Đà giấu nhẹm chuyện này, ngay cả đối với tôi. Vấn đề then chốt là, phàm là những gì bí mật thường là một “thanh kiếm có hai mũi”, có thể đả thương người khác nhưng cũng có thể làm cho chính mình bị thương.

Trong những ngày ở Bắc Kinh, không biết nguyên nhân từ đâu mà lòng tôi lúc nào cũng cảm thấy trống vắng.

Trống vắng nhưng không hoảng sợ, chỉ là trống không, trống không đến độ không có một kẽ hở nào. Trên đường phố, dòng người vẫn lay động nườm nượp. Đây cũng là một loại cảm giác không thể nói ra được một cách rõ ràng. Đúng thế, đường phố vẫn rộn ràng người qua kẻ lại, xe ngược xe xuôi, nhưng tất cả đều không có bất kỳ mối quan hệ nào với tôi cả. Tất cả chúng tôi đều là những lữ khách, chỉ là những lữ khách, chỉ thế thôi. Đôi khi, tôi cũng dừng chân, đứng trầm tư giữa dòng người, xem xét chung quanh, lắng nghe những âm thanh của phố phường… Nhưng rồi, nghe đi nghe lại không biết bao nhiêu lần, vẫn là trống vắng, chỗ nào càng đông người thì càng trống vắng.

Trước kia, tôi có thói quen mỗi lần ra khỏi cửa, trên tay lúc nào cũng có một cuốn sách, nhưng lần này, ngay cả một chữ tôi cũng chẳng thể nhét vào được trong đầu mình, ngày nào cũng thế, phần lớn thời gian tôi dành cho việc nằm lỳ trên giường, đầu óc hoàn toàn trống vắng. Tôi đã từng nói, tôi và Lạc Đà đã từng đồng cam cộng khổ. Nhưng chúng tôi…

Lạc Đà quá bận rộn. Anh ta là một người hành động, hành động một cách kiên định, không thể lung lay và dịch chuyển. Mỗi một khi Lạc Đà xác định được phương hướng và khi chưa đạt được mục đích, anh ta quyết sẽ không quẳng gánh giữa chừng.

Cũng sau này tôi mới biết, lần đến Bắc Kinh này, Lạc Đà đã xác định là giải quyết tất cả những vướng mắc, chủ yếu là ở hai vấn đề.

Việc thứ nhất, để cho phương án thu mua mới sớm chen chân vào thị trường, cần phải thông qua một vài “cửa ải”. Đây là một hệ thống các công trình lớn, cần phải có rất nhiều cơ quan hữu quan phê chuẩn và cũng giống như quá trình phê duyệt “Hậu Bổ Đường”, cần phải “chạy” đến từng bộ phận hữu quan, cần phải mở cho được cánh cổng của từng “cửa ải”. Lạc Đà lên Bắc Kinh để “chạy” và việc bị vị phu nhân là giáo sư ấy trả lại chỉ là một trong rất nhiều “của ải”, nhưng là “cửa ải” trọng yếu nhất. Lạc Đà không cam tâm, anh ta thay đổi phương thức và có thể đã gặp một số trắc trở nhưng cuối cùng có thể nói là đã miễn cưỡng “thông” qua.

Việc thứ hai có liên quan đến Hạ Tiểu Vũ, Lạc Đà đã quan hệ với các cơ quan ở Bắc Kinh để giúp Hạ Tiểu Vũ có thể đoạt giải “Kim thoại”. Việc này hoàn toàn do Lạc Đà chủ động làm.

Kể từ khi Hạ Tiểu Vũ trở thành người chủ trì một số chương trình ở Đài truyền hình đến nay, cô ấy đã từng đoạt một số giải nhưng chưa bao giờ cầm được cái giải “Kim thoại” – giải thưởng cao quý nhất dành cho những người chủ trì chương trình ở các đài phát thanh hoặc truyền hình mà cô ấy rất mơ ước. Ban đầu, Hạ Tiểu Vũ không hề có ý định nhờ ai đó lên Bắc Kinh để “quan hệ” vì nếu đường đường chính chính tính về thành tích hoạt động thì giải thưởng “Kim thoại” này về tay cô ấy hoàn toàn không phải là vấn đề quá sức. Nhưng ông trời vẫn có khi mưa gió bất thường, lại không may là khi người ta bắt đầu xem xét để trao giải năm ấy, Hạ Tiểu Vũ lại gặp một việc phiền toái làm râm ran dư luận một thời gian và tất nhiên ảnh hưởng ít nhiều đến chuyện bình xét giải thưởng… Còn Phạm Gia Phú thì sao? Ông này cũng cảm thấy bất tiện khi xuất đầu lộ diện đứng ra lo lắng vụ này. Trong hoàn cảnh bất đắc dĩ, Hạ Tiểu Vũ đành phải tìm đến Lạc Đà và anh ta đã gật đầu cái rụp.

Khách quan mà nói, một người đàn bà muốn có một chút hư vinh cũng là chuyện rất tự nhiên, quá đỗi bình thường. Từ khi bắt đầu quan hệ với Phạm Gia Phú, khoảng cách giữa Hạ Tiểu Vũ với chốn quan trường càng lúc càng thu ngắn lại, tâm thế cũng càng ngày càng tốt, tốt đến độ “bành trướng”! Ngày ấy, Hạ Tiểu Vũ được mời đến tham dự một buổi họp báo ở một thành phố bên cạnh. Vì thời gian quá gấp nên khi chạy trên đường cao tốc, xe của Hạ Tiểu Vũ đã vượt quá tốc độ cho phép và bị camera ghi lại… Đến trạm thu phí chuẩn bị rời khỏi đường cao tốc, cảnh sát giao thông đã ngăn xe cô ấy lại, trước tiên là nộp tiền phạt vi phạm tốc độ, sau đó Hạ Tiểu Vũ còn bị nhân viên trạm thu phí yêu cầu mua lệ phí cao tốc. Nguyên là trước đây, bên quản lý giao thông thành phố sở tại có nói với Hạ Tiểu Vũ là cô ấy không cần phải đóng phí giao thông mà là do địa phương đảm nhiệm. Có điều, trạm thu phí không làm tốt chuyện này, mấy hôm trước Hạ Tiểu Vũ đi qua không phải mua phí, nhưng bữa nay thì đã thay ca, người phụ trách ca trực trước không nói gì về chuyện này với người phụ trách ca trực sau nên sự cố mới xảy ra. Thực ra đối với Hạ Tiểu Vũ thì chuyện này không đáng vào đâu, chỉ bốn mươi lăm đồng nộp thì cứ nộp thôi, nhưng cậu lái xe của Hạ Tiểu Vũ không nhịn được, bèn xuống xe cãi nhau với nhân viên thu phí, xô xô đẩy đẩy một đỗi và cuối cùng thì thượng cẳng chân hạ cẳng tay với nhau… Nghe đâu là Hạ Tiểu Vũ không hề tham gia vào việc cãi vã hay đánh nhau ấy, từ đầu đến cuối chỉ ngồi trong xe, không xuống xe, cũng không nói lời nào. Có điều, tâm trạng của cô ấy đã thay đổi, đại khái là càng nghĩ ngợi thì càng tức, quyết không chịu nhục và thế là quỷ sai thần khiến thế nào mà cô ấy bấm một cú điện thoại… Có thể là Hạ Tiểu Vũ đã sai lầm. Chỉ vì cú điện thoại này mà hai mươi phút sau, một đám đông đã kéo đến, trong đó có cả thị trưởng, trưởng công an thành phố, trưởng phòng giao thông… của thành phố sở tại, tất cả đều hướng về Hạ Tiểu Vũ nói lời xin lỗi. Khi thị trưởng cúi người mở cửa xe để nói lời xin lỗi, Hạ Tiểu Vũ cũng chẳng nói lời nào gọi là quá đáng… Sau đó thì xe cảnh sát dẫn đầu đèn đỏ nhấp nháy hụ còi đưa Hạ Tiểu Vũ chạy thẳng về thành phố.

Đối với Hạ Tiểu Vũ, việc này khiến cho cô ấy nở mặt nở mày nhưng một khi nó được lan truyền rộng rãi thì ảnh hướng của nó cũng cực tồi. Chuyện cũng qua đi, nhưng mấy nhân viên thu phí cảm thấy rất bất bình, nói Hạ Tiểu Vũ khinh người quá mức. Thế là, mọi người bắt đầu bàn tán rùm beng, kẻ nói này người nói nọ mỗi ngày mỗi nhiều, kèm theo đó là một làn sóng phản đối. Mỗi khi thấy Hạ Tiểu Vũ xuất hiện trên ti vi, họ đều tức giận và cùng quyết tâm làm cho chuyện của cô ấy phải được “phơi ra ánh sáng”, tỉnh làm không xong thì lên đến Bắc Kinh!... Khách quan mà nói, những năm ấy, một chuyện không mấy hay ho mà bị “phơi ra ánh sáng” thì có quan hệ rất lớn. Một trạm thu phí, gần mấy chục con người đồng lòng cho chuyện này “phơi ra ánh sáng” thì quả thật là đáng sợ. Ban đầu, mục đích của họ chỉ là đỡ tức và trong đó cũng có chút ý thức tự bảo vệ lợi ích hợp pháp của họ thôi nhưng rồi lại diễn biến thành một cuộc đấu tranh… Thế giới này tuy lớn nhưng cũng rất nhỏ, bọn họ chạy chỗ này chỗ khác để nhờ vả, có người còn chạy đến tận Bắc Kinh gặp một tay phóng viên ở một tờ báo có uy tín, bút danh người này là “Tống Kiếm” (tên thật người này là Tống Bảo Bình, sau đó thì người này trở thành một nhân vật then chốt trong mọi tình tiết của những sự kiện có liên quan tới Lạc Đà sau này). Nói chung, “Tống Kiếm” là một cây bút trẻ, tràn trề tinh thần “thấy việc bất bình chẳng tha” nên chính anh ta tự đi điều tra, tự tìm nhân chứng rồi cũng tự viết một bài phóng sự có tên là “Bạo hành trên những cung đường – Chuyện vô lý xảy ra ở một trạm thu phí” gửi đến tòa soạn báo. Đến khi Hạ Tiểu Vũ biết chuyện này thì bài báo đã được thẩm định đi thẩm dịnh lại đến ba lần và chuẩn bị lên mặt báo.

Hạ Tiểu Vũ đã hoảng sợ thật sự. Chuyện này xảy ra tại đúng thời điểm mà các chuyên gia ở Bắc Kinh đang chuẩn bị họp để bình xét và quyết định trao giải thưởng “Kim thoại”, nếu bài phóng sự này mà xuất hiện trên báo thì Hạ Tiểu Vũ đừng nghĩ đến chuyện đoạt giải nữa. Quan trọng hơn, chuyện này mà xé ra to thì còn liên quan cả đến Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú, đến lúc đó cho dù anh có một trăm cái miệng đi chăng nữa thì cũng không thể nói nên lời. Sau khi tìm gặp Lạc Đà, trong lòng cô ấy vẫn nơm nớp lo sợ, mỗi ngày gọi cho Lạc Đà một cú điện thoại, mục tiêu là để hỏi kết quả và lần nào cũng thế, Lạc Đà luôn nói chắc nịch: Yên tâm đi, làm gì có chuyện mọi sự trên đời này đều được làm tốt!

Lạc Đà làm hai chuyện này mà không hề cho tôi biết, nhưng tôi biết chắc một điều là, một khi đã bắt tay vào làm chuyện gì đó, anh ta đều tận tâm tận lực, làm đến cùng, giống như anh ta vẫn thường hay nói: Đã ra tay thì phải thấy kết quả trước mắt!

Ở đây, tôi đặc biệt cảnh báo ông: Trong bất cứ hoàn cảnh nào và bất cứ lúc nào cũng đừng bao giờ làm tổn hại đến lòng tự tôn của những người trẻ tuổi, đặc biệt là những người trẻ có tâm hồn trong sáng và cốt cách cao thượng. Người ấy sẽ nhớ ông đến cả đời.

Theo những lời úp mở của Tiểu Kiều thì, trong thời gian chạy công việc cho Hạ Tiểu Vũ ở Bắc Kinh, Lạc Đà bắt đầu bằng cách trực tiếp tìm gặp tay phóng viên có bút danh “Tống Kiếm”, tức Tống Bảo Bình ấy. Trong mắt Lạc Đà, Tống Bảo Bình chẳng qua cũng chỉ là tên phóng viên nhãi ranh mới tốt nghiệp có mấy năm trời, liệu anh ta có được bao nhiêu bản lĩnh và sự nhẫn nại? Đối với cánh báo chí, Lạc Đà cũng đã từng tiếp xúc và trước mặt họ, thể diện của anh ta cũng không đến nỗi tồi. Trước đây, những tay phóng viên ở các tờ báo, cho dù là địa phương hay trung ương luôn bao vây lấy Lạc Đà, tranh nhau phỏng vấn anh ta, mở miệng ra là chủ tịch này chủ tịch nọ… Chính vì vậy mà về căn bản, Lạc Đà chẳng coi Tống Bảo Bình vào đâu cả.

Lần đầu tiên Lạc Đà gặp Tống Bảo Bình là trong nhà hàng Tấn Dương. Xét về mặt tầm cỡ thì nhà hàng này thuộc hạng thường thường bậc trung ở Bắc Kinh. Lạc Đà đặt một phòng riêng trong nhà hàng rồi nhờ người liên hệ mời cơm Tống Bảo Bình. Trong bữa cơm còn có thêm Tiểu Kiều và hai người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa ở Bắc Kinh, đồng thời cũng là hai giảng viên đại học (hai người này được Lạc Đà liên hệ trước với tư cách là cố vấn). Tống Bảo Bình nguyên là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Bắc Kinh nên tỏ ra rất tôn trọng hai vị giảng viên nọ, mở miệng ra là thầy thầy em em rất đúng lễ. Một trong hai vị ấy đã là giáo sư, học trò thành danh cũng đã đi khắp thiên hạ, đương nhiên cũng xem Tống Bảo Bình như là học sinh của mình nên mở miệng ra là “Tiểu Tống”, luôn miệng bảo anh ta rót rượu mời Lạc Đà. Chính vì điều này mà Lạc Đà sinh ra chủ quan và sơ ý.

Chính vì vậy, qua ba tuần rượu, Lạc Đà hỏi Tống Bảo Bình bằng giọng thân mật và quan tâm:

- Tống đệ có thường về thăm nhà không?

- Có, năm nào tôi cũng về một vài lần.

Sau đó, mượn men rượu, Lạc Đà tiếp tục nói bằng một giọng mang tính giáo huấn:

- Thế thì từ nay về sau không có ý định về nhà nữa à? Tống Bảo Bình lặng người giây lâu, không hiểu Lạc Đà nói gì, nhưng anh ta hiểu, Lạc Đà nói đến “nhà” có nghĩa là quê quán, là vùng bình nguyên. Lạc Đà lại nói:

- Dân gian có một câu đối, “Thiên đình nói chuyện tốt, Hạ giới sống thái bình”, chắc chú em đã nghe rồi nhỉ?

Tống Bảo Bình vẫn im lặng, hình như anh ta định lên tiếng phản bác gì đó, nhưng không hiểu sao vẫn im lặng. Lạc Đà tiếp tục lên giọng:

- Chú em ạ, tất cả đều có thể quên, nhưng quê hương thì không thể quên được, chú nghĩ có đúng không?

Đến lúc ấy, sắc mặt Tống Bảo Bình đã biến đổi. Những gì Lạc Đà nói ra rõ ràng là có ý chê trách, thậm chí là có ý chửi anh ta, nhưng trước mặt hai vị sư trưởng, anh ta đã cố gắng kềm chế sự tức giận của mình, giả vờ như một đứa trẻ đang chăm chú nghe lời dạy của bề trên, nhẹ nhàng gật đầu, cười một cách miễn cưỡng.

Tiếp theo Lạc Đà hỏi:

- Chú em thấy thế nào?

- Đúng thế ạ.

- Thế thì quá tốt. Có câu này của chú, ông anh này cạn một ly – Nói xong ngửa cổ uống cạn cốc rượu, lắc lắc cái cốc trống rỗng, nói tiếp – Có một bài báo sắp đăng, tôi nghe nói là do chính tay chú viết?

Đến lúc này, Tống Bảo Bình mới biết bữa tiệc này gần như là “Bữa tiệc Hồng môn” mà Hạng Vũ bày ra để chiêu đãi Lưu Bang ngày trước. Anh ta gật đầu:

- Đúng thế, là do tôi viết.

- Bỏ đi… Cũng chỉ là một chút chuyện nhỏ nhưng ảnh hưởng không hay…

Hai vị giảng viên cũng chẳng biết đầu cua tai nheo thế nào nhưng cũng phụ họa thêm vào lời của Lạc Đà, nào là đối với quê hương cần phải có tấm lòng bao dung, cần phải giữ đạo nghĩa vân vân… và cuối cùng thì kết luận: Tiểu Tống, thôi bỏ đi…

Lúc ấy, trước mặt hai vị sư trưởng, Tống Bảo Bình vẫn làm ra vẻ khó xử, nói:

- Chủ tịch Lạc à, sao ông không nói sớm một tí, bây giờ bài báo đã được duyệt in, đã lên khuôn rồi, muộn quá rồi.

Lạc Đà thoáng sững sờ, hỏi:

- Muộn rồi à?

- Muộn rồi, đã lên khuôn, đã đưa đến xưởng in, sắp in ra rồi – Tống Bảo Bình khẳng định.

Lạc Đà suy nghĩ một lát rồi nói:

- Thôi, không nói nữa, uống rượu thôi.

Tiệc rượu sau đó diễn ra khá trầm lắng… Sau khi Tiểu Kiều rời khỏi bàn tiệc để đưa hai vị giảng viên ra xe, Lạc Đà giữ Tống Bảo Bình lại, ra vẻ say mềm, nói thẳng vào vấn đề:

- Chú em à, có phải chú đang cần tiền không?

- Ông có ý gì?

Lạc Đà sa sầm nét mặt, nói:

- Tôi biết, văn chương thời nay giá cả cũng rẻ mạt lắm. Chú em nói cho anh một con số đi…

Cũng dựa vào men rượu, Tống Bảo Bình cũng chẳng thèm khiêm tốn:

- Ý ông là… ông không nói đến mấy đồng bạc thối đấy chứ?

- Đúng! Chú cần bao nhiêu?

- Những gì tôi viết toàn là sự thật. Lạc Đà vỗ bàn đánh rầm, nói:

- Đánh rắm!... Người ta, Hạ Tiểu Vũ ấy đã làm gì chú nào? Người ta có tham gia chửi bới hay đánh nhau đâu? Chú dựa vào cái gì mà quy tội cho người ta? Chú không phải chỉ là một tay phóng viên quèn sao? Tôi đang chờ xem chú có còn cần cái mặt của mình nữa hay không? Tôi nói lần cuối, cắt bài viết ấy đi!

Tống Bảo Bình còn trẻ nhưng cũng biết kềm nén ngọn lửa đang cháy trong người, đứng bật dậy, ngửa cổ ra nói:

- Tôi không cắt!

Lạc Đà đưa tay chỉ thẳng vào mặt Tống Bảo Bình, quát lớn:

- Chú đã nhận của đút lót của người ta rồi à? Ngay bây giờ tôi sẽ đi tìm lãnh đạo của chú!

Tiểu Kiều nói, khi Tống Bảo Bình rời khỏi nhà hàng, gương mặt anh ta đẫm nước mắt.

Sau đó thì Lạc Đà dẫn theo Tiểu Kiều liên hệ khắp nơi và thông qua tầng tầng lớp lớp quan hệ, cuối cùng cũng tìm ra lãnh đạo của tờ báo, đại khái cũng đã bỏ ra không ít tiền (nghe đâu là khấu trừ vào trong khoản quảng cáo một năm của “Hậu Bổ Đường”)… Cuối cùng tòa soạn cũng đồng ý cắt bỏ bài viết “Bạo hành trên những cung đường – Chuyện vô lý xảy ra ở một trạm thu phí”.

Nghe nói, khi biết cấp trên đã quyết định cắt bỏ bài báo của mình, Tống Bảo Bình đã đứng khóc ngon lành trong phòng của Tổng biên tập. Bốn mươi con người trong trạm thu phí ở quê nhà đang ngóng cổ chờ bài báo. Anh ta là một phóng viên ở thủ đô đã khẳng khái nhận lời trước họ, bây giờ còn mặt mũi nào để quay về quê hương, giống như Hạng Vũ ngày xưa, mặt mũi nào nào mà về gặp “Giang Đông phụ lão” nữa? Có thể nói, Tống Bảo Bình đã hận Lạc Đà đến cực điểm.

Nhờ vào sự nỗ lực của Lạc Đà nên mùa thu năm ấy, Hạ Tiểu Vũ đã đoạt giải “Kim thoại”, cái giải mà cô ấy mơ ước bao lâu nay. Cũng mùa đông năm ấy, nhờ một phần vào cái giải “Kim thoại” này mà Hạ Tiểu Vũ đã được cất nhắc lên làm Phó Giám đốc Đài truyền hình tỉnh. Đối với Lạc Đà mà nói, đây là việc cần làm để trả ơn, nhưng cũng từ việc này đã kéo theo những hệ lụy mà anh ta không ngờ trước được.

Những ngày ở Bắc Kinh, tôi rất muốn tìm Lạc Đà để nói hết những gì tôi nghi ngại trong lòng, nhưng hình như anh ta chẳng cho tôi một cơ hội nào. Có lẽ đối với Lạc Đà, cùng một lúc làm được hai việc trọng đại như thế càng khiến sự tự tin của anh ta được củng cố thêm nên không muốn nghe bất kỳ một ý kiến trái chiều nào nữa. Thời gian càng trôi thì việc gặp gỡ Lạc Đà càng thêm khó khăn vì anh ta quá bận bịu với những công việc hằng ngày.

Trước khi rời khỏi Bắc Kinh, đêm ấy tôi nói rõ với Lạc Đà là muốn rời khỏi chức cố vấn cho công ty, không nhận đồng lương nào nữa. Lạc Đà lạnh lùng nói hai tiếng: Có thể!

Khi bắt tay từ biệt, Lạc Đà cũng chỉ nói: Người anh em, sau này cậu đừng có hối hận nhé.

Hai năm sau, trong một ngày xuân, tôi đột nhiên nhận một cú điện thoại.

Số điện thoại này rất lạ, bắt đầu từ con số 15 và tiếp theo là 888888, cộng tất cả có sáu cái “phát”. Trong khoảng thời gian này tôi nằm lỳ ở thành phố quê hương, chuyên tâm đọc sách và dường như không có mối quan hệ gì với bên ngoài. Nhưng tại sao lại có một số điện thoại lạ và “độc” đến thế nhỉ? Ai?

Tôi chưa kịp nghe thì điện thoại đã tắt… Khoảng mười lăm phút sau, điện thoại lại reo. Tôi cầm lên và “A lô!”, chỉ nghe thấy một âm thanh ngàn ngạt hỏi: Nghe được chưa? Tôi nói: Nghe được rồi. Lúc này tôi mới biết, Lạc Đà đã đổi sim điện thoại, số điện thoại của anh ta có sáu con số 8… Lạc Đà nói:

- Cậu Ngô, cậu vẫn khỏe đấy chứ? Tôi thoáng cảm động, nói:

- Vẫn rất tốt, còn anh?

- Tốt, rất tốt. Thế nào, tìm một cơ hội nào đó anh em mình gặp nhau tí…

- Hoa đào nở rồi à? Lại nghĩ đến chuyện kết nghĩa vườn đào phải không?

Lạc Đà im lặng không nói gì. Tôi biết, Lạc Đà là người rất coi trọng sĩ diện, một khi đã đề xuất chuyện gặp nhau thì nhất định phải có chuyện để nói… Nghĩ thế, tôi nói tiếp:

- Được thôi. Anh là người bận rộn, thời gian để cho anh quyết định đi…

- Tôi đang đi trên đường… Chuyện này để nói sau.

Giọng Lạc Đà trong điện thoại có vẻ nhát gừng, không sôi nổi nhiệt tình như những lần trước nên tôi không thể nắm bắt được những gì đang diễn ra trong lòng anh ta. Cũng có thể Lạc Đà chưa vội phải gặp tôi? Tôi nghĩ, một con người tự tin, có thể quán xuyến mọi việc, kể cả những việc không phải của mình như Lạc Đà thì không thể có chuyện gì xảy ra. Lại nữa, căn cứ những thông tin trên báo chỉ tôi đã được biết là gần đây, Lạc Đà đã thâu tóm được một công ty chứng khoán và hiện tại trong tay anh ta đã nắm không dưới hai mươi tỷ!

Sau đó không lâu, Lạc Đà lại gọi cho tôi và hình như anh ta đang ở trong phòng đợi của sân bay, trong điện thoại rất nhiều tạp âm. Lạc Đà nói:

- Cậu vẫn khỏe đấy chứ? Xem ra cậu đã đúng…

- Sao thế? Có chuyện gì à?

- Cũng chẳng có gì, chỉ mệt mỏi thôi. Cậu nói đi, tôi cần nhiều tiền như thế để làm gì? Ăn cũng chẳng ăn được, nghỉ cũng nghỉ không xong… Cậu Ngô à, nói một cách thành thật, tôi là thằng đàn ông chỉ được cái vẻ dương dương tự đắc bên ngoài, còn cậu, tuy cậu không vênh váo được như tôi nhưng nội tâm của cậu rất vững vàng… Đúng rồi, anh cậu nói thật lòng nhé, cái chức Chủ tịch này đáng ra phải để cho cậu… Nếu anh mà biết nghe lời cậu thì bây giờ đã tốt biết mấy…

Giọng Lạc Đà buồn buồn, chất chứa nhiều tâm sự, đã không còn chất giọng như ầm ầm như bom mìn nổ để khai thông con đường Đường Cổ ngày xưa nữa. Sau đó tôi mới biết, ngay trong ngày hôm đó, Lạc Đà đã nhận được lệnh hạn chế xuất cảnh.

Chuyện của Lạc Đà phát sinh từ một người họ Tống, là Tống Tâm Thái, một chủ kinh doanh địa ốc.

Tống Tâm Thái trước đây là Tổng giám đốc của tập đoàn đầu tư xây dựng “Bán đảo Hoa viên”. Đây là khu biệt thự sang trọng bậc nhất tỉnh trong thời kỳ cải cách đầu tiên và nếu muộn thêm vài ba năm nữa thôi, nhất định Tống Tâm Thái sẽ phát tài. Có điều, “Bán đảo Hoa viên” khởi công quá sớm, lại bán không được vì quá đắt đỏ nên thời gian thi công kéo dài, phần lớn vốn đầu tư của Tống Tâm Thái là dựa vào việc vay ngân hàng cho nên áp lực đè lên đầu lão ta quá lớn. Có một khoảng thời gian ngắn, việc kinh doanh địa ốc vừa mới có một vài biểu hiện sinh động lên một chút thì nguồn điện lại thiếu hụt nghiêm trọng. Tống Tâm Thái là người hễ thấy tiền là mắt sáng lên, nghĩ đây là cơ hội kiếm tiền nên chạy đôn chạy đáo khắp nơi để làm thủ tục và cuối cùng đầu tư vào ngành khai thác than đá, vào núi khai quật một mỏ than mới, nhưng ba năm rồi năm năm trôi qua, than đâu không thấy mà tiền trong túi đã cạn veo. Cận tết, công nhân ai cũng đòi tiền lương để về quê nhưng Tống Tâm Thái không có tiền để trả, thế là công nhân tụ tập lại thành đoàn vây lấy nhà máy, vây lấy văn phòng và vây luôn cả ông chủ… Lúc ấy, Tống Tâm Thái bất đắc dĩ phải chạy đôn chạy đáo khắp nơi để mượn tiền… và cuối cùng thì chạy đến Lạc Đà.

Tống Tâm Thái đã có quan hệ với Lạc Đà từ trước, bắt đầu là những quan hệ trong chốn thương trường, sau đó có gặp nhau mấy lần, đã từng uống rượu với nhau. Lạc Đà cũng đã từng mua “biệt thự số 1” trong “Bán đảo Hoa viên”. Lúc ấy, việc kinh doanh của Tống Tâm Thái đang ngưng trệ nên khi Lạc Đà ngỏ ý mua cho người nào đó một căn biệt thự, lão ta đã hào phóng giảm giá đến 8%. Đến lúc giao nhà, Tống Tâm Thái mới biết chủ căn biệt thự số 1 chính là Hạ Tiểu Vũ, sổ đỏ cũng đứng tên cô ấy. Sau đó, qua nhiều lần tiếp xúc với Hạ Tiểu Vũ, Tống Tâm Thái còn được gặp một người nữa. Đó chính là Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú. Đây là một chuỗi các quan hệ, nếu không nghiên cứu một cách kỹ lưỡng thì sẽ không thể nào biết được những mối quan hệ chằng chịt ở bên trong.

Ban đầu, khi Tống Tâm Thái tìm đến Lạc Đà để mượn tiền, cổ phiếu của “Hậu Bổ Đường” chỉ mới bắt đầu có mặt trên thị trường, thực tế thì trong tay Lạc Đà cũng chưa có bao nhiêu tiền. Nhưng Lạc Đà không nói mình không có tiền, chỉ nói: Không thể cho mượn được. Tống Tâm Thái van nài:

- Chủ tịch Lạc à, tôi chỉ mượn mười triệu và chỉ mượn một tháng. Hãy giúp tôi vượt qua cửa ải quá khó khăn này… Ông anh, tôi xin ông đấy…

- Không thể cho mượn được – Lạc Đà vẫn lạnh lùng. Tống Tâm Thái phát hoảng, nói:

- Hay là thế này, tôi cược bằng cái mỏ than… Tôi đang có một mỏ than… được không?

- Không thể cho mượn được – Lạc Đà vẫn một câu lạnh tanh. Nghe đâu là, câu nói này của Lạc Đà lưu truyền rộng rãi trong giới buôn bán… Nhưng riêng tôi thì không tin là Lạc Đà đã nói như thế. Tôi nghĩ, Lạc Đà không phải không muốn cho mượn, nhưng căn bản là anh ta không xem Tống Tâm Thái vào đâu. Trong mắt Lạc Đà, Tống Tâm Thái chỉ là một phường “giá áo túi cơm”!

Sự phức tạp của chuyện này là ở chỗ hiệu ứng tổng hợp. Cuối năm ấy, Tống Tâm Thái mượn không được tiền nên trốn tiệt. Có điều, công nhân đang đỏ mắt chờ lương để về nhà ăn Tết, họ không tìm ra ông chủ Tống Tâm Thái thì không thể có lương, mà không có lương thì không thể về quê, nhất thời họ không kềm chế được bèn kéo lên Ủy ban thành phố. Họ viết lên những mảnh vải trắng: “Trả tiền công đã đánh đổi bằng máu và nước mắt cho chúng tôi!”… Thế là Ủy ban thành phố cuống lên, vừa kêu gọi động viên, vừa báo cáo lên tỉnh. Lúc ấy, Phó chủ tịch tỉnh Phạm Gia Phú đã trực tiếp phê vào báo cáo: Làm tốt công tác động viên, giữ gìn trật tự, nhất thiết phải trả lương cho công nhân trước Tết... Nghe đâu là Phó chủ tịch tỉnh họ Phạm có viết thêm một dòng, đại ý là: Nghiêm trị những kẻ gian thương chống chấp hành pháp luật…

Tống Tâm Thái không được học hành gì nhiều, bản thân lão này cũng chỉ là một chủ thầu xây những ngôi nhà nho nhỏ, sau đó gặp cơ hội thì phất lên mà thôi. Có điều, lão này rất thông minh, trong khoảng thời gian kinh doanh địa ốc, lão cũng đã kịp làm quen với một số cán bộ cốt cán của tỉnh.

Thế là chỉ thị của Phạm Gia Phú nhanh chóng truyền đến tai Tống Tâm Thái và thế là lão ta không dám trốn nữa. Phía chính quyền, thực hiện chỉ thị của Phó chủ tịch tỉnh, một tiểu tổ gồm đại diện công an và ủy ban kiểm sát đã được thành lập để điều tra việc nợ lương công nhân… Rất nhanh sau đó, nơi ẩn nấp của Tống Tâm Thái đã bị công an điều tra ra. Hết phương chạy trốn, ngày hai ba tháng Chạp, ngày tiễn ông táo về trời năm ấy, Tống Tâm Thái đành phải bán căn biệt thự của gia đình trong “Bán đảo Hoa viên” lấy tiền trả lương cho công nhân… Tết năm ấy, sau bao nhiêu năm bôn ba ở thành phố, Tống Tâm Thái đành lòng đội tuyết đội mưa đưa cả nhà về quê ăn Tết.

Chính vì vậy, Tống Tâm Thái càng nghĩ càng hận Lạc Đà.

Việc Tống Tâm Thái ra tay tố cáo Lạc Đà là chuyện của mấy năm sau. Lúc ấy trong thương trường, khắp nơi người ta đều rỉ tai nhau câu nói “trứ danh”: “Một cái đánh rắm cũng kiếm được mười triệu!” của Lạc Đà. Câu nói này của Lạc Đà đã kích động Tống Tâm Thái. Một khi đã thù hận một ai đó, người ta sẽ tìm cơ hội báo thù, chỉ cần một câu nói, một hành vi nhỏ của đối thủ đều bị người ta khắc cốt ghi xương. Những năm ấy, Tống Tâm Thái cũng thuê hẳn một phòng tại một khách sạn năm sao trong thành phố để trú thân, lão ta đã phát hiện ra Tiểu Kiều, lúc này cũng đang thuê một phòng tại khách sạn để làm văn phòng đại diện cho công ty Song Phong… Có một lần, trong quán bar của khách sạn, sau khi đã nốc mấy ly rượu, Tống Tâm Thái đường đột đến mời Tiểu Kiều nhảy nhưng cô ta đã từ chối. Có lẽ vì men rượu nên Tống Tâm Thái gí ngón tay vào mũi Tiểu Kiều, nói:

- Em nói đi, bao nhiêu tiền, anh bao…

Căn bản là Tiểu Kiều coi lão này không ra gì nên ác khẩu nói:

- Nghe ông nói mà tôi muốn lộn mửa. Về nhà soi gương thật kỹ đi, xem thử ông có xứng với tôi hay không?

Chính câu nói này đã ẩn tàng đầu mối của tai họa. Nghe đâu là, sau khi về đến phòng, Tống Tâm Thái vừa tức giận vừa xót xa, đứng ngắm mình trước gương rất lâu, ngắm đi ngắm lại… Trong khoảng thời gian ấy, chuyện đấu khẩu giữa Tống Tâm Thái và Tiểu Kiều đã lưu truyền khá rộng rãi trong giới kinh doanh và ai ai cũng lấy đó làm trò tiêu khiển mỗi khi trà dư tửu hậu. Sau đó, Tống Tâm Thái mới phát hiện chính cô Tiểu Kiều này là người của Lạc Đà phái đến đây, hơn nữa quan hệ giữa Lạc Đà và cô ta không hề bình thường, có thể gọi là “bồ nhí” của Lạc Đà (Tôi còn nhớ có một lần, Tiểu Kiều đã từng nói với tôi về Tống Tâm Thái: Xì, một lão già túi rỗng tuếch buôn bán nhà cầm trong tay được dăm ba đồng mà đòi bao tôi!).

Mọi việc cứ lần lượt nối kết với nhau. Đào sâu ngọn ngành, mọi việc lại còn dẫn dắt đến Phạm Gia Phú. Khách quan mà nói, Phạm Gia Phú và Hạ Tiểu Vũ thực lòng yêu nhau, dính vào nhau như keo như sơn. Nếu hai người đường đường chính chính tổ chức hôn lễ, Hạ Tiểu Vũ có thể sẽ chuyển nhà đến khu chung cư của cán bộ cao cấp tỉnh thì tất cả có thể sẽ êm xuôi. Có điều, Phạm Gia Phú không thể cưới Hạ Tiểu Vũ không phải vì không muốn cưới mà trở lực chủ yếu chính là từ bà mẹ của anh ta. Mẹ Phạm Gia Phú ở góa nuôi con từ thuở còn xuân sắc, trải qua bao nhiêu khổ ải về mặt vật chất lẫn tinh thần và từ đó, bà ta biến thành một người cực kỳ cố chấp, cố chấp đến độ cực đoan. Bà ta nhất quyết không chịu đến thành phố vì sợ làm ảnh hưởng đến công việc của con, nhưng nhìn nhận ở một góc độ khác thì chính việc này lại làm liên lụy đến Phạm Gia Phú. Trong việc hôn nhân của con trai, bà này cũng cực kỳ cố chấp. Sau khi Phạm Gia Phú chia tay với người vợ đang du học ở Mỹ, bà ta có một cái nhìn thiên lệch, thậm chí là méo mó về những đứa con gái xuất thân từ thành phố, hễ những phụ nữ nào đeo kính đều bị bà ta gọi là “sói bốn mắt” (cũng do vợ trước của Phạm Gia Phú đeo kính cận). Sau này, Phạm Gia Phú cưới một cô gái xuất thân từ nông thôn cũng là do chính bà mẹ cố chấp sắp đặt. Cô gái này ở thôn bên cạnh, lớn lên trước mắt bà ta, đã từng chải đầu cho bà ta gần mười năm, là đứa con gái mà bà ta ưng ý nhất… Chính vì vậy mà khi Phạm Gia Phú đề xuất chuyện ly hôn với cô gái (văn hóa không cao, cũng không biết nói năng nhiều) đã từng chải đầu mười năm cho mẹ mình, cô ấy chỉ biết khóc và ù té chạy về quê nói lại ngọn ngành cho mẹ chồng nghe. Nghe đâu rằng, sau khi con dâu kể lể mọi chuyện, bà ta đã cầm gậy đập lung tung trong nhà, đập vỡ cả chén bát, kể cả cái lò sưởi, thậm chí còn nói: Đợi tao chết đi rồi hẵng bỏ nhau! Phạm Gia Phú là người con có hiếu, khi nghe mẹ nói lấy cái chết ra ép buộc mình thì không dám đề cập đến chuyện ly hôn nữa… Vì lý do này mà Hạ Tiểu Vũ trở thành một kẻ không có danh phận gì cả… Ông nghĩ thử coi, cô ấy cũng khổ tâm lắm, nhưng còn có cách nào khác nữa, đành phải sống một mình trong căn biệt thự xa hoa ấy mấy năm liền và chiếc xe của Phạm Gia Phú thi thoảng mới đỗ trước cổng biệt thự của cô ấy một cách lén lút.

Nắm được tất cả những tình tiết có liên quan ấy, trongđầu Tống Tâm Thái dần dần hình thành nên một kế hoạch hoàn chỉnh… Và thế là một lá đơn tố cáo (kèm theo là bản photocopy hồ sơ mua căn biệt thự) được trực tiếp gửi đến Bắc Kinh, người nhận là phóng viên Tống Kiếm (Tống Bảo Bình).

Tuy là người sống chập chờn giữa hai phe hắc bạch thời hiện đại nhưng Tống Tâm Thái trong quá khứ cũng đã từng làm một số việc thiện. Lão ta vốn người cùng thôn với Tống Bảo Bình. Thuở bé, Tống Bảo Bình cũng là một đứa trẻ cùng khổ, sống trong một cái nhà có “ba cái gậy”, người bố bị què, trên anh ta còn có một người anh bị câm điếc. Năm ấy, Tống Bảo Bình thi đỗ vào Trường Đại học Sư phạm Bắc Kinh nhưng không có tiền nhập học, Tống Tâm Thái đã ra tay tương trợ. Người trong thôn đã truyền tai nhau rằng, nếu không có Tống Tâm Thái thì Tống Bảo Bình không thể học đại học và tất nhiên cũng không có cơ hội để được làm việc tại Bắc Kinh. Tống Tâm Thái có ơn tái tạo nên một Tống Bảo Bình!

Sau khi trở thành người Bắc Kinh, Tống Bảo Bình không còn là Tống Bảo Bình nữa. Anh ta là Tống Kiếm!

Tôi đoán là bữa cơm tại nhà hàng Tấn Dương, Lạc Đà đã gây thù chuốc oán với Tống Kiếm, không chỉ oán thù bình thường mà cực kỳ sâu sắc. Một thanh niên đến từ ngoại tỉnh, được làm việc trong một tờ báo cũng khá tên tuổi ở Bắc Kinh, cần mẫn phấn đấu, viết nhiều và viết có chất lượng nên tên tuổi của Tống Kiếm cũng đã được nhiều người nhắc đến. Lúc ấy, trên cổ của Tống Kiếm đã đeo tòng teng một chiếc thẻ phóng viên, xuất hiện nhiều lần trong những buổi họp báo, ngay cả cái bút danh “Tống Kiếm” cũng đã gây ra nhiều sự chú ý của dư luận. Nhưng, trong bữa cơm không lấy gì làm vui vẻ đó, Lạc Đà đã buộc Tống Kiếm phải nhớ lại cái thời kỳ kham khổ khốn nạn của mình, từng bước từng bước buộc anh ta phải trở lại là “một thằng chân đất” Tống Bảo Bình. Ngay cả ba chữ này, Tống Kiếm cũng đã muốn xóa sổ khỏi ký ức của mình.

Khách quan mà nói, Tống Kiếm là một “thanh kiếm” đúng nghĩa. Anh ta trẻ trung, giàu nhiệt huyết và có lý tưởng riêng của mình, có đầy đủ ý thức về nghề nghiệp. Anh ta từng nói cây bút của mình là “vì dân trừ hại”. Chuyện liên quan đến Hạ Tiểu Vũ đã khiến lòng tự trọng của Tống Kiếm bị thương tổn và nỗi đau ấy mỗi ngày mỗi nhức nhối hơn.

Thế là, chính tay Tống Kiếm đem lá đơn tố cáo đến nộp cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Cho đến bây giờ, tôi vẫn không cho rằng Lạc Đà là một “kẻ ác bá không thể xá tội” như lời người ta đồn thổi.

Con người Lạc Đà đương nhiên làm việc gì cũng nghĩ đến chuyện đầu cơ, nhưng anh ta cũng vẫn nuôi dưỡng đức tính trọng nghĩa truyền thống, sẵn sàng tương trợ người khác lúc cần thiết… Nhưng Lạc Đà vẫn cứ phải nhảy từ tầng mười tám của một tòa nhà xuống đất!

Đó là ngày thứ chín kể từ khi Lạc Đà nhận được lệnh “hạn chế xuất ngoại”. Lạc Đà không thể ngờ được rằng, cuối cùng mình cũng bị người ta điều tra, chỉ đến khi xách va ly chuẩn bị làm thủ tục xuất cảnh ở sân bay, anh ta mới nhận ra vấn đề đã trở nên nghiêm trọng, Viện Kiểm sát đã ngấm ngầm điều tra tất cả mọi hoạt động của anh ta khá lâu rồi.

Căn cứ vào lời kể của một sinh viên cũ làm ở Viện Kiểm sát tỉnh, người đầu tiên bị điều tra chính là Tiểu Kiều. Cô ta bị người của Viện Kiểm sát đưa đến một địa điểm bí mật giam gần một tháng. Đúng là Tiểu Kiều! Chỉ sau một ngày bị nhốt, cô ta đã đem chuyện có liên quan đến Hạ Tiểu Vũ khai ra tất tần tật, kể cả những quan hệ của cô ta và những gì mà cô ta biết về Lạc Đà đã chất chứa bấy lâu trong lòng phun ra không bỏ sót chi tiết nào.

Hạ Tiểu Vũ cũng bị đưa đến địa điểm ấy chậm hơn một tí. Khi Hạ Tiểu Vũ vừa kết thúc công việc buổi tối ở Đài truyền hình, trên đường về nhà, đang đi ngang qua một nút giao thông và dừng lại trước đèn đỏ thì bị ai đó bắt phải đi theo. Ban đầu, Hạ Tiểu Vũ không chịu hợp tác, không khai báo gì cả và không hề mở miệng nói câu nào. Khi người của Cục chống tham nhũng đưa ra một tập ngân phiếu cùng với hồ sơ mua căn biệt thự…, cô ấy vẫn không mở miệng… Hạ Tiểu Vũ yêu Phạm Gia Phú, cô ấy sẽ không nói gì cả, cũng không thèm đụng đến cơm nước, tuyệt thực. Đến lúc ấy, người của Cục chống tham nhũng vừa tiếp tục điều tra, vừa tìm người đến để động viên Hạ Tiểu Vũ. Nghe nói, người đầu tiên thuyết phục Hạ Tiểu Vũ chính là mẹ cô ấy. Họ yêu cầu bà ấy gọi điện cho Hạ Tiểu Vũ… Trong khi nghe điện thoại, vì tinh thần đã suy sụp và hoảng loạn nên Hạ Tiểu Vũ không nhận ra giọng nói của mẹ mình, một mực cho rằng người ta đã giả danh nghĩa là mẹ mình để lấy lời khai… Thế là Hạ Tiểu Vũ tiếp tục tuyệt thực, kể cả nước cũng không hề uống giọt nào.

Sau đó, thông qua chỉ đạo của cấp trên, người ta đã trực tiếp tìm đến Phạm Gia Phú, yêu cầu anh ta viết một lá thư tay đem đến cho Hạ Tiểu Vũ.

Đúng là Phạm Gia Phú đã viết một lá thư nhưng khi cầm lá thư trong tay, người của Cục chống tham nhũng có cảm giác có gì đó không ổn… Ban đầu họ cũng không thể tìm được chỗ bất ổn trong lá thư, chỉ có cảm giác bất ổn, có cảm giác lá thư có vấn đề, thế thôi. Sau đó, họ mới xem xét lại tất cả những văn kiện có chữ ký của Phạm Gia Phú mới phát hiện rằng, Phạm Gia Phú có đến hai chữ ký, một chữ ký theo lối chữ “khải” rất đầy đủ chân phương, một chữ ký như rồng bay phượng múa theo lối chữ “thảo”. Người của Cục chống tham những căn cứ vào hai chữ ký khác nhau này mà tiếp tục phát hiện ra nhiều vấn đề. Qua kiểm tra và so sánh, họ nhận ra là trong thời gian gần đây, Phạm Gia Phú ký tên rất có ý đồ: Một chữ ký biểu thị tất yếu phải thực hiện, chữ còn lại tất nhiên sẽ là… Điều này chứng minh, kể từ khi về nước, Phạm Gia Phú đã dần dần quen thuộc với việc vận dụng “những quy tắc của địa phương”. Người của Cục chống tham nhũng mang lá thư của Phạm Gia Phú về đưa cho Hạ Tiểu Vũ. Thư vẫn đang niêm phong, chữ viết trong thư cũng như chữ ký vẫn là của Phạm Gia Phú. Khi đọc xong thư của Phạm Gia Phú, Hạ Tiểu Vũ đã khóc rất nhiều nhưng vẫn kiên quyết nói, tất cả những chuyện đã xảy ra là do cô ấy chủ động làm, không liên quan gì đến Phạm Gia Phú. Nhưng khi người ta hỏi quan hệ giữa cô ấy và Phạm Gia Phú như thế nào thì Hạ Tiểu Vũ lại trả lời lấp lửng, mơ hồ.

Cậu sinh viên cũ của tôi còn nói, hai người đàn bà này hoàn toàn khác nhau, một người thì quá sức lẳng lơ, một người lại quá cao nhã; một người vừa bước chân vào phòng điều tra thì đã phun ra tất cả, một người thì một tiếng cũng không nói; một người vừa đến đã đòi uống nước hoa quả, một người thì không chịu ăn uống gì… Có điều, nói gì thì nói, cuối cùng thì cả hai đều khai hết tất cả những gì mà họ đã làm hoặc đã biết.

Tôi đoán là trong chín ngày cuối cùng ấy, nhất định Lạc Đà đã suy nghĩ rất nhiều. Có lẽ, Lạc Đà đã biết, lúc ấy điện thoại của Tiểu Kiều đã không còn gọi được, kể cả điện thoại của Hạ Tiểu Vũ cũng chỉ còn kêu những tiếng tút tút… Ngoài ra, bên trong cái công ty chứng khoán mà Lạc Đà đang ra tay thâu tóm cũng có một số vấn đề vi phạm quy định, thậm chí là vi phạm pháp luật…, một ngày nào đó bị phanh phui ra thì sẽ liên lụy và làm hại rất nhiều người.

Trước kia, tôi và Lạc Đà đã từng thảo luận qua vấn đề này và anh ta nhắc đi nhắc lại: Đây là một thời đại vĩ đại nhưng đồng thời cũng đang trong quá trình phát triển, một thời đại chưa xác định được phương hướng một cách rõ ràng. Nếu chờ đến khi pháp luật, quy định đã được hoàn thiện, đã đầy đủ thì chúng ta sẽ mất tất cả cơ hội để phát triển… Đúng là Lạc Đà cũng có cái lý của anh ta.

Tôi còn nhớ, hai năm trước, khi còn ở Bắc Kinh, tôi đã từng nhiều lần cố ý nhìn sâu vào mắt Lạc Đà. Khi bốn mắt chúng tôi gặp nhau, tôi phát hiện trong ánh mắt Lạc Đà có ẩn tàng một cái gì đó, một cái gì đó mà tôi không thể gọi tên một cách rõ ràng được. Nó không phải là một con côn trùng, cũng chẳng phải là sự cảnh giác mà nó mờ mờ mịt mịt như sương. Sau đó, Vệ Lệ Lệ mới nói cho tôi biết đó là thứ gì, có điều lúc đó đã quá muộn.

Lúc ấy, nhất định Lạc Đà đã nghĩ nhiều về Vệ Lệ Lệ, nghĩ đến đứa con trai của mình. Anh ta biết Vệ Lệ Lệ là một người phụ nữ tốt về mọi phương diện, cô ấy sẽ chăm sóc cho con trai của mình. Nhưng một người phụ nữ với một đứa con (lúc ấy con trai anh ta bảy tuổi, đang học lớp một)… Lạc Đà không muốn đem lại tai họa cho con trai mình.

Lạc Đà là một người tài hoa khác thường, thông minh tuyệt đỉnh. Những sai lầm mà Lạc Đà vấp phải cũng có thể là những sai lầm mà bất cứ người Trung Quốc nào cũng có thể vấp. Lúc ấy, Lạc Đà bị quá nhiều áp lực, anh ta nhất định sẽ nghĩ ra được điều này: Anh ta là mắt xích quan trọng nhất của tất cả các mắt xích, nếu cái mắt xích chính anh ta bị đứt, tất nhiên các mắt xích còn lại cũng sẽ đứt… Đương nhiên, tất cả những điều này đều là sự suy đoán của tôi.

Điều mà tôi cần nói là, trước khi mọi chuyện đổ bể, Lạc Đà đã gọi điện thoại cho tôi. Trước khi chết và sau khi suy nghĩ rõ ràng tất cả mọi chuyện, anh ta đã gọi cho tôi… Ông thử nói xem, một người đã cận kề với cái chết, anh ta sẽ nói những gì? Nhất định ông sẽ không tưởng tượng được đâu!

Lúc ấy, tôi đang lái xe chạy trên đường. Giọng của Lạc Đà khàn khàn:

- Cậu em, cậu đang ở đâu vậy?

- Tôi đang chạy trên đường.

- Cậu em à, nói để cậu biết, tôi trúng thưởng rồi!

- Chuyện đùa à, anh đang ở đâu?

- Đúng thật! Đúng như cậu dự đoán. Tôi trúng một giải thưởng cực lớn. Tôi vẫn đang nợ cậu, tôi muốn trả cho cậu…

- Anh nợ tôi cái gì nhỉ?

- Cộng tác với nhau bao nhiêu năm nay nhưng cậu chưa hề mở miệng yêu cầu gì ở tôi…

Lúc ấy tôi đang lái xe nên tâm trí không thể tập trung vào lời Lạc Đà, không biết anh ta nói có ý gì, cũng chẳng biết phải nói với anh ta những gì nữa. Lạc Đà nói tiếp:

- Người anh em, tôi giao “Hậu Bổ Đường” lại cho cậu…

- Anh say rồi à?

- Cậu nghe tôi nói hết đã. Ngoài ra, tôi cũng chuyển cho cậu một ít tiền, năm mươi triệu, đã gửi vào tài khoản của cậu. Chúng ta đã nói với nhau bao nhiêu năm rồi, nhưng cho đến bây giờ chúng ta chưa in cuốn kinh điển nào cả. Số tiền này tạm gọi là tiền để lo cho việc cậu sẽ in sách sau này…

- Anh lại muốn viết sách và in sách à? Ý anh thế nào?

- Đây chỉ là một chút lòng thành của người anh này.

Đương nhiên, lỡ mai này có xảy ra chuyện gì, khi con trai tôi cần phải có người chăm sóc…

- Anh đừng nói quẫn như thế! Tôi không hiểu anh đang nói gì cả…

- Ngay cả một lời nhắn nhủ của tôi mà cậu cũng không nghe sao?

Tôi vội vàng nói:

- Nếu có ngày ấy… anh cứ yên tâm.

Tôi còn nhớ, trước khi chấm dứt cuộc gọi, Lạc Đà còn nhắc lại:

- Người anh em, chúng ta là đồng hương. Gần đây, tôi có nhờ người xem lại gia phả mới biết, ngày trước chúng ta ở chung một huyện, gia đình chúng ta chạy lũ nên mới phân ly…

- Vậy quê gốc của anh ở thôn nào?

- Lạc Gia trại… - Đột ngột Lạc Đà đọc hai câu thơ - Đồng hương gặp đồng hương, Miệng cười mắt rưng rưng… Người anh em, bảo trọng nhé!

Nói xong, Lạc Đà tắt máy.

Đó mới là một Lạc Đà mà tôi đã từng quen biết. Trong lúc nguy cấp nhất, tuyệt vọng nhất…, anh ta vẫn giữ cho riêng mình sự tôn nghiêm, không nhờ bất kỳ ai giúp đỡ.

Bắt đầu từ đó, xe chạy trên đường cao tốc mà tôi không thể tự làm chủ được và cũng không hiểu vì sao thi thoảng mi mắt tôi lại giật giật, một cảm giác khó tả cứ choán lấy đầu óc tôi. Đôi lúc, tôi có cảm giác là hai hàng cây bên đường đang bay, từng cây từng cây đang bay lên cao, những tấm bảng hiệu cũng đang bay tà tà, những con chữ, những ký hiệu trên đó đang nhảy múa. Tôi vội vàng rời khỏi đường cao tốc, tự nói thành tiếng: Chậm thôi! Chậm thôi! Chậm thôi!

Sáu mươi phút sau, tiếng nói kèm tiếng khóc của Vệ Lệ Lệ vang lên trong điện thoại:

- Quốc Đống chết rồi... Anh ấy nhảy từ lầu mười tám xuống…

- Lúc nào?

- Vừa xong.

Đầu óc tôi bỗng dưng rỗng tuếch!

CHƯƠNG MƯỜI

Ông có hiểu tường tận ý nghĩa của câu “nước cạn cá bay” không?

Nhất định ông đang nghĩ là tôi nói sai, đáng ra phải nói là “nước cạn vịt trời bay”. Không sai! Sách “Đại từ điển thành ngữ tiếng Hán” cũng viết như thế, là “nước cạn vịt trời bay”. Nhưng câu “nước cạn thì cá bay” lại có xuất xứ từ một bài từ khúc có tên là “Vọng giang đình” của Quan Hán Khanh đời Nguyên và ý nghĩa của nó là “lông mày ở phía Nam nhưng mặt thì ở phía Bắc, ân đoạn nghĩa tuyệt”. Theo ý tôi thì đây là một thành ngữ nói về tình cảm nhưng có vẻ thô thiển, nông cạn quá và cũng có thể là một chỗ “tồi bút” của tiên sinh Quan Hán Khanh chăng? Cũng có thể là, các nghệ nhân giang hồ đời sau, khi xướng bài từ khúc này của tiên sinh họ Quan, vì lý do nào đó, có thể là cho hợp giọng hoặc hợp vần mà họ đã sửa “vịt trời” thành “cá” chăng? Nói gì thì nói, hai câu này chỉ khác nhau có một từ thôi nhưng ý nghĩa lại khác nhau một trời một vực.

Năm ấy, để xây được nhà, Lương Ngũ Phương đã phải mượn máy bơm để hút cạn cái ao nước. Trong cái ao ấy vốn có cá, tôi vẫn thường thấy bong bóng nổi đầy trên mặt nước và có những bầy cá nhỏ bơi qua bơi lại trên mặt nước. Nhưng khi nước đã bị hút cạn thì lại không thấy con cá nào, điều đó phải chăng là chỉ trong vòng một đêm, cá đã bay đi?

Nước đã cạn, cá lại không có cánh, thế bọn chúng sao có thể bay được nhỉ? Mà chúng bay đi đâu mới được chứ?

Thôn Vô Lương của chúng tôi vốn có một cánh đồng lau sậy ngút ngàn. Trong ký ức về thời niên thiếu của tôi, cánh đồng ấy rộng đến hàng chục cây số, đứng trên cao từ phía bờ bên này nhìn không thấy bờ bên kia, có cắt đến cả đời cũng không hết… Cuối cánh đồng lau sậy là một cái đầm lớn có tên là đầm Vọng Nguyệt. Cá bơi lội tung tăng ở trong đầm tạo nên những con sóng lăn tăn… Điều này thì ai cũng biết.

Có điều, ba mươi năm trôi qua, toàn bộ cánh đồng lau sậy đã biến mất, đầm Vọng Nguyệt cũng đã cạn khô, thế bọn cá trong đầm thì sao? Cá không có cánh, chúng bay đi đâu nhỉ?

Trong thời kỳ niên thiếu của tôi, đầm Vọng Nguyệt là một điều thần bí. Diện tích mặt nước của cái đầm này cũng phải đến ba bốn trăm mẫu, sâu không thể dò thấy đáy, chung quanh lại là cánh đồng lau sậy ngút ngàn. Trong suy nghĩ của tôi lúc ấy, đầm Vọng Nguyệt là cội nguồn, là nơi phát sinh của gió, của nước trên quê hương tôi. Nghe nói, cho dù những người bơi giỏi nhất, lặn giỏi nhất trong thôn cũng chưa bao giờ dám nghĩ đến chuyện lặn xuống để dò xem đáy đầm như thế nào, bởi người ta đồn đại rằng, dưới đáy đầm có một dòng nước ngầm chảy thông đến tận biển, chỉ cần lặn xuống một vài sải tay là sẽ bị cuốn vào dòng nước ấy và sẽ nổi lên ngoài biển.

Từ đó, đầm Vọng Nguyệt trở nên kỳ bí, thần quái trong suy nghĩ của bọn trẻ con chúng tôi. Dường như tất cả chúng tôi đều được người lớn trong thôn dặn đi dặn lại rằng, đầm Vọng Nguyệt có một con quỷ chuyên dìm người xuống đáy, nhất thiết không được bơi ở đó. Tuy vậy, cũng có một số người bạo gan đến đó, một trong số ấy là Xuân Tài.

Theo tôi biết thì cứ mỗi khi mùa hè đến, Xuân Tài thường bơi lội một mình ở ngoài đầm. Anh ta bơi mấy vòng rồi thả nổi người trên mặt nước, tứ chi giang rộng và cứ dập dờn trên từng con sóng, nhìn từ xa chẳng khác một con cá khổng lồ.

Sau đó, người trong thôn đồn đại với nhau rằng, Xuân Tài là do cá đầu thai thành người.

Xuân Tài lớn hơn tôi bảy tuổi, năm tôi mười một tuổi thì anh ta cũng tròn mười tám. Gã thanh niên mười tám tuổi Xuân Tài này có sống mũi cao, đôi mắt hai mí, mày rậm, mắt to, cao đến mét tám, thân thể cường tráng, gương mặt đỏ au… Có thể nói thế này, Xuân Tài giống như một cây cao lương phát triển đến độ toàn diện đứng giữa cánh đồng, là đứa con trai phong độ, đẹp trai nhất thôn lúc ấy.

Người thì cường tráng, đẹp trai như vậy, nhưng Xuân Tài lại kém hoạt bát. Trong ký ức của tôi, anh ta rất ít khi mở miệng ra nói chuyện với ai đó, ngay cả lúc mẹ gọi, anh ta cũng chỉ “dạ” một tiếng duy nhất, mỗi khi cần nói điều gì thì tay của anh ta nói thay cho miệng. Xuân Tài có đôi tay rất linh hoạt, sinh động và cực kỳ khéo léo. Khi Xuân Tài bện chiếu, đôi tay anh ta trông chẳng khác đang chơi đàn piano, tiết tấu, nhịp điệu rất đều đặn… Dưới bàn tay Xuân Tài, những chiếc chiếu, những tấm rèm đã khiến cho cánh đàn bà thôn Vô Lương phải cảm thấy xấu hổ khi được ngắm nhìn.

Trong một khoảng thời gian dài, những cô gái chuẩn bị lấy chồng ở trong thôn, ngoài thôn, kể cả ở các huyện chung quanh được Xuân Tài bện cho một chiếc chiếu để trải trên giường tân hôn luôn luôn cảm thấy thỏa mãn, thậm chí là tự hào. Xuân Tài có thể bện được rất nhiều hoa văn trên chiếu như những chữ “phúc lộc thọ”, thậm chí còn có thể bện được con tuấn mã đang tung vó, con chim hỷ thước báo tin vui… Từ đó, “chiếu của Xuân Tài” là tiêu chuẩn chất lượng mang tính tượng trưng cho nghề bện chiếu ở thôn Vô Lương. Chính miệng lão Ngụy, người từ trên huyện về thôn để thu mua chiếu từng nói: Chiếu của Xuân Tài thì không cần phải kiểm tra, bện chiếu mà được như Xuân Tài thì việc thu mua đỡ phải phiền phức. Cánh đàn bà trong thôn vừa tâm phục khẩu phục trước Xuân Tài nhưng trong lòng ai cũng ngấm ngầm có một chút đố kỵ. Tuy vậy, đối với những cô gái trẻ chưa chồng trong thôn, Xuân Tài trở thành hình mẫu của đàn ông, mỗi lần nhìn Xuân Tài, trong mắt các cô hình như có hoa đang nở!

Dượng tôi dành sự ưu ái đặc biệt với Xuân Tài là điều mà bất kỳ ai trong thôn cũng biết. Năm Xuân Tài mười tám tuổi, dượng tôi đã định cho anh ta làm thư ký đội sản xuất, nhưng do anh ta không mấy hoạt bát, ít nói năng nên dượng tôi đã gọi đến động viên, làm công tác tư tưởng cho anh ta đến gần trọn một buổi, nhưng cuối cùng thấy khó cải tạo được con người này, gọi ba tiếng chỉ đáp lại một tiếng nên đành phải bố trí anh ta làm liên đội trưởng dân binh. Có điều, khi huấn luyện dân binh, anh ta cũng chẳng biết hô, có hô cũng không ra tiếng… Cho dù thế nào, dượng tôi vẫn cứ ưu ái Xuân Tài và cuối cùng thì phân công anh ta làm trưởng trạm thu mua chiếu của đại đội.

Trong khoảng thời gian ấy, vào mùa hè, đứa con gái thứ ba của dượng tôi là Thái Vĩ Hương thường nắm chéo áo của chị là Thái Vĩ Tú đứng ở đầu thôn ngóng về phía Bắc. Những lúc ấy, Xuân Tài thường đi từ phía ngoài đầm vào, trên người chỉ mỗi chiếc quần đùi, toàn thân vẫn còn lấp lánh những giọt nước như thủy tinh, trong ánh hoàng hôn, trông anh ta chẳng khác một bức tượng bằng đồng biết đi là mấy. Hai chị em cùng đưa mắt nhìn Xuân Tài, anh ta cũng đưa mắt nhìn lại nhưng không bên nào mở miệng nói gì cả.

Thời gian này, thực hiện chỉ thị của cấp trên, mỗi thôn cần phải có một “thầy thuốc chân đất”. Con gái thứ hai của dượng tôi – Thái Vĩ Tú – sau khi tốt nghiệp cấp hai đã được công xã phê chuẩn làm “thầy thuốc chân đất” của thôn Vô Lương. Tính cách Vĩ Tú thiên về hướng nội, không thích nói nhiều, nhưng nó lại là con của dượng tôi nên không khỏi có một chút cao ngạo. Nó được bồi dưỡng trên huyện đúng ba tháng và về thôn làm “thầy thuốc chân đất” được một năm tám tháng, đi đâu cũng xách kè kè theo bên mình một chiếc hộp thuốc do huyện cấp, trên nắp có một chữ thập màu đỏ, ai bị cảm là cho một vài viên thuốc đau đầu, phổ biến nhất vẫn là Aspirin, nếu lỡ đứt tay xước chân thì thoa cồn, thoa thuốc đỏ…, đại khái như vậy. Sau một năm tám tháng làm “thầy thuốc chân đất”, Vĩ Tú theo chân người ta về làm dâu thôn khác.

Có điều, trong thời gian một năm tám tháng ấy, trong thôn lại xảy ra một chuyện kỳ lạ. Chuyện này sau đó đã được người Vô Lương sáng tạo nên một câu “yết hậu”, tức là một câu bỏ lửng, mặc dù nó mang tính địa phương nhưng rất dí dỏm và cũng xứng đáng lưu truyền cho đời sau. Đó là “Xuân Tài xuống bờ đê”.

Nguồn cơn của cụm từ này là một điều kỵ húy bán công khai ở thôn Vô Lương, là một loại tiếng lóng, cũng có thể gọi là một cách nói đầy ẩn ý của người Vô Lương. Sau đó, câu “Xuân Tài xuống bờ đê” dần dần được truyền đến tai mọi người và lan rộng ra cả vùng bình nguyên quê tôi.

Tôi nói câu chuyện này kỳ lạ chính là ở chỗ nó có kết thúc mà không hề có sự khởi đầu… Đột nhiên có một ngày, Xuân Tài nằm liệt trên giường trùm chăn kín đầu. Mẹ anh ta nghĩ rằng, con trai mình không được khỏe nên để yên không gọi. Kết quả là, đến chiều tối, bà mẹ nấu cơm xong đã dọn lên bàn, Xuân Tài vẫn chưa rời khỏi giường. Lúc ấy, bà ta mới lên tiếng gọi đến mấy lần nhưng không hề nghe tiếng “dạ” đáp lại như thường lệ, bèn bước đến cạnh giường, lật chăn, chỉ thấy một đống máu bê bết. Thế là bà ta kêu toáng lên và sau đó nhờ người đưa thẳng đến bệnh viện huyện. Đến bệnh viện người ta mới biết, Xuân Tài đã dùng một con dao thật sắc cắt phăng… dương vật của mình.

Không ai biết cuối cùng vì sao mà Xuân Tài lại làm như thế. Việc này đã vượt qua những tư duy bình thường của mọi người, quá sức thê thảm! Nhìn chung, những người cao tuổi thì cho rằng, Xuân Tài đã bị trúng tà ngoài đầm Vọng Nguyệt. Năm ấy, trước ngày Đông chí, Xuân Tài được mọi người bỏ lên xe ba gác kéo về nhà, sắc mặt vàng ệch. Người ta đứng xa mà nhìn, trong mắt họ Xuân Tài đã biến thành một con quái vật!

Sau khi Xuân Tài về nhà không lâu, Thái Vĩ Tú lấy chồng ở thôn bên cạnh. Gã thanh niên ở thôn bên cạnh đã rất nhiều lần đến dạm hỏi, lần nào đến cũng quà cáp lủng lẳng nhưng tất cả đều bị Vĩ Tú cự tuyệt, trốn tiệt trong buồng không thèm gặp mặt. Nhưng lần cuối cùng, con bé miễn cưỡng nhận lời. Ngày theo đoàn đưa dâu về nhà chồng, Vĩ Tú khóc sưng húp cả mắt, trên đường đi phải dùng ống tay áo quẹt nước mắt liên tục trông rất đáng thương.

Nghe nói, sau khi cô chị đi lấy chồng, cô ba Thái Vĩ Hương ngày nào cũng một mình chạy ra đầm Vọng Nguyệt, ngồi trên bờ rất lâu. Có thể, trong lòng con bé có rất nhiều điều mà chính nó cũng không biết được một cách rõ ràng.

Bản tính hay thẹn thùng xấu hổ của Xuân Tài khiến anh ta trở thành đối tượng để mọi người trong thôn trêu chọc, chỉ cần một ai đó nói một câu “tế nhị” là mặt anh ta đã đỏ lên như gấc. Tôi còn nhớ, có một lần Xuân Tài cùng dệt chiếu với cánh đàn bà, người đàn bà nhà Lương Hòe đột nhiên vỗ vào vai anh ta, nói: Tài, xem kìa… Lúc ấy, Xuân Tài ngước đầu lên, thấy một con chó đực đang bám trên lưng một con chó cái… Ban đầu, anh ta sững sờ, sau đó là mặt anh ta đỏ lên chẳng khác màu cà chua chín là mấy. Người đàn bà nhà Quốc Thắng nói: Tài, cậu đừng nghe nó. Đêm nào nó cũng hành hạ Lương Hòe đến độ lão ta rạc cả người. Bây giờ nhìn thấy cái ấy, nó thèm đến độ chảy nước dãi rồi kia kìa. Người đàn bà nhà Hải Lâm nói: Nhà tôi bên cạnh nhà nó, thảo nào mà đêm nào tôi cũng tưởng động đất… Người đàn bà nhà Bảo Tường nói: Tôi thì nghe thấy tiếng đẩy xe đêm cọc cà cọc cạch trong nhà Lương Hòe… Đàn bà nhà Lương Hòe phản kích: Còn cô thì sao nào? Đêm nào cô cũng bắt Quốc Thắng nhà cô nằm vắt vẻo trên chiếc ghế gỗ rồi lốc cốc lốc cốc… Nghe như tiếng ngựa phi ấy!... Nói đi nói lại, cuối cùng đàn bà nhà Hải Lâm nói: Xem mặt Xuân Tài kìa! Đỏ ơi là đỏ!

Tiếp theo là những tràng cười ngặt nghẽo của cánh đàn bà, riêng Xuân Tài không cười.

Những câu đùa úp úp mở mở nhưng có lớp có lang của cánh đàn bà giống như một tấm lưới ngày ngày bủa vây lấy Xuân Tài. Ban đầu, anh ta cũng không hiểu lắm, mặt chỉ đỏ lên một tí, nhưng sau đó nghe mãi cũng hiểu rốt ráo, mặt đỏ tía lên rồi ngồi thụp xuống. Mỗi khi ra ngoài đồng cũng thế, hễ nghe cánh đàn bà kháo nhau về sinh hoạt gia đình, Xuân Tài lúc nào cũng ngồi bệt xuống đất, không nói tiếng nào, lúc ấy, cánh đàn bà thường chỉ vào mặt anh ta nói: Xem kìa, Xuân Tài càng đỏ mặt càng đẹp trai!

Thời gian sau này tôi mới hiểu, ở Vô Lương quê tôi, thái độ của mọi người đối với chuyện tính dục vẫn còn mang tính nguyên thủy, bảo thủ nhất nhưng cũng cởi mở nhất, đặc biệt là với cánh đàn bà. Khi chưa lấy chồng, chuyện tính dục là “cấm địa”, một tiếng cũng không được nhắc đến, nhưng sau khi có chồng thì họ lại lột xác để biến thành một quả dưa đã bị gọt vỏ, chất dịch từ bên trong tiết ra nhầy chung quanh. Tôi nghĩ,

trong lúc ngồi bện chiếu với cành đàn bà, những lời trêu chọc nhau đầy chất nhục dục của họ lúc nào cũng bao vây lấy Xuân Tài, những tế bào thần kinh trong cái cơ thể cường tráng của anh ta vì thế mà căng cứng lên, bị kích động đến tột độ, phản ứng hóa học đột ngột xảy ra, tụ hội bên trong cơ thể anh ta thành một loại hoóc môn năng lượng… Không phải là anh ta không thể đứng, mà là không dám đứng, cái vật dưới đũng quần anh ta đột nhiên vổng lên, cứng ngắc và sẵn sàng chui ra ngoài và giương lên trời như một nòng pháo, nhất định lúc ấy sẽ trông rất đáng sợ và đáng xẩu hổ… Tất cả những điều này là do tôi suy đoán thôi nhé.

Lúc ấy, Xuân Tài vừa tròn mười tám tuổi, cái tuổi mà “dương khí” đang thời kỳ sung túc nhất. Từng ngày từng ngày trôi qua, những ẩn ý sâu xa trong những lời đùa tếu tranh luận liên quan đến tính dục có phần quá phóng túng của cánh đàn bà đã đem đến cho Xuân Tài một nỗi thống khổ triền miên. Đối diện với ngọn đèn cô quạnh trong những đêm dài, chung quanh là bốn bức tường, đầu óc Xuân Tài đang nghĩ về những gì? Có thể anh ta cố nặn óc để hiểu được từ ngữ “độc địa” mà cánh đàn bà đã nói ra hằng ngày... Những từ ngữ, những câu nói đầy ám chỉ, đầy tính ẩn dụ của họ cứ bồng bềnh trong đầu óc Xuân Tài và cảm giác của anh ta ra sao? Anh ta đã làm gì trong những đêm dài ấy? Sau khi đã hiểu được những từ ngữ “độc địa” ấy, sinh lý của Xuân Tài có những phản ứng gì không? Tất cả đều không ai biết được. Sau đó không lâu thì chuyện dại dột ấy đã xảy ra. Sau khi Xuân Tài nhập viện, mẹ anh ta thu dọn chỗ nằm của con trai ở nhà thì thấy trên đầu giường có một cuốn sách ảnh. Đó là cuốn sách in những bức ảnh chụp từ sân khấu cùng với những lời thoại của vở Kinh kịch “Hồng đăng ký”, một trong tám vở kịch được xem là kinh điển trong thời cách mạng văn hóa, một vở kịch “đỏ” điển hình. Có lẽ đêm nào Xuân Tài cũng đọc những lời thoại và xem những bức ảnh “đỏ” này để chế ngự những rạo rực trong người... Cánh đàn bà sau khi biết được tin này thì lắc đầu nói với nhau: Thằng bé thật đáng thương!

Tôi còn biết thêm điều này, trong những ngày Xuân Tài bị cánh đàn bà vây quanh, trong tuyệt đại bộ phận thời gian, anh ta chỉ ngồi xổm, rất ít khi đứng dậy. Có một lần, Xuân Tài được phân công kéo chiếc xe cải tiến hai bánh chở phân ra đồng. Trước đống phân ngay đầu thôn, anh ta giữ cần chiếc xe, mấy người đàn bà vừa dùng xẻng hốt phân đổ lên xe vừa nói cười rất tục tằn. Đột nhiên Xuân Tài hạ cần xe xuống đất rồi ngồi xổm. Chiếc xe đã được đổ đầy phân nhưng Xuân Tài vẫn cứ ngồi xổm dưới đất, không đứng lên được nữa. Một người nói: Tài, lôi đi chứ! Mồ hôi chảy ướt đẫm mặt mũi Xuân Tài, nói là mình bị đau bụng. Người đàn bà ấy cười nói: Không phải là cậu bị “kinh nguyệt” đấy chứ? Tất cả mọi người cùng cười rộ lên.

Sau đó thì Xuân Tài đã đi xuống bờ đê ven sông.

Đó là một buổi trưa mùa hè nắng nóng như đổ lửa. Người ta đều nói, đúng buổi trưa nắng nóng ấy, Xuân Tài đã đi xuống bờ đê, tâm trí mê mê tỉnh tỉnh và mang theo trong người một con dao.

Trong một buổi trưa như thế, nhất định là Xuân Tài đã đứng trong đám lau sậy rất lâu. Mặt trời đang rọi trên đỉnh đầu, chung quanh hoàn toàn tĩnh mịch, chỉ có tiếng côn trùng thi thoảng le te đôi tiếng. Khi Xuân Tài đưa con dao kề vào cái ấy, liệu trong đầu anh ta nghĩ gì?... Một luồng máu bắn tung tóe, rất mạnh.

Chỉ sau ba tháng làm “thầy thuốc chân đất”, ngực của Thái Vĩ Tú đã nhô cao hẳn lên. Chiếc túi có chữ thập màu đỏ hình như cũng tôn vinh thêm cho thân phận của người đang đeo nó góp phần thỏa mãn thói đeo đuổi hư vinh của con bé.

Thái Vĩ Tú năm ấy mười tám tuổi, vẫn là một đứa con gái đúng nghĩa, lại là “thầy thuốc chân đất” của thôn. Tuy ngày nào cũng đeo chiếc túi chạy xuôi chạy ngược trên đường làng, nhưng dù sao Thái Vĩ Tú cũng là con gái của Bí thư chi bộ, những thằng con trai chưa vợ trong thôn cũng chẳng có đứa nào dám lên tiếng tán tỉnh, chỉ đứng từ xa mà nhìn chẳng khác nào đứng dưới đất ngước mặt chiêm ngưỡng những đám mây ở đường chân trời thôi. Vĩ Tú đeo chiếc túi thuốc có chữ thập đỏ đã chứng minh được rằng, nó đã được bồi dưỡng học tập chính quy ở huyện. Điều này khiến sự cao ngạo của Vĩ Tú được tăng thêm một phần nữa, không thèm để ý đến những đứa con trai quá bình thường trong thôn. Xuân Tài thì sao? Vốn là một thằng con trai không thích (có thể là không biết) nói nên giữa hai đứa ban đầu tất nhiên cũng chẳng có quan hệ gì.

Có điều, một ngày nọ, ngón tay của Xuân Tài bị dao cắt. Cũng có thể là một bước chân nào đó làm cho anh ta giật mình, cũng có thể là những lời đùa cợt của cánh đàn bà đã khiến anh ta bị kích thích, cũng có thể do một nguyên nhân khác, trong khi đang ngồi trên sân để chẻ những cây sậy ra thành từng cọng nhỏ, con dao làm đứt tay anh ta. Con dao của Xuân Tài được rèn từ loại sắt đặc biệt nên rất sắc, vết đứt khá sâu, máu chảy ròng ròng. Lúc ấy, cánh đàn bà kêu lên hoảng hốt, sau đó có ai gào to: Tú đâu? Gọi Vĩ Tú ngay!

May sao, đúng lúc ấy Thái Vĩ Tú đang đeo chiếc túi thuốc đứng trên sân, nghe thấy tiếng kêu thì chạy vội tới. Tháng Ba mùa xuân nhưng con bé vẫn đeo một chiếc khẩu trang. Nó ngồi xổm trước mặt Xuân Tài, mở chiếc túi thuốc, lôi ra một chai thuốc đỏ, một chai cồn và một cuộn băng trắng, không nói không rằng băng bó vết cắt cho anh ta. Băng bó xong, Thái Vĩ Tú ngước mắt nhìn Xuân Tài và anh ta cũng đang chăm chú nhìn nó, tất cả đều im lặng. Có điều, căn cứ vào lời kể của Thái Vĩ Hương sau đó thì hai đứa đã nói gì đó với nhau, nhưng trước mặt đông người không thể dùng ngôn ngữ của lời nói mà phải dùng ngôn ngữ của ánh mắt. Vĩ Tú nói: Đau không? Xuân Tài nói: Không đau. Vĩ Tú nói: Không được nhúng nước. Xuân Tài nói: À... Trước khi đứng dậy, ánh mắt Vĩ Tú dừng lại trước ngực của Xuân Tài, phát hiện hàng cúc áo anh ta đã thiếu mất một chiếc.

Sau đó, chiếc cúc áo màu xanh lam là do tay Thái Vĩ Hương đưa cho Xuân Tài. Vĩ Hương đến nhà Xuân Tài, đứng trước cửa nói: Anh Xuân Tài, cúc áo, cho anh chiếc cúc áo này. Xuân Tài đứng sững, mấp máy: Cúc áo? Vĩ Hương nói: Đúng, cúc áo, chị tôi cho anh. Nói xong thì đặt chiếc cúc áo xuống đất, ù té chạy một mạch.

Tiếp tục những ngày sau đó, Xuân Tài và Vĩ Tú cũng chẳng nói gì với nhau, chỉ thấy Vĩ Tú thường kéo theo em gái mình ra đứng ở đầu thôn, ánh mắt nhìn về phía bãi lau sậy ngút ngàn xa xa. Thi thoảng, Vĩ Tú và Xuân Tài cũng chạm mặt nhau, chỉ nhìn nhau mà chẳng nói năng gì. Trong mắt cả hai đều có điều gì muốn nói nhưng không ai dám mở miệng trước, có thể là anh đang chờ tôi mở miệng nhưng tôi lại đang chờ anh mở miệng... Và cứ thế, ngày nào cũng đứng chờ và cũng chỉ để nhìn nhau.

Ngày tháng cứ thế mà trôi đi, hoa đào đã nở, hoa hạnh đã nở, hoa lê cũng đã nở, cỏ bắt đầu nhú lên ở khắp nơi...

Mùa hè đã đến, trong gió đã mang theo cái nóng, hoa cũng đã tàn, lúa mạch cũng đã chín. Anh nhìn tôi, tôi nhìn anh... lặng lẽ, chờ đợi nhau, thách đố nhau... Sau đó, có người ngoài thôn đến nhà Thái Vĩ Tú dạm hỏi, hôm nay một món quà, ngày mai một món quà..., không ngày nào bỏ sót. Mỗi lần sau khi tiễn khách về, thanh âm của Ngô Ngọc Hoa sao mà cao, sao mà sang sảng vang dậy trong nhà: Người tốt, biết ăn ở... Không gả được con cho một người tốt thế này, tôi quyết không gả cho ai khác... Tất cả những việc này đều lọt vào mắt vào tai Xuân Tài nhưng có điều anh ta vẫn không nói gì, cũng có thể là mọi chuyện đã trở nên càng khó nói hơn.

Hoặc cũng có thể, có một thanh âm kỳ quái phát xuất từ trong thôn đã kích thích Xuân Tài?

Trong thời gian ấy, thường thường vào lúc khoảng nửa đêm, không gian thôn Vô Lương thường có những âm thanh kỳ quái vang lên, nghe như tiếng rên nhưng lại cũng giống như tiếng thét gào, từng tiếng từng tiếng một, đầu tiên là “Ôi... Ôi... Ôi”, chen lẫn là “A... A... A”... nghe đến nhức cả đầu ù cả tai..., giống như có một mũi kim chọc thẳng vào óc mình.

Không lâu sau đó, người ta biết, những âm thanh ấy xuất phát từ nhà Thố Tử.

Người đàn bà nhà Thố Tử được đưa về đây từ một nơi nào đó xa lắm tận phương Nam. Thố Tử đã từng đi lính ba năm ở phía Nam, sau khi được phục viên về nhà có mang theo một cô gái. Thoạt nhìn thì cô ta cũng không đến nỗi nào, đôi mắt rất to, chỉ có điều hơi đen và quá gầy. Sau khi về đến thôn, hình như không đêm nào không gian của thôn được yên tĩnh và người ta đặt cho cô gái này một biệt hiệu là “Ôi A”.

Nhà Xuân Tài sát bên cạnh nhà Thố Tử, vườn nối vườn, cửa sổ đối diện cửa sổ, khoảng cách chưa đến mười mét. Khi những âm thanh đầy kích thích ấy vang lên vào lúc nửa đêm thì Xuân Tài làm gì nhỉ? Anh ta sẽ nghĩ gì nhỉ? Chắc là không ai biết, đúng không? Có điều bà mẹ Xuân Tài thì cứ mỗi buổi sáng, khi con gà mái đang kêu quang quác rặn trứng trong ổ, bà ta cầm lấy cây chổi quét lung tung trong sân rồi lên tiếng chửi “con gà”: Kêu gì mà kêu lắm vậy? Quang quác cả ngày, đêm cũng không nghỉ! Một giuộc như nhau!

Có một khoảng thời gian, Ôi A bám theo Xuân Tài để học bện chiếu nhưng mẹ anh ta sống chết gì cũng không cho cô ta bước qua cửa nhà mình, lại nói những câu rất khó lọt lỗ tai. Ôi A cũng chẳng biết làm gì hơn, đành phải ra đến tận trạm thu mua chiếu để tìm Xuân Tài. Có điều, Ôi A nói toàn phương ngữ phía Nam nên Xuân Tài không hiểu gì cả, lại thêm cánh đàn bà người nói ra kẻ nói vào xôn xao, trong đó có không ít những câu ác ý khiến Xuân Tài xấu hổ, mặt đỏ nhừ. Mỗi khi kiểm tra xong các tấm chiếu, Xuân Tài lập tức quay người bỏ đi, nhưng Ôi A lại bám riết theo, thi thoảng lại đưa tay nắm chéo áo Xuân Tài giật giật, đôi mông lắc lắc, nói: Anh Xuân, Anh Xuân, anh “ngủ” đi, anh “ngủ” đi... “Ngủ” cho tôi biết với... (chắc ông cũng hiểu, người phía Nam phát âm từ “nói” gần giống với “ngủ”) khiến người trong thôn cười đến độ nước mắt chảy ràn rụa.

Mỗi lần bị Ôi A truy đuổi như thế, Xuân Tài chỉ biết đỏ mặt và sải bước thật nhanh như thể chạy trốn thôi. Hai lần Thố Tử thấy Ôi A bám theo Xuân Tài thì tức lắm, đuổi theo túm lấy đầu tóc ả lôi xềnh xệch về nhà, đóng cửa và… đánh nhau. Sau đó thì Ôi A không còn nói đến chuyện dệt chiếu nữa.

Và cứ đêm nào cũng thế, cứ “Ôi… A…” liên tục. Thố Tửm nói, anh ta không thể chịu nổi ả đàn bà này nữa.

Cứ mỗi buổi sáng, Xuân Tài lại vác một bó sậy, có khi là một bó chiếu đã bện xong đi đến sân đội sản xuất. Cánh đàn ông trong thôn khi gặp Thố Tử thường hay trêu chọc: Thố Tử, chân giường gãy chưa? Hoặc: Thố Tử, so với hôm qua cậu gầy đi nhiều rồi đấy… Chỉ riêng Xuân Tài gặp Thố Tử thì không bao giờ mở miệng trêu chọc câu nào. Đôi khi Thố Tử cũng cảm thấy khó xử, khi gặp Xuân Tài thường nói: Tài à, chuyện ấy… Lúc ấy Xuân Tài cũng mở miệng hỏi: Chuyện gì? Thố Tử nói: Cũng chẳng có chuyện gì, chỉ là… Xuân Tài nói: Là sao, anh nói đi! Thố Tử nói: Là… con đàn bà ngu ngốc ấy… Cậu… Xuân Tài không nói gì thêm, bỏ đi.

Mùa hè năm ấy, mùa gặt lúa mạch vừa mới bắt đầu thì trong thôn lại xảy ra một chuyện lạ, công an phải về điều tra phá án khiến toàn thôn một phen dậy sóng.

Nhưng liệu đó có phải là một vụ án không?

Cho đến tận bây giờ, tôi không nghĩ nó là một vụ án, chỉ là một sự khao khát.

Nếu nói là vụ án, thì đây là một vụ án khá kỳ quặc.

Đêm ấy, dượng tôi cưỡi xe đạp từ trụ sở công xã về đến nhà, thoáng thấy bên cạnh cửa sổ phía sau nhà có một gốc cây đen sì sì đứng lù lù tự bao giờ. Ông ấy nhớ rất rõ là sau nhà mình vốn chẳng có gốc cây nào, bữa nay chỉ đi họp trên công xã có một ngày, bỗng dưng lại có ai trồng cái gốc cây này được nhỉ? Nhất định không thể có chuyện này. Ông ấy địnhm mở cửa vào nhà, nhưng trong bụng không yên tâm, bèn rảo bước ra phía sau, còn cách “gốc cây” khoảng mười mét, ho lên một tiếng… Chính tiếng ho ấy đã làm “gốc cây” hoảng sợ, động đậy rồi bỏ chạy. Không phải là gốc cây, mà là một ai đó.

Dượng tôi quát lớn: Đứng lại!

Nhưng người ấy đã bỏ chạy mất hút.

Bước ra phía sau nhà, dượng tôi mới phát hiện, đứa con gái thứ hai của ông ấy, chính là Thái Vĩ Tú đang tắm trong nhà sau. Vậy là, có ai đó đã lén nhìn con bé tắm. Đêm ấy, Ngô Ngọc Hoa đứng giữa sân gào chửi suốt cả đêm, còn chửi ai thì ngay cả bà ta cũng không biết.

Sáng sớm hôm sau, dượng tôi phát hiện trên đám đất vừa mới xới chuẩn bị trồng rau trong vườn có một hàng dấu giày đi ngang qua, chỗ sâu chỗ nông nhưng rất rõ ràng vì đất mới được xới ngày hôm qua, còn ướt. Dấu giày khá to, chứng tỏ người này là đàn ông.

Ngay lập tức, dượng tôi gọi chủ nhiệm trị an đại đội đến chứng kiến và ngay sau đó, chủ nhiệm trị an chạy hộc tốc lên báo cáo với đội công an công xã. Trưởng công an công xã về nhà dượng tôi, dùng thước đo dấu giày rồi thành lập một nhóm nhỏ (toàn là người trong thôn) đi đến từng nhà để đo giày của tất cả cánh đàn ông. Lúc ấy, tôi cũng chạy đến xem, dấu giày rất to, e là phải số 26 hoặc 27.

Cánh đàn bà trong thôn bàn tán xôn xao, nhiều người còn đem cả giày của đàn ông trong nhà đến để ướm thử vào dấu giày in trên đất sau vườn dượng tôi. Có người còn gào to: Bắt được thằng này thì cắt bỏ luôn cái ấy!... Toàn thôn nháo nhào.

Ai cũng chăm chú quan sát thái độ của trưởng công an xã, chỉ thấy ông này mặt khó đăm đăm, không biết ông ta đang nghĩ gì trong đầu.

Cánh đàn bà lắm chuyện trong thôn tụm năm tụm ba điểm mặt hết người đàn ông này đến người đàn ông khác, nghi ngờ người này người kia, vừa bàn tán vừa chửi kẻ nhìn trộm là đồ rác rưởi, loại hủ hóa… Bàn qua bàn lại, cuối cùng Xuân Tài cũng được cánh đàn bà nhắc đến. Có ai đó nói: Xuân Tài là thằng nhút nhát, không thể làm chuyện này… Lại có ai đó phản đối: Sao lại không thể chứ! Đêm nào cũng nghe “ôi… a…”, chịu sao thấu?

Lão Ngụy, người được huyện phân công về Vô Lương để thu mua chiếu vốn rất có cảm tình với Xuân Tài vì tay nghề của anh ta, nghe cánh đàn bà nói như vậy thì lên tiếng phản đối, nói: Đừng nghi ngờ bậy bạ cho Xuân Tài, đừng coi thường người ta quá thế. Xuân Tài hiền lành, vả lại đêm ấy, Xuân Tài đánh cờ với tôi đến nửa đêm…

Thế là, mọi cặp mắt, mọi cái miệng đều đổ dồn về phía lão Ngụy. Người ta nói với nhau: Đúng rồi, sao lại không nghĩ ra nhỉ? Lão Ngụy có phải là người tốt lành gì đâu, cả ngày cười cười nói nói, thấy gái thì đôi mắt cứ hấp ha hấp háy, bụng lão ta nhất định chứa đầy những ý đồ xấu xa…

Lão Ngụy nguyên là kế toán của công xã, không biết phạm phải sai sót gì mà bị đẩy về thu mua chiếu ở các thôn xóm. Ban đầu, lão ta ngấm ngầm bất mãn, thi thoảng lại văng tục, chửi rủa một ai đó. Lão lại rất khó tính, khi thu mua chiếu của các bà các cô thường tìm mọi chỗ để chê xấu, không đúng quy cách này nọ… khiến cánh đàn bà vô cùng bất mãn, thường hay chửi lão sau lưng. Sau đó thì người ta cũng quen dần với tính khí của lão, người trong thôn cũng thường xuyên cử người nấu cơm cho lão ăn, cung đốn cho lão mỗi ngày hai gói thuốc lá… Lão cũng dần dần hòa nhập với mọi người, nhất là với cánh đàn bà, mỗi khi họ tụ tập lại để bện chiếu, lão cũng lởn vởn bên cạnh cười cười nói nói ra chiều cợt nhả. Dường như lão đã quên mất chuyện bất bình ngày trước.

Cánh đàn bà tập trung mọi sự nghi ngờ lên đầu lão Ngụy. Ai cũng nghĩ: Đúng rồi, lão Ngụy! Ngày nào lão cũng lởn vởn chung quanh chị em, ăn ngon, lại không vất vả gì cả, nhất định lão này rất sung! Rất có khả năng lão ta chính là thủ phạm!

Có điều, lão Ngụy chỉ nói một câu là mọi mối nghi ngờ của cánh đàn bà đều tan biến. Lão ta đưa chân ra cho mọi người xem, nói: Thật đáng tiếc, chân tôi quá nhỏ!

Cánh đàn bà cười hi hi khoái trá, một vài người còn đặt bàn chân mình bên bàn chân lão Ngụy để so, nói: Đúng thật, chân ông nhỏ thế, thua cả chân tôi…

Khi Xuân Tài vác bỏ chiếu bước vào trạm thu mua, mọi người im bặt. Xuân Tài đặt bó chiếu xuống, nói:

- Ông Ngụy, kiểm tra đi!

- Của cậu thì không cần kiểm tra. Xếp vào đống đi!

Xuân Tài đặt bó chiếu của mình vào đống chiếu trong góc tường. Lão Ngụy hỏi:

- Còn một bó nữa đâu?

- Mai mốt tôi sẽ giao.

Nói xong, quay lưng đi thẳng.

Lúc ấy, không ai nghi ngờ Xuân Tài cả. Anh ta có người làm chứng là không có mặt ở hiện trường lúc xảy ra sự việc.

Nhưng sau đó ba ngày, Xuân Tài đã xuống bờ đê!

Xuân Tài nằm viện đến ba tháng.

Sau khi về thôn, trong mắt mọi người, Xuân Tài đã là một phế nhân.

Trước đây, Xuân Tài bện chiếu cung không đủ cầu. Người các nơi khác rất thích mua chiếu tự tay Xuân Tài bện nhưng kể từ khi chuyện này xảy ra, người ta bắt đầu kiêng kỵ, sợ điều gì đó sẽ xảy ra với mình khi nằm trên những chiếc chiếu do anh ta bện nên không mua nữa.

Chuyện của Xuân Tài lan truyền rất nhanh và cũng khá rộng, đến tận chợ ở thị trấn Dĩnh Hà. Trước đây, chiếu của Xuân Tài được bán với giá gấp ba bốn lần so với các loại chiếu bình thường. Lúc này, vẫn là chiếu do Xuân Tài bện nhưng mỗi khi đưa ra chợ, người ta chẳng dám nói đến tên Xuân Tài mà nói là chiếu Mã Tập. Mã Tập cũng là một thôn chuyên bện chiếu.

Sau đó, mỗi khi Xuân Tài đến điểm thu mua chiếu của đại đội, cánh đàn bà Vô Lương không ai lên tiếng trêu chọc nữa mà bắt đầu xa rời anh ta. Xuân Tài vẫn là Xuân Tài, vẫn to cao đẹp trai, vẫn là người bện chiếu đẹp nhất thôn Vô Lương, có điều đường dao oan nghiệt ấy đã khiến tất cả phải thay đổi. Trong mắt mọi người, Xuân Tài hôm nay không còn là Xuân Tài của quá khứ nữa.

Có một khoảng thời gian, những người hay sinh sự lôi thôi trong thôn đều muốn nhìn thấy Xuân Tài sau khi cắt cái ấy thì đi tiểu như thế nào? Điều này trở thành một vấn đề nóng hổi mà đi đâu, tôi cũng nghe người ta nói ra (trong đó kể cả tôi). Ai cũng muốn biết, không có cái đó, Xuân Tài tiểu tiện như thế nào? Những ngày ấy, chỉ cần Xuân Tài ra khỏi cửa thì rất nhiều người tìm một lý do nào đó để đi theo anh ta, chỉ cốt nhìn cho được “cái ấy”. Lúc ấy, trên mỗi con đường trong thôn nhiều lắm cũng chỉ có một nhà vệ sinh công cộng, mỗi lần Xuân Tài đi vào đó thì ít nhất cũng có vài ba người lảng vảng chung quanh (trong số đó thi thoảng cũng có tôi tham gia)… Đúng là tà môn tà đạo, chẳng ra làm sao cả! Cứ như thế cả năm trời, cả thôn bám theo Xuân Tài…, nhưng không ai thăm dò được anh ta tiểu tiện như thế nào cả.

Cuối cùng, đến một ngày nọ, tiếng kẻng báo động tập hợp toàn thôn vang lên inh ỏi và dượng tôi đứng giữa sân, sắc mặt tím bầm vì tức giận tuyên bố:

- Có chuyện này, tôi muốn nói một lần duy nhất cũng là lần cuối cùng, kể từ hôm nay, bất kỳ là ai, cho dù có là ông trời ông thánh gì đi nữa còn dám thêm dầu tra mỡ một câu nào vào chuyện này, tôi thề là sẽ cắt lưỡi người ấy! Chỉ một câu thôi… Giải tán!

Cuộc họp này đúng là kỳ lạ, không ai được nói, kể cả dượng tôi cũng chỉ nói một câu nhưng cũng chẳng nói thẳng ra là chuyện gì. Tuy thế, tất cả mọi người đều biết, ông đang nói đến chuyện có liên quan đến Xuân Tài.

Sau đó thì không ai dám bàn tán công khai về chuyện này nữa, có điều dần dần sau đó, có một câu “yết hậu” bỏ lửng lơ lại âm ỉ truyền khắp các ngả đường góc xóm. Đó là sự hóm hỉnh của người Vô Lương, nhưng lại là một sự hóm hỉnh lạnh căm căm được sản sinh từ ý thức tính dục đáng sợ và có phần hoang đường của họ. Nó chẳng liên quan gì đến ai cả, dường như cũng chẳng khiến người ta quan tâm lắm nhưng đồng thời cũng khiến người ta khóc không xong mà cười cũng không được, vừa bi hài vừa cay đắng, hàm ẩn nhiều ý nghĩa mà không ai có thể nói được một cách rõ ràng.

Còn Xuân Tài thì sao? Anh ta, ngày nào cũng giống ngày nào, cứ im lặng làm việc, cặm cụi ngoài đồng, chân đạp lên những lớp bùn nhão nhoét, mùa thu thì lại ra đồng cắt lau sậy rồi chúi đầu đan đan bện bện…, chỉ là không có bất kỳ âm thanh nào phát ra từ miệng, trong nhà chỉ có mỗi tiếng nói của mẹ anh ta. Người trong thôn mỗi lần gặp Xuân Tài cũng không ai mở miệng nói gì nữa…, cũng có thể là họ chẳng biết cần phải nói những gì. Không gian bao bọc lấy mọi người và Xuân Tài hình như rất nặng, nặng đến độ khiến ai cũng cảm thấy tức thở.

Có một khoảng thời gian, mỗi khi đến nửa đêm, thường xuất hiện một bóng người đi hết con đường này đến con đường khác trong thôn. Tiếng bước chân hơi nặng vang lên trong không gian yên ắng nửa đêm, xa dần và dần dần tắt trong cánh đồng lau sậy… Không lâu sau đó, người ta nhận ra người ấy chính là Xuân Tài. Nói gì thì nói, người Vô Lương vẫn còn đôi chút thiện tâm, họ sợ Xuân Tài sẽ nghĩ quẩn mà làm điều gì bậy bạ nên báo với dượng tôi. Ông ấy lại bảo tôi bí mật theo dõi Xuân Tài và ghi công cho tôi ba điểm mỗi đêm… Và cứ thế, không biết bao nhiêu lần tôi đã bám theo cái bóng của Xuân Tài.

Xuân Tài như một cái bóng ma sống cứ đêm đêm đi trên đường, hết đường thì ra ruộng, hết ruộng thì đến đồng lau sậy… Những điều quái dị đã diễn ra khiến tôi thường cảm thấy ngạc nhiên và sợ hãi.

Không khí trên những cánh đồng trong đêm luôn luôn đặc quánh và tối đen khiến tôi có cảm giác như chung quanh mình luôn luôn có một tấm màn vừa mềm mại vừa ẩm thấp bao phủ, chỉ cần đưa tay ra là tôi có thể nắm không khí trong lòng bàn tay. Trong không khí đặc quánh ấy, tiếng bước chân của Xuân Tài vẫn đều đều nhưng lại vừa như có vừa như không, lại vừa như có cảm giác là bước chân đi tìm một sự tự do trong vô định. Màn đêm che lấp hình hài của Xuân Tài, không khí và màn đêm chính là quần áo và anh ta mặc bộ quần áo đặc biệt ấy dạo chơi rất thong dong, rất phóng khoáng giữa không gian. Hoa cỏ dại quấn lấy bàn chân Xuân Tài và hình như những loài hoa cỏ đồng nội này cũng rất thông cảm và đồng tình với anh ta, cứ ôm ấp vỗ về gót chân anh ta, nào là hoa tật lê, hoa ổ trứng sâu bọ, nào là cỏ cứt ngựa… đàn hồi nằm rạp xuống rồi lại bật dậy sau mỗi bước chân của anh ta. Rất nhiều khi, Xuân Tài dừng chân và ngước đầu nhìn bầu trời cao trong vắt như đang ngắm nhìn những vì sao nhấp nháy trên cao… Cũng có khi Xuân Tài chạy như ngựa phi nước đại trên đồng, cơ thể anh ta như sẵn sàng bay lên như một cánh chim… Cứ thế, đi, đứng và chạy, vượt qua những bờ ruộng, những con mương, vượt qua cả cánh đồng lau sậy và cuối cùng dừng chân bên bờ đầm Vọng Nguyệt, đứng im ngắm nhìn. Một vành trăng hình lưỡi liềm đang nằm dưới đáy đầm và ánh sáng nhờ nhờ bàng bạc của nó dập dờn trên mặt đầm gợn sóng lăn tăn. Xuân Tài đang ngắm vầng trăng dưới đầm và tôi nghĩ, chắc là lúc ấy anh ta đang mơ ước mình hóa thành một con cá và tôi đoan chắc rằng trong lòng anh ta tự nhủ, nếu mình hóa thành một con cá thì hạnh phúc biết dường nào. Thi thoảng, anh ta cúi xuống nhặt một cái gì đó rồi ném mạnh xuống mặt nước đầm để nghe được âm thanh chạm vào nước của nó khiến tôi tưởng anh ta đang muốn dò độ nông hay sâu của nước trong đầm. Vật ấy chạm xuống mặt nước tạo ra những vòng tròn sóng lăn tăn dưới ánh trăng mờ, âm thanh phát ra như vương vấn trong không gian vắng lặng càng làm cho cảnh vật thêm buồn, thêm cô tịch. Đột nhiên, Xuân Tài giang rộng hai tay hai chân, toàn thân anh ta lúc này biến thành hình chữ “đại” (大) và tôi có cảm giác là anh ta chuẩn bị lao xuống nước… Nhưng khi tôi đang tập trung toàn bộ khí lực lên cuống họng để chuẩn bị hét lên thì Xuân Tài đã quay người, vạch những cọng lá lau và men theo con đường nhỏ ngoằn ngoèo quay về… Cuối cùng thì Xuân Tài đã không biến thành cá!

Mỗi khi Xuân Tài rời khỏi nhà vào lúc nửa đêm, mẹ anh ta lúc nào cũng đứng chờ ngay trước cổng. Gặp con quay về, bà ta nói: Xuân Tài ơi! Cho dù con muốn làm gì, nhưng chỉ cần con đi về phía trước thì mẹ nhất định sẽ đi theo con. Lúc ấy, Xuân Tài cũng chẳng mở miệng nói câu nào.

Có khi, tôi nghĩ là nhất định Xuân Tài sẽ hối hận, nhưng trước hai tiếng “hối hận” sẽ có thêm hai tiếng “nếu như”; không có “nếu như” sẽ không có “hối hận”. Hối hận không phải vì sai lầm mà vì đánh mất cảm giác về thời gian. Một ngày nào đó, ông cảm thấy hối hận, điều cần phải khiển trách nhất chính là thời gian.

Có lẽ, trong một cái thôn kiểu này, cho dù mọi người vẫn đang sống nhưng chắc là sẽ có lúc hối hận. Con người chỉ có hối hận mới có thể tiếp tục sống. Có lẽ nào, đây chính là một nơi sản sinh ra sự “hối hận”?

Nửa năm sau, Xuân Tài không còn đi đêm nữa.

Nhờ đó, dượng tôi và toàn thôn thở ra một hơi dài nhẹ nhõm.

Nhưng có điều, sau những đêm “mộng du” ấy, Xuân Tài lại trở thành một “người suy nghĩ”. Hầu như anh ta không ra khỏi nhà, cũng không làm gì hết mà chỉ ngồi im như phỗng trong nhà, vẻ mặt ngờ nghệch, đờ đẫn. Lúc ấy, mẹ Xuân Tài thường nói với mọi người: Xuân Tài bị bệnh rồi. Có điều ai cũng biết, Xuân Tài mắc “tâm bệnh”. Anh ta không mở miệng với bất kỳ ai, bất cứ hoàn cảnh nào và hầu như đã biến thành một kẻ hoàn toàn câm điếc, thi thoảng phải ra khỏi cửa thì cũng chỉ cắm đầu cắm cổ mà đi, không nhìn ai, không chào ai và cũng chẳng nói với ai tiếng nào.

Nhưng rồi, một ngày nọ, Xuân Tài bùng phát một cách đột ngột.

Đó là một đêm đầu xuân năm một chín bảy hai, tuyết vừa bắt đầu rơi, trời rét căm căm, đất đai ủ dột, tiếng kẻng tập trung đột ngột vang lên và chẳng bao lâu sau, sân họp của đại đội đã đông kín người. Đây là một cuộc họp mà tất cả mọi người trong thôn nhất thiết phải tham gia do lão Hồ, Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang công xã dẫn đầu đoàn công tác về đến đại đội để triển khai một công văn quan trọng có liên quan đến một sự kiện mà sau này người ta gọi là “Sự kiện ngày 13 tháng 9”*.

Đêm ấy, giọng nói lão Hồ sao mà vang vọng, oang oang. Khi truyền đạt xong toàn bộ văn kiện, không khí trở nên vắng lặng như tờ, không ai hé răng lên tiếng. Trong khoảng thời gian này, người ta đã quen với việc không phát biểu linh tinh. Trong hương thôn vùng bình nguyên, ngoài cái loa phóng thanh ngày nào cũng léo nhéo ra thì người ta cũng chẳng biết mình phải nói gì… Nhưng đúng trong khoảnh khắc ấy, Xuân Tài đột ngột đứng phắt dậy, nhảy mấy bước lên sát bên cạnh chiếc đèn măng sông, cao giọng gào lên:

- Tôi không tin!

Ba nghìn cái miệng trong thôn đang ngậm tăm sau khi nghe hết những gì cần nghe, đột ngột có một người lâu nay bị xem là câm điếc hét toáng lên một câu mà không ai có thể ngờ tới đã khiến mọi người sững sờ, đặc biệt là người chủ trì cuộc họp. Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang công xã - lão Hồ nhìn trừng trừng vào Xuân Tài, hỏi:

- Cậu… cậu… cậu… nói…nói… cái gì? Xuân Tài nói:

- Tôi không tin!

Đôi mắt lão Hồ trợn trừng đến mức chỉ còn toàn lòng trắng, lão quát lớn:

- Cậu nói lại lần nữa xem!

-… Sao lại thế được, tôi không tin! Nhất định không tin! Lão Hồ thét lên:

- Đồ chó! Mày làm phản chắc! Lấy dây thừng lại đây! Gô cổ nó lại!

Thế là, đám đông chẳng khác nào giữa một bầy cừu đột nhiên xuất hiện một con sói hoang, hay nói cách khác là giữa ngày đông đột nhiên có tiếng sấm rền, tất cả đều trở nên đần độn, ngớ ngẩn. Một cái thôn với ba nghìn nhân khẩu đồng thời há hốc mồm, đần độn, ngây ngô nghìn Xuân Tài: Một thằng khù khờ đã tự cắt của quý, một thằng đàn ông không còn “trứng”, một gã thanh niên từ nhỏ đến lớn không nói được một câu cho ra hồn đột nhiên lại nhảy dựng lên và gào lớn một câu “phạm húy”, dám nói là không tin vào những gì mà lãnh đạo cấp trên đã truyền đạt… trong văn kiện. Thằng này dám nói lên điều nghi ngờ đáng ra không được nghi ngờ đối với những gì gần như đến với mọi người từ tận trên thiên đình… Mọi người làm sao hiểu nổi đây?

Lão Hồ đã tức giận đến cực điểm, thò tay lôi khẩu súng ngắn ra, đưa mũi súng chếch lên trời:

- Tao có thể cho mày một viên đạn đấy! Dân binh đâu! Đừng để nó trốn! Trói lại, đưa về công xã!

Nhưng cũng thật bất ngờ, Xuân Tài đã nhảy thêm mấy bước, gần lão Hồ hơn, ngửa cổ ra và đưa ngón tay chỉ thẳng vào cổ:

- Bắn đi! Ông bắn đi!

Lão Hồ trợn mắt, bàn tay cầm khẩu súng run bắn lên, thở phì phò, quát to:

- Lão Thái! Lão Thái đâu!

Ngay lập tức, đám đông náo loạn. Có người muốn chen lên phía trước, có người lại muốn lùi về phía sau, đám đông thành một đống hỗn độn, rối tung. Có ai đó vừa chen lấn để lùi về phía sau, miệng vẫn la toáng lên: Thằng nhỏ ngu ngốc, đúng là ngu không còn chỗ để nói nữa… Cũng có người lớn mật, chen lên phía trước kẹp cứng Xuân Tài lại, hạ giọng nói: Đừng la lối nữa! Một tiếng cũng không! Chủ nhiệm trị an dẫn theo vài dân binh chen lên trước, bao vây lấy Xuân Tài, tay lăm lăm dây thừng nhưng… đứng như trời trồng nhìn anh ta.

Đúng lúc ấy, dượng tôi mới từ trong phòng làm việc của đại đội chạy ra, đứng chặn ngay trước mặt lão Hồ, nói:

- Lão Hồ, ông đừng làm giống như thằng nhóc ấy. Nó là một đứa thiểu năng, không hiểu chuyện gì hết. Thôi, bỏ qua đi, bỏ đi!

Lão Hồ nghiến răng nói:

- Không được! Trói nó lại cho tôi. Đồ chó đẻ! Làm phản rồi!

Dượng tôi vẫn rất kiên quyết:

- Lão Hồ, bọn trẻ con chẳng hiểu gì về chính trị cả đâu. Ông bỏ qua và tha cho nó lần này, giao nó cho tôi, tôi sẽ xử lý thích đáng.

Lão Hồ nói với giọng cực kỳ nghiêm túc:

- Lão Thái, chuyện này không hề nhỏ tí nào, ông không bảo vệ cho nó được đâu. Đồ chó chết! Lại còn ngửa cổ thách đố cả tôi nữa chứ! Ông có tin không, tôi sẽ quấn dây thừng vào cổ nó treo lên… – Vừa nói, lão ta vừa chỉ vào Xuân Tài – Ông nói đi, nó bị bệnh thần kinh à?

- Đúng, nó bị thần kinh. Nói thật với ông, bệnh nó không nhẹ tí nào đâu. Nào, đi với tôi, chúng ta vào trong nói chuyện…

Nói xong, dượng tôi kéo tay lão Hồ đi vào phòng làm việc của đại đội.

Không lâu sau đó, hai người đi ra khỏi văn phòng. Lão Hồ vẫn chưa hết tức, nói:

- Tôi đếch thèm quan tâm thằng này như thế nào, nếu không nể cái mặt của ông, tôi không thể không gô cổ nó lại.

- Đúng, tôi biết là ông nể mặt tôi – Dượng tôi gật đầu lia lịa – Ông cho tôi chút sĩ diện, tôi đảm bảo với ông sẽ giáo dục nó. Giao nó cho tôi nhé!

Cuối cùng thì Chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang công xã lão Hồ cũng đã nể mặt dượng tôi mà không trói gô Xuân Tài áp giải về công xã… Ngay trong đêm ấy, trước mặt lão Hồ, dượng tôi đã ra lệnh cho dân binh nhốt Xuân Tài vào trong gian nhà chế biến đậu phụ.

Đêm ấy, nếu không có dượng tôi đứng ra năn nỉ và bảo đảm thì chắc chắn với cái tính khí của lão Hồ, với tính chất nghiêm trọng của sự việc này, nhất định Xuân Tài sẽ bị điệu lên công xã và cái chết đến với anh ta là không còn nghi ngờ gì nữa… – Mọi người trong thôn đều nói như vậy.

Sau đó, dần dần tôi mới hiểu, việc Xuân Tài “bùng nổ” chẳng hề có liên quan gì đến “sự kiện ngày 13 tháng 9”, cũng chẳng có liên quan gì đến các cấp lãnh đạo truyền đạt nội dung văn kiện mà là một “kiểu phát tác” sự ức chế đã bị kềm nén quá lâu, sau khi “hối hận” thì biến thành một sự thăng hoa và phát tiết ra ngoài gần như một hành vi “phản nghịch”. Xuân Tài đã bắt đầu hoài nghi mọi thứ và đánh dấu một giai đoạn mới trong “suy nghĩ” của anh ta. Điều đó có nghĩa là, từ đó, Xuân Tài không còn tin tưởng vào ai, vào bất kỳ điều gì nữa.

Chính dượng tôi cũng đã từng có ý định “cải tạo tư tưởng” cho Xuân Tài. Dượng tôi đã từng là lính, cũng có nhiều điều không hiểu được về Xuân Tài, nhưng ông ấy lại là người biết tuân thủ và chấp hành mệnh lệnh cấp trên, thực hiện những điều đã hứa… Dượng tôi đem những thông tin đăng trên “Nhân Dân nhật báo” hằng ngày nói cho Xuân Tài biết, nhưng lời ông ấy chẳng khác nào nước đổ đầu vịt, một câu cũng chẳng lọt vào lỗ tai anh ta. Cho dù dượng tôi có nói gì đi chăng nữa, Xuân Tài vẫn cứ im lặng. Có thể, sự mất lòng tin của anh ta là một dạng phủ định đối với quá khứ của mình. Anh ta lên tiếng chất vấn, anh ta hoài nghi… có thể lại là một sự bắt đầu để chính anh ta nhận thức lại mình?

Cứ thế, Xuân Tài trở thành một “quái nhân” danh rất hợp với thực trong thôn Vô Lương mà người ta không thể giải thích được. Mọi người đều nói với nhau rằng, Ông/bà/cậu/ cô… quan tâm đến việc “vớ vẩn” và kẻ “vớ vẩn” này làm gì? Cái đó có phải là để cho mọi người quan tâm đâu. Ở Vô Lương, chỉ cần việc nào, người nào không liên quan đến đích thân từng người thì đối với họ, tất cả đều là “vớ vẩn”. Có điều, nói đi cũng phải nói lại, thực ra là những chuyện “vớ vẩn” đúng nghĩa thì người Vô Lương lại càng tự nguyện tham dự, chẳng hạn như ai đó làm cái gì với ai đó… Đây cũng là một kiểu biểu hiện thái độ đối với cuộc sống.

Sau đó, thông qua sự phê chuẩn của dượng tôi, Xuân Tài dọn dẹp đồ đạc và chuyển đến gian nhà chuyên dùng để chế biến đậu phụ cách xa làng xóm, sống với một người duy nhất tiếp xúc và cùng làm việc với anh ta, xay đậu, ủ và bán đậu phụ là một người đàn ông câm điếc. Tiếng xay đậu phụ ngày đêm cứ rền rĩ vang lên… Sau khi người đàn ông câm điếc này chết, một mình Xuân Tài bao thầu luôn tất cả công việc, công điểm mỗi ngày được tính hai mươi điểm. Ai đến đó mua đậu phụ thì cứ ném tiền qua một ô cửa sổ, rồi sau đó, đậu phụ cũng được đưa ra từ ô cửa sổ ấy, người mua và người bán không trao đổi bất kỳ câu nào.

Gian nhà làm đậu phụ và bánh đậu phụ của Xuân Tài ngay lập tức nổi tiếng.

Người trong thôn Vô Lương và kể cả các thôn lân cận chung quanh đều nói, đậu phụ của Xuân Tài có thể đưa lên thành phố để bán.

Xuân Tài là kiểu người mà chuyên tâm làm một việc gì thì phải làm đến độ cho kết quả cao nhất. Trước tiên, anh ta vò đậu để bung hết vỏ lụa, vò đến độ trắng phau, sàng đi sàng lại đến mấy lần nên sữa đậu trắng tinh, khi nấu sữa đậu lại cho lửa cháy cực kỳ điều độ, sau đó chắt nước đậu ra đổ vào một cái thùng gỗ đặc chế, nói chung không cho ai động đậy đến, chờ cho đến khi nước sữa đậu cô đặc lại thì dùng vải thật dày lọc qua một lần, phơi đến độ nhất định rồi dùng một tấm đá xanh đè lên một đêm, đậu phụ đã làm xong.

Cho đến nay tôi vẫn còn nhớ con lừa già trong gian nhà làm đậu phụ ấy. Con lừa ấy đeo hai miếng vải che hai con mắt suốt ngày cắm cúi đi theo cái vòng tròn để kéo cái cối xay đậu, hết vòng này sang vòng khác. Nó phải đeo cái bịt mắt bởi vì người ta muốn đánh lừa nó về mặt thời gian, không muốn cho nó biết những tháng ngày mà nó sống là một sự lặp đi lặp lại mà vẫn nghĩ là mình đang đi về phía trước, mà đã đi về phía trước thì vẫn còn hy vọng về tương lai…

Từng bước từng bước một, con lừa đi trong tâm thế bình yên.

Nhìn bề ngoài, cuộc sống của Xuân Tài cũng rất bình yên. Ban đầu, đậu phụ do Xuân Tài làm ra chỉ để cung cấp cho người trong thôn hoặc cho những cán bộ các cấp lãnh đạo thi thoảng có về làm việc ở thôn và nhà ăn tập thể của học sinh trong trường tiểu học. Sau đó thì những thôn lân cận biết tiếng và có người đến mua hoặc trao đổi, có điều mỗi ngày Xuân Tài chỉ làm hai mâm đậu phụ, cung không đủ cầu, thi thoảng lại có người sắp hàng trước cửa để chờ mua được đậu phụ của anh ta. Gặp những khi trong thôn có chuyện buồn hoặc chuyện vui, đám tang hay đám cưới, trong những ngày thiếu thịt triền miên ấy, đậu phụ trở thành món chủ đạo trên các cỗ bàn: Đậu phụ rán dầu.

Suốt cả năm cố thủ trong gian làm đậu phụ, có lẽ Xuân Tài đã mài tấm lòng mình trong hai cái thớt bằng đá của cái cối xay. Tiếng cối đá vẫn vang lên đều đều và cũng như con lừa, Xuân Tài cũng cặm cụi đi theo sau đít nó hết vòng này sang vòng khác. Đậu xay thành bột nước, nước đem lọc, lọc xong thì nấu, nấu xong thì thì phơi, phơi xong thì ép…, tất cả là một quá trình khép kín nhưng vụn vặt, ngày nào cũng lặp đi lặp lại. Xuân Tài cùng làm bạn với con lừa ở một nơi cách xa làng xóm, con lừa đi thì tâm tư Xuân Tài cũng “đi” nhưng không ai biết nó “đi” về đâu. Cho nên, người ta cứ nghĩ là Xuân Tài không có việc gì phải vội vàng… Đúng vậy, lúc ấy Xuân Tài không hề vội vàng nhưng người vội vàng lại chính là tôi.

Phải thừa nhận một điều, thuở nhỏ tôi là một thằng bé tham ăn nhất ở Vô Lương. Đến khi Xuân Tài làm đậu phụ, tôi đã lớn thêm được một tí nhưng cái tật thèm ăn, tham ăn vẫn cứ bám lấy và cái mà tôi thèm nhất vẫn là được ăn đậu phụ nóng của Xuân Tài, có điều không ai được bén mảng đến khu vực làm đậu phụ của anh ta cả, tôi đành phải đứng xa mà “vọng” về đậu phụ thôi. Trong những ngày nghỉ học, tôi đã từng đi dạo quanh căn nhà ấy bốn, năm vòng với một khát vọng duy nhất là được ăn một miếng đậu phụ, thậm chí tôi còn mang theo một nhúm muối bột nắm chặt trong lòng bàn tay mình… Có điều Xuân Tài cố thủ trong nhà, không bao giờ rời khỏi cửa, mà anh ta đã không rời khỏi cửa thì tôi không thể có cơ hội nào để lọt vào trong, muốn ăn trộm cũng không có cơ hội nào để ăn trộm cả.

Sau đó, có lẽ Xuân Tài đã nhận ra dụng ý của tôi. Có một ngày, tôi lại rón rén đến đứng ngoài gian nhà… Lúc ấy, Xuân Tài đang đứng quay lưng về phía tôi, nói:

- Tiêu, mày bê hai cái sọt vào đây cho tao!

- Cái sọt?

- Đúng, cái sọt.

Ngoài sân của gian nhà đang có hai khay đậu phụ đầy ắp đặt trên hai cái sọt để phơi nắng… Đây là lần đầu tiên tôi bước vào gian nhà làm đậu phụ của Xuân Tài. Trên tường nhà đang treo, giắt đầy nhưng dụng cụ như móc sắt, gáo múc, đòn gánh, dây thừng, ách đeo vào cổ lừa, chổi…, tất cả được treo, móc rất chỉnh tề. Trong nhà tản mạn một mùi đậu tương thơm ngào ngạt khiến tôi chảy nước miếng, tất nhiên là có mùi phân và mồ hôi lừa phảng phất. Con lừa đang được buộc bên cạnh một chiếc cọc, ghếch mũi lên trời, thi thoảng lại giậm chân xuống đất, xem ra cũng có lúc nó cũng cảm nhận được sự thong thả… Khi Xuân Tài đưa mắt nhìn con lừa, nó không giậm chân xuống đất nữa. Con lừa này đã quá già.

Xuân Tài cởi trần trùng trục, trên người chỉ có mỗi cái quần đùi, tiếp tục công việc… Tôi yên lặng nhìn anh ta làm việc và chờ đợi. Đột nhiên, Xuân Tài mở nắp nồi đậu phụ đang nóng hừng hực, toàn thân anh ta bị một làn hơi khói mờ mờ bao vây và chỉ trong nháy mắt, từ trong đám hơi khói ấy, anh ta đưa cho tôi một bát đậu phụ. Bát đậu này đã được thêm gia vị, một ít cọng lá hành và muối, lại còn có một lớp dầu lạc sóng sánh. Bát đậu phụ sao mà thơm! Xuân Tài gật đầu như bảo tôi cầm lấy chiếc bát và tôi… vội vàng đưa hai tay ra bê lấy nó.

Tôi vẫn còn nhớ, trong mùa hè năm ấy, tôi đã ăn của Xuân Tài tổng cộng mười chín bát đậu phụ. Lần nào cũng thế, Xuân Tài tìm ra mọi lý do để gọi tôi đi vào trong nhà rồi đưa cho tôi một bát đậu phụ đầy tràn, thơm phức, đến nay mỗi lần nhớ lại chuyện này tôi đều có cảm giác là hương vị của đậu phụ vẫn còn đọng lại trên đầu lưỡi. Mỗi lần tôi ăn xong, Xuân Tài vất cái bát vào trong một chiếc thùng, tiếp sau đó là ấm ứ một tiếng “a…” trong cổ họng và tôi hiểu đó là một mệnh lệnh:

Mày cút đi!

Tôi vẫn còn nhớ, khi trường chuẩn bị khai giảng năm học mới, ngày ấy, sau khi tôi ăn xong bát đậu phụ, đột nhiên, vang bên tai tôi là cái giọng thì thào nghe rất thần bí của Xuân Tài:

- Quốc gia nhất định sẽ có gian thần xuất hiện, mày có tin không? – Ngừng một lát, anh ta nói tiếp – Mày bị cận thị phải không? Ăn đậu đen đi, đậu đen rất tốt, chuột lúc nào cũng ăn đậu đen…

Những gì Xuân Tài nói khiến tôi chết lặng, không biết nói năng thế nào nữa… Sau đó, hình như đã tỉnh trí đôi phần, Xuân Tài hỏi:

- Thư viện trên huyện có sách không?

- Có, nhưng không nhiều.

- Lúc nào về nhà mượn cho tao một cuốn.

- Được thôi.

Nhưng thật đáng tiếc, tôi không thể thực hiện được sự nhờ vả duy nhất này từ phía Xuân Tài.

Sau đó tôi mới biết, có thể bước chân vào gian nhà làm đậu phụ của Xuân Tài không chỉ duy nhất mình tôi mà còn có một người nữa.

Sau khi tôi rời khỏi Vô Lương, trong thôn lại xuất hiện một kẻ phản nghịch.

Đứa con gái thứ ba của dượng tôi, Thái Vĩ Hương, sau khi đỗ vào trung học không lâu đã bị trường trả về địa phương.

Lần thứ nhất, lý do ban đầu cũng chỉ là một tờ giấy. Trong lớp học, Vĩ Hương đã đưa một tờ giấy cho một đứa con trai không biết viết những gì trong ấy. Lần thứ hai, nó cùng với hai đứa con trai gốc thị trấn lén lút núp trong một góc của khu thể dục thể thao hút thuốc. Và lần thứ ba, nó trốn học chạy đến tận công viên huyện đi chơi… Cứ thế, Vĩ Hương trước sau lần lượt bị trường trả về địa phương đến ba lần.

Khỏi phải bàn đến sự tức giận của dượng tôi và ông ấy đã đập cho con bé này hai trận đến độ nhừ tử, có một lần trói chặt con bé vào một gốc cây trong vườn rồi dùng roi da đánh đến tóe cả da thịt con bé. Lần ấy, đúng là dượng tôi ra tay quá nặng, mặc dù đôi mắt ông ấy dâm dấp nước mắt nhưng những cú vung tay của ông ấy không hề nhẹ tí nào. Có điều, mỗi khi chiếc roi da va đập vào thân thể của Vĩ Hương, con bé vẫn trừng trừng nhìn bố mà không hề chớp mắt, cái đầu vẫn ngẩng cao, cái cổ vẫn không rụt lại, ánh mắt vẫn nảy lửa, trông Vĩ Hương chẳng khác gì so với các “liệt sĩ” khi đứng trước quân thù mà tôi vẫn thường thấy trong phim ảnh. Hình như dượng tôi lúc ấy cũng cảm nhận được điều gì đó nên sau khi giáng cho con bé khoảng bốn năm roi gì đó thì ông ấy yên lặng ngồi xuống, cúi đầu hút thuốc.

Lúc ấy, Ngô Ngọc Hoa đã lao đến, trên tay cầm một chiếc giày, đập liên tục vào mặt Vĩ Hương, vừa đập chan chát vừa lên tiếng chửi: Tao bảo mày nhé, mày không còn mặt mũi nào nữa… Tao bảo mày nhé, mày không còn mặt mũi nào nữa…! Sự phát tiết này của Ngô Ngọc Hoa rõ ràng là nhằm vào dượng tôi và chính Vĩ Hương cũng hiểu rằng, mẹ nó đang mượn cái mặt của nó để phát tiết sự bất mãn, sự tức giận trong lòng bà ấy đối với cha nó. Và thế là, giữa hai mẹ con rất nhanh chóng hình thành một sự cảm ứng, một sự thấu hiểu.

Khi chiếc giày đập vào mặt Vĩ Hương, hình như nó không hề thấy đau, tuy hai bên khóe miệng máu đang rỉ ra nhưng đầu nó vẫn ngẩng cao và vươn ra phía trước, miệng vẫn nói: Bà đánh đi, đánh nữa đi… đánh tôi chết là hết chuyện chứ gì!

Sau khi dượng tôi bỏ đi, Ngô Ngọc Hoa bước đến cạnh Vĩ Hương, mở trói cho nó, chỉ ngón tay vào mặt nó, nói: Con quỷ nhỏ này, mày đúng là không biết chịu thua ai bao giờ… – Sau đó, bà ấy nói tiếp – Rửa ráy đi rồi qua nhà chị mày trốn vài ngày, nhớ là đừng cho lão rùa già ấy biết.

Nghe nói, sáng hôm sau, dượng tôi cưỡi chiếc xe đạp cà tàng lên thị trấn, vào trường và đi thẳng đến phòng Hiệu trưởng, tặng cho ông này ít quà và phân trần rất nhiều điều, hy vọng là nhà trường cho con gái ông ấy một cơ hội nữa. Nhưng Hiệu trưởng nói: Ông Thái à, không phải là tôi không nể mặt ông, chỉ là không có thầy cô chủ nhiệm nào đồng ý nhận con bé này nữa. Chỉ cần nó xuất hiện là cả trường nhốn nháo, tất cả học sinh trong trường đều không yên tâm học tập. Tôi thật không hiểu vì sao ông lại đẻ ra được một đứa con gái như thế nữa!

Thế là, dượng tôi chỉ biết cúi đầu ủ rũ về nhà.

Sau khi bị đuổi học, Thái Vĩ Hương trốn ở nhà cô chị thứ hai một thời gian rồi quay về thôn. Nhưng sau khi về thôn chỉ được mấy ngày thì những lời ong tiếng ve đã không ngớt nổi lên. Người đàn bà nhà Bảo Tường nói, mùa hè năm đó, vào lúc trời nhá nhem tối, đang làm cỏ trong ruộng dưa phía Đông, chính mắt bà ta trông thấy Thái Vĩ Hương đi vào lò làm đậu phụ của Xuân Tài. Khi ấy, lò làm đậu phụ của Xuân Tài đã được mở rộng, đã tăng thêm mấy mâm mỗi ngày, lại xây thêm hai gian nhà mới, lại đặt một cái tên là “Lò đậu phụ Xuân Tài”. Bà này còn nói, Vĩ Hương đứng giữa nhà, tự động cởi hết quần áo, trần truồng trước mặt Xuân Tài nói: Anh Tài, anh bị thiệt thòi quá, anh sờ tôi đi!

Đây cũng là câu được nói ra từ miệng người đàn bà nhà Bảo Tường: Tiếng cối xay vẫn rào rào, Xuân Tài không mở miệng nói tiếng nào, cứ đứng như trời trồng. Thái Vĩ Hương cũng vẫn đứng đấy, dưới ánh trăng chỉ thấy da thịt trắng lấp lóa… Đúng là đứa con gái này quá hoang dã! Hình như lá gan của con bé to lắm nên sau đó có nói: Anh đừng sợ, là tôi tự nguyện cho anh sờ. Anh sờ tôi, tôi không nói lại với ai đâu. Vĩ Hương còn nói: Tôi biết, anh hận chị tôi. Ngày ấy, chị ấy đã nói với tôi rằng, chị ấy chờ một tiếng nói của anh. Tại sao anh không nói gì cả?

Đêm rất yên tĩnh, tiếng cối xay vẫn chạy đều đều…

Thái Vĩ Hương đưa hai tay nâng hai bầu vú của mình, đi đến trước mặt Xuân Tài, nói: Anh Tài, anh sờ đi, nếu không tôi sẽ sờ anh. Anh cởi quần áo ra cho tôi xem nào!

Vẫn là lời kể của người đàn bà nhà Bảo Tường: Tôi thấy rõ nét mặt kinh hoàng của Xuân Tài, đi lùi từng bước từng bước một, sau đó thì nước mắt lăn dài trên mặt, ngồi thụp xuống đất…

Sau đó, Thái Vĩ Hương mặc quần áo, ăn một bát đậu phụ nóng hổi…

Chính vì vậy mà người ta thường thấy Thái Vĩ Hương đi vào lò đậu phụ của Xuân Tài, sau đó thậm chí có lúc còn bê một bát đậu phụ ra về. Lúc ấy, Thái Vĩ Hương trở thành người duy nhất trong thôn (tất nhiên trừ tôi ra) là người có thể vào được bên trong lò đậu phụ của Xuân Tài. Đôi khi tôi nghĩ, chính vì muốn được ăn đậu phụ nóng, hoặc cũng có thể là muốn chứng kiến tận mắt “cái ấy” của Xuân Tài ra làm sao nên Vĩ Hương mới trở nên liều lĩnh như thế? Không thể nói ra điều này một cách rõ ràng được.

Nghe đâu rằng, trong một đêm nào đó, khi tay đang bê bát đậu phụ, Vĩ Hương đột ngột nói:

- Anh Xuân Tài, hay là tôi làm vợ anh có được không? Tôi không muốn đi học nữa, tôi muốn làm đậu phụ với anh.

Lúc ấy, Xuân Tài đưa mắt lặng lẽ nhìn Vĩ Hương. Nó tiếp tục nói:

- Anh đừng sợ, là tôi hoàn toàn tự nguyện. Tôi sẽ nói chuyện này với bố tôi.

Quả nhiên, Thái Vĩ Hương đã nói chuyện này với dượng tôi. Ông ấy nghe xong, nhất thời biến thành một khúc gỗ, đôi mắt trợn trừng nhưng khuôn mặt thì ngây ngây dại dại… Ngô Ngọc Hoa thì nổi cơn tam bành, quát tháo ầm ĩ: Điên! Điên! Loạn rồi… Tao đánh mày chết ngay bây giờ… Thái Vĩ Hương chỉ còn biết co giò chạy biến, nhưng vừa chạy vừa gào lên: Tôi nhất định sẽ lấy anh ấy, nhất định sẽ lấy…

Thái Vĩ Hương bỏ chạy, dượng tôi lại quay sang chửi nhau với Ngô Ngọc Hoa… Chửi xong, ngay trong đêm ấy, dượng tôi kẹp tay sau mông mò mẫm đến lò đậu phụ của Xuân Tài. Tiếng cối xay vẫn vang lên đều đều và không ai biết dượng tôi đã nói với Xuân Tài những gì, nhưng đại khái là dượng tôi cũng đã hiểu ngọn ngành chuyện này nên chẳng có một lời trách cứ anh ta. Ông ấy là người vốn rất coi trọng đạo lý, làm Bí thư chi bộ trong thời gian khá lâu nên có thói quen truy cứu tận ngọn ngành tất cả mọi việc. Trong phòng, khi hai bóng đen in lên tường thì bên ngoài có nhiều bóng đen cũng lố nhố lúc đứng lúc ngồi… Mọi chuyện đến đây coi như kết thúc.

Xuân Tài không cho Vĩ Hương bước chân vào lò đậu phụ nữa.

Cũng từ đó, người ta không còn thấy bóng dáng của Thái Vĩ Hương nữa. Có người nói, con bé đã ngồi phía sau chiếc mô tô của một gã đàn ông về thôn mua tóc rời khỏi thôn.

Sau đó, Xuân Tài đã trải qua một thời gian làm ăn cực kỳ thịnh vượng, thậm chí anh ta còn có cả một người đàn bà.

Sau khi có chủ trương thực hiện cho thuê nhận khoán đất đai, lò đậu phụ của Xuân Tài phát triển một cách nhanh chóng. Lúc ấy, lão Hồ trên thị trấn cần tìm gấp một “hộ có vạn đồng” từ nghề đậu phụ thủ công để làm biểu dương điển hình toàn huyện, tìm đi tìm lại, cuối cùng tìm đến Xuân Tài.

Nhưng Xuân Tài không chịu tham gia. Anh ta quá cố chấp. Anh ta quá bận bịu, lúc thì kiểm tra lửa, lúc thì dắt con lừa… không đứng yên một chỗ được lấy vài phút. Lão Hồ cứ bám theo đít Xuân Tài mà giảng giải đạo lý, để thuyết phục nhưng mặc lão ta nói gì thì nói, miệng Xuân Tài vẫn câm như hến.

Sau đó, với sắc mặt hằm hằm tức giận, lão Hồ tìm gặp lão Thái. Dượng tôi nói:

- Thằng này cố chấp, không chịu tham gia đâu, thôi bỏ đi. Thêm nữa, nó cũng là thằng thành thực, tôi cũng đã gặp nó hỏi cặn kẽ về số tiền mà nó kiếm được trong hơn một năm qua, tính đi tính lại cũng chỉ có khoảng bảy, tám nghìn, chưa đến một vạn…

- Sao lại không đến một vạn… – Lão Hồ ngắt ngang lời dượng tôi – Này nhé, con lừa, chiếc cối xay…, lại còn tiền thuê khoán cả đất nữa… Đây là nhiệm vụ – Lão đi đi lại lại trong phòng – Tôi nói lại, đây là nhiệm vụ, không tham gia không được, không tham gia thì cấp trên sẽ nghĩ là chúng ta báo cáo láo, có liên quan đến danh dự của cả một vùng… Thế này nhé, lão Thái, ông đi, ông dắt nó đi theo.

- Việc này chẳng thỏa đáng chút nào cả – Dượng tôi nói – Cấp trên cần là một “hộ có vạn đồng” từ nghề đậu phụ, tôi không biết tí gì về làm đậu phụ, vạn nhất nói bậy nói bạ chỗ nào thì tai họa tự rước vào thân cũng không biết chừng.

- Thế này nhé, bảo vợ nó đi, cứ nói là nó bị bệnh, vợ nó thay mặt là được.

Dượng tôi cười khổ, nói:

- Ngay cả con… cũng không còn thì lấy đâu ra vợ chứ?

- Thế à? Một thằng đàn ông mà ngay cả cái ấy cũng không có sao? Không cần nó nữa, ông đi! Chuyện tốt thôi mà, có cả hàng chục nghìn đồng đấy.

Mắt dượng tôi sáng lên, hỏi:

- Có tiền à?

- Sao lại không? Tiền thưởng mười nghìn đồng!

- Thế thì tôi đi, cần phải đi!

- Chuyện này giao cho ông chọn, cho dù là ai cũng phải nhận lấy danh nghĩa này mà tham gia – Trước khi đứng dậy ra về, lão Hồ còn chửi thêm một câu – Đúng là thịt chó dâng lên bàn mà chẳng thèm ăn!

Dượng tôi đã ngồi gần một đêm trong lò đậu phụ của Xuân Tài, cuối cùng cũng nói thẳng vấn đề:

- Lò đậu phụ này cũng cần phải lắp đặt những thiết bị mới…

- Cháu cũng đang nghĩ thế – Xuân Tài cuối cùng cũng mở miệng – Nhưng cháu đã thăm dò rồi, một bộ thiết bị phải tốn đến hàng vạn đồng, tiền đâu ra?

- Tôi sẽ lo chuyện tiền nong cho cậu…

- Thật sao?

- Lại còn không thật nữa à? Tôi đưa cậu đi.

Cuối cùng, qua sự khuyến khích của dượng tôi, Xuân Tài đã đồng ý tham gia. Té ra là anh ta không hoàn toàn ngu ngốc như mọi người lầm tưởng.

Ngày ấy, chính tay dượng tôi đưa Xuân Tài lên huyện, ở tại nhà khách của huyện. Ngay đêm ấy, huyện trưởng đích thân đến nhà khách để thăm hỏi những người tham dự. Dượng tôi đưa Xuân Tài lên đến huyện sớm nhất nên đã được bố trí một căn phòng đầu tiên trong dãy phòng khách. Vừa bước vào cửa, huyện trưởng đã niềm nở bắt tay Xuân Tài, nói:

- Lão Đoàn phải không? Lão Đoàn ở Vũ gia trang phía Tây thành phố, đại vương nuôi lợn. Ông nuôi lợn quá giỏi!

Xuân Tài rụt tay về, lắp bắp:

- Tôi… không phải…

Huyện trưởng “à” một tiếng, sắc mặt lộ vẻ khó xử, nhưng sau đó tiếp tục nắm lấy tay Xuân Tài, nói tiếp:

- Thế thì anh là lão Mã, ông vua nấm!

Xuân Tài lại lắc đầu. Dượng tôi đứng bên cạnh lúc này mới lên tiếng:

- Huyện trưởng Mã, chúng tôi người Vô Lương ở Dĩnh Hà, cậu ấy làm đậu phụ.

Huyện trưởng lúc này mới nhìn vào danh sách đang cầm trong tay, cười nói:

- Thảo nào mà khi mới bước vào phòng, tôi đã ngửi thấy mùi đậu phụ, cậu là Xuân Tài, đúng không?

Lúc ấy Xuân Tài mới gật đầu. Nhưng hình như vẻ mặt huyện trưởng không hào hứng gì lắm, chỉ nói:

- Tốt lắm, nghỉ ngơi đi nhé.

Sáng hôm sau, huyện trưởng thân hành tuyển chọn mười “trạng nguyên làm giàu” trong thời đại mới, đeo vào cổ họ một vòng hoa và đi ngựa diễu hành trên phố. Trước cổng Ủy ban huyện, tiếng thanh la tiếng trống vang lừng, pháo nổ đì đùng, đích thân huyện trưởng quàng những vòng hoa lên cổ cho mười “trạng nguyên làm giàu”… Dẫn đầu là đoàn xe cảnh sát hú còi mở đường, tiếp theo sau là mười con ngựa tất cả đều là màu tía, lông bóng mượt như được thoa dầu được mượn về từ một trại chăn ngựa đi thành một hàng dọc. Xuân Tài cưỡi trên lưng con ngựa đi đầu tiên được huyện trưởng tự tay cầm cương ngựa, lại được chính ông ta đỡ lên lưng ngựa… Chỉ thấy ánh đèn flash nháy lấp lóa, rất nhiều phóng viên vây quanh huyện trưởng và Xuân Tài, chụp ảnh quay phim lia lịa.

Không biết cảm giác của Xuân Tài khi cưỡi trên lưng con ngựa như thế nào? Dượng tôi sau đó có nói với tôi rằng, khi Xuân Tài vừa ngồi trên lưng ngựa, hình như tâm lý anh ta không vững vàng lắm nên có vẻ run sợ, lại có chút ngượng ngịu, xem ra như đang bồng bềnh trên mây, tay chân hình như không làm chủ được, nghiêng bên này lệch bên kia suýt chút nữa thì đã rơi xuống đất. Có điều, khi con ngựa bắt đầu những bước đi đầu tiên, trong tiếng hoan hô của mọi người, cái đầu của Xuân Tài dần dần ngước lên cao. Sau đó, trong những động tác ra hiệu của huyện trưởng, anh ta cũng thẳng người ưỡn ngực đưa tay ra vẫy những người đang vây chung quanh. Khi vẫy tay, Xuân Tài không hề cười, gương mặt cực kỳ nghiêm túc chẳng khác nào một quân nhân đang tham gia vào một cuộc duyệt binh… Những chuyện này đều do dượng tôi kể lại sau đó.

Đại khái có thể nói, Xuân Tài có nằm mơ cũng không nghĩ đến chuyện anh ta lại là một trong số mười người được tôn vinh là “trạng nguyên làm giàu” của huyện và được đi diễu hành biểu dương trên phố. Anh ta ngồi trên lưng một con ngựa to khỏe màu đỏ tía, lại được huyện trưởng đích thân nắm lấy dây cương dắt ngựa đi qua nhiều con đường của phố huyện trong tiếng trống, tiếng thanh la và tiếng reo hò của mọi người… Sau đó, trước hàng nghìn đôi mắt, Xuân Tài cưỡi ngựa đi ngang qua khán đài, lại được đích thân huyện trưởng đưa tận tay một phong bì màu đỏ, trong đó có đến mười nghìn đồng.

Sau đó mấy ngày, tấm ảnh Xuân Tài cưỡi ngựa, huy hoàng xán lạn trong ngày biểu dương diễu phố được đăng một cách trang trọng trên các báo tỉnh, thậm chí là báo toàn quốc…

Sau đó, một sự kiện mà Xuân Tài có nằm mơ cũng không thể tưởng tượng được xảy ra: Sau khi “trạng nguyên” về đến thôn ba ngày, giống như lễ hội, hàng trăm cô gái từ bốn phương tám hướng ồ ạt kéo nhau về thôn Vô Lương. Có người đi ô tô, có người đi bộ; có người còn mang theo cả người nhà, cũng có người đến một mình; có người thành phố, có người nông thôn, cũng có những nữ sinh viên vừa tốt nghiệp các trường đại học, đặc biệt có mấy người ở xa tít tận Hà Bắc, Tứ Xuyên… lần lượt kéo đến. Họ đến cùng chung một mục đích: Tìm chồng! Trong tay họ đều có những tờ báo, những tờ báo có đăng ảnh Xuân Tài cưỡi con ngựa cao to!

Tấm ảnh này có góc độ chụp tuyệt vời. Tay phóng viên báo tỉnh đã biến tấm ảnh Xuân Tài ngồi trên lưng ngựa, ở cổ con ngựa có thắt một cái nơ to tướng màu đỏ, trên cổ Xuân Tài cũng có một vòng hoa vòng qua trước ngực cũng màu đỏ,

thành kiểu ảnh chuyên để dùng cho những “anh hùng thời đương đại”. Câu chuyện về “Đại vương đậu phụ” thông qua sự khoa trương rất hợp lý của các phóng viên thấm đẫm ý vị đại diện cho sự phát triển tất yếu của xã hội, lại thêm những “sự tích phản trào lưu” trước kia của Xuân Tài được kể ra từ miệng của dượng tôi… khiến hình ảnh anh ta như được dát một lớp vàng, ngay lập tức được toàn xã hội chú ý.

Từ trước đến nay, thôn Vô Lương chưa bao giờ náo nhiệt đến như thế. Lò đậu phụ của Xuân Tài lúc nào cũng bị đông nghịt người bao vây, các cô gái thôn Vô Lương ai ai cũng vui như Tết. Bọn họ mượn đến mấy chục cái ghế băng từ trường tiểu học về, lấy từ nhà mình ra những ấm trà, chén trà… để mời những quý bà, quý cô nương từ phương xa về một chén trà cho ấm lòng. Họ đứng ở ngoài cửa lò đậu phụ, đồng thanh gào to: Tài ơi! Người ta đến tìm anh kìa! Mau mở cửa!

Lúc ấy Xuân Tài chỉ thò đầu ra khỏi cửa sổ và sau khi hiểu được mọi sự tình đang diễn ra bên ngoài…, ngay lập tức thụt đầu vào, đóng cửa cài then cẩn thận, mặc cho bên ngoài người ta đang gọi mở cửa đến khản cả giọng.

Đến lúc ấy, dượng tôi không thể không ra mặt can thiệp. Trước tiên, ông mời tất cả những cô gái đến cầu thân về hội trường của thôn ủy, bố trí người nấu cơm cho họ ăn, lại còn đặc biệt mời các bà các cô mỗi người một bát đậu phụ nóng có thêm gia vị nào hành nào tỏi nào dầu nào muối từ lò của Xuân Tài… Khi các bà các cô đã no, miệng đã bớt thèm, dượng tôi mới lựa lời để nói cho họ biết khuyết điểm trên cơ thể của Xuân Tài. Những lời này thật khó nói nhưng trước những câu hỏi buộc phải trả lời của các bà các cô, nước bọt của dượng tôi đã khô khốc, họ vẫn không chịu hiểu và cuối cùng, dượng tôi đành phải miễn cưỡng nói cho họ biết một cách rõ ràng về “cái ấy”.

Trong số các bà các cô đến để “kiếm chồng”, sau khi nghe dượng tôi nói rõ sự tình, có người đã đứng dậy phủi mông đi thẳng. Nhưng cũng có người không chịu tin vào những lời dượng tôi nói, rất cố chấp đòi được diện kiến Xuân Tài một lần. Trong tay họ là những tờ báo, họ không thể tin được rằng, người con trai cao to, khí chất rạng ngời ngồi trên con ngựa kia lại là một người như thế, lại có người chủ động đến gặp nhiều người trong thôn để thăm dò về chuyện này, hỏi đi hỏi lại mãi… Sau đó thì họ cũng nghe được câu yết hậu “Xuân Tài xuống bờ đê”, lúc ấy mới cảm thấy thương cảm và lủi thủi ra về.

Điều làm người ta kinh ngạc nhất là, sau khi biết được mọi chuyện về Xuân Tài, vẫn có một cô gái tự nguyện ở lại. Cô gái này tên là Huệ Huệ, người Hà Bắc. Cô này nói, con người Xuân Tài tốt, cái mà cô ta cần là cái ấy, ngoài ra không còn để ý gì đến những việc khác, không cần bất cứ điều gì khác… Khi dượng tôi năm lần bảy lượt khuyên Huệ Huệ nên về, cô ta đã bật khóc.

Huệ Huệ vừa khóc vừa kể cho dượng tôi nghe về hoàn cảnh của mình. Theo lời cô ta thì ở Hà Bắc, cô ta đã có một đời chồng nhưng sau khi cưới nhau, cô ta mới biết chồng mình là một gã cờ bạc rượu chè, gia sản trong nhà đều đội nón ra đi. Gã đàn ông này không chỉ là một con nghiện cờ bạc mà còn là một con nghiện rượu, mỗi lần uống say là lôi cô ta ra hành hạ, đánh đập… Huệ Huệ quyết tâm không chung sống với người chồng này nữa, bèn ly hôn rồi chạy thẳng về đây. Cô ta còn nói, chỉ cần không bị đánh đập mỗi ngày, cô ta sẵn sàng và tự nguyện hầu hạ Xuân Tài suốt đời. Những lời của Huệ Huệ đã đánh động tình cảm của dượng tôi, ông ấy đến gặp Xuân Tài. Nghe dượng tôi nói mà suốt cả giờ đồng hồ, Xuân Tài vẫn lặng thinh không lên tiếng.

- Tôi đã có chủ ý rồi, trước tiên là để cô ta ở lại, sau đó xem sao… – Dượng tôi nói.

Xuân Tài không mở miệng, cũng không mở cửa.

Điều không ngờ được là, cô gái trắng nõn trắng nà, hơi mập có tên Huệ Huệ này sau khi ngồi lỳ trước cửa lò đậu phụ đến ba ngày ba đêm, không chờ Xuân Tài có đồng ý hay không đã tự mình đến thẳng nhà anh ta. Cô ta nghe ngóng được đường đến nhà Xuân Tài, cứ tự nhiên thoải mái đi thẳng vào nhà. Sau khi bước vào nhà, cô ta cầm lấy chiếc chổi quét tước khắp mọi chỗ trong nhà ngoài sân, sau đó thì nấu cơm, giặt quần áo…, nói chung là làm tất cả những gì có thể làm, lại chải đầu ba ngày cho mẹ Xuân Tài… Mẹ Xuân Tài vui đến độ nước mắt không ngừng chảy, nước mắt của sự vui mừng.

Sau đó, chính bà mẹ Xuân Tài tự đưa cô gái này đến trước cửa lò đậu phụ và gọi cửa… Ban đầu, tất cả mọi người trong thôn đều không tin là Huệ Huệ có thể có những ngày hạnh phúc bên Xuân Tài, lại có người hiếu sự lắm chuyện ngấm ngầm theo dõi Huệ Huệ, biết được rằng sau khi lọt vào lò đậu phụ, Xuân Tài không nói thì cô ta cũng không nói, chỉ yên lặng làm việc… Trong lò đậu phụ của Xuân Tài có một cái bàn, cái bàn có một ngăn kéo, trong đó chất đầy hóa đơn thanh toán tiền bán đậu phụ và không ít tiền mặt nhưng hầu như Huệ Huệ không bao giờ bén mảng đến cái tủ ấy.

Nghe đâu là, những lúc trong lò đậu phụ chỉ còn lại hai người, Xuân Tài lại là người mở miệng trước:

- Hay là cô đi đi thì hơn.

- Tôi không đi – Huệ Huệ nói – Tôi đã nhận ra rồi, anh là một người tốt. Chỉ cần anh không đánh tôi, tôi tự nguyện ở bên anh suốt đời.

Xuân Tài lấy một trăm đồng đưa cho Huệ Huệ, nói:

- Cô cầm lấy, mua một vé tàu, đi đi!

Huệ Huệ không hề liếc mắt nhìn số tiền ấy, chỉ có nước mắt chảy dài trên má, nói:

- Tôi đã từ bỏ nhà mình để chạy đến đây. Tôi không còn chỗ để đi nữa.

Xuân Tài không còn cách nào hơn…

Sau khi Huệ Huệ đến ở trong lò đậu phụ, hình như cuộc sống của Xuân Tài không còn đơn điệu như trước nữa mà bắt đầu có ý vị hơn, có “màu sắc” hơn. Mỗi khi trời sập tối, người ta thấy trước cửa lò đậu phụ được giăng một cái dây, quần áo Huệ Huệ giặt được giăng trên chiếc dây ấy, ai cũng nghĩ đó là những lá cờ chứng minh là nhịp điệu cuộc sống đã hồi sinh, những “lá cờ” ấy đang đón gió và bay phất phơ.

Đôi khi, Huệ Huệ lại bê mâm cơm của hai người ra trước cửa lò để ăn, không ngừng gắp thức ăn bỏ vào bát của Xuân Tài… Mọi người chứng kiến cảnh ấy, ai ai cũng vui trong bụng, nghĩ thầm: Quá tốt!

Sau đó, người ta thấy quần áo của Xuân Tài lúc nào cũng sạch sẽ tinh tươm, lại thấy người đàn bà ấy tất bật với mọi công việc trong lò đậu phụ, hầu như việc gì cũng mó tay vào, tính toán cũng hết sức rõ ràng, đúng là một trợ thủ đắc lực cho Xuân Tài và từ đó, người ta cũng tin tưởng cô ta hơn. Ai cũng nói: Đúng là trong họa có phúc. Cũng có người nói, có thể ông trời cũng cảm thấy thương xót cho Xuân Tài nên phái “công chúa ếch” xuống trần gian để cứu vớt cuộc đời anh ta… Nói chung, mọi người đều dùng những lời lẽ tốt đẹp nhất để bình phẩm về Huệ Huệ.

Ngày nào cũng thế, hễ đến chiều tối là Huệ Huệ quày quả trở về thôn rửa ráy chân tay, chải tóc, đấm bóp… cho mẹ Xuân Tài. Mọi người không ai nghĩ rằng mẹ Xuân Tài lại có phúc đến như thế và cũng ngạc nhiên vì sự hiếu thảo của Huệ Huệ.

Lò đậu phụ của Xuân Tài ngày càng trở nên phát đạt. Người của các thôn chung quanh cũng lọ mọ kéo đến xem mặt “cô vợ mới” của Xuân Tài, sau đó thì thuận tiện mua về một ít đậu phụ. Ai cũng biết là người đàn bà này tự động chạy đến đây nên ai cũng muốn xem mặt cô ta, xem con người cô ta như thế nào. Huệ Huệ thì sao? Cô ta chẳng ngại ngùng gì khi gặp gỡ những người tò mò này. Xem xong, người ta thì thào với nhau: Một người con gái tốt như vậy sao lại chấp nhận làm vợ…, có quá thiệt thòi cho cô ta không?

Mẹ Xuân Tài cũng rất quan tâm đến con trai. Sau khi Huệ Huệ đến ở được ba tháng, bà ta cho gọi cả Xuân Tài và Huệ Huệ về nhà mình, nói:

- Cũng chẳng mới mẻ gì nữa, nếu không còn nghi ngờ gì nữa thì làm thủ tục kết hôn cho xong chuyện.

Xuân Tài không nói gì. Bà mẹ hỏi Huệ Huệ:

- Huệ Huệ, con nói đi.

- Chỉ cần anh Tài không coi thường con, đương nhiên là con bằng lòng. Cũng chẳng cần phải làm to chuyện, phô trương làm gì, chỉ cần một cái giấy chứng nhận là xong.

Nghe Huệ Huệ nói như vậy, mẹ Xuân Tài rất vui vẻ, nói:

- Thế mẹ sẽ tìm người lo liệu vụ này, chắc sau mùa thu sẽ tổ chức đám cưới. Có được đứa con dâu tốt như con cũng chẳng cần phải quá tiết kiệm, tiền cần phải chi thì cứ chi. Tài, con nói gì đi chứ.

- Con nghe lời mẹ – Xuân Tài nói cộc lốc.

Mẹ Xuân Tài lại nói:

- Huệ Huệ, con cũng phải về quê để lấy cho được một tờ chứng nhận đã ly hôn…

- Chuyện này quá dễ, lúc nào lấy cũng được, vội gì.

Mọi việc khá trôi chảy, mẹ Xuân Tài tìm đến ông Lý, nhờ người ta coi ngày coi giờ, dự tính là ngày bảy tháng Tám âm lịch.

Có điều, khi mùa hè sắp hết, trong một ngày hết sức bình thường, người ta không còn thấy bóng dáng Huệ Huệ đâu nữa…

Người ta bắt đầu đếm lại số ngày mà Huệ Huệ đến ở trong lò đậu phụ của Xuân Tài, tổng cộng được một trăm lẻ một ngày. Nếu cô ta đã bỏ đi thật thì quả là cô ta đã có một dụng tâm hết sức sâu xa và có một kế hoạch đã được sắp đặt khá hoàn hảo. Một trăm ngày chứ có ít đâu, ngày nào cũng thế, đêm nào cũng vậy, cô ta đi đi lại lại, ăn ăn nói nói trước mặt mọi người, tại sao chẳng ai nhận ra dã tâm của cô ta nhỉ? Nếu là một đứa con gái lừa đảo thì đúng là Huệ Huệ ẩn thân quá kín…

Đêm ấy, cả thôn náo loạn. Dượng tôi cảm thấy có chuyện gì đó bất ổn bèn đánh kẻng inh ỏi và yêu cầu mọi người đổ xô đi tìm Huệ Huệ. Lúc ấy, Xuân Tài từ trong bóng tối xuất hiện, nói:

- Không cần đi tìm đâu!

Đến lúc ấy, mọi người mới biết, Huệ Huệ đã trốn đi cùng với tất cả số tiền mà Xuân Tài dành dụm được trong suốt thời gian qua. Sở dĩ cô ta ẩn thân trong lò đậu phụ của Xuân Tài đến một trăm lẻ một ngày chẳng qua là để dò xét chỗ Xuân Tài giấu tiền. Anh ta đã làm đậu phụ trong một thời gian dài như vậy, nhất định phải có một chỗ để giấu tiền… Lúc này, lò đậu phụ của Xuân Tài chỉ còn lại đúng năm đồng được đặt trong ngăn kéo của cái bàn.

Mắt của tất cả mọi người trong thôn hình như đã bị chim ưng móc hết rồi thì phải! Ông nói đi, có phải chuyện này quá sức tồi tệ, đúng không? Dượng tôi định đạp xe lên đồn công an công xã để báo án thì bị Xuân Tài ngăn lại, nói:

- Cũng không thể trách người ta.

Sau đó không lâu, trước cửa lò đậu phụ của Xuân Tài xuất hiện một tấm bảng, trên đó ghi: “Dù quen biết hay không đều không bán chịu”.

Sau đó, có lẽ phải đến vài chục năm, Xuân Tài vẫn tiếp tục làm đậu phụ.

Sau đó một thời gian nữa, khi tôi quay trở về thôn, gặp Xuân Tài thì anh ta đã hoàn toàn thay đổi, đã biến thành một lão già mặt đầy những nếp nhăn.

Lúc ấy, mẹ Xuân Tài đã chết. Trên danh nghĩa, lâu nay Xuân Tài vẫn sống chung với mẹ, cũng có nghĩa là vẫn sống chung với em trai và em dâu. Trước đó mấy năm, lò đậu phụ của Xuân Tài đã phục hưng trở lại và đã được chuyển lên thị trấn, tọa lạc trên một khoảnh đất rất to. Xuân Tài không chỉ làm đậu phụ nóng mà còn mua được cả một cái máy làm sợi đậu phụ sấy khô và xây dựng một xưởng sản xuất những chế phẩm của đậu phụ, ngoài sợi đậu phụ sấy khô còn có cả đậu phụ khô nhiều lớp nữa và như mọi người nói, công việc làm ăn của anh ta cũng khá phát đạt. Dựa vào cái xưởng đậu phụ này, Xuân Tài đã xây một ngôi nhà ba tầng lợp ngói cho em trai, trong nhà có cả tủ lạnh, sa lon… không thiếu thứ gì. Trong sân ngoài vườn lại còn trồng rất nhiều hoa và cũng đã từng có một thời gian, Xuân Tài được người ta tiếp tục tôn vinh là “Ông vua đậu phụ”.

Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là, không hiểu vì sao Xuân Tài lại quay trở về thôn. Tôi gặp Xuân Tài ở đầu thôn và lúc ấy anh ta đã là một ông lão, sắc mặt vẫn cứ vàng khè, ám khói, đôi bàn tay cũng vàng, có lẽ là do khói bụi bao nhiêu năm bám vào. Trước kia, Xuân Tài không hút thuốc nhưng lúc này thì điếu thuốc luôn xuất hiện giữa hai ngón tay của anh ta, có điều dễ cảm nhận nhất vẫn là, anh ta làm ăn vẫn không đến nỗi nào. Ánh mắt Xuân Tài hình như có ẩn tàng một cái gì đó, cái mà tôi không thể nói rõ là gì, gần giống với kiểu nhìn liếc xéo và trong hốc mắt có một điểm sáng. Khi trông thấy tôi, Xuân Tài là người mở miệng trước: Về thăm quê à, hút điếu thuốc đi! Nói xong thì đưa cho tôi một điếu thuốc. Tôi rất ngạc nhiên khi gặp lại Xuân Tài, chỉ biết hỏi: Làm ăn vẫn tốt chứ? Lúc ấy Xuân Tài chỉ trả lời một cách nhát gừng: Cũng tàm tạm.

Thời gian có thể cải tạo con người, con người dễ dàng thay đổi. Lần này, Xuân Tài chủ động nói với tôi rằng: Ngày ấy, trong thời gian đầu đặt xưởng chế biến đậu phụ trên thị trấn, công việc làm ăn của Xuân Tài tương đối thuận lợi. Sau đó, anh ta lại mở rộng xưởng, xây dựng thêm sáu phân xưởng nữa ở khắp nơi, tất cả đều có chung cái tên là “Đậu phụ đại vương”, nhưng ngay sau đó thì công việc làm ăn ngày càng trở nên thất bát và cho đến hôm nay thì anh ta đã mắc một số nợ không hề nhỏ.

Tôi hỏi Xuân Tài tại sao lại như thế, anh ta có vẻ bất bình, nói:

- Bọn chúng toàn làm giả! Sản phẩm đậu phụ thật thì không có người mua. Bọn chúng lại quảng cáo rầm rầm rộ rộ ở khắp nơi, bao bì lại rất thích mắt… – Giọng anh ta hạ thấp, ra vẻ buôn bán chuyên nghiệp – Tôi đấu không lại cách làm ăn ám muội của bọn chúng.

Sau đó, Xuân Tài nói cho tôi biết một thương hiệu cũng sản xuất đậu phụ. Tôi không hề ngạc nhiên vì thương hiệu này đang nổi như cồn, quảng cáo ở khắp mọi nơi. Xuân Tài nói tiếp:

- Tất cả đều là đồ giả. Tất cả đều do các xưởng in mà ra. Chỉ cần có tiền, ai cũng có thể in được bao bì bắt mắt và có thể lừa được mọi người như bọn chúng cả… - Ngừng một đỗi, giọng Xuân Tài chuyển sang bi thương – Hàng tốt nhất, không hề giả lại không có người dùng. Đậu phụ chính tay tôi làm ra thì bán không chạy, không ai cần cả… Cậu nghĩ coi, loại sợi đậu phụ sấy khô của tôi chất lượng cao như vậy nhưng có ai hỏi mua đâu. Người thành phố có cái lạ đời là biết đó là hàng giả, biết mua nó là đang bị người ta lừa nhưng vẫn cứ mua. Những sợi đậu phụ khô của tôi được làm theo phương pháp truyền thống, lại không hề pha chất tấy rửa nên có hơi vàng, có điều người thành phố chỉ thích những loại đậu phụ trắng phau phau, nhưng thực ra đó là màu trắng của phẩm màu, lại người thành phố chỉ thích những loại đậu phụ trắng phau phau, nhưng thực ra đó là màu trắng của phẩm màu, lại có pha thêm bột mì rồi ngâm vào vào chất tẩy trắng… Họ đang ăn thuốc độc!

- Lại có ngâm chất tẩy trắng sao?

- Ngâm tất. Xưởng chế biến nào trên thị trấn cũng ngâm, không ngâm không ai mua!

- Làm sao anh biết được là họ ngâm chất tẩy trắng?

Xuân Tài nhếch mép cười. Bao nhiêu năm rồi tôi chưa từng thấy Xuân Tài cười bao giờ… Cái miệng anh ta hơi lệch, nói:

- Cậu biết không, lão Bát thất nghiệp rồi.

Tôi do dự, thực ra là tôi chưa nghĩ ra lão Bát là ai cả.

- Lão Bát… Cậu quên hết rồi à?

Được sự gợi nhắc của Xuân Tài, tôi đã nhớ lại. Thuở nhỏ, ở thôn bên cạnh có một người bán thuốc diệt chuột, ngày nào cũng trải một tấm vải đỏ trên chợ thị trấn rồi rải thuốc diệt chuột lên đó. Loại thuốc này có tên là “Bát bộ đoạn trường tán”. Nhưng theo trí nhớ của tôi thì có đến hai “lão Bát”, một người chuyên bán thuốc diệt chuột mà người ta vẫn thường gọi là “lão Bát”, người còn lại là thầy giáo có tôi, cũng có biệt hiệu là “lão Bát”. Là ai trong số hai người ấy? Xuân Tài nói:

- Không phải là lão Đỗ đã trở về thành phố… Chính là lão bán thuốc chuột trên thị trấn. Tôi đã lên thị trấn, bao nhiêu xưởng chế biến thuốc “Bát bộ đoạn trường tán” của bọn chúng tôi cũng đã đến thăm. Đương nhiên là bọn chúng không bao giờ thừa nhận là mình làm thuốc giả… Nhưng các xưởng chế biến đậu phụ trên thị trấn không hề có chuột…

Xuân Tài nói chưa hết chuyện này lại xoáy qua chuyện khác, chẳng mạch lạc gì cả khiến tôi không hiểu ý tứ anh ta ra làm sao nữa. Xuân Tài nói tiếp:

- Có thể nói lão Bát đã trải qua một đời người chỉ làm công việc bán thuốc chuột, nhưng có điều lão ta không bao giờ hiểu được loài chuột, ít nhất là không hiểu được như tôi. Mấy năm trước, tôi có nói chuyện với bọn chuột. Ban đêm, vào giờ tý, bọn chuột chui từ trong hang ra, bò lên giường tôi…

Lúc ấy, tôi có cảm giác một luồng ớn lạnh chạy dọc sống lưng. Không phải Xuân Tài đã nói: Xưởng đậu phụ của anh ta không có chuột sao? Anh ta nói quá sức đại khái nên tôi không hiểu “bọn chúng” trong lời nói của anh ta là ám chỉ ai. Xuân Tài nói tiếp:

- Chuột là loài cực thông minh…

Đầu tóc của Xuân Tài đã bạc phơ. Xuân Tài với mái tóc bạc phơ đã trở thành một người thích nói. Anh ta ngồi đó nhưng ánh mắt lại hướng về một nơi xa xăm và miệng thì không ngừng nói…

Cho đến lúc này, Xuân Tài vẫn cứ theo đuổi nghề làm đậu phụ, nhưng chỉ có một máy xay.

Năm nào Xuân Tài cùng cần phải trả nợ, trả món nợ mà những năm trước anh ta đã mở rộng xưởng chế biến đậu phụ trên thị trấn. Lò đậu phụ của Xuân Tài tuy nhỏ nhưng việc làm ăn cũng không đến nỗi nào, người trong thôn cũng như ngoài thôn đều thích đậu phụ do chính tay anh ta làm, bởi họ đều biết rằng, đậu phụ của anh ta không bao giờ là giả. Những sản phẩm đậu phụ làm ra trên thị trấn trắng phau phau, bao bì nhìn thật thích mắt chủ yếu là được chuyển đi bán ở những vùng khác.

Nói như thế có nghĩa là, khi Xuân Tài đã tiếp cận với những năm tháng cuối cùng của một đời người, cách nhìn nhận về cuộc đời chỉ dừng lại ở một điểm duy nhất.

Xuân Tài là một người thất bại đầy cốt cách.

Bởi vì anh ta thành thực.

Nói để ông biết, cho đến bây giờ, trong tay tôi vẫn còn đang giữ bảy lá thư được dượng tôi viết trong những ngày tháng ấy, tất cả đều ngỏ ý muốn tôi giúp đỡ Xuân Tài trong việc mua bán đậu phụ. Từ góc độ thời gian mà xét, trong số bảy lá thư ấy cũng có lá được viết trong thời gian dượng tôi còn trên dương gian, có lá được viết sau khi ông ấy đã xuống âm phủ(?) và nhờ người gửi lại cho tôi, mỗi lá thư đều có dòng đầu tiên là “thấy chữ như thấy người”.

CHƯƠNG MƯỜI MỘT

Ông đã từng đi qua Quỷ Môn quan?

Ông đã từng đối diện với sự uy hiếp của cái chết một cách đúng nghĩa?

Nói thẳng ra là thế này, tôi đã từng đối diện với nó, có nghĩa là trong khoảng một cái nháy mắt, tôi không còn nhận biết gì nữa… không còn suy nghĩ gì nữa. Nói đúng hơn là không kịp suy nghĩ gì nữa. Sau đó, không biết bao nhiêu lần tôi đã hồi tưởng lại cảm giác đối diện với cái chết. Nói thực lòng, đúng thời khắc ấy tôi đã sững sờ… Thấy một chiếc xe tải đang lao như điên cuồng về phía mình…, tôi đã sững sờ trong khoảng một giây, đại khái chỉ là một giây, chỉ nghe một âm thanh thật to “Rầm!”, thế là không còn biết gì nữa.

Khi tôi tỉnh lại, mặt mũi đầy máu, toàn thân đau ê ẩm, nát nhừ… Đến lúc ấy, tôi mới nhận ra mình đang còn có chút cảm giác… Cảm giác của tôi là: Đau. Mà còn cảm giác đau có nghĩa là tôi đang còn sống!

Lúc ấy, tôi chầm chậm bò ra khỏi chiếc xe, đứng giữa ngã tư quốc lộ 302. Toàn thân đẫm máu.

Ông đã từng nhấm nháp máu của chính mình?

Tôi nhấm nháp rồi. Có chút vị mặn.

Sau đó, khi tôi được đưa vào phòng phẫu thuật, tôi vẫn trong tình trạng mê man. Tại sao tôi lại gặp phải sự cố giao thông này?

Tôi còn nhớ, sau khi nhận được tin Lạc Đà đã nhảy lầu, tôi muốn nhanh chóng tìm một lối rời khỏi cao tốc, trước tiên là rời khỏi cao tốc, rồi sẽ quay xe đi về hướng Nam. Nói gì thì nói, chúng tôi đã cùng nhau bươn chải qua muôn vàn hoạn nạn… Nhưng tôi vừa quay đầu xe để chuyển qua quốc lộ 301, đến một ngã tư, do đâu thì tôi không hiểu, một chiếc xe tải chở đầy hàng, ầm ầm lao đến ngay trước mặt.

Khi bò ra khỏi chiếc xe, tôi đứng giữa ngã tư. Bầu trời toàn một màu đỏ, mặt trời cũng màu đỏ. Tôi cứ đứng như thế giữa đường, giữa ngã tư, toàn thân đẫm máu, máu như một dòng thác màu đỏ từ trên đầu, trên mặt tôi chảy xuống, lúc ấy tôi đã nhấm nháp, có thể gọi là uống máu của chính mình. Toàn thân tôi từ trên xuống dưới chỉ có một màu đỏ, giống như một “lá cờ”… Tôi còn nhớ, khi tôi đưa tay ra chặn xe, trước sau có bốn chiếc xe con chạy qua bên người tôi. Họ trốn tránh cái thằng người đầy máu đang đứng trên đường như trốn chạy bệnh dịch hạch… Lúc ấy, tôi đã cảm thấy tuyệt vọng tột cùng. Khi con người lâm vào cảnh tuyệt vọng thì dũng khí lại được tăng lên gấp bội. Sau đó, khi một chiếc xe cảnh sát tới, tôi đã làm một việc mà tôi xem như dũng cảm nhất trong cuộc đời, là xiêu xiêu vẹo vẹo đi ra giữa đường, vươn một cánh tay đầy máu ra, miệng hét to: Đứng lại!

Chính chiếc xe cảnh sát vô tình chạy trên quốc lộ ấy đã cứu được sinh mạng của tôi.

Nên là, tôi đã nợ cuộc đời này một sinh mạng. Tôi nghĩ, có thể đây là một sự trừng phạt của ông trời, cũng có thể đó là một kiểu cảnh báo… Sau khi được đưa vào bệnh viện, trước sau tôi phải ba lần lên bàn mổ, một lần thuộc mổ ngoại khoa, hai lần mổ nhãn khoa. Phẫu thuật ngoại khoa khá đơn giản, chỉ là một số vết khâu ngoại thương… Bác sĩ ngoại khoa nói: Động mạch của ông có hai chỗ bị rách, xem ra, thương tích nặng nhất của ông chính là ở mắt. Thế là họ chuyển tôi sang khoa Mắt. Trên bàn mổ của khoa Mắt, bác sĩ nhãn khoa nói càng đáng sợ hơn: Ký tên đi! Tôi hỏi: Tại sao phải ký tên? Bác sĩ trả lời: Giác mạc mắt trái của ông đã hỏng, hồng mạc cũng hỏng, tinh thể cũng hỏng, thủy tinh thể cũng đã chảy ra…, e là không giữ được con mắt này nữa, có khi phải đục bỏ đi… Ngoài ra, mắt phải của ông có khi cũng bị ảnh hưởng, có nguy cơ bị mù… Hình như lúc đó, anh ta còn nói gì đó rất nhiều nữa và mỗi lời của anh ta như một mũi dao khứa vào lòng tôi. Tôi lại tiếp tục tuyệt vọng, tuyệt vọng kinh khủng. Sau khi sự cố xảy ra, đứng ở giữa ngã tư, tôi đã không chú ý đến con mắt. Lúc ấy, ban đầu bầu trời vẫn còn xanh lắm nhưng sau đó thì lập tức biến thành màu đỏ và tối sầm…

Cuối cùng, bác sĩ hỏi: Ông có ký không? Tôi vội vàng nói: Ký, tôi ký.

Đúng lúc ấy, nước mắt tôi đã chảy ra… Đúng lúc ấy, nhiều tiếng kêu bi thiết đã vang lên trong lòng tôi, tôi vừa há miệng là chúng đã tuôn ra ngoài. Ông có biết là tôi đã kêu lên những tiếng gì không? Ba tiếng kêu phát ra khỏi miệng tôi: Mẹ!... Mẹ ơi!... Nhưng tôi đã không có mẹ từ lâu rồi!

Khi nằm trên bàn mổ, một luồng ánh sáng chiếu thẳng vào mắt tôi. Dường như có rất nhiều mũi kim đang xuyên qua mí mắt của tôi và tôi có cảm giác là sau mũi kim ấy có những sợi chỉ rất dài nên cơn đau cũng dài không kém… Đau, đau hết cơn này sang cơn khác kéo dài triền miên như một câu nói chỉ có dấu chấm lửng mà không có dấu chấm hết. Rồi sau đó, nhiều cây kim đã biến mất chỉ còn lại một cây nhưng rất dài, dài lắm đang thêu thùa những cành hoa lên mí mắt tôi. Nhất định ông không biết đến cảm giác mí mắt được thêu hoa là như thế nào đâu, thực tế là nó thế này: Mọi vọng niệm ý tưởng đều biến thành tro bụi, sống không bằng chết.

Phẫu thuật đã xong, đôi mắt tôi bị băng kín. Nằm trên giường, những lỗ chân lông trên toàn thân tôi dường như đang nở bung ra, lông cũng dài rất nhanh kích thích lên da tôi, rất mẫn cảm, rất ngứa ngáy… Tính tình tôi trở nên nóng nảy, thô bạo như thiên lôi, mỗi ngày đều to tiếng với những cô y tá thay băng truyền nước đến ba lần! Tôi không biết màu của bầu trời, tôi không nhìn thấy những động tĩnh chung quanh, muốn đi nhà vệ sinh cũng phải có người dìu đỡ… Kim thì lạnh mà gió thì nóng, ban ngày không phân biệt với ban đêm, thời gian như ngừng hẳn. Trong đầu tôi chỉ còn thừa lại một chút hồi ức và hình như chỉ có hồi ức mới trở nên chân thực nhất đối với tôi lúc ấy.

Tâm tư tôi thành một đống tro tàn, trước mặt tôi lúc nào cũng như có những thước phim quay chậm về quá khứ đang được chiếu từng đoạn, từng đoạn và tác dụng của việc chiếu những thước phim quay chậm về thời quá khứ này chính là một phương thức để tôi trấn áp nỗi đau về thể xác và sự tuyệt vọng về tinh thần trong hiện tại. Lúc nào tôi cũng thấy hình ảnh của Lạc Đà. Tôi thấy anh ta đang xõa ống tay áo đi về phía tôi, vừa đi vừa hát khúc điệu “Hoa nhi”: Phi ngựa trường thành không băng qua cửa, Tôi và ngựa bay từ hư không. Đao trên tay đang rỉ máu… Tiếng hát của Lạc Đà đứt nối và chỉ cần mấy cảnh “phim” vừa rồi, tôi đã có cảm giác hốc mắt mình vừa ấm vừa lạnh. Tôi biết mình vẫn còn nước mắt!

Tôi đố kỵ với ngay cả những gốc cây xù xì bên ngoài cửa sổ, tôi đố kỵ với những tiếng cười giòn tan của những người khỏe mạnh, tôi đố kỵ với những ngọn gió tự do đến tự do đi, thậm chí còn còn đố kỵ với những con chim sẻ đang kêu chiêm chiếp bên ngoài khung cửa sổ. Tôi không nhìn thấy nhưng nghe thấy tiếng kêu, kể cả những âm thanh nhỏ nhất khi chúng chuyền từ cành này sang cành khác hay tiếng đập cánh bay đi của chúng… Lúc ấy, không hiểu sao tôi lại chửi bọn chim sẻ: Tổ cha chúng mày!... Tôi lại còn nghe thấy một loại âm thanh hư ảo xuất phát từ tận đáy sâu trong lòng tôi, phảng phất như âm thanh người ta gõ vào bàn tính để đo đếm tốc độ mà tôi đang tiến đến một nơi sâu thẳm, tối tăm nào đó…

Cứ như thế mà tôi nằm trên giường suốt cả một mùa hè với hai mắt tối đen và sự đố kỵ trong lòng… Ngày nối ngày đi qua trong sự khổ ải đến tận cùng. Chỉ có tiếng ve kêu ngoài cửa sổ là chứng minh cho sự tồn tại của tôi.

Cũng nói để ông biết là, lúc ấy tôi là một kẻ đã có tiền, rất nhiều tiền. Cổ phiếu của “Hậu Bổ Đường” đã từng tăng lên rất cao… Ông rất khó để biết được một cách rõ ràng cảm giác của một người nắm rất nhiều tiền trong tay, tôi sẽ nói để ông biết nhé: Đầu tiên là sợ hãi. Nhiều tiền như vậy, để vào đâu mới có thể gọi là an toàn? Một khả năng là ném vào đầu tư.

Nhưng đầu tư thì có nhiều rủi ro… Ông không biết sẽ phải làm thế nào đâu. Phải rồi, tiền có thể tồn tại trong ngân hàng,

nhưng có điều để trong ngân hàng thì không mấy yên tâm, nhỡ có một lúc nào đó, mật khẩu ngân hàng bị ai đó lấy cắp? Đây là một loại biểu hiện tâm lý bình thường của những kẻ có tiền. Có một khoảng thời gian, lòng tôi luôn luôn cảm thấy bất an… Thậm chí là sau đó, tôi đã đến tham khảo ý kiến của một chuyên gia về máy tính. Vị chuyên gia này cho tôi một gợi ý là trong thế giới hiện đại, có một nơi bảo mật mới nhất gọi là “lưu trữ đám mây”, nói một cách đơn giản là cần phải thiết lập một loạt các mật mã, đem mật mã ấy bảo tồn trong một không gian hư cấu và cứ phiêu lãng trong không khí như thế… Tôi hỏi ông ta: Đã có một chỗ như vậy sao? Ông ta nói: Trên phương diện lý luận, có chỗ này. Tôi vẫn cứ mơ mơ hồ hồ, hỏi: Ở đâu? Ông ta nói: Dữ liệu của tất cả các máy tính trên toàn thế giới, địa chỉ bảo tồn cuối cùng là trong một hang động ở nước Mỹ… Tôi vẫn cứ hồ đồ: Tiền của tôi tại sao lại có một ngày nào đó sẽ tập trung tại “một hang động ở nước Mỹ”?... Bỏ qua đi, ông nghĩ xem, có tiền khiến người ta phải hao tâm tổn trí, đúng không?

Cuối cùng rồi cũng có một ngày, rồi cũng có một bàn tay thật nhỏ nhắn, rất mềm mại nắm lấy tay tôi, nói: Ma Sa Sa!

Đó là một cô bé. Ban đầu, cô bé này cũng chỉ đứng ngoài cửa, tiếng bước chân nghe rất xa… Sau đó, cô bé bước đến gần hơn, đến bên cạnh giường tôi, đưa bàn tay nhỏ nhắn cho tôi. Lúc ấy, tôi mới biết cô bé chỉ mới năm tuổi, miệng lúc nào cũng nói một câu yêu thích: Ma Sa Sa.

Đây là cô bé và là âm thanh đầu tiên mang lại niềm vui cho tôi, đồng thời cũng làm cho tôi vơi bớt sự đau đớn về mặt thể xác. Có một khoảng thời gian rất dài, tôi không hiểu được ý nghĩa của ba tiếng “ma sa sa” là thế nào? Như một đứa trẻ con đang thưởng thức một viên kẹo, tôi nghiền ngẫm ba tiếng “ma sa sa” ấy trong lòng mình và ngẫm nghĩ, suy cho cùng nó có ý nghĩa gì?

Sau đó, tôi gọi cô bé là “Mã Sa”. Mỗi lần nghe tiếng bước chân của nó, tôi gọi: Mã Sa, đến đây nào!

Nghe thấy tiếng gọi của tôi, Mã Sa chạy ngay đến. Con bé rất ngoan, thường đặt bàn tay của nó lên ngực tôi để tôi cầm lấy và ôm một đỗi… Bàn tay nó rất nhỏ, rất mềm, mấy đầu ngón tay cũng rất nhỏ…, nói chung là tôi có cảm giác đang cầm một viên ngọc mềm. Tôi không thể nhìn thấy, chỉ tưởng tượng rằng nhất định cô bé này phải xinh lắm. Sau đó thì nó ghé miệng đến sát mặt tôi, nói: Ma Sa Sa…

Mỗi lần nó nói ba tiếng ấy, tôi đều cười. Có một lần, Mã Sa đang đi ngoài hành lang, đột nhiên có một âm thanh đập vào tường, rồi sau đó là một tiếng khóc thét… Tôi biết, chắc chắn là đầu con bé đã va vào tường và nước mắt bỗng dưng trào lên trong lòng tôi…

Mãi đến hai tháng sau, lần thứ hai tôi được thay băng, vất bỏ những vòng băng trắng quấn quanh đôi mắt và một con mắt của tôi được tự do… Lúc ấy, tôi mới nhận ra, cô bé ấy quả nhiên xinh đẹp như một đóa hoa. Nó mặc một chiếc áo màu phấn hồng, đôi tất màu trắng, đôi giày màu hồng, một cặp mắt lung linh tròn vo, một gương mặt chẳng khác nào một quả táo… Một đứa bé đẹp như tiên nữ, trong suốt như một thiên thần ấy lại có một khối u nhỏ trong não, khối u ấy đã chèn ép thần kinh thị giác của nó. Mã Sa không thấy gì cả, tất cả trước mắt cô bé đều mơ mơ hồ hồ, đi lại mà không chú ý thì đầu đập vào tường, vào cửa là chuyện bình thường. Mẹ cô bé nói với khuôn mặt buồn dàu dàu: Bác sĩ nói con bé quá nhỏ, không thể thực hiện phẫu thuật cắt bỏ khối u, chỉ có thể điều trị bằng thuốc… Chờ cho nó lớn thêm tí nữa, nhưng cũng chưa biết là sẽ làm thế nào.

Đúng thế, một đứa trẻ con như thế, ông nói thử xem, nó có thể tự mình làm được cho mình những gì? Đến lúc ấy tôi mới hiểu, “ma sa sa” không phải là tên con bé, cũng chẳng phải là tên đặt theo kiểu người nước ngoài mà là thuần túy tiếng Hán – tối đen và xào xạc – là sự biểu đạt một cách chính xác những sự vật trước mắt đứa trẻ này.

Sau đó, mỗi lần nó bước ngang qua đầu giường tôi, tôi lên tiếng: Mã Sa!

Cái mặt nhỏ nhắn và xinh đẹp như một quả đào quay về phía tôi, một nụ cười của thiên thần điểm trên đó: Ma Sa Sa chứ!

- Ma Sa Sa!

- Bác ơi, bác mổ não chưa?

- Cháu thì sao?

- Bác sĩ Hoàng nói, chín tuổi, chờ đến chín tuổi mới mổ. Tôi suýt bật khóc, không biết nói gì thêm mữa. Chính miệng đứa bé đã nói với tôi như thế có nghĩa là nó vẫn còn hy vọng.

Lần phẫu thuật thứ nhất đã thành công, tôi còn phải tiếp tục lên bàn mổ một lần nữa.

Khi tôi thử dùng một con mắt để nhìn mọi người, ông đoán thử xem tôi đã nhìn thấy những gì?

Tôi vẫn cứ nghĩ rằng, nhìn bằng một con mắt và hai con mắt không có gì khác biệt với nhau cả. Ban đầu, tôi không hề có cảm giác được sự khác biệt. Một con mắt đã được tháo băng, bước xuống khỏi giường, bầu trời vẫn cứ một màu xanh… Chẳng qua là, sau đó tôi phát hiện mình đang thiếu một thứ gọi là “giao thoa thị giác”, điều này cũng có nghĩa là, cái mà tôi đang thiếu là tự điều chỉnh và cân bằng thị lực. Bóng đèn là hai cái, mặt trời là hai cái…, phàm là cái gì có ánh sáng đều trở thành một cặp, trùng ảnh… Lại còn có sự sợ hãi vô biên, bởi bác sĩ đã nói với tôi một từ. Ông ta nhấn mạnh ngữ khí, nói: “Giao thoa cảm hóa” là gì, ông hiểu không? Có một ngày nào đó “giao thoa cảm hóa”, hai con mắt của ông coi như xong!

Nói thực lòng, tôi sợ cái gọi là “giao thoa cảm hóa”. Lúc ấy, điều mà tôi sợ nhất chính là bốn từ này, cực kỳ sợ. Tôi không biết đến lúc nào cái vận hạn “giao thoa cảm hóa” ấy giáng xuống đầu mình…

Đôi khi, tôi lại thử nghĩ về cảm giác mà Lạc Đà đứng trên tầng thứ mười tám mà gieo mình xuống đất… Lúc ấy, anh ta nghĩ gì nhỉ? Tôi không có cách nào để tưởng tượng ra được. Con người Lạc Đà kiêu ngạo đến như thế, tại sao lại chọn cách nhảy lầu? Lạc Đà là người đã trải qua không biết bao nhiêu là nỗi cơ cực, chỉ có một cánh tay nhưng sức sống của anh ta vô cùng kiên cường. Mỗi khi Lạc Đà dùng một cánh tay để lái xe cũng là lúc anh ta thể hiện sự phóng khoáng nhất, kiêu ngạo nhất. Mấy năm gần đây, sự yêu thích của Lạc Đà cũng đã thay đổi. Anh ta thích xe sang và cũng đã đổi xe đến mấy lần, chiếc xe cuối cùng có trong cuộc đời anh ta là chiếc Lamborghini được sản xuất ở Ý (nghe đâu nghĩa tiếng Ý của nó là “trâu đực điên cuồng”?) có giá đến bốn mươi tám triệu bảy trăm nghìn! Có điều Lạc Đà chưa hề ngồi lên chiếc xe này lần nào, cho đến bây giờ vẫn còn đậu trong gara… Trước mặt Lạc Đà, hình như tất cả những khó khăn đều không còn là khó khăn nữa, câu nói thường ngày của anh ta vẫn là: Nhất thiết phải nắm cho được!

Nhưng tại sao Lạc Đà lại nhảy lầu? Anh ta đã giải quyết gọn gàng được bao nhiêu chuyện đã xảy ra, nhưng lần này tại sao…? Tôi không thể hiểu nổi. Đôi khi, tôi thậm chí đã cho rằng mình không thể so sánh được với Lạc Đà. Chết, với anh ta mà nói, là một kết thúc hoàn mỹ, nhưng tôi thì sao? Con đường phía trước cần phải đi nhưng vẫn có khả năng đối mặt với những gì hắc ám nhất.

Tâm tình của tôi lúc nào cũng phiêu diêu bất định.

Cũng có đôi khi, tôi lại chạnh nghĩ về thời kỳ niên thiếu của mình. Những ngày ấy như những màn hình lần lượt lóe lên trước mắt tôi… và trong giấc mơ, lúc nào tôi cũng nghe thấy ai đó gọi mình. Đêm nào cũng thế, tôi luôn nghe thấy tiếng gọi: Con trai! Quay lại thôi… Con trai, quay lại thôi!...

Nhưng đến khi tôi tỉnh lại, nhìn quanh bốn phía chỉ thấy mênh mang, nước mắt đã chảy ra ướt đầm gối từ khi nào. Tôi đành phải nói với lòng mình: Nhà mình đâu còn ai nữa. Đúng vậy, không có bất kỳ người thân nào cả (?!).

Nhưng tôi biết, phía sau tôi còn có người.

Sau đó, có người không ngừng hỏi tôi:

- Sau lưng ông có phải là còn có ai đó? Tôi đã trả lời:

- Có người!

Có một thời gian, tôi lúc nào cũng gọi Mã Sa đến bên cạnh mình. Khi có con bé bên cạnh, tâm trạng tôi trở nên yên tĩnh. Nó nhìn tôi, tôi cũng nhìn nó, không cần phải nói gì cả. Nó là một Con Người, một Con Người nhỏ tuổi.

Mã Sa rất thông minh, hiểu được nhiều điều. Bàn tay nhỏ nhắn của nó đã cho tôi ôm, cho tôi vuốt ve và mỗi lần ôm bàn tay ấy trong lòng, tôi cảm thấy được an ủi. Hai má nó đỏ hồng, đôi mắt to mở tròn xoe nhìn tôi và đưa tay chỉ lên mặt tôi: Chỗ này là cái mũi… Đây là cái miệng…Và đây là con mắt… Đôi khi Mã Sa hỏi: Bác đã trông thấy chưa? Trong bóng đèn có gai… Trong nước cũng có gai… Nó nói: Xa rồi… Hoa nhiều lắm… Tôi hỏi: Gần chưa? Nó nói: Gần rồi! Ma sa sa… Tối đen và xào xạc…

Lời con trẻ, tượng thanh, tượng hình, chuẩn xác, có mùi vị… Nhưng nếu tĩnh tâm lại mà suy tưởng, trong đó có một chút chua xót.

Sau đó thì Mã Sa đã xuất viện. Nó còn phải “tối đen và xào xạc” mấy năm nữa, chờ cho đến khi lớn lên một chút nữa mới có thể đến đây để mổ… Sau khi Mã Sa xuất viện, tôi cảm thấy buồn chán trong một thời gian khá dài và lúc ấy, tôi chẳng muốn nói chuyện với bất kỳ ai cả, chỉ tự bằng lòng với mình khi ngồi trầm tư trên giường. Cổ nhân có dạy người đời hai chữ: “Thận độc” – khi chỉ có một mình, không ai hay biết, vẫn thận trọng giữ cho hành vi của mình phù hợp. Tôi không thận trọng nên tôi cô độc về tâm lý!

Một buổi chiều, một mình tôi ngồi trên bậc tam cấp trong một vườn hoa, đột nhiên nghe thấy một âm thanh rất quen thuộc: Gọi chú đi con!

Tiếp theo đó là một âm thanh vô cùng ngọt ngào: Con chào chú!

Ban đầu tôi vẫn nghĩ là Mã Sa đã trở lại bệnh viện. Nhưng khi quay đầu lại thì ra là Vệ Lệ Lệ, vành khăn tang màu đen vẫn còn đeo ở cánh tay... Vệ Lệ Lệ gầy đi nhiều lắm, gầy đến độ khó lòng nghĩ đây lại là một Vệ Lệ Lệ của mấy năm trước, khuôn mặt trơ xương, đôi mắt có một quầng thâm chung quanh, lại có nhiều nếp nhăn. Người đàn bà mà đến một ngày nào đó xuất hiện nếp nhăn trên mặt thì sự tiều tụy càng hiện ra rõ hơn. Xem ra, việc Lạc Đà nhảy lầu là một đòn trí mạng đối với cô ấy, lại còn chuyện của công ty, người bên Viện Kiểm sát ngày nào cũng về điều tra sổ sách... Nhưng Vệ Lệ Lệ đã đứng thẳng, đã vượt qua. Cô ấy dắt theo một đứa con trai bảy tuổi, chính là con trai của Lạc Đà.

Tôi chưa hề báo cho ai biết chuyện tôi bị tai nạn giao thông và tôi cũng chẳng muốn ai biết chuyện này… Nhưng Vệ Lệ Lệ đã đến, là người đầu tiên đến thăm tôi và phía sau lưng cô ấy không xa là lái xe của công ty, trên tay anh này còn có một bó hoa và một túi quà. Vệ Lệ Lệ nói:

- Anh đã tắt điện thoại di động, tôi đi khắp nơi để thăm dò tình hình của anh… Và tôi cũng vừa mới biết được anh gặp tai nạn.

Tôi nhìn thẳng vào mặt Vệ Lệ Lệ, một nỗi chua xót dâng lên:

- Anh ấy… Cô đã đưa anh ấy về đến nơi đến chốn rồi chứ?

- Đưa về rồi… – Nước mắt đã ngấn trên vành mi Vệ Lệ Lệ – Đưa về đến tận nhà…

- Người nhà anh ấy… vẫn tốt chứ?

- Vẫn tốt.

- Tôi rất muốn đưa anh ấy đi thêm một quãng đường nữa…, nhưng không may… Thôi thì, về với đất mẹ cũng là một sự nghỉ ngơi thôi.

- Trong lòng Quốc Đống, anh ấy vẫn xem anh là người thân thiết nhất – Vệ Lệ Lệ nói – Anh là người tri âm của anh ấy, là người bạn tốt nhất… Anh ấy lúc nào cũng mong ngóng anh quay lại với công ty.

Tôi im lặng, lòng trăm mối tơ vò.

Vệ Lệ Lệ vẫn đứng trước mặt tôi, gầy gò, phong phanh, tay dắt đứa con trai…, khiến người ta không khỏi sinh lòng thương cảm. Tôi nói:

- Cô nhất định phải đứng vững…

Lúc ấy, Vệ Lệ Lệ nhìn thẳng vào mắt tôi và hình như trong ánh mắt cô ấy có điều gì muốn hỏi. Tôi cũng không ngại ngần gì mà tiếp nhận ánh mắt ấy… Vệ Lệ Lệ nói:

- Có một câu này tôi rất muốn hỏi anh…

- Cô nói đi.

- Mọi người trong công ty đều truyền tai nhau rằng, sau lưng anh có một người, có thể gọi là cao nhân luôn chỉ bảo cho anh… Sau lưng anh có ai không?

Tôi do dự rất lâu, nhưng cuối cùng thì đã gật đầu:

- Có… có người, nhưng không có cao nhân nào cả.

Đúng thế, phía sau tôi luôn luôn có một người tồn tại, có điều tôi không thể giải thích được, cũng chẳng cần thiết phải giải thích, nếu muốn giải thích thì cũng không thể giải thích đến tận cùng… Mọi việc đã đến nước này, tôi không còn muốn biện bạch gì thêm. Tôi đã từng khuyên nhủ Lạc Đà nhưng bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn thấy mình có chút hổ thẹn với Lạc Đà và với chính mình… Vệ Lệ Lệ nói:

- Tôi hiểu rồi.

Một khoảng im lặng kéo dài… Cuối cùng, Vệ Lệ Lệ là người lên tiếng phá tan sự im lặng:

- Anh có biết vì sao tôi và Lạc Đà phải ở riêng không?

Tôi im lặng và biết là mình cần phải im lặng. Trong hoàn cảnh này, tôi không nên đề cập đến Tiểu Kiều. Nhưng Vệ Lệ Lệ đã nói:

-… Quốc Đống mắc chứng trầm cảm, khá nghiêm trọng, đêm nào cũng mất ngủ. Có khi, đặc biệt là những lúc nôn nóng làm một việc gì đó, anh ấy liên tục đập đầu vào tường, đập bình bình. Anh ấy sợ tôi không ngủ được, cũng sợ làm cho con trai sợ hãi mà không ngủ được… Tất cả là do anh ấy nghĩ đến con nên mới yêu cầu tôi rời khỏi anh ấy…

- Đúng thế sao?

Lạc Đà thường xuyên mất ngủ là chuyện tôi đã được biết trước, nhưng nói anh ấy bị trầm cảm thì đây là lần đầu tiên tôi được nghe. Vệ Lệ Lệ nói:

- Quốc Đống không cho tôi nói chuyện anh ấy bị trầm cảm cho ai biết. Ban đầu, anh ấy còn uống thuốc an thần, uống đến bốn viên, sau đó thì tôi không cho anh ấy uống nữa. Có một khoảng thời gian chúng tôi thường to tiếng với nhau… Đúng ra thì tôi không nên rời khỏi anh ấy, không nên để anh ấy ngủ một mình…

Tôi đã rõ. Chứng trầm cảm của Lạc Đà là hệ lụy tất yếu của một thời gian dài suy nghĩ quá nhiều. Trong khoảng mười năm, luôn luôn, trong lòng anh ta lúc nào cũng ẩn tàng một “khẩu súng” hay cũng có thể là một “con dao” nào đó, chuẩn bị sẵn sàng trong mọi thời khắc giống như một mũi tên đã được lắp vào dây cung và đã được kéo căng đến tột độ nhưng không được bắn đi, ngày này nối ngày kia đều như vậy và kết quả cuối cùng là mọi vấn đề đều có thể xảy ra. Tôi còn nhớ có một khoảng thời gian, lúc nào Lạc Đà cũng ôm trong tay một cốc trà thật to, đặc sóng sánh và đưa lên miệng nhấm nháp không ngừng. Tôi biết, lúc ấy trong lòng Lạc Đà đang có lửa cháy. Đến lúc này thì tôi đã rõ, đêm nào Lạc Đà cũng mất ngủ, lửa trong gan ruột lại quá mạnh nên toàn thân anh ta đã bị đốt cháy.

Sau đó, Vệ Lệ Lệ còn nói rằng, trước khi chuyện ấy diễn ra, Lạc Đà về thăm cô ấy một lần. Đó là một ngày Chủ nhật, sau khi về đến nhà, anh ta đã chơi với con trai cả một buổi sáng và hầu như không nói gì đến chuyện làm ăn. Suốt cả buổi sáng hôm ấy, Lạc Đà chỉ cùng con trai chơi trò “da trâu” bằng gỗ cây táo. Trước kia, tất cả đồ chơi mà anh ta mua cho con trai đều là đồ chơi bằng pin hoặc bằng điện, nào là ô tô hoặc máy bay…

Nhưng lần này, không biết Lạc Đà tìm ở đâu ra một khúc gỗ táo rồi buổi sáng hôm ấy dùng một con dao tỉ mẩn gọt gọt cắt cắt thành một con lăn, đầu nhọn phía dưới ghim một chiếc đinh sắt, lại lôi trong túi ra một đoạn dây da quấn quanh con lăn rồi cả một buổi sáng, hai bố con đánh đánh cuộn cuộn cái con lăn ấy. Đến trưa, Vệ Lệ Lệ hỏi Lạc Đà muốn ăn gì, anh ta chỉ nói gọn lỏn là miến thịt bò. Đó là bữa ăn đầu tiên sau khi hai người ở riêng. Khi ăn trưa, Lạc Đà cũng chẳng nói năng gì, khi Vệ Lệ Lệ hỏi có ngon miệng không, Lạc Đà chỉ nói một tiếng: Ngon. Ăn xong, Lạc Đà sờ đầu thằng bé một lát rồi đứng dậy, cắp cái túi dưới nách, đi ra khỏi cửa.

Tôi cũng giải thích thêm để ông hiểu là, trò “da trâu” là cách gọi riêng của trò chơi này ở vùng bình nguyên bởi muốn chơi được trò này phải có một sợi dây da, còn ở các địa phương khác và trong tiếng phổ thông thì người ta gọi là “con quay”. Tôi đã từng nghe Lạc Đà nói, thời niên thiếu anh ta mơ ước có được một con quay thật chuẩn và thật đẹp để thi thố với bạn bè.

- Trước khi ra đi, Quốc Đống có dặn dò gì không?

Vệ Lệ Lệ lắc đầu. Tôi hỏi gặng:

- Một câu cũng không à?

Dường như Vệ Lệ Lệ lục lọi trí nhớ nhưng cuối cùng cũng lắc đầu.

Không có bất kỳ lời dặn dò nào cũng có nghĩa là, Vệ Lệ Lệ và con trai Lạc Đà là người kế thừa toàn bộ công ty hợp pháp. Thế thì mọi việc anh ta để lại đều dồn lên đôi vai mỏng manh của Vệ Lệ Lệ. Tôi nhìn cô ấy và điều làm tôi kinh ngạc nhất vẫn là, trải qua một số sự kiện trọng đại như vậy, trong đó bao gồm cả một sự kiện trọng đại nhất trong tất cả mọi sự kiện là chồng nhảy lầu tự tử, thời gian chỉ hai tháng không những đã hoàn thiện thêm trí lực cho một người đàn bà mà còn hoàn chỉnh cả khí phách của chính cô ấy. Từ đầu đến cuối, Vệ Lệ Lệ không hề nhắc đến cái tên Hạ Tiểu Vũ và những gì liên quan đến người đàn bà này… Vệ Lệ Lệ vẫn đứng đó, mặc dù trong tay đang dắt một đứa trẻ nhưng ánh mắt lại biểu lộ rõ một sự kiên định đến bất ngờ. Trước khi ra về, Vệ Lệ Lệ còn nói:

- Tổng Giám đốc Ngô, tôi đã nắm rất kỹ về tài khoản. Trước mắt, những hạng mục đầu tư khác của công ty đều là phụ, làm lợi nhiều nhất chỉ có một, đó là “Hậu Bổ Đường”. Lúc còn sống, Quốc Đống bôn ba giật chỗ này bù chỗ kia cũng chỉ vì cái xí nghiệp “Hậu Bổ Đường” này mà thôi… Lúc này, anh chính là cổ đông lớn nhất của “Hậu Bổ Đường”!

Tôi giật mình kinh ngạc, chỉ nói được ba tiếng:

- Đúng thế sao?

Vệ Lệ Lệ gật đầu một cách nghiêm trang, trịnh trọng rồi nói:

- Anh cần phải bảo trọng. Thời gian này công ty có một chút rối rắm nhưng cũng có rất nhiều cơ hội tốt… Sau này tôi sẽ còn tìm đến anh, mọi người trong công ty vẫn còn đang chờ anh quay trở lại. Tôi nghĩ và khẳng định là Quốc Đống rất muốn giao toàn bộ công việc anh ấy để lại cho anh.

Tôi ngước nhìn Vệ Lệ Lệ, nói:

- Cô cho tôi một thời gian để suy nghĩ, ngắn thôi.

Tiểu Kiều đã đến thăm tôi.

Tôi thật sự bất ngờ vì Tiểu Kiều đã đến thăm tôi.

Ngày ấy, Tiểu Kiều ăn mặc mười phần giản dị, kiểu ăn mặc này tôi chưa bao giờ thấy ở cô ta. Tiểu Kiều mặc một chiếc váy màu lam, đồng phục chính thức của công ty, rất đơn giản, rất quy phạm, đầu tóc cũng đã được uốn lại gọn gàng theo kiểu của một học sinh trung học khá phổ biến lúc bấy giờ, móng tay móng chân được tẩy sạch và không còn bất cứ một màu lạ mắt nào. Tiểu Kiều cũng gầy đi trông thấy, gầy đến độ có thể gọi là tiều tụy… Trên tay cầm một bó hoa tươi, cô ta đứng trước giường bệnh, nhẹ nhàng lên tiếng: Tổng Giám đốc Ngô!

Tôi quay người lại, ngạc nhiên đến tột độ, nhất thời lắp bắp:

- Tiểu Kiều…, sao cô lại đến đây?

- Là thuộc cấp dưới quyền ông bao nhiêu năm, tôi đến thăm ông, không được sao?

Nói đến đây, nước mắt đã trào ra khỏi khóe mắt Tiểu Kiều. Tôi thực sự bối rối, chỉ biết lặp lại hai từ cảm ơn vô nghĩa. Tiểu Kiều nói:

- Tổng Giám đốc Ngô, vừa nghe được tin ông bị tai nạn, đầu tôi như muốn vỡ tung ra. Sao lại xui xẻo đến thế cơ chứ? Tôi lo rằng ông đã… chết…

- Không sao rồi, không sao rồi… Chuyện đã qua hết rồi – Tôi chỉ biết lắp bắp.

- Đúng rồi, đại nạn không chết, ắt sau này sẽ gặp đại phúc. Tổng Giám đốc à, toàn bộ công ty đang tán dương ông đấy.

Tôi chỉ biết cười khổ, lắc đầu nói:

- Tôi đã rời công ty thời gian dài như vậy thì… tán dương cái gì nhỉ?

- Tán dương rằng ông là cao nhân, không đánh mà thắng. Lúc này ông đã là cổ đông lớn nhất của xí nghiệp dược “Hậu Bổ Đường”.

Cái gì gọi là “không đánh mà thắng”? Nói như vậy có khác nào tôi đã có một âm mưu? Tôi hiểu ý Tiểu Kiều là chỉ nói về số cổ phiếu, do vậy tôi không nghĩ là mình cần phải nói gì thêm.

Tiểu Kiều chớp chớp đôi mắt và từ những cái chớp mắt ấy, tôi đã mơ hồ nhận ra có một tia sáng của sự lanh lợi kèm một chút ranh mãnh. Cô ta nói:

- Mọi người đều biết, ông là người tốt. Ông bị gạt bỏ mà phải ra đi thôi. Ban đầu, ông đã bỏ ra bao nhiêu công sức và cống hiến thầm lặng cho công ty… Nhưng ông nói rời công ty là rời ngay, một chút oán thán cũng không có. Lúc này tất cả mọi người đều đã hiểu rõ, ông là một chân nhân nhưng không hề để lộ chân tướng. Nhất định ông có cao nhân chỉ điểm. Người ở phía sau ông nhất định… phải là một “quan lớn”, đúng không?

Tôi chỉ cười nhẹ. Tôi đã nói rồi, tôi không giải thích và không thể giải thích được chuyện này. Tiểu Kiều nói tiếp:

- Trước đây mấy ngày có người còn nói, nếu Tổng Giám đốc Ngô không đi khỏi thì công ty chúng ta nhất định không có chuyện này xảy ra, không loạn đến như vậy, Chủ tịch Hội đồng quản trị cũng không thể… Nhưng chỉ có tôi biết. Năm ấy ở Bắc Kinh, tôi đã nhìn ra ông, chính ông là cao nhân, rời khỏi công ty rất đúng lúc, nếu không cũng sẽ bị liên lụy.

Tôi vội vàng cắt ngang lời Tiểu Kiều:

- Không nên nói những lời như thế. Mọi việc đã xảy ra rồi, đừng nhắc lại… đừng bới lại nữa, được không?

Lúc ấy Tiểu Kiều mới nói:

- Tổng Giám đốc à, những lời này tôi không thể nói với ai, có nói đi nữa họ cũng không tin, đành phải nói với anh thôi… Công ty gặp sự cố, người đầu tiên bị người ta lôi đi chính là tôi. Tổng Giám đốc à, anh không biết là tôi ở trong đó đã bị người ta hành hạ như thế nào đâu, đúng là không còn là người nữa. Ngày nào cũng thế, từ sáng đến tối, một ngọn đèn cao áp chiếu thẳng vào tôi… Anh nói đi, một người đàn bà yếu ớt như tôi có thể làm gì được ai? Nhưng rồi có một ngày lại bị người ta lôi đi, người đó chính là tôi. Ngày ấy, tôi vẫn đang còn ở Bắc Kinh, vừa ra khỏi khách sạn đã bị người ta cho tay vào còng số tám rồi nhốt kín hơn một tháng. Nhưng tôi đã cố sức chống chọi, anh có thể thăm dò để biết, trong khi tôi bị nhốt, tôi đã câm miệng như hến, không hé răng nói một tiếng không có lợi nào về công ty. Cho dù bọn họ có uy hiếp, có bức bách tôi đến thế nào, tôi cũng không nói gì cả. Có thể nói, tôi chưa bao giờ làm điều gì gây phương hại đến công ty. Sau đó thì Chủ tịch gặp phải chuyện ấy… Điều này có thể trách tôi sao?

Nước mắt rơi lã chã theo từng câu nói của Tiểu Kiều. Cô ta vẫn tiếp tục:

- Tổng Giám đốc, ông không biết đấy thôi, Vệ Lệ Lệ là người đàn bà mà tâm địa còn độc ác hơn cả mãng xà! Lúc này, một tay cô ta đang che lấp bầu trời của công ty. Cô ta đối xử với tôi thế nào anh có biết không? Cô ta đã sa thải tôi, không những không bồi thường đồng nào mà còn đi rêu rao đơm đặt những điều hoàn toàn không đúng về tôi, nói là tôi… Oan cho tôi quá, oan hơn cả cô Đậu Nga ngày xưa!... Anh không biết lòng căm thù của Vệ Lệ Lệ với tôi sâu đến mức nào đâu, không biết được bên trong cái vẻ cừu non của cô ta lại chứa đựng lòng lang dạ sói thế nào đâu. Anh đừng vội vàng nhìn thấy sự khép mình như một cánh chim non, nói năng lúc nào cũng thỏ thẻ của Vệ Lệ Lệ mà nhìn nhận về bản chất thật của cô ta, tất cả đều là ngụy trang! Bây giờ thì cái đuôi cáo của cô ta đã lộ ra rồi, một tay dắt con thơ nhưng trông chẳng khác nào đang cầm một thanh “Thượng Phương bảo kiếm”, nện gót chân thình thịch rung chuyển cả tầng lầu! Người đâu mà cáo già thế!...

- …Thực ra, Vệ Lệ Lệ đã ly thân với Chủ tịch Lạc được mấy năm rồi. Hai người cũng đã từng đề cập đến chuyện ly hôn, chỉ còn thiếu một tờ giấy nữa thôi. Chuyện này người trong công ty không ai không biết. Lúc này, Chủ tịch Lạc đã chết, anh lại không có mặt ở công ty… Cô ta đánh phấn thoa son trông thật đẹp, lại còn đòi “lên núi hái đào tiên” nữa chứ!... Chắc anh chưa chú ý đến ả Vệ Lệ Lệ này. Cô ta là người đến từ cõi âm, đi đến đâu cũng bôi nhọ thanh danh tôi, nói tôi lôi kéo Lạc Đà và có âm mưu đưa ông ấy vào chỗ chết… Anh cũng đã biết, Chủ tịch Lạc bình thường thì hào hoa phóng khoáng, lại thích pha trò… Nếu cần phải nói thật thì đúng là ông ấy cũng muốn đến với tôi, nhưng cuối cùng thì tôi lại trở thành… một miếng đậu phụ. Anh nói xem, tôi là loại đàn bà như thế sao?

- … Tổng Giám đốc à, ông phải đứng về phía tôi. Có một chuyện mà anh đã biết là cái gã làm nghề kinh doanh địa ốc Tống Tâm Thái ấy đã từng mang theo một va ly tiền vừa quỳ vừa khóc trước mặt tôi, nhất thiết phải có được tôi. Tôi đã mở cửa và nhổ vào mặt hắn một bãi nước bọt! Cứ cho rằng, nếu tôi là một kẻ chuyên đi lôi kéo người khác thì liệu rằng cho đến bây giờ, Vệ Lệ Lệ còn có cơ hội mà đối đãi tệ bạc với tôi như thế hay không? Ôi dào, nếu Chủ tịch Lạc ly dị với cô ta sớm hơn một chút… Nói gì thì nói, con người tôi vốn có cái tâm quá thiện.

Sau đó thì Tiểu Kiều hạ giọng thì thào:

- Tổng Giám đốc à, ông rời khỏi công ty sớm cho nên có một số việc trong màn trướng mà anh không biết được. Lần này, công ty gặp chuyện lớn, tất cả là do Hạ Tiểu Vũ ra tay. Cô ta là người tình của lão Phạm, quan hệ với lão này đến mấy năm nhưng lại chẳng có được một danh phận gì nên làm đến cùng để có một danh phận chính thức và cuối cùng thì đã làm náo loạn cả tỉnh đến độ lão Phạm không thể vùng vẫy được nữa. Còn một chuyện bí mật khác, không biết là anh có biết không, cô Hạ Tiểu Vũ này bề ngoài thì có vẻ nhã nhặn đoan trang nhưng kỳ thực, tâm địa cô ta cực kỳ xấu xa. Nghe nói, tôi cũng chỉ nghe người ta nói thôi, có một thời gian Hạ Tiểu Vũ còn thao túng cả thuộc hạ của Phạm Gia Phú làm chuyện bàng môn tả đạo đem bà vợ già của lão Phạm vất vào tận trong núi sâu, thậm chí có người còn nói là Hạ Tiểu Vũ còn có ý định thuê người giết bà vợ của lão Phạm nữa… Ôi dào! Cuộc đời này sao mà phức tạp thế!

Tôi kinh sợ thực sự! Thực ra là tôi không biết những lời của Tiểu Kiều có thể có mấy phần đáng tin. Thêm nữa, qua những lời nổ liên tục như súng liên thanh của Tiểu Kiều, ban đầu cô ta gọi tôi là “ông” rồi sau đó biến thành “anh”, rồi lại lẫn lộn giữa “ông” và “anh”… khiến đầu óc tôi trở nên lú lẫn, không biết nói gì cả, chỉ đành dỏng tai mà nghe thôi.

Tiểu Kiều lại tiếp tục:

- Anh biết không, Hạ Tiểu Vũ đã bị phán xử, lão Phạm cũng chuẩn bị tiêu rồi.

Đúng rồi, cuối cùng thì Lạc Đà cũng chẳng bảo vệ được ai… Sau đó, Phạm Gia Phú đã bị “song quy”, có nghĩa là trong một thời gian và địa điểm quy định, phải khai báo tất cả những gì có liên quan đến vụ án. Thời gian đi học của Phạm Gia Phú trước sau tổng cộng hai mươi hai năm, học xong đại học trong nước thì đến Mỹ để tiếp tục học chuyên sâu về ngành nghề đã được đào tạo với mục đích phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân, có điều anh ta đã đi sai phương hướng đã vạch sẵn. Trong những ngày niên thiếu, Phạm Gia Phú đã sống kham khổ cơ cực, đầu tiên là đổi chiếc áo vải thô sần sùi mà mẹ anh ta đã dày công khâu vá để khoác chiếc áo sơ mi có cổ cao của một học sinh trung học và đại học, sau đó lại đổi sang bộ quần áo tây kiểu Mỹ và cuối cùng là bộ quần áo liên doanh giữa Mỹ và Ý… Cho đến bây giờ thì Phạm Gia Phú lại phải cởi bỏ chiếc áo jacket liên doanh ấy để mặc vào người bộ quần áo màu vàng (khi vụ án chưa được quan tòa phán quyết) để chuẩn bị cho bộ quần áo màu xanh lục (khi vụ án đã được quan tòa phán quyết)… Thời xa xưa, mỗi khi mùa hè đến, Phạm Gia Phú ngày nào cũng cắm cúi trên những thửa ruộng để giúp đỡ mẹ vun vun xới xới cho những luống ngô, sau đó thì anh ta đã nhận được bằng tiến sĩ Nông học ở Mỹ, sau khi về nước được điều động vào Sở Nông nghiệp, trở thành một trong những chuyên gia hàng đầu trong nước về lĩnh vực lai tạo giống, đã sáng tạo nên giống ngô số 5. Đến bây giờ, nghe người ta nói, anh ta đã mặc lên người bộ quần áo màu vàng ngồi đằng sau những bức tường cao ngất, đối mặt với những khung cửa sổ bằng sắt, miệng lầm rầm những lời đại loại như: Để trả ơn quốc gia và nhân dân, tôi muốn mượn hai mươi mẫu đất để quay về trồng ngô… Cái vòng tròn mà Phạm Gia Phú đã đi qua liệu có thể đổ dồn lên vai Lạc Đà và trách móc anh ta được không?

Tiểu Kiều đã thao thao bất tuyệt bên giường bệnh của tôi suốt cả một buổi sáng, trong đó có rất nhiều chuyện mà tôi đã biết nhưng cũng có rất nhiều chuyện mà tôi không hề biết. Đúng là thật giả khó lòng phân biệt nhưng những sự việc có liên quan giữa cô ta với Lạc Đà thì tôi đều đã biết rất rõ… Sắp đến mười hai giờ trưa, Tiểu Kiều vẫn chưa có ý định ra về. Tôi nghĩ, có thể cô ta đang sắp đặt một chuyện gì đó. Có điều, tôi không đả động gì đến chuyện công việc của cô ta. Nói đúng hơn là tôi không thể đả động đến chuyện này... Tôi cố ý phân định rõ ranh giới giữa chuyện tâm sự và công việc nên cố ý lái câu chuyện theo hướng khác:

- Tôi hỏi cô, Lạc Đà có bị trầm cảm không?

- Trầm cảm? Ai nói? Vệ Lệ Lệ phải không? Phì! Lúc còn ở Bắc Kinh, ngủ…

- Cô không biết à?

- Nói đui nói mò! Chủ tịch Lạc chẳng qua là bị chứng mất ngủ thôi… Tất cả là do Vệ Lệ Lệ bày đặt để đánh lừa dư luận nhằm giảm thiểu cái tiếng xấu là cô ta đã phụ bạc chồng rồi mưu đồ nắm công ty trong tay mình thôi.

- Đúng thế sao?

Như chợt nhớ ra điều gì, Tiểu Kiều lại miên man nói… và cuối cùng cũng nói ra một điều không cần nói:

- Có một lần, tôi nhìn thấy chủ tịch Lạc đột ngột ngồi dậy trên giường vào lúc nửa đêm, đối mặt với bức tường và… nói chuyện với nó khiến tôi sợ đến chết khiếp.

Tôi không hỏi gì thêm nữa, cũng có thể là không thể hỏi được. Ở trong phòng bệnh khoa Mắt, tôi rất mẫn cảm với câu “nói đui nói mù” vừa rồi của Tiểu Kiều, nếu tôi có lỡ miệng điều gì đó, cô ta sẽ chửi tôi “nói đui nói mù” thì bất hạnh cho tôi quá!

Cuối cùng, Tiểu Kiều đứng dậy, cầm lấy phích nước đi ra ngoài một lát rồi quay trở vào với một phích nước sôi, sau đó lại cúi người lôi cái chậu rửa mặt dưới gầm giường ra, mở vòi nước hứng nửa chậu nước, dùng khăn thấm nước lau mặt mũi cho tôi… Tôi thoáng ngạc nhiên, chỉ kịp nói:

- Đừng làm vậy, không cần đâu…

Lúc ấy, giọng của Tiểu Kiều trở nên vô cùng dịu dàng:

- Anh Ngô, tôi có một yêu cầu rất nhỏ, anh có thể đồng ý hay không?

- Cô nói đi.

- Tôi muốn… muốn ở lại đây để chăm sóc anh.

Tôi có một thoáng xúc động… Lúc ấy, tôi có ngửi thấy trên cơ thể cô ta một mùi thơm. Cô ta đã cố ý ăn mặc thật đơn giản nhưng vẫn không quên điểm một chút nước hoa. Mùi nước hoa này ngửi thoáng qua thì rất nhạt nhưng gần hơn một chút thì lại rất nồng và tôi đã từng nghe người ta nói, đó là loại nước hoa “CD” nổi tiếng của Pháp, người ta còn gọi nó là nước hoa “độc dược”. Lòng tôi bỗng nhiên nguội lạnh:

- Thôi, không cần đâu, tôi đã có thể tự lo được rồi.

- Tổng Giám đốc Ngô, tôi không hề có ý gì khác. Anh là lãnh đạo bấy lâu nay của tôi, đã giúp đỡ tôi rất nhiều, tôi chỉ là…

- Đúng là không cần thiết. Tôi sắp hồi phục hoàn toàn rồi, có thể tự lo liệu được mọi chuyện. Đúng thế. Cám ơn cô đã đến thăm.

- Tổng Giám đốc Ngô, lúc nào thì ông quay trở lại công ty? Chỉ cần ông quay lại, ông là cổ đông lớn nhất, Vệ Lệ Lệ có thể dựa được vào ông.

- Tôi rời công ty đã quá lâu rồi, không nhất thiết phải quay lại.

Tiểu Kiều nhìn tôi, nói giọng đầy u uất:

- Ông vẫn không tin tôi?

- Tiểu Kiều, cô là người có năng lực, cho dù đi đến bất cứ đâu cô cũng sống tốt và làm việc tốt, có thể tự lo cho tương lai của mình.

Giọng Tiểu Kiều đột nhiên có vẻ cảnh giác:

- Vệ Lệ Lệ đã nói gì về tôi với ông?

- Không nói gì cả.

Tiểu Kiều ra về, vẻ mặt đầy thất vọng.

Một tiếng gọi khác, rất đột ngột nhưng đã làm tôi rơi nước mắt.

Đã bao nhiêu năm qua rồi, không có ai gọi tôi như thế… Cô ấy gọi:

- Anh Tiêu, không nhận ra em à? Là em đây!

Một người phụ nữ đứng trước giường bệnh của tôi. Xem dáng vẻ thì rất thon thả, có thể nói là hơi gầy nhưng tính cách thì lại biểu lộ rõ trên khuôn mặt: Cứng rắn. Khái niệm “cứng rắn” vốn chỉ dùng cho đàn ông, là bản sắc của đàn ông nhưng những năm gần đây, đáng ra đàn bà phải là “mềm mỏng”, là “nước” nhưng hình như một phần trong số họ đều được trui rèn qua “lửa” nên càng ngày càng “cứng”, người xuất hiện sau “cứng” hơn người xuất hiện trước. Sự thể hiện này không phải là từ quần áo, cô ta ăn vận rất chỉnh tề, rất “đàn bà”, có điều người phụ nữ đứng trước giường tôi lúc ấy xem ra rất “cứng”, ít ra là cảm giác của tôi đã bảo như thế. Tôi đoán, một người đàn bà chỉ cần lặn ngụp trong cái thế giới của đàn ông, hoặc cũng có thể là bôn ba trong thế giới thương trường một thời gian đều có thể nhiễm được cái “cương khí” vào người. Cô ta nhắc lại:

- Anh Tiêu, không nghe thấy em nói à? Đúng là không nhận ra em sao? Em có nhắm mắt lại cũng bóc được ba lớp da của anh!

“Em có nhắm mắt lại cũng bóc được ba lớp da của anh!”. Câu nói này chỉ có thể xuất hiện trên quê hương của tôi, nghe qua thì có vẻ thô thiển nhưng “lời thì thô mà ý thì thâm”, thể hiện sự quen biết đến mức thân thiết. Nghe được câu này thì tôi đã nhận ra đó là ai, lắp bắp:

- Để tôi nhớ lại..., nhớ lại xem sao… A! Vĩ Hương, có phải Thái Vĩ Hương không? Thái Tư Phàm! Tổng Giám đốc Thái!

- Em nói nè, anh là người có học vấn cao nhưng không ngờ trí nhớ lại kém như thế… Em đến đây để thăm một người bạn (chắc là một người bệnh nào đó), khi đi ngang qua hành lang, nhìn “hậu tướng” (Vĩ Hương dùng từ địa phương, đáng ra phải là “nhìn từ phía sau lưng”), em đã biết ngay chính là anh. Mà đúng là anh thật… Anh Tiêu, đừng cười em. Nghe nói anh đã phát tài to, anh là cái “lọ muối dưa”, còn em chỉ là cái “bát ăn cơm”, mỗi “sợi lông” của anh vẫn còn lớn hơn cả “cái lưng” của em nữa đấy. Em nói có đúng không?

Con bé này, xa quê bao nhiêu năm mà vẫn cứ nói toàn giọng địa phương. Gì gì mà nó nói như “lọ muối dưa”, “bát ăn cơm”…, vừa rồi chẳng qua là một lối nói so sánh, đại ý là nó không bằng một phần nhỏ của tôi thôi. Tôi chỉ biết cười khổ. Vĩ Hương nói:

- Để em xem nào. Nhìn anh kìa, có vẻ sợ em phải không? Em không đến mượn tiền anh đâu… Sao thế, mắt anh bị làm sao thế?

- Tai nạn giao thông.

Vĩ Hương bước đến gần hơn, chăm chú quan sát đôi mắt tôi rồi kêu lên:

- Ồ, không sao cả, chỉ cần lành lành lặn lặn là được rồi… Những câu này Vĩ Hương nói toàn từ địa phương rất khó hiểu, tôi đành phải dịch sang tiếng phổ thông để ông dễ hiểu thôi, có điều nó lại đem đến cho tôi một cảm giác thân thiết.

Chỉ có những ai kinh qua cuộc sống khổ cực mới có thể nói được cái cụm từ “chỉ cần lành lành lặn lặn”, câu này có ngầm ý là, chỉ cần không khuyết chân cụt tay và cao nhất là không chết là đã “có phúc” lắm rồi…

Tiếp theo là một câu nói có vẻ nghiêm túc của Vĩ Hương:

- Anh Tiêu, anh phải “sửa sai”, nhất định phải “sửa sai” cho em!

Tôi cười khổ:

- Anh đâu phải là đại diện cho các đơn vị hữu quan của chính quyền, em đâu phải là Lương Ngũ Phương… Anh sửa cái gì sai?

- Nếu không gặp anh, em đã không nói. Nhưng đã gặp được anh, em nhất định phải nói. Lão Lương mù (tức là Lương Ngũ Phương, ở vùng bình nguyên, hễ ai làm nghề bói toán đều bị gọi là “mù” hoặc “bán tiên”) đã bao nhiêu lần đặt điều nói xấu em trước mặt anh?

Lúc ấy, tim tôi bỗng nhiên đập thình thịch, ngay lập tức nghĩ ngay đến bồn “thạch lựu máu và nước mắt”… Cây thạch lựu ấy luôn luôn kề cận bên tôi, cho dù có chuyển đến đâu tôi vẫn mang theo nó. Thái Tư Phàm nói:

- Lão Lương mù có ác tâm hay không khi đi đến bất cứ đâu, lão cũng đều đơm đặt nhiều chuyện rồi gán cho em, nói nhiều đến độ mũi người ta phải mọc thêm con mắt (?). Lão ta nói em đã cắt đầu bố mình rồi chôn trong một bồn hoa… Chuyện này mà anh cũng tin sao?

Đáng ra Thái Tư Phàm phải gọi Lương Ngũ Phương là “chú Năm” mới đúng vai vế, nhưng mở miệng ra là lão Lương mù này nọ khiến tôi rất khó xử, khó lọt tai, đành chỉ biết cười trừ. Thái Tư Phàm hằn học nói tiếp:

- Lão Lương mù là một kẻ tội phạm, lão đã từng lừa lấy của em không biết bao nhiêu tiền… lại còn bày đặt để em yên tâm này nọ… Yên tâm cái quái gì? Đúng rồi, những năm tháng đó em đang thiếu tiền, gõ cửa chỗ này cầu xin chỗ khác, em đã từng nghĩ đến chuyện treo cổ cho xong… Nhưng cho dù thế nào đi chăng nữa, em lại có thể bán được cái đầu của bố mình sao? Chuyện này không tông không tích nhưng lại được người ta truyền đi khắp nơi… Anh cũng biết, bố em theo đuổi mẹ em từ thành phố đến tận nông thôn. Cho dù ông ấy với mẹ có đánh nhau mấy lần nhưng tình cảm giữa hai người vẫn tốt, đâu đến độ phải hại nhau. Sau đó thì bố bị liệt, không thể rời khỏi cửa, chính bồn hoa thạch lựu ấy là em mua tặng bố để ông chăm sóc đỡ buồn. Mẹ em còn sợ bố buồn và cô đơn nên bảo em mua tặng bố một chú chó nhỏ để ông ấy lúc nào cũng có thể nghe được âm thanh… Sau đó thì bố em qua đời, có người nói bồn thạch lựu này cũng khá nhiều tiền nên em đã tặng cho người ta. Một chút chuyện cỏn con ấy mà truyền đi truyền lại, cuối cùng lại biến em thành một con gà mái (cũng là tiếng địa phương) giết người không thấy máu!...

… Anh cũng biết rồi đấy, bây giờ các xí nghiệp làm ăn vô cùng khó khăn. Một số người trong thôn, anh dùng họ thì họ lại chê anh trả công quá thấp, thậm chí là còn chửi bới. Anh không dùng họ thì họ lại chửi anh không tạo điều kiện cho con em trong thôn… rồi đơm đặt ra bao nhiêu thứ chuyện trên trời dưới đất… Những năm ấy, nói những lời chân thật thì không ai tin, những lời họ tin lại là toàn bịa đặt…

Tôi đã bắt đầu hoảng loạn. Nghe những lời Vĩ Hương nói như thế, tôi không biết mình phải tin ai nữa. Đúng là tôi không thể nói được một cách rõ ràng về chuyện ngày ấy tôi mua cây thạch lựu liệu có phải là một sai lầm? Vĩ Hương vẫn tiếp tục với những dòng suy nghĩ của mình:

- Anh Tiêu, lương tâm của anh đã bị chó tha mất rồi sao? Bố em đem tất cả những gì tốt nhất dành cho anh, tất cả những gì tốt nhất của toàn thôn đều bị một mình anh chiếm giữ. Ngay cả việc anh ngoái đầu nhìn lại một lần anh cũng không làm, đúng không?

Tôi rùng mình, không có lời để đối đáp. Tôi muốn nói, tôi muốn quay về, đúng là muốn quay về. Nhưng tôi… Vĩ Hương nhìn thẳng vào mặt tôi, hỏi:

- Anh có thấy sau lưng anh lúc nào cũng dâm dấp ướt không?

- Ướt?

- Đúng! Vì sống lưng anh dính đầy nước bọt, anh có che đậy cũng không che đậy được đâu? Có điều, có ai có thể nhìn thấu sống lưng của anh đâu… Người trong thôn nói: Không thể nhìn thấy, vì anh mặc quần áo tây!

Đến lúc này thì tôi đã hiểu:

- Người trong thôn chửi anh rất nhiều, đúng không?

- Chuyện này thì em không dám nói đui nói mù, anh tự nghĩ đi.

Đến lúc ấy, với cách ăn nói bỗ bã của Thái Tư Phàm, tôi không nhịn được nữa, hỏi:

- Em họ à, em phải nói thật, những lá thư không có tên người gửi ấy, có phải là em gửi cho anh không?

- Ai nói với anh thế? Ai lại đơm đặt thêm chuyện cho em vậy? Lại là lão Lương mù!

- Những lá thư ấy chỉ có một câu: Cho tôi ngụm sữa. Có phải là em viết?

Thái Tư Phàm cười ngặt nghẽo:

- Anh dọa ai thế? Không phải em. Đúng là em không hề viết!

Tôi vẫn nhớ, trong một thời gian khá dài, tôi vẫn thường nhận được những lá thư không có tên người gửi và cũng đã bao nhiêu đêm tôi trằn trọc không thể dỗ yên giấc ngủ. Đó chính là ngữ khí của dượng tôi: “Cho tôi ngụm sữa”. Nhưng dượng tôi đã chết từ lâu rồi.

Trước khi từ biệt, Thái Tư Phàm còn nói:

- Anh Tiêu, nếu anh còn có lương tâm, anh ghé về thăm quê một lần đi!

- Đúng vậy, anh cũng đã từng nghĩ đến chuyện này.

- Trong tay anh đã có rất nhiều tiền, chọn cái gì đó để đầu tư cho quê hương.

Tôi lẩm bẩm như để một mình mình nghe:

- Anh nhất định sẽ về,… trồng cây…

- Quá tốt. Anh trồng cây, em chặt cây. Nhất định anh phải ghé thăm xưởng chế biến gỗ của em, rất hiện đại…

Lại một lần nữa tôi không biết nói thế nào cho phải.

Trước khi xuất viện, có một người cuối cùng đến thăm tôi ở bệnh viện, ông đoán thử là ai?

… Là Mai Thôn!

Cả hai chúng tôi đều đã trải qua phong trần, nói khác đi chúng tôi là hai kẻ lang thang trong cuộc đời đầy gió bụi này. Chúng tôi nhìn nhau… Tôi nói:

- Không có hoa hồng.

- Hoa hồng Abbisinia chỉ còn trơ lại những cành khô.

- Em còn cần hoa hồng Abisisnia nữa không?

Khi tôi bắt đầu nhìn thế giới này bằng một con mắt, cách nhìn của tôi về mọi chuyện đã thay đổi rất nhiều. Tôi không còn câu nệ nữa, không cầu toàn nữa. Tôi biết, trên thế gian này không có cái gọi là hoàn mỹ với ý nghĩa chân chính của từ này, có chăng chỉ là những ảo giác và sự tiếc nuối. Kỳ thực, trong sâu thẳm tâm hồn, tôi vẫn hy vọng cô ấy nói ra một câu và chỉ cần cô ấy nói ra câu ấy thôi, tôi đã…

Nhưng đúng lúc ấy, điện thoại của tôi đã reo. Người gọi đến chính là Vệ Lệ Lệ. Cô ấy nói: Anh Ngô! Anh đã quyết định chưa? Lúc ấy, tôi đã do dự.

Tôi biết rất rõ, trong tình hình hiện tại, cho dù là anh đi theo thị trường chứng khoán, thành lập xí nghiệp hay làm bất kỳ thứ gì khác…, anh không thể không bắt tay quan hệ, không thể không “đi cửa sau”. Nếu không làm được điều này, nhất định một tấc một ly anh cũng không thể đi về phía trước được. Đôi khi, anh phải bỏ tiền ra để mua lấy thời gian và cơ hội như một điều tất yếu, cần phải có những “biện pháp linh hoạt”, xoay trở theo tình hình. Đây không phải là chuyện của các cấp chính quyền mà là giữa cá nhân và cá nhân, giữa sự kiện này và sự kiện khác. Tôi cũng vẫn tin rằng, chiếm tuyệt đại đa số trên thế gian này vẫn là người tốt… Nhưng, chỉ cần một ngày nào đó anh ngẫu nhiên gặp phải một kẻ xấu hoặc là một kẻ có ý đồ riêng, hắn có thể kéo rịt lấy anh, khiến anh không làm được bất cứ việc gì. Đến lúc ấy, rất có khả năng anh sẽ trở thành một Lạc Đà thứ hai?

Tôi đang chờ một câu của Mai Thôn…

Vệ Lệ Lệ đang chờ một câu của tôi…

Tôi nói với chiếc điện thoại của mình: Quyết định thôi!

Bên ngoài khung cửa sổ, nắng rất đẹp.

Tôi dùng mắt trái để nhìn. Trên bầu trời có hai vầng thái dương. Nó nhiều màu, nhưng nó không trung thực, chỉ là do mắt tôi bị hoa thôi, loang loang lổ lổ… Khi tôi dùng mắt phải để nhìn, trên bầu trời chỉ có một vầng thái dương, tròn lắm, rực rỡ lắm, đỏ lắm… Nhìn người cũng giống hệt thế!

Tôi chờ đợi Mai Thôn. Tôi hy vọng cô ấy sẽ nói ra được một lời mà tôi cần được nghe.

CHƯƠNG MƯỜI HAI

Thái Tư Phàm tiến hành dời mộ cho dượng tôi một cách tưng bừng, long trọng đến như thế cũng có nguyên nhân đặc thù bên trong.

Ba ngày trước, mẹ Thái Tư Phàm, tức cô ruột của tôi, Ngô Ngọc Hoa, tạ thế. Bà ấy vốn chẳng có bệnh tật gì nghiêm trọng, chỉ là đau chân. Thái Tư Phàm đã đưa mẹ lên thành phố điều trị một thời gian rồi bà ấy đòi về nhà. Người trong thôn nói, trong một thời gian dài trước khi mất, bà ấy sống một mình trong ngôi nhà ba tầng to đùng, thường thường chống gậy đứng trên sân thượng cao ngất nhìn về một năm xa xăm nào đó, dáng vẻ trông rất đẹp và phong lưu. Đột nhiên có một ngày, cô con gái thứ hai về thăm mẹ, bà ấy nói: Dắt mẹ ra đồng dạo một vòng. Nghe lời mẹ, Thái Vĩ Tú dắt mẹ ra dạo một vòng trên đồng, có điều đi được một đoạn thì dừng lại và kêu đau chân... Cứ thế, hai mẹ con đi chầm chậm trên đồng, đột nhiên, bà ấy hỏi: Sông đâu rồi? Vĩ Tú nói: Mẹ, mẹ lẫn rồi à, ở đây làm gì có sông! Bà ấy thở dài, đưa tay chỉ đi đâu đó: Phía Tây. Đi về phía Tây xem! Đến bờ đê phía Tây, đi vòng qua lò đậu phụ của Xuân Tài, đi ngang qua đám ruộng ngô là đến mộ của dượng tôi. Bà ấy đưa tay chỉ, nói: Mắt mẹ mờ rồi, đây là mộ của bố con? Thái Vĩ Tú chỉ “ơ” một tiếng, bà ấy hỏi: Mẹ nói không đúng à, không phải mộ bố con ở đây sao? Vĩ Tú nói: Là chỗ này, nhưng hai năm trước người ta mở đường nên thay đổi quá nhiều. Lúc ấy, cô tôi mới “ơ” một tiếng rồi nói: Nói với Vĩ Hương, dời mộ đi, đừng để quá gần đường...

Tuy Vĩ Tú là chị hai, là chị của cô ba Vĩ Hương, nhưng mọi chuyện trong nhà họ Thái đều do cô ba làm chủ. Sau đó, cô tôi còn dặn dò một câu rất quan trọng:

- Nói với con Hương là, sau khi mẹ đi, chọn một chỗ nào đó để mẹ với bố chúng mày được nằm bên nhau.

Lúc ấy, Thái Vĩ Tú có vẻ sững sờ:

- Ý mẹ là... hợp táng?

Cũng bởi ngày xưa, Ngô Ngọc Hoa thường hay nói với mấy cô con gái thế này: Sống mà ngày nào cũng chửi nhau đánh nhau thì nhất quyết khi chết, tao không cùng nằm một chỗ với ông ấy. Đến lúc này, không hiểu sao bà ấy lại thay đổi như vậy. Sau đó thì cô tôi còn nói: Gần suốt một đời đánh chửi nhau, không được chửi nhau nữa, tao cảm thấy buồn, cô đơn lắm... Nói xong câu ấy, ba ngày sau thì cô tôi chết.

Có được lời dặn dò cuối cùng của cô tôi, Tổng Giám đốc Thái Tư Phàm mới phát huy cơ hội có một không hai để nhằm nhiều mục đích. Kể từ khi Thái Vĩ Hương đổi tên, ai cũng biết là nó nhất tâm nhất ý theo đuổi mục đích thoát ra khỏi vùng quê này để tìm một cuộc sống mới. Có điều, Vĩ Hương có đi đâu chăng nữa thì cũng vẫn là một đứa con gái “chân đất”, lại thêm những chuyện gắn với thời dậy thì nên gây nên những tiếng tăm không tốt trong thôn. Những chuyện ấy có thể bỏ qua, nhưng lại có một lời đồn đại rất đáng sợ, nói vì tham tiền nên nó đã đem cái đầu của bố mình (tức dượng tôi) chôn dưới gốc cây để bán… Chuyện này trở thành “tâm bệnh” của Vĩ Hương.

Tuy lúc ấy Vĩ Hương đã có tiền, đã đổi tên thành Thái Tư Phàm, thành Tổng Giám đốc Thái nhưng câu chuyện cứ lưu truyền hết miệng người này sang miệng người khác, trở thành một tấm “bia miệng”. Mấy năm gần đây, có được ít tiền trong tay, Vĩ Hương mới bắt đầu để ý đến tiếng tăm của mình. Có điều, muốn tẩy bỏ những câu chuyện không mấy tốt đẹp có dính dáng đến mình không hề là một chuyện dễ dàng, bên cạnh đó nó còn là một đứa kín tiếng. Thế là, nhân cơ hội dời mộ, Vĩ Hương quyết định làm nên trò nên trống để cho mọi người trong thôn đều thấy vấn đề.

Sau khi về thôn, đầu tiên là Thái Tư Phàm đã gọi một công ty trên huyện chở về đầy một xe đá lạnh chất chung quanh thi hài của Ngô Ngọc Hoa, mời bốn đội nhạc tang đến thổi kèn đánh trống suốt bảy ngày bảy đêm. Tiếp theo đó là gửi thiệp báo dời mộ cho bố, tất cả những người ngoài thôn, ngoài họ tộc đều được nhận thiệp…, cho dù họ có về tham dự được hay không là tùy ở tình cảm của mỗi người.

Thái Tư Phàm không chỉ nhờ người đưa thiệp báo đến tận tay mà còn gọi điện cho tôi, nói: Anh Tiêu, cho dù trời có sập, anh cũng phải về. Em chờ anh về để “sửa sai” cho em!

Lúc này tuy Lương Ngũ Phương tuổi tác đã cao, nhưng danh tiếng đang nổi như cồn, người ta gọi lão là “Lương Bán Tiên”. Chính Thái Tư Phàm đã bảo lái xe công ty đưa nó đến thẳng viện dưỡng lão trên thị trấn để mời về thôn. Khi ấy, không dễ gì mời được “Lương Bán Tiên”, phải sắp hàng chờ, nhưng nếu người khác mời không được thì Thái Tư Phàm đã có cách. Nó lên gặp thẳng Viện trưởng (viện dưỡng lão này do chính Thái Tư Phàm bỏ tiền ra để sáng lập) nên Lương Ngũ Phương không còn cách nào khác, phải leo lên xe để Thái Tư Phàm đưa về thôn.

Thái Tư Phàm đưa Lương Ngũ Phương về là vì muốn nhờ lão ta xem đất chọn ngày. Thái Tư Phàm nói: Chú Ngũ, ngày trước bố cháu đối đãi với chú thế nào? Lương Bán Tiên nhướng mắt: Không tệ! Thái Tư Phàm nói tiếp: Cháu đối đãi với chú thế nào? Lương Bán Tiên lại nhướng mắt: Chẳng bạc! Thái Tư Phàm liền nói: Tiền thì chú tính bao nhiêu cũng được, chú tìm cho bố mẹ cháu một khoảnh đất thật tốt, chọn một ngày thật đẹp… Lương Ngũ Phương hấp háy đôi mắt: Với lão Thái, không tính tiền bạc gì cả.

Lương Ngũ Phương ôm chiếc la bàn và chính tay Thái Tư Phàm dắt (thi thoảng cũng có người đỡ thêm) đi từ Đông sang Tây, sau đó là từ Nam đến Bắc…, coi đi xem lại và cuối cùng, chọn được một khoảnh đất ở phía Bắc. Khoảnh đất này nằm trên gò, đất đai cằn cỗi không thể trồng được bất kỳ loại cây gì.

Đất đai đã chọn xong, sau đó chỉ còn lễ dời mộ.

Tôi mang theo bồn thạch lựu về thôn.

Những năm gần đây, bồn “thạch lựu máu và nước mắt” ấy lúc nào cũng được tôi mang theo bên cạnh mình, đồng thời cũng là một “khối tâm bệnh” của tôi. Bao nhiêu năm rồi không về, đến đầu thôn bỗng dưng trống ngực tôi đập thình thình và hình như tôi có phát run.

Lâu nay tôi vẫn cho rằng, nói đến quê hương chẳng qua cũng chỉ là nói đến một loại phương ngữ, một giọng nói, một thái độ, là cái mà anh không thể trốn tránh được, là thứ mà anh vất đi nó vẫn bám chặt lấy anh, nói cách khác là một cái gánh nặng anh đang đặt lên vai mình. Nhưng, khi tôi đi càng lúc càng xa, khi mà năm tháng đã bắt đầu lùi vào quá khứ quá xa, tôi mới nhận ra rằng, cái vùng đất màu vàng ngút ngàn tầm mắt ấy là thứ duy nhất kéo giữ tôi lại.

Lần này, gần như tôi không còn tìm ra con đường chính để trở về thôn nữa. Đây có phải là Vô Lương, nơi đã sinh tôi ra, nuôi tôi lớn lên không? Chạy dài về phía Bắc là một cánh đồng tít tắp, chạy dài về phía Nam cũng là một cánh đồng tít tắp. Phía Tây tiếp giáp với một con đường rộng thênh thang là một xưởng chế biến gỗ. Phía Đông là các phân xưởng lúp xúp của nhà máy gạch trải dài, khói đang bảng lảng bay, mấy cây cổ thụ đứng cô độc, xiêu vẹo. Trong thôn, nhà ngói mọc lên san sát, hai tầng, ba tầng, thậm chí là bốn, năm tầng…, thi thoảng lắm mới có thể thấy một vài ngôi nhà cũ co mình, tản mát nấp phía sau những ngôi nhà cao tầng. Bãi lau sậy ngút ngàn ngày xưa không còn nữa, đầm Vọng Nguyệt sâu không không thể dò thấy đáy rộng đến mấy trăm mẫu không đã biến đi đâu mất. Phía Tây phía Đông, tiếng cưa máy gầm rú trong xưởng gia công gỗ đã được xây dựng vài năm gần đây và tiếng động cơ nhào đất đóng gạch ầm ầm. Cái sân chuyên dùng để tổ chức phê đấu hoặc họp hành của đại đội sản xuất ngày xưa, lúc này được dùng để phơi những thớt gỗ đã được xẻ ra… Rặng cây cổ thụ trong thôn chỉ còn sót lại những cây cuối cùng… Tôi cũng không còn thấy được những người đàn bà đứng trên những con lăn bằng đá nữa…

Chó thì sao? Ngay cả chó trong thôn lúc này cũng chẳng buồn sủa người lạ hay cắn nhau nữa.

Đúng rồi. Đi khắp các con đường trong thôn nhưng tôi không phát hiện ra một làn khói xanh lam nào bốc lên từ những ngôi nhà vào lúc hoàng hôn, không có một thoáng ẩm ướt nào xông lên từ những con đường làng, không còn ngửi thấy mùi phân trâu nữa… Không còn cái giếng nước nào cả. Ngày xưa, toàn thôn có ba cái giếng nước, giếng phía Đông được xây bằng gạch, phía Tây một cái cũng được xây bằng gạch, riêng cái giếng giữa thôn thì được xây bằng đá xanh. Nghe nói cách đây mấy năm, nhà nào cũng đã lắp đặt giếng khoan nhưng gần đây thì nước lấy lên từ giếng khoan không thể dùng để ăn uống được nữa, mùi nước rất lạ, chua chua mặn mặn không hiểu nguyên nhân do đâu và thế là toàn thôn phải chạy đi rất xa để mua nước máy về dùng. Trong lễ tang, Thái Tư Phàm phải lên tận thành phố, thuê hẳn một xe bồn chở nước khoáng về để dùng.

Đi lại trong thôn một đỗi lâu, toàn thân tôi đã “dính” đầy những “ánh mắt”… Rất nhiều ánh mắt khác nhau. Người đi lại trên đường đều đưa mắt quan sát tôi, nhưng đối với tôi tất cả đều xa lạ, chỉ nhận ra được mấy ánh mắt quen biết. Tôi đang đi trên những con đường quê hương, nơi tôi đã từng sinh ra và lớn lên, nhưng điều mà tôi nhận ra là, hầu như tất cả những ánh mắt, những gương mặt đều trở nên xa lạ. Đúng rồi, ở quê nhà, tôi nhất thiết không dám chường mặt ra. Sau đó, khi các thím các cô góp tiền lập bia cho dượng tôi, tôi không dám chường mặt ra để nói là mình có thể tự lo liệu chuyện tiền nong. Tôi không dám nói đến chuyện tiền bạc bởi nếu tôi nói ra điều ấy cũng có nghĩa là tôi đang dùng “chổi” để “quét” vào mặt của các cô các thím. Tôi chỉ biết khóc thầm… Tôi nợ dượng tôi quá nhiều. Cho đến lúc này, tôi vẫn còn nhớ một câu của dượng tôi: Nói với thằng Tiêu, tôi muốn nghe tiếng nói của quốc gia! (chỉ là ông muốn tôi mua cho ông một chiếc radio nhỏ). Cháu xin lỗi dượng, cháu đã không làm được yêu cầu nhỏ nhặt ấy của dượng. Tôi cũng nợ mọi người trong thôn quá nhiều… Nhưng cho đến giờ, tôi vẫn chưa nghĩ ra phải trả như thế nào đây?

Tôi đã chuẩn bị sẵn tâm lý để đón nhận những lời chửi bới. Nếu có một cô một thím nào đó vừa trông thấy tôi đã lên tiếng chửi, dí ngón tay vào sống mũi tôi mà chửi thì lúc đó,

tâm trạng của tôi cũng đỡ tủi nhục phần nào vì không quá bất ngờ. Điều làm tôi thật sự đau lòng là, các thím các cô trông thấy tôi không hề lên tiếng chửi bới, chỉ quay mặt nhìn đi chỗ khác, giả vờ như không hề trông thấy và ra vẻ tập trung vào công việc của mình… Đúng rồi, tôi đã không giúp được gì cho họ, nhưng cuộc sống của họ vẫn trôi qua một cách bình thường.

Đúng rồi, mọi việc đã lùi vào quá khứ, ông còn hỏi gì nữa nào? Tôi lại tiếp tục đi trên những con đường trong thôn và những gì tôi nghe thấy được (cũng có thể là tôi tưởng tượng được) đều là úp úp mở mở, ẩn đầu lộ đuôi… Trong những lời bàn tán ấy hình như cũng có ẩn tàng sự bất mãn đối với Thái Tư Phàm và hình như cũng có những gì đó nữa khó nói ra. Dượng tôi đã qua đời, cô tôi Ngô Ngọc Hoa cũng đã qua đời, thế thì họ còn nói gì nữa nhỉ?

Bóng chiều đã ngả về Tây, tôi vẫn một mình đi trên cánh đồng. Sau khi bò lên khỏi một con mương khá sâu, tôi nhận ra là trên cánh đồng mênh mông chỉ còn lại thưa thớt một vài bóng người. Cây cối cũng lơ thơ, chung quanh đìu hiu lặng lẽ. Nhưng tôi chợt phát hiện, cách mình không xa, bên kia con mương, có một thằng con trai đang đào đào bới bới một gốc cây ngô đồng. Điều làm tôi ngạc nhiên và thích thú là, cậu ta vừa đào vừa gọi điện thoại. Tôi nghe rất rõ tiếng cậu ta: Có. Chỗ chúng tôi có tất! Anh nói cần cái gì? Cần máy bay à? Boeing 737? Cần mấy chiếc?... Tôi suýt há miệng cười to, nhưng có điều tôi đã kịp nén tiếng cười trong cuống họng, đồng thời dùng đôi mắt của một người đã trải qua bao nhiêu năm lăn lộn kinh doanh đánh giá cậu bé, nghĩ trong lòng: Thế giới này đúng là đã biến đổi quá nhanh! Đây là thằng bé con nhà ai thế nhỉ? Nó đã học hỏi được từ cuộc đời và thời gian để có thể biến mình thành một kẻ nói dóc bán trời không văn tự như thế… Không dám nghĩ tiếp nữa. Thằng bé này đã có thể nói đến Boeing 737 sao? Có thể nó đã đọc đâu đó trên những tờ báo cũ được gì đó và muốn mình trở thành một Mâu Kỳ Trung* thứ hai tại Trung Quốc chăng?!

Sau đó, tôi hỏi thăm người trong thôn và được người ta chỉ đường đến phần mộ của dượng tôi. Vì ông họ Thái nên không được đưa vào khu phần mộ của nhà họ Ngô và ở thôn Vô Lương (tôi e là cũng chỉ duy nhất ở thôn Vô Lương), có một khu phần mộ dành riêng cho những ai làm rể trong thôn, khu này gọi là “Phần mộ con rể”.

Mộ của dượng tôi nằm bên mép ngoài cùng của khu “Phần mộ con rể” này. Vì phần mộ sắp sửa được chuyển dời nên tôi chỉ mang đến đây một bó hoa tươi và một chai rượu. Ba nén hương đặt trước mộ, tôi quỳ xuống và cung kính lạy ba lần.

Đúng là Thái Tư Phàm cố ý “chính danh” cho mình.

Cho nên, trình tự và các thủ tục dời mộ được nó tiến hành theo đúng lễ nghi và phong tục, không có bất cứ sự sơ suất nào.

Trước đó, dượng tôi được chôn trong một cỗ quan tài “tứ ngũ lục” (các số đo cơ bản của quan tài) bằng cây ngô đồng, cũng là một loại gỗ tốt. Lần dời mộ này, Thái Tư Phàm đã bỏ ra rất nhiều tiền nhờ người đóng hai cỗ quan tài bằng gỗ bách. Hai chiếc quan tài được đưa về thôn trên một chiếc xe tải hạng trung, xe vừa về đến đầu thôn thì mắt mọi người đã sáng lên, trầm trồ: Quá đẹp, quá giá trị! Lão Thái, bà Ngô thật có phúc!

Thái Tư Phàm đã nhờ người cháu nội của ông Cửu trực tiếp đóng hai chiếc quan tài bằng gỗ bách này. Người này đang là một thợ mộc khá nổi tiếng, không chỉ hiểu biết về các loại gỗ mà tay nghề cũng rất cao, nói chung là một tay có hạng trong làng nghề, đã từng bao thầu và dẫn nhiều nhóm thợ đi xây dựng những công trình rất xa. Trước đây, thông qua sự giới thiệu cũng như uy tín của dượng tôi mà anh ta cũng đã nhận được một số công trình có cỡ, cho nên khi Thái Tư Phàm nhờ vả chuyện này, anh ta rất sẵn lòng.

Sau khi cây bách được chặt xuống, nó được kéo về xưởng gỗ ở phía Tây thôn, do cháu nội của ông Cửu chỉ huy, ba người thợ khác đã cưa cây gỗ thành tám miếng “tứ độc”. “Tứ độc” là gì chắc ông chưa biết. Này nhé: Một là nắp quan tài, hai là đáy quan tài, ba là hai tấm hai bên quan tài. Bốn tấm này phải là ván nguyên vẹn, không được chắp nối. Do đó, để có được tám tấm ván dùng cho hai cỗ quan tài này, nhất định cây gỗ bách phải được trồng trên trăm năm mới có thể cho ra những tấm ván như thế.

Ván đã được xẻ xong, thước tất cũng đã được đo đếm xong, chính tay cháu nội ông Cửu chỉ đạo để hoàn chỉnh những khâu cuối cùng, bào nhẵn, dùng giấy nhám đánh bóng như gương, từ cái nắp đến năm miếng ván còn lại đều được khép khít rịt, không có một kẽ hở. Lúc này mới đến việc của thợ sơn. Thợ sơn cũng là một người khá nổi tiếng (nghe đâu, người này là cháu ngoại của Đường Đại Hồ Tử). Thời gian cũng khá gấp gáp cho nên những người thợ sơn phải làm thâu đêm, sơn qua chín lượt. Cuối cùng, cũng chính tay người thợ sơn này viết một chữ “Thọ” bằng vàng lên một đầu quan tài, lại còn vẽ thêm năm con dơi chung quanh với ý nghĩa “ngũ phúc phụng thọ”*, đầu còn lại vẽ tranh “Kỳ lân tiễn con”, hai bên vẽ tranh “Hai mươi bốn người con có hiếu”...

Nói chung, sáu tấm ván của hai cỗ quan tài được trang trí rất đẹp, rất trang trọng và đúng với tập tục truyền thống. Tất cả đã hoàn chỉnh, hai cỗ quan tài được đưa lên xe tải chở về đến giữa thôn và được đặt trong chiếc lều đã được dựng ngay trên khu đất có phần mộ của dượng tôi.

Lúc ấy, điều khiến cho mọi người cảm động nhất, cảm động đến rơi nước mắt là trên nắp quan tài của dượng tôi được trải một tấm vải đỏ, trên tấm vải đỏ ấy giắt mười mấy chiếc huân chương chiến công của dượng tôi. Tất cả đều được Thái Vĩ Hương thu thập khi dọn dẹp nhà cửa, lôi từ dưới gầm giường ra một đôi giày sĩ quan, tất cả những huân chương này đều được dượng tôi nhét trong đôi giày ấy. Những huân chương này được dượng tôi xem là những kỷ vật vô giá nhưng rồi vì quá nhiều chuyện diễn ra sau khi cưới vợ nên có lẽ ông đã quên mất. Thái Tư Phàm trông thấy, ngay lập tức sai người tìm một vuông vải đỏ và giắt từng chiếc huân chương lên đó. Lúc ấy, mọi người mới đứng ngẩn người nhìn và lên tiếng cảm thán. Tổng cộng có mười bảy huân chương, trong đó, một cái được nhận trong “Chiến dịch Liêu Thẩm”, một cái trong “Chiến dịch Bình Tân”, một cái trong “Chiến dịch Trung Nam”, một cái trong “Chiến dịch kháng Mỹ viện Triều”..., đủ các hạng Nhất, Nhì, Ba... Mọi người nói: Lão Thái khổ suốt một đời nhưng chính ông ấy là một đại công thần!

Đại Quốc và Tam Hoa cũng nhận được thiệp báo tang nên đã quay về thôn. Nghe đâu là Nhị Quốc chưa bao giờ về lại thôn, còn Đại Quốc thì thi thoảng lắm mới thấy xuất hiện. Còn nhớ thuở nhỏ, mộng tưởng lớn nhất đời của Đại Quốc là đến Ô Lỗ Mộc Tề, nhưng có điều, đến cuối cuộc đời anh ta vẫn chưa đặt chân tới nơi xa xôi hẻo lánh ấy lần nào. Có một thời gian, Đại Quốc làm đến chức Phó Trưởng phòng Giáo dục huyện và lúc này, anh ta đã là Giám đốc Sở Dân chính huyện. Mọi người đối đãi với Đại Quốc hết sức nhiệt tình, ai ai gặp anh ta cũng vồn vã: Giám đốc Ngô đã về đấy à? Còn anh ta gặp ai cũng rất khách khí lễ độ, cung kính mời thuốc. Tam Hoa đi phía sau Đại Quốc, gặp ai cũng gật đầu chào ríu rít, hỏi thăm sức khỏe. Sau khi về đến thôn, thấy tấm vải màu đỏ giắt đầy huân chương đậy lên quan tài của dượng tôi thì Đại Quốc kinh ngạc tột độ. Sinh ra và lớn lên ở thôn, nhưng anh ta nào có biết dượng tôi xứng đáng vinh danh là một “đại công thần”! Nói hết nhẽ, đây chính là trách nhiệm của Sở Dân chính. Thế là ngay trong đêm đó, Đại Quốc quay trở về huyện và báo cáo chuyện này với huyện trưởng.

Sáng hôm sau, chủ tịch huyện dẫn đầu một đoàn cán bộ về Vô Lương. Trong chiếc lều đặt hai cỗ quan tài (một cỗ là của Ngô Ngọc Hoa cô tôi đã khâm liệm và cỗ còn lại là chờ bốc hài cốt của dượng tôi đưa vào), đoàn cán bộ đặt một vòng hoa, cúi đầu tưởng niệm giây lâu rồi cúi đầu vái ba lần. Sau đó, chủ tịch huyện nói với Thái Tư Phàm:

- Tổng Giám đốc Thái, xin lỗi vì tôi và anh em trên huyện về muộn. Ngày bác trai mất, tôi cũng không biết tin để đến chia buồn cùng gia đình. Hôm qua chúng tôi mới nghe đồng chí Giám đốc Sở Dân chính báo cáo, hóa ra bác trai lại là một đại công thần… Cô xem chuyện này có được không nhé? Nghĩa trang liệt sĩ cũng sắp sửa đổi sang khu mới. Theo quy định, trước ngày thành lập nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Trung Hoa, bác trai đã lập được nhiều chiến công như vậy thì được đưa vào nghĩa trang liệt sĩ. Được đưa bác trai vào đó không chỉ là vinh dự của gia đình mà còn để cho đời sau đời đời chiêm ngưỡng.

Lúc này Đại Quốc cũng nói thêm vào:

- Chị Hương à, quy định của nghĩa trang liệt sĩ rất nghiêm, nói chung không dễ dàng để có được một chỗ trong ấy. Huyện đã nghiên cứu rất kỹ rồi mới có thể quyết định được như thế.

Thái Tư Phàm suy nghĩ rất lâu rồi mới nói:

- Thế… mẹ tôi thì sao?

Chủ tịch huyện do dự, đưa mắt nhìn Đại Quốc, nói:

- Giám đốc Ngô, liệu chuyện này có phù hợp quy định không?

- Căn cứ theo quy định… trước mắt thì chưa có tiền lệ nào như thế…

- Thế thì bỏ qua đi. Bố tôi cũng đã mất khá lâu rồi, cho đến lúc này các anh mới nghĩ đến chuyện đưa ông vào nghĩa trang liệt sĩ, e là hơi muộn rồi…

Chủ tịch huyện ra chiều khó xử:

- Thôi thì đã quyết định hợp táng, không đưa bác trai vào nghĩa trang liệt sĩ cũng được. Nhưng tôi vẫn mong cô suy nghĩ thêm… Thế này nhé, đưa vào hay không tùy cô quyết định, có điều những thành tích chiến đấu của bác trai thì cứ để cho báo chí tuyên truyền biểu dương.

Đại Quốc rất muốn làm được chuyện gì đó cho thôn nhưng không thực hiện được, có vẻ không vui. Sau đó, Đại Quốc lôi tay tôi kéo ra ngoài, hạ giọng:

- Anh Chí Bằng à (Đại Quốc không bao giờ gọi tôi là Tiêu, lần này quay về, ngoài Thái Tư Phàm ra thì cũng chẳng ai gọi cái tên thời nhỏ của tôi cả), sau khi tang lễ xong xuôi, anh nhất thiết phải ở lại thêm vài ngày nhé.

- Để làm gì?

- Không phải là tôi muốn giữ anh đâu mà chính là chủ tịch huyện bảo tôi nói với anh là ông ấy mời anh ở lại. Ông ấy rất muốn trực tiếp gặp anh để nói chuyện này nhưng thấy chưa phù hợp lắm nên mới nhờ tôi nói với anh lên huyện ở lại ít ngày. Nhà khách của huyện bây giờ đã là một khách sạn bốn sao…

- Họ của chủ tịch huyện là gì nhỉ, hình như tôi chưa hề quen biết ông ấy?

- Họ Mã. Anh không biết ông ấy nhưng ông ấy biết anh…

- Có chuyện gì không?

- Tôi cũng nói thật với anh, chẳng qua là huyện cũng cần một ít tiền. Lúc này anh đã là đại gia, đem về huyện một ít tiền để làm một vài công trình gì đó gọi là giúp đỡ. Cứ coi như anh đã tạo phúc cho đời sau…

- Cũng được thôi, nhưng là những công trình nào?

- Công trình nào cũng chưa thể nói ngay được, nhưng chắc cũng không khó lắm đâu, thảo luận một vài ngày là có thể nghĩ ra thôi. Chỉ cần anh chịu bỏ ra bao nhiêu tiền thì ngay lập tức sẽ có công trình cần đến số tiền mà anh đầu tư… Anh Chí Bằng, chỉ cần anh bỏ ra khoảng mười triệu, tôi sẽ nói với chủ tịch huyện đưa anh làm ủy viên Ủy ban Chính trị hiệp thương huyện, thậm chí là Ủy viên Ban Thường vụ nữa…

Nghe những lời của Đại Quốc, tôi cảm thấy không vui vẻ tí nào, bèn nói:

- Cậu cứ để tôi suy nghĩ thêm…

Ngay buổi chiều hôm ấy, một nhóm phóng viên lại rầm rộ về thôn và tất cả đều muốn tìm hiểu về cuộc đời và những thành tích của dượng tôi. Cả nhà họ Thái đều bận bịu với lễ tang nên không ai có thời gian để trả lời họ. Thế là thôn trưởng (là cháu nội thứ hai của ông Cửu) đành phải đi đến từng nhà động viên mọi người trong thôn cung cấp thông tin về dượng tôi cho nhóm phóng viên, cuối cùng cũng chỉ gọi được mười mấy người, tất cả đều là những người đàn bà bảy, tám mươi tuổi trở lên, trong đó có cánh phụ nữ các nhà Quốc Thắng, Bảo Tường, Xuân Thành, Hải Lâm, Tiểu Kiều, Mạch Cần, nhà họ Ấn, nhà họ Khoan… Chồng của những lão bà này kẻ trước người sau đều đã về với tổ tiên, có người đã bị điếc đặc nhưng miệng mồm thì vẫn cứ như thời còn xuân sắc, tranh nhau nói loạn xị bát nháo nhưng cuối cùng thì chẳng có thông tin nào thực sự có giá trị. Nhưng có một điểm rất chung của những lão bà này là, nói về dượng tôi được vài câu thì nước mắt đã rơi lã chã… Cuối cùng, tuy cách nói mỗi người mỗi khác nhưng ấn tượng sâu sắc nhất của họ về dượng tôi vẫn là “sự kiện củ cà rốt”… Năm ấy, dượng tôi vừa nhậm chức bí thư đã che giấu cấp trên bốn mươi bảy mẫu cà rốt nên đã cứu được toàn thôn khỏi chết đói. Có điều, sự kiện này lại là một vấn đề tế nhị trong lịch sử nên không dễ gì mà viết ra để tuyên truyền và biểu dương.

Nhóm phóng viên đã ra về nhưng các lão bà được gợi nhắc lại những ký ức xa xưa nên nỗi niềm hoài cổ của họ khó lòng mà dứt được, thế là một tình tiết không có trong kế hoạch của đám tang phát sinh… Người dẫn dắt đến tình tiết này là thím Ba, tức là vợ Quốc Thắng, thì thào to nhỏ bàn luận với nhau rồi đề xuất: Lập bia cho dượng tôi, tiền lập bia do các nhà đóng góp mỗi nhà một ít. Theo sự thống nhất của các bà, chuyện này giao cho con gái nhà họ La thay mặt mời người đã từng tham gia viết lịch sử huyện là Miêu Kim Thủy (con gái nhà họ La lấy con trai của Miêu Kim Thủy, nguyên là Hiệu trưởng trường tiểu học thôn) đứng ra soạn bài văn bia, trong văn bia nhất định phải nhắc đến “sự kiện củ cà rốt”… Nhà nào đóng tiền cho dù là ít hay nhiều cũng đều được khắc tên trên bia để ghi nhớ. Mười hai bà lão này thức suốt một đêm để chia nhau đi đến từng nhà quyên góp tiền và đến sáng hôm sau tụ tập lại, tổng kết được mười nghìn không trăm tám mươi đồng, vừa đủ để dựng một tấm bia.

Việc dời mộ và hợp táng của nhà họ Thái đã đi đến mức này khiến thôn trưởng cảm thấy khó xử vô cùng. Chuyện của nhà họ Thái do Tổng Giám đốc Thái Tư Phàm làm chủ cũng đã từng nghĩ đến chuyện lập bia cho dượng tôi, có điều các bà trong thôn lại miệng năm miệng mười đứng ra làm chủ chuyện này, trưởng thôn lại là kẻ hậu sinh, là hàng con cháu nên không muốn mích lòng nhà họ Thái, nhưng cũng chẳng muốn làm trái ý các bà các thím… Thế là trưởng thôn chạy đi chạy lại giữa đôi bên không biết bao nhiêu lần để thương lượng, cuối cùng thì Thái Tư Phàm đành miễn cưỡng chấp nhận ghi lại “sự kiện củ cà rốt” trên bia, nhưng có ý định từ chối số tiền mà các bà đã quyên góp được. Có điều, các lão bà phản đối quyết liệt chuyện này nên Thái Tư Phàm không thể từ chối.

Ngày chính thức dời mộ, chiếu theo tập tục của làng, nhà họ Thái dùng vải đen che trên trần và giăng quanh chiếc lều rộng đến gần ba mươi mét vuông, tập tục này gọi là “che dù đen”. Dượng tôi lúc này đã là người ở cõi âm, không được nhìn thấy ánh sáng mặt trời… Ngày ấy, trước khi mở nắp chiếc quan tài đang còn nằm dưới huyệt, sắc mặt Thái Tư Phàm rất đỗi trang nghiêm, nói:

- Chú Ngũ, thím Ba! Hai người xuống dưới huyệt đi, kiểm tra thật kỹ, xem thử đầu của bố tôi có ở dưới đó hay không? Anh nữa, anh Tiêu, anh cũng xuống đó để làm chứng cho tôi!

Người đầu tiên xuống huyệt là thím Ba. Mặc dù thím Ba đã lớn tuổi nhưng vẫn còn khỏe mạnh lắm, lại rất gan dạ. Tiếp theo sau là mấy người đàn bà lớn tuổi nữa theo thím Ba xuống huyệt (theo phong tục địa phương, chỉ có những người ngang hàng ngang lứa mới được phép nhặt xương cốt của người đã chết). Người đàn ông ngang hàng ngang lứa với dượng tôi lúc này chỉ còn duy nhất Lương Ngũ Phương, tuy đã quá già yếu nhưng cũng vịn vào vai mấy người đàn bà xuống huyệt… Sau đó, một câu nói từ dưới đáy huyệt vọng lên: Đây rồi, cái đầu đây rồi!

Lúc ấy, Thái Tư Phàm nói to:

- Thưa tất cả bà con chú bác, tất cả mọi người… Xin mọi người hãy tận mắt chứng kiến đầu của bố tôi và hãy làm chứng cho tôi. Mỗi người sẽ được một trăm!

Nói xong, Thái Tư Phàm bật khóc nức nở trước mặt mọi người.

Thím Ba là người to gan nhất cho nên phụ trách toàn bộ công việc nhặt và đếm xương. Bà ấy vừa làm vừa thì thầm:

- Lão Thái, chuyển nhà nhé, về ở nhà mới… Lão Thái, chuyển nhà nhé, về ở nhà mới… Con gái ông đã lo liệu mọi việc đâu vào đấy rồi, tất cả đều tốt đẹp… Có nhà lầu, có xe hơi, có ti vi, có tủ lạnh, có máy giặt… Có hết tất cả. Lại có thêm hai người lái xe riêng, một đám đầy tớ… Tất cả đều đã đầy đủ.

Bất giác, tôi cũng lầm rầm niệm theo.

Khi chuẩn bị nhập liệm, Đỗ Thu Nguyệt, thầy Đỗ cũng kịp về đến nơi. Đi cùng với thầy Đỗ là Lưu Ngọc Thúy, cả hai đi trên chiếc xe Volkswagen Santana mới mua về thôn. Đỗ Thu Nguyệt đã bị bệnh bại liệt lâu rồi, bán thân bất toại nên lúc nào trên xe cũng có một chiếc xe lăn. Sau khi về đến thôn, Lưu Ngọc Thúy và người lái xe đỡ thầy Đỗ vào chiếc xe lăn và đẩy vào lều. Đến trước linh sàng, hai người lại đỡ ông ấy đứng dậy để thắp hương trước hai cỗ quan tài. Tuy bị liệt nửa người nhưng thầy Đỗ mặc một bộ quần áo tây rất chỉnh tề, trên cổ áo còn thắt một chiếc nơ màu đen, miệng không ngớt lầm rầm nhưng không ai nghe được ông ấy đang nói gì. Lưu Ngọc Thúy trở thành người phiên dịch bất đắc dĩ, nói: Ông Đỗ nói đi nói lại chỉ hai tiếng, đó là “ân nhân”!

Lễ an táng cô tôi và dời mộ dượng tôi độc đáo cũng chẳng kém gì so với hôn lễ của ông với cô tôi Ngô Ngọc Hoa mấy mươi năm trước đó.

Lúc di quan, pháo nổ rầm trời, mười hai đội kèn trống đồng loạt nổi kèn đánh trống. Những ai nhận được thiệp báo tang đều đã trở về (nghe người ta kháo nhau là Thái Tư Phàm đã tuyên bố, ai đi làm thuê ở xa, nếu về tham dự lễ tang có mất đi ngày công nào thì nó sẽ bồi thường một ngày một trăm đồng). Cho nên người đến tham dự rất đông sắp thành mấy hàng dài dằng dặc.

Lần này, hai lễ hợp làm một, vừa là đám tang mẹ, vừa là dời mộ bố nên Thái Tư Phàm mặc áo tang, tay cầm gậy tang được hai cô công nhân trong xưởng gỗ đỡ hai bên đi đầu tiên. Sau Thái Tư Phàm là đứa con trai mười tuổi đội khăn tang, hai tay đỡ cái mâm có linh vị (nghe đâu là Thái Tư Phàm không thể sinh nở, thằng bé này là con nuôi, chắc cũng là do người ta đơm đặt thôi), theo sau nữa là hai cô chị, tiếp sau là ba người con rể, tiếp sau nữa là mười hai đội kèn trống đám ma… Đi sau đội kèn trống là bốn mươi tám trai tráng lực lưỡng khiêng hai cỗ quan tài đi hai hàng đều tăm tắp… Thái Tư Phàm mặc áo tang trắng toát, thần thái vô cùng nghiêm trang. Nghe đâu là bộ đồ tang này được đặt may tại một hiệu may rất nổi tiếng trên thị trấn, vừa khít với cơ thể nên nhìn nó lúc ấy trông thật trẻ. Hai cô chị đi sau Thái Tư Phàm suốt đời lam lũ nên trông già sọm khiến người ta nhầm lẫn là hai thế hệ chứ không thể là chị em. Nhìn ba chị em, đột nhiên tôi liên tưởng đến chuyện mọi thứ đều có thể trở nên đẹp, trở nên ưu việt đều là do bao bì mà ra. Lúc ấy, nhất định không ai có thể tin được rằng, Thái Tư Phàm, tức Thái Vĩ Hương cũng xuất thân từ “chân đất”!

Đi đến ngã tư, đoàn đưa tang dừng lại khá lâu để làm thủ tục “chuyển linh”, đại khái là để “xin đường” đi cho đúng hướng. Lúc này, mười hai đội kèn trống (quê tôi gọi là “xướng khí gia”)

bắt đầu thi thố với nhau. Theo phong tục của người vùng bình nguyên, đây là lúc mà các “xướng khí gia” bắt đầu “đấu nhau”, đội nào được người ta bình luận là hay nhất, to nhất thì được chủ nhà thưởng thêm tiền. Chính vì vậy mà mười hai đội tung ra hết sức mình, hết đội này sang đội khác, mỗi đội xướng và nhảy múa một khúc nhạc tang. Đội đầu tiên xướng khúc “Chèo thuyền trên cạn”, vừa thổi kèn đánh trống vừa uốn éo thân mình như thể đang chèo thuyền. Đội thứ hai đang lúc thổi kèn đánh trống thì dừng lại đột ngột, cởi phăng chiếc áo để lộ những tấm lưng trần trùng trục, mặt ngước lên trời, hai mắt trợn trừng. Ấy là vì họ đang xướng khúc “Kiệu hoa trên trời”. Đội thứ ba lại cho kèn vào lỗ mũi, ngửa cổ thổi bài “Chim trắng chầu phượng hoàng”. Đội thứ tư khá độc đáo, lúc kèn trống đang vang lừng, đột nhiên xuất hiện một cô gái đứng trên một chiếc ghế đặt giữa đường mở thắt lưng để lộ toàn bộ phần trên của cơ thể rồi giắt hai cái lục lạc lên vú nhảy theo điệu “Tiên nữ rắc hoa”… Cả đoàn đưa tang tưng bừng náo nhiệt, cuồn cuộn sóng trào… Lúc ấy, đứa con trai của Thái Tư Phàm vì bê không nổi mâm linh vị nữa nên đánh rơi xuống đường, ngay lập tức Thái Tư Phàm nằm lăn ra đường khóc ngất, khóc đến nỗi làm cho thiên hôn địa ám!

Thủ tục “chuyển linh” đã xong, ba tiếng chuông dõng dạc vang lên, đoàn đưa tang tiếp tục hành trình… Sau hai chiếc quan tài là bà con thân thích, là người trong thôn, tiếp sau nữa là hai trăm công nhân của xưởng chế biến gỗ (ai đến tham dự đám tang đều được ghi một ngày công). Và cứ thế, tiếng kèn, tiếng trống chen lẫn với tiếng khóc thoang thoảng đi đến tận mộ phần… Lúc ấy, tôi thoáng thấy bóng Du Thái cho dù anh ta ẩn ẩn nấp nấp trong đám đông. Đúng rồi, Hữu Tài cũng đã về, một Ngô Hữu Tài từng vỗ ngực tự hào rằng ta đây là một công nhân của một xí nghiệp quốc doanh nhưng lần này về thôn không hề có một tiếng nói nào, thậm chí là còn có vẻ xấu hổ khi gặp ai đó. Tất nhiên anh ta cũng biết rằng, chúng tôi đều đã quay về nhưng lại cố tình tránh mặt, ngay cả một câu chào cũng không có. Ngày xưa, lần đầu tiên đến thành phố, tôi đã từng tá túc ở chỗ anh ta gần một đêm.

Buổi trưa, Thái Tư Phàm đã bố trí hai chỗ ăn cơm trong sân trường tiểu học. Ở đây, hai khu bếp lâm thời đã được chuẩn bị trước. Người trong thôn được ăn ở khu vực riêng, thức ăn toàn là thịt cá, có rượu có thuốc. Những người trên huyện, những người ở thôn khác cùng với những ai vốn là con em trong thôn nhưng đã đi xa về tham dự lễ tang được bố trí ăn một bữa trưa khá đặc biệt tại một khu vực khác: Tiệc đậu phụ. Tất cả món ăn đều có đậu phụ và đậu phụ đều được sản xuất từ lò của Xuân Tài. Xuân Tài chỉ huy một nhóm người chiên, hấp, xào, luộc…, rất nhiều món đậu phụ khác nhau chiêu đãi mọi người. Ăn chay lúc này đã trở thành một phong trào rất thời thượng nên ai nấy đều cảm thấy rất ngon miệng.

Tôi đã nói là tôi có mang theo bồn “Thạch lựu máu và nước mắt” về thôn. Sau khi an táng vợ chồng cô dượng tôi xong, đến lễ “tưới cháo” (phong tục ở quê tôi sau khi chôn cất được ba ngày, người ta nấu một nồi cháo trắng đem tưới chung quanh mộ), tôi kéo tay Thái Tư Phàm nói:

- Vĩ Hương, bồn thạch lựu này…

Vĩ Hương nhìn tôi, hỏi:

- Ý anh là thế nào?

- Anh muốn nói, dưới gốc thạch lựu…

- Không phải anh đã chứng kiến hết tất cả rồi hay sao? Cả thôn cũng đã chứng minh… Anh vẫn không tin à?

- Anh muốn nghe em nói một câu.

- Nghe lời nói thật?

- Nói thật.

- Đây là lời thành thật nhất mà em nói để anh biết là, có một cái đầu ở dưới gốc cây… Nhưng đó là một cái đầu chó! Mẹ em sợ bố cô đơn nên khi ông còn sống, mẹ đã bảo em mua cho ông ấy một con chó nhỏ, chuyện này em đã kể với anh… Sau đó thì con chó ấy đã chết… Anh Tiêu, em làm như thế là sai à?

Đến lúc ấy, Thái Tư Phàm mới kể cho tôi nghe toàn bộ diễn tiến về cây thạch lựu. Sau khi dượng tôi mất, trong tay Thái Tư Phàm cũng đã có một ít tiền, nghe lời một tay lái buôn ở phương Nam nên đã xây dựng một xưởng gia công đồ gỗ. Người này nói là sẵn sàng góp vốn đầu tư, nhưng sau đó Thái Tư Phàm mới phát hiện ra gã lại là một tay lừa đảo và đã mất tông mất tích. Do mọi việc đã bắt đầu, tiền thì cũng đã đầu tư không ít, Thái Tư Phàm chỉ còn biết cách đến ngân hàng vay thêm tiền, có điều ngân hàng cũng không sẵn sàng cho nó vay. Không còn cách nào khác, ý nghĩ về cái chết đã xuất hiện trong đầu nó. Sau đó, Thái Tư Phàm tiếp tục liên hệ với ngân hàng và nghe được thông tin là lão chủ ngân hàng rất thích chơi cây cảnh, thế là nó mang bồn thạch lựu tặng cho lão ta, vay được năm triệu đồng… Tiếp theo đó, có một gã X nào đó muốn nịnh nọt lão chủ ngân hàng nên đã hỏi mua cây thạch lựu này với một giá rất cao, đưa ra khỏi vườn lão chủ ngân hàng rồi đem tặng cho một ai đó… Cứ thế, cây thạch lựu này đã qua tay rất nhiều người, mỗi lần di chuyển khỏi vườn ai đó thì câu chuyện vốn đã được hư cấu về nó lại được thêm một ít mắm muối dầu mỡ vào cho có ý vị thêm và vô hình trung, nó được nâng lên một giá, đến khi lọt vào tay tôi thì nó đã trải qua tám lần mua bán…

Trong lời kể của Thái Tư Phàm có kèm lẫn với nước mắt:

- Em vẫn nhớ khi còn rất nhỏ, một đêm nọ, bố em đi họp trên huyện về có bọc trong túi một viên kẹo. Đã rất khuya, hình như là đã nửa đêm, ông sờ soạng trong bóng tối và không gây ra tiếng động nào, ông nhét viên kẹo vào miệng em. Em ngậm lấy, miệng em ngọt suốt cả đêm… Có thể nói, đó là một đêm hạnh phúc nhất đời em.

- Anh hiểu rồi, em họ… Anh đã hiểu.

- Anh Tiêu, không phải em có ý đồ gì xấu xa cả… Anh có quay trở về không?

- Về, sẽ về.

- Anh đã thấy chưa? Lưng anh toàn là nước bọt, nếu về anh sẽ phải chờ để hứng lấy những câu chửi rủa…

- Anh biết.

- Anh đã đến thăm xưởng chế biến gỗ của em…

- Xem rồi.

- Không thể đầu tư vào một ít sao?

Tôi nhìn Thái Tư Phàm. Tôi biết, nó sớm muộn gì rồi cũng nhắc đến chuyện này. Tôi nói:

- Có thể. Nhưng mà, cần phải có kế hoạch đầu tư vào những hạng mục nào, cần phải có kế hoạch khả thi (tôi không nhắc đến những từ như “báo cáo cụ thể…”…).

- Nhưng cũng cần nói để anh biết, ít thì em không cần. Bốn năm trăm nghìn… không đủ để lọt vào mắt em!

Tôi thoáng lặng người, nói:

- Em để anh suy nghĩ thêm…

Nghe tôi nói vậy, Thái Tư Phàm cười nhạt:

- Đúng anh là một thằng “mất một sợi lông chân mà làm lợi cho thiên hạ” cũng phải suy nghĩ. Đúng là anh không có ý định trở về!

- Nhất định anh sẽ về – Tôi nói – Nhưng anh cần phải tìm ra một cách thức nào đó hợp lý nhất để có thể về.

Sau đó, tôi đem bồn “Thạch lựu máu và nước mắt” đặt ngay trước mộ phần cô dượng tôi.

Tôi nghĩ, nếu hai người nằm ở đây, trong một lúc nào đó cãi vã nhau, thậm chí có thể đánh nhau, cây thạch lựu sẽ cho hai người một lời khuyên giải. Thực ra tôi cũng không tin lắm về chuyện này, cũng chỉ là một cách để an ủi tâm linh mà thôi, nhưng khi tôi quỳ xuống trước hai ngôi mộ và cúi đầu lạy ba lạy rồi đứng dậy, đột nhiên tôi cảm thấy choáng váng, mắt như bị hoa và lúc ấy không còn nhận ra là mình đang đứng ở nơi nào nữa.

Tôi biết, sau lưng tôi đang có rất nhiều “con mắt”… Nhưng tôi không thể nói ra một cách rõ ràng rằng, tất cả đã hết, đã xong xuôi; chỉ tự hỏi, những chiếc lá đang phiêu bạt trong những ngọn gió kia liệu có thể quay về cành, nơi đã sinh ra chúng hay không?

Tôi đã khóc!

Có lẽ, tôi thật sự không thể quay về được nữa rồi!

* chữ ‘công’ trong tiếng Trung: 工 * chữ “nhât trong tiếng Trung: 一 * “Sự kiện ngày 13 tháng 9”: Còn gọi là “Sự kiện Lâm Bưu”. Sau đại hội Đảng lần thứ IX, quan hệ giữa Lâm Bưu và Mao Trạch Đông dần dần xấu đi. Ngày 13-9- 1971, một chiếc máy bay cất cánh từ sân bay Sơn Hải Quan có chở một số lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc bao gồm Lâm Bưu, Diệp Quần, Lâm Lập Quả, Lưu Bái Phong cùng phi hành đoàn đã rơi tại Mông Cổ, tất cả đều thiệt mạng (ND). * Mâu Kỳ Trung, sinh năm 1941, người Tứ Xuyên, Chủ tịch tập đoàn Nam Đức, từng được mệnh danh là “Tỷ phú kỳ dị”, “Vua lừa đảo tín dụng”, đã từng hô hào thực hiện ba sự kiện trọng đại tại Trung Quốc: Trao đổi hàng tiêu dùng để lấy máy bay dân dụng của Nga, Hợp tác với Nga để phóng vệ tinh và Cải tạo Siberia… Ngoài ra còn có nhiều dự án “điên cuồng” khác. Năm 2000 bị kết án chung thân vì tội danh “lừa đảo tín dụng” (ND). * Con dơi, trong chữ Hán 蝠, âm phổ thông đọc là “fù”, âm Hán Việt là “bức”, đồng âm với “phúc” hay “phước” 福 trong âm Hán Việt. Người Trung Quốc dùng hình ảnh con dơi để làm biểu tượng cho “phúc” (ND).

Table of Contents

CHƯƠNG MỘT

CHƯƠNG HAI

CHƯƠNG BA

CHƯƠNG BỐN

CHƯƠNG NĂM

CHƯƠNG SÁU

CHƯƠNG BẢY

CHƯƠNG TÁM

CHƯƠNG CHÍN

CHƯƠNG MƯỜI

CHƯƠNG MƯỜI MỘT

CHƯƠNG MƯỜI HAI